Amerika’n\u0131n \u0130ran’la sava\u015f\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 siyaset ba\u011flam\u0131nda en erken ve en \u00f6nemli sonucu, \u00c7in’in Venezuela’daki Amerikan m\u00fcdahalesinden itibaren geli\u015fmeleri do\u011fru bi\u00e7imde okuyarak s\u00fcratle yeni bir strateji belirlemesi ve bunu \u015fu ana kadar ba\u015far\u0131yla uygulamas\u0131 oldu.<\/p>\n
Anl\u0131yoruz ki, \u00c7in, ABD’nin \u0130ran’a sald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f, \u00f6nlemler alm\u0131\u015f, ham petrol rezervlerini takviye etmi\u015f, \u0130ran’\u0131 ne \u015fekilde ve hangi ko\u015fullarda destekleyece\u011fini \u00f6nceden belirlemi\u015f. Tabii, \u00c7in bunu \u0130ran’\u0131, oradaki rejimin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 de\u011fil, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek, \u00f6ne \u00e7\u0131kararak yapt\u0131. Yap\u0131yor.<\/p>\n
\u00d6nceki ate\u015fkesin ve halen bir yenisi i\u00e7in temaslar\u0131n s\u00fcrmekte oldu\u011fu ate\u015fkesin mimar\u0131 \u00c7in’dir. Bug\u00fcn hem Amerika’n\u0131n m\u00fcttefikleri ve hem \u0130ran taraf\u0131 bu sava\u015f\u0131 ancak \u00c7in’in giri\u015fimlerinin\u00a0 sona erdirece\u011fine ikna olmu\u015f haldeler. \u00c7in’i dinlemek zorunda olduklar\u0131n\u0131n fark\u0131ndalar. Bar\u0131\u015f\u0131n de\u011fil (art\u0131k bir bar\u0131\u015f\u0131 unutal\u0131m) ama ate\u015fkeslerin anahtar\u0131n\u0131n \u00c7in’in elinde oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorlar.<\/p>\n
\u0130lk ate\u015fkesten hemen sonra \u00c7in, \u0130spanya, Vietnam, Rusya gibi \u00fclkelerin y\u00f6neticileriyle kendi \u00fclkesinde \u00fcst d\u00fczeyde stratejik g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131. Bu \u00fclkelerin deste\u011fi teyit edildi.<\/p>\n
\u00c7in ilk kez, kendi yak\u0131n \u00e7evresinin d\u0131\u015f\u0131nda kalan bir co\u011frafya i\u00e7in bu kadar etkin bir uluslararas\u0131 siyaset izliyor. Bu davran\u0131\u015f\u0131yla, yeni olu\u015fturulacak d\u00fcnya d\u00fczeninin nas\u0131l \u015fekillenece\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131 sunuyor. \u00c7at\u0131\u015fmalara do\u011frudan taraf olmuyor. “Akl\u0131n yolu” na i\u015faret ediyor, dayatmac\u0131 de\u011fil, ikna edici, uzla\u015fmac\u0131 bir tav\u0131r sergiliyor.<\/p>\n
Bunu yaparken, \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda, elini kuvvetlendirmek i\u00e7in perde gerisinden, \u0130ran’a silah ya da silah teknolojileri verilmesi, istihbarat yard\u0131m\u0131nda bulunulmas\u0131 gibi hamleler yapmay\u0131 da ihmal etmiyor. Amerika’n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc sava\u015f alan\u0131nda dengeleyerek, mevcut g\u00fc\u00e7 asimetrisini \u0130ran lehine bozmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Amerika bunu g\u00f6r\u00fcyor, \u015fimdi \u00c7in ile do\u011frudan bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 da g\u00f6ze alamad\u0131\u011f\u0131ndan, \u0130ran’la sava\u015f\u0131n uzamas\u0131n\u0131n kendisini tam bir batakl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckleyece\u011fini hesapl\u0131yor. Sadece d\u00fcnyay\u0131 i\u00e7ine soktu\u011fu a\u011f\u0131r ekonomik sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6r\u00fcnen kriz y\u00fcz\u00fcnden m\u00fcttefikleri nezdinde d\u00fc\u015fece\u011fi durumu de\u011fil, ayn\u0131 zamanda, kendi ekonomisinin de a\u011f\u0131r yara alaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.