Halen baz\u0131 “uzman” kimseler taraf\u0131ndan halk ayaklanmas\u0131n\u0131n “orta s\u0131n\u0131f karakteri”nden s\u00f6z ediliyor, ba\u015fl\u0131ca saik olarak “ya\u015fam tarzlar\u0131na m\u00fcdahale” ye i\u015faret ediliyor. Bunlar olaylar\u0131 kat\u0131lmadan, \u00fcstelik de, ta ba\u015ftan kli\u015fe bir sosyolojizmle y\u00f6nlendirilmi\u015f g\u00f6zleriyle izlemekte olan zevatt\u0131r. Her derde deva “bilimsel” re\u00e7eteler yazmakta mahir, “TV uzmanlar\u0131” d\u0131r.<\/p>\n
Bu ayaklanma bir halk ayaklanmas\u0131d\u0131r. Yani \u00e7e\u015fitli halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. \u0130\u00e7lerindeki en a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 kesim \u00fccretliler ve \u00e7o\u011fu o \u00fccretlilerin \u00e7ocuklar\u0131 olan \u00f6\u011frenci ve i\u015fsiz gen\u00e7lerdir. Bunun aksini iddia edenlerin, halen “beyazlar” edebiyat\u0131 yapanlar\u0131n zevzeklik ve gevezelikleriyle u\u011fra\u015fmaya de\u011fmez. Bu tipler asl\u0131nda iktidara \u00e7al\u0131\u015fan, onun kitle taban\u0131na, bu taban\u0131 tahkim etme ad\u0131na \u00e7a\u011fr\u0131 yapan ideologlard\u0131r.<\/p>\n
Tarihsel olarak hi\u00e7 bir b\u00fcy\u00fck kitlesel ayaklanma, toplumsal bak\u0131mdan p\u00fcr veya homojen \u00f6znelere referans vermemi\u015ftir. Mesela, Rusya’da 1905 Devrimi’ni \u00f6nceleyen kitle grevlerinin \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u015f\u00e7i haklar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 ad\u0131na tertip edilmi\u015fti. Ancak toplumsal patlamalara d\u00f6n\u00fc\u015fen kitle g\u00f6sterilerine sadece i\u015f\u00e7iler de\u011fil, kentli k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvalar, \u00f6\u011frenciler, k\u00f6yl\u00fcler, askerler hatta lumpen proletarya dahil olmu\u015ftu. Yani bir anda bir \u00e7ok farkl\u0131 toplumsal kesimin farkl\u0131 sorunlar\u0131yla, rahats\u0131zl\u0131klar\u0131yla ba\u011fda\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 rejim aleyhinde, d\u00fczen kar\u015f\u0131t\u0131 taleplere referans veren ayaklanmalar haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. O zamana kadar genel olarak ekonomik bir i\u00e7eri\u011fe sahip olan g\u00f6steriler, tabir yerindeyse, bir anda politik bir i\u00e7erik kazanm\u0131\u015ft\u0131. Devrimlerde de g\u00f6r\u00fcn\u00fcm genel olarak bu \u015fekildedir.<\/p>\n
Sonra, ya\u015fam tarz\u0131, iyi ya\u015fama, kendini, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn en genel anlam\u0131nda, g\u00fcvende hissetme, gelecekten umutlu olma,bask\u0131s\u0131z, s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz bir d\u00fcnya arzusundan, adil bir toplumsal d\u00fczen \u00f6zleminden ayr\u0131 olarak tasavvur edilemez.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu \u00f6zlem ve taleplerin i\u00e7inde ya\u015fan\u0131lan toplumsal-ekonomik sistemle do\u011frudan ba\u011flant\u0131s\u0131 vard\u0131r. Bu ayaklanmay\u0131, d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok farkl\u0131 \u00fclkesinde, \u00f6zellikle son 5-6 y\u0131ldan beri cereyan eden toplumsal protesto ve ayaklanmalar\u0131, 30 k\u00fcsur y\u0131ld\u0131r global \u00f6l\u00e7ekte uygulanan emek d\u00fc\u015fman\u0131 neo-liberal politikalardan ve bu politikalar\u0131n \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn g\u00f6stergesi olan son d\u00fcnya ekonomik bunal\u0131m\u0131ndan soyutlayarak analiz etmek do\u011fru de\u011fildir. Gerek bizim ayaklanmam\u0131z ve gerekse d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok yerinde tan\u0131k olunan halk protesto ve kalk\u0131\u015fmalar\u0131 do\u011frudan do\u011fruya anti-kapitalist bir \u00f6ze sahiptir. Ayaklanmalar\u0131n \u00e7ok \u00e7e\u015fitlilik arz eden sosyal, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel bile\u015fenleri aras\u0131ndaki ortak ba\u011flant\u0131 noktas\u0131, \u00f6zsel olarak, anti-kapitalist talep ve \u00f6zlemlerdir. Kapitalizm sadece maddi \u00fcretim ili\u015fkilerinden ibaret de\u011fildir. Bu ili\u015fkilere referans veren siyasal, toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel boyutlar\u0131 da var. Bir \u00e7ok vak’ada kapitalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi bu boyutlara tekab\u00fcl eden g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler i\u00e7inde sapt\u0131yoruz.<\/p>\n
“H\u00fck\u00fcmet istifa” talebiyle, en vah\u015fi kapitalist politikalar\u0131, bask\u0131 ve \u015fiddet ara\u00e7lar\u0131n\u0131 da kullanarak, uygulamakta olan bir siyasal y\u00f6netimin istifas\u0131 kast ediliyor. Uygulanmakta olan ekonomik politikalar kapitalizm ad\u0131nad\u0131r ve yukar\u0131da belirtti\u011fim, iyi ya\u015fama, gelece\u011fe g\u00fcven duyma, e\u015fitsizli\u011fe, bask\u0131lara maruz kalmama, adil bir d\u00fczende ya\u015fama \u00f6zlem ve taleplerinin \u00f6n\u00fcndeki engel olarak alg\u0131lan\u0131yor. Bunun lam\u0131 cimi yoktur.<\/p>\n
\u00d6yleyse, b\u00fct\u00fcn bu kalk\u0131\u015fmalar aras\u0131nda,hem ilk hem de son \u00e7\u00f6z\u00fcmlemede, kapitalist d\u00fcnya sistemini hedeflemeleri, sorgulamalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir korelasyon vard\u0131r. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye’yi kat eden kapitalist \u00e7eli\u015fkiler, d\u00fcnyan\u0131n her yan\u0131nda kapitalizmi kat eden \u00e7eli\u015fkilerdir. T\u00fcrkiye’deki isyan, kapitalist d\u00fcnya ba\u011flam\u0131ndan kopart\u0131larak analiz edilemez. T\u00fcrkiye, d\u00fcnyadan yal\u0131t\u0131k, kendi halinde bir \u00fclke de\u011fil, emperyalist-kapitalist sisteme entegre bir \u00fclkedir. O sistemi kat eden \u00e7eli\u015fkiler, sorunlar de\u011fi\u015fen derecelerde, baz\u0131s\u0131 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler alt\u0131nda, \u00fclkemizi de kat etmektedir. Lenin’in “zincirin zay\u0131f halkas\u0131” tespiti tam da bu ger\u00e7ekli\u011fe i\u015faret etmektedir. Emperyalist zincir i\u00e7inde izole, nevi \u015fahs\u0131na m\u00fcnhas\u0131r \u00fclke yoktur. \u00a0Sonra, zincirin b\u00fct\u00fcn\u00fc en zay\u0131f halkas\u0131ndan ya da zay\u0131f halkalar\u0131ndan \u00a0daha sa\u011flam de\u011fildir. Bunu da unutmayal\u0131m.<\/p>\n
Halklar nezdinde neden oldu\u011fu uluslararas\u0131 infial ve y\u00fckselen enternasyonalist dayan\u0131\u015fma ruhu da bunun g\u00f6stergesidir. Yeni teknolojik olanaklar bu enternasyonalist dayan\u0131\u015fman\u0131n yarat\u0131c\u0131 \u015fekillerde geli\u015fmesini te\u015fvik ediyor. Sadece ulusal de\u011fil, uluslararas\u0131 \u00e7apta harekete ge\u00e7me, \u00f6rg\u00fctlenme, m\u00fccadele etme olanaklar\u0131n\u0131 temin ediyor.Kapitalizmin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya h\u00fckmederek s\u0131n\u0131rs\u0131z karlar elde etmek gayesiyle te\u015fvik etti\u011fi bulu\u015flar, onun i\u00e7in, ona direnenlerin elinde bir bumerang i\u015flevi g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
En son Brezilya’daki halk protestolar\u0131n\u0131 izliyoruz (bu arada, ironiye bak\u0131n\u0131z, bizimkini es ge\u00e7en, ge\u00e7mekte olan NTV kanal\u0131n\u0131n, Brezilya’ya kay\u0131ts\u0131z kalmad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor). Halk, izlenen kapitalist politikalardan \u015fikayet\u00e7i oldu\u011funu, toplu ta\u015f\u0131ma fiyatlar\u0131na yap\u0131lan zam vesilesiyle spektak\u00fcler bir \u015fekilde dile getiriyor.<\/p>\n
Kapitalizm ko\u015fullar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir toplumsal meselenin, k\u00fc\u00e7\u00fck toplumsal bir talebin b\u00fcy\u00fck yang\u0131nlar\u0131n habercisi, k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6rmemiz gerekiyor. Sermaye toplumun derinlerinde fay hatlar\u0131, fay k\u0131r\u0131klar\u0131 olu\u015fturarak birikiyor. Sermaye birikirken, bu hatlar \u00fczerindeki bas\u0131n\u00e7 da birikiyor. Kapitalist toplum, bireyler bak\u0131m\u0131ndan risklidir. Ama kapitalistler ve kapitalist sistem bak\u0131m\u0131ndan da ayn\u0131s\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek gerekir.<\/p>\n
Gezi’nin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, \u00f6\u011fretti\u011fi bir ger\u00e7ek de budur. \u00d6zellikle “devrimci durum” bekleyen devrimciler bak\u0131m\u0131ndan \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir ger\u00e7ektir. Devrimci durum, muktedirlerin tek yanl\u0131 siyasal tasarruflar\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda, \u00fczerlerinde iktidarlar\u0131n\u0131 egzersiz ettikleri kitlelerin ve onlar\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin direni\u015flerinden \u00e7\u0131kar. Bu iki g\u00fc\u00e7 aras\u0131ndaki m\u00fccadeleden \u00e7\u0131kar. \u00c7\u0131kart\u0131l\u0131r.<\/p>\n