\u00a0 Mesela Goldman Sachs ABD’nin sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesi halinde enflasyonist bask\u0131lara maruz kalaca\u011f\u0131n\u0131, bunun da faiz oranlar\u0131n\u0131 yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc etkileyerek yat\u0131r\u0131mlara ket vuraca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Her ay Amerika’n\u0131n en az on bin istihdam kayb\u0131 ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 ilave etti. Bu ko\u015fullarda, ABD, \u00c7in’in ate\u015fkes giri\u015fimlerine muhta\u00e7 oldu\u011funu kabul etmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
\u0130ran ise \u00c7in deste\u011fi olmadan bu sava\u015f\u0131 daha fazla s\u00fcrd\u00fcrebilmesinin zor oldu\u011funu biliyor. Bu sava\u015f boyunca \u0130ran petrol\u00fcn\u00fcn y\u00fczde 90’dan fazlas\u0131 \u00c7in’e sevk edilmi\u015f. Yani en \u00f6nemli gelir kayna\u011f\u0131 \u00c7in’e satt\u0131\u011f\u0131 ham petrol. \u0130ran’\u0131n sava\u015f boyunca maddi zarar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 250 milyar dolar kadar. Elbette, \u00c7in\u00a0 ve Rusya’n\u0131n verdi\u011fi istihbarat destekleri, ama \u00f6zellikle \u00c7in’in silah ve yeni silah teknolojileri konusunda \u0130ran’a yapt\u0131\u011f\u0131 yard\u0131mlar, \u0130ran i\u00e7in bu sava\u015f\u0131 \u015fimdiye kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131ld\u0131 (1) Yani \u00c7in’in telkinlerine kulak vermek zorunda.<\/p>\n
\u00c7in, Amerika’n\u0131n H\u00fcrm\u00fcz’den ge\u00e7mek zorunda olan petrol ve gaz\u0131na muhta\u00e7 m\u00fcttefikleri nazar\u0131nda giderek artan bir itibar kazan\u0131yor. Ekonomik itibar\u0131 zaten vard\u0131. \u015eimdi siyasal itibar\u0131 da y\u00fckseliyor. Kanatlar\u0131 alt\u0131na girdikleri Amerika’n\u0131n giderek g\u00fcvenilmez bir devlet haline gelmekte oldu\u011funu, hegemon konumunu istismar ederek kendilerini ekonomik olarak k\u00f6t\u00fc durumlara sokmakta oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorlar. Yer yer a\u00e7\u0131k itirazlar\u0131n\u0131 da dile getiriyorlar.<\/p>\n
Japonya ve G.Kore gibi \u00c7in’in bulundu\u011fu co\u011frafyada yer alan iki \u00e7ok \u00f6nemli m\u00fcttefiki, e\u011fer H\u00fcrm\u00fcz kaynakl\u0131 enerjiye ula\u015fmalar\u0131 temin edilemezse, Amerika’n\u0131n m\u00fcttefiki olarak kalmaya devam edemezler. M\u00fcttefiklik bir g\u00f6n\u00fcl ili\u015fkisi de\u011fil, ekonomik \u00e7\u0131kar ili\u015fkisidir. Kald\u0131 ki,\u00a0pax-Americana<\/strong>‘ya meydan okuyan \u00fclkelerin de kapitalist d\u00fcnya sistemiyle esastan bir sorunlar\u0131 yok.<\/p>\n Hat\u0131rlayal\u0131m, Pakistan’daki ate\u015fkes g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ba\u015flamadan bir iki g\u00fcn \u00f6nce, sava\u015f\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmelerin pani\u011fe sevk etti\u011fi G.Kore h\u00fck\u00fcmeti, ABD’yi k\u00f6pr\u00fcleyerek \u0130ran’a m\u00fczakere i\u00e7in bir heyet g\u00f6nderdi. Kendi ba\u015f\u0131na, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in \u0130ran’la do\u011frudan anla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u0130ran’\u0131n ABD’ye destek vermeme, askeri \u00fcslerini kulland\u0131rmama \u00f6n ko\u015fullar\u0131n\u0131 bildi\u011fi halde bunu yapt\u0131. Tabii ABD bunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyor, ama kendi eforuyla da yaratt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7mazdan \u00e7\u0131kam\u0131yor.<\/p>\n Ate\u015fkes y\u00fcr\u00fcmeyince, ABD’nin H\u00fcrm\u00fcz’\u00fc ablukaya alaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etmesi de, tam bir ahmakl\u0131kt\u0131. Yani bak\u0131n\u0131z, b\u00fct\u00fcn bu ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 hamleler, ayn\u0131 zamanda, s\u00f6nme s\u00fcrecindeki hegemonik akl\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnme, hesap yapma melekelerini nas\u0131l yitirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da g\u00f6stergesi oluyor. Bu ko\u015fullarda \u00e7\u0131k\u0131p, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131’n\u0131 ablukaya al\u0131p, tamamen kapat\u0131yorum demek, komiklik yapmakt\u0131r. \u015eimdi ABD’nin bu karar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, H\u00fcrm\u00fcz’e muhta\u00e7 m\u00fcttefiklerinin ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini tahmin etmek hi\u00e7 de zor de\u011fil. \u00d6yle de\u011fil mi?<\/p>\n D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, AB \u00fclkeleri Rusya yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Rus gaz\u0131 ve petrol\u00fcn\u00fc sat\u0131n alam\u0131yorlar. H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 kaynakl\u0131 enerjiye \u015fimdi \u00e7ok daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131larken, Amerika art\u0131k buna da izin vermiyor.<\/p>\n Bu arada, ablukay\u0131 ilk delen de bir \u00c7in tankeri oldu. Amerika, b\u00f6ylece, bir kez daha masaya oturmak zorunda oldu\u011funu idrak etti. Amerika’n\u0131n ba\u015fka \u00e7aresi yok. \u0130ran’\u0131n da \u00f6yle ama \u0130ran bu s\u00fcre\u00e7te kendisinin\u00a0 pozitif bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa tabi tutulaca\u011f\u0131 davran\u0131\u015flarda bulundu. Amerika’ya kar\u015f\u0131 kullan\u0131lacak bir sopa rol\u00fcn\u00fc \u00c7in’in telkinlerine uyarak \u00fcstlenmi\u015f oldu.<\/p>\n \u00c7in ve \u0130ran aras\u0131nda sadece ham petrol al\u0131\u015fveri\u015fine dayanan bir stratejik ortakl\u0131k yok. \u00c7in pekala \u0130ran petrol\u00fc olmadan, bu ihtiyac\u0131n\u0131 Rusya gibi ba\u015fka \u00fclkelerden temin ederek yoluna devam edebilir. \u00c7in’in uzun erimli, 2013’te ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 Bir Ku\u015fak, Bir Yol (BRI)\u00a0<\/strong>projesinde \u0130ran’\u0131n ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir yeri var. Bu projeyle de ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak \u0130ran’\u0131n bir \u00e7ok altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131, tabii bu sava\u015fta, ABD ve \u0130srail’in askeri olarak hedef se\u00e7ti\u011fi demiryolu hatlar\u0131 da, \u00c7in deste\u011fiyle veya \u00c7in taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi (2)<\/p>\n \u00d6te yandan, \u00c7in ve \u0130ran aras\u0131ndaki ekonomik al\u0131\u015fveri\u015fin \u00c7in paras\u0131yla yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131 da,\u00a0 \u0130ran ham petrol\u00fcn\u00fcn fiyat\u0131n\u0131 \u00c7in i\u00e7in hayli ucuzlatan bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Bunu da ihmal etmeyelim.<\/p>\n Bu sava\u015f\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu ABD m\u00fcttefiki olan ekonomik ma\u011fdurlar\u0131 da bu ma\u011fduriyetten \u00e7\u0131k\u0131\u015f umutlar\u0131n\u0131 \u00c7in’e ba\u011flam\u0131\u015f durumdalar. Bu durum, gelecekte \u00c7in’in\u00a0 uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde oynayaca\u011f\u0131 oyun kurucu, sorun \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc rol\u00fc konusunda haberci i\u015flevi g\u00f6r\u00fcyor. Yani bu siyasal davran\u0131\u015f\u0131n \u0130ran sava\u015f\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0 \u00c7in’in bu s\u00f6z konusu etkinli\u011fi artarsa, muhtemelen yeni d\u00fcnya d\u00fczeninin BM’si \u015eanghay’da olacak.<\/p>\n Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu sava\u015f ekonomik bak\u0131mdan avantajl\u0131 oldu elbette. Sava\u015f boyunca ham petrol ve gaz sat\u0131\u015flar\u0131ndan elde etti\u011fi gelirin g\u00fcnl\u00fck yar\u0131m milyar dolar civar\u0131nda artt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Yani Ukrayna’daki sava\u015f\u0131n finansman\u0131 bak\u0131m\u0131ndan avantaj elde etti.<\/p>\n Zaten bu sava\u015f\u0131n \u015fu an itibariyle, \u00fc\u00e7 kazanan\u0131 ve bir kaybedeni oldu\u011funu sava\u015fan taraflar\u0131n hemen b\u00fct\u00fcn yorumcular\u0131 kabul ediyorlar. Rusya ekstra gelir elde etti. \u00c7in’in uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde, d\u00fcnya siyasetinde oynad\u0131\u011f\u0131 rasyonel, akil rol ile itibar\u0131 artt\u0131. Hatta vazge\u00e7ilemez bir arabulucu konumuna geldi. \u0130ran’daki rejim, \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131 giderek artan i\u00e7 muhalefet ko\u015fullar\u0131nda, y\u00f6netici s\u0131n\u0131f i\u00e7indeki derin b\u00f6l\u00fcnmeye ra\u011fmen \u00f6mr\u00fcn\u00fc biraz daha\u00a0 uzatt\u0131. Silah stoklar\u0131n\u0131 yeniledi. Sava\u015fma yetene\u011fini geli\u015ftirdi. \u00d6zg\u00fcveni artt\u0131. Amerika’n\u0131nsa kazand\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey yok; en \u00f6nemli kayb\u0131ysa, itibar\u0131, inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131. M\u00fcttefiklerini dahi ikna edemedi. \u00dcstelik, \u015fimdiye kadar hep yan\u0131nda olmu\u015f, Papal\u0131k gibi \u00f6nemli bir m\u00fcttefikini de kaybetmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor (3).<\/p>\n Ate\u015fkesin g\u00f6r\u00fcnen ikinci raundunda ne olabilir? \u00d6nceki raunt i\u00e7in, Amerika ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131, mealen ve literal olmayan ba\u011flamsal bir \u00e7eviriyle, “zaten bu bir silah b\u0131rak\u0131\u015fmas\u0131 de\u011fil (“ceasefire”), k\u0131r\u0131lgan bir ate\u015fkes (“truce”) oldu” dedi. Bu, bar\u0131\u015f\u0131n aranmad\u0131\u011f\u0131, olanakl\u0131 da g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fi bir giri\u015fim oldu\u011fundan, k\u0131r\u0131lgan ate\u015fkes halleri bir s\u00fcre devam edebilir. Ancak tahminime g\u00f6re sava\u015f\u0131n o erken \u015fiddetli g\u00fcnlerine do\u011fru bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f olmaz. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tehditler devam eder. \u00c7in fakt\u00f6r\u00fc bu s\u00fcre\u00e7te s\u00fcrekli a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rarak \u00e7ok daha etkili olur. Bundan b\u00f6yle, \u00c7in etraf\u0131nda k\u00fcmelenen \u00fclkelerin say\u0131s\u0131nda dramatik bir art\u0131\u015f g\u00f6zlemlenecektir.<\/p>\n Tekrar edeyim, Trump’\u0131n, 14 May\u0131s’ta \u00c7in’e yapaca\u011f\u0131 ziyaret \u00f6ncesi \u0130ran’la ciddi bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n olabilece\u011fini, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 etraf\u0131ndaki gerilimin daha da t\u0131rmand\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum. Hatta bu sava\u015fta ald\u0131\u011f\u0131 konum dolay\u0131s\u0131yla \u00c7in’e ilave y\u00fczde 40 tarife uygulayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f olan Trump’\u0131n, \u00c7in’e var\u0131nca,\u00a0 bundan da geri ad\u0131m ataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n Bu ate\u015fkes m\u00fczakereleri Trump y\u00f6netimi i\u00e7indeki (\u00f6zellikle ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131,\u00a0 Pentagon ve belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 taraf\u0131ndan temsil edilen grubun) ve \u0130ran y\u00f6netimi i\u00e7indeki (\u0130kili iktidar\u0131n asker-sivil teokratik\u00a0 \u0130mamet g\u00fc\u00e7leri ve m\u00fczakerede d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131yla temsil edilen laik devlet g\u00fc\u00e7leri aras\u0131ndaki) g\u00f6r\u00fc\u015f ve politika ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131, b\u00f6l\u00fcnmeleri bir kez daha ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Yani iki \u00fclkedeki y\u00f6netimin de\u00a0 bu halleriyle daha uzun s\u00fcre s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmad\u0131klar\u0131n\u0131n i\u015faretleri g\u00fc\u00e7leniyor(4)<\/p>\n NOTLAR<\/p>\n 1)\u00a0 Bu arada, Amerikan medyas\u0131, hatta gayri resmi olarak Pentagon da, \u00c7in’in \u0130ran’a MANPADs (Omuzdan f\u0131rlat\u0131labilen,\u00a0 ta\u015f\u0131nabilir, 26000 feet menzilli hava savunma sistemleri) vermeye haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. Bunun ger\u00e7ekle\u015fmesi, ABD ve \u0130srail u\u00e7aklar\u0131n\u0131n hava \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131r\u0131r. Hat\u0131rlayal\u0131m, ABD’nin benzer bir silah\u0131-STRINGER- Afgan cihat\u00e7\u0131 s\u00fcr\u00fclerine vermesiyle, Sovyet askeri m\u00fcdahalesinin hava \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131)<\/p>\n 2) Bug\u00fcne kadar ki b\u00fct\u00fcn hegemonik d\u00fcnya g\u00fc\u00e7leri, \u0130spanya, aralar\u0131nda s\u00fcreklilik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm, Venedik-Hollanda-\u0130ngiltere-Amerika hep denizleri kontrol eden g\u00fc\u00e7lerdi. Almanya, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde ekonomik, end\u00fcstriyel g\u00fc\u00e7 olarak devrin hegemonu \u0130ngiltere’yi hemen hemen yakalam\u0131\u015ft\u0131. Yani bug\u00fcnk\u00fc \u00c7in’in durumuyla k\u0131yaslanabilir bir konumdayd\u0131. Ancak denizlerde hakimiyeti \u0130ngiltere’nin hayli gerisinde oldu\u011fu i\u00e7in onu alt edemedi. Demiryolu projeleri de entegre bir halde yayg\u0131nl\u0131k kazanamad\u0131. Bu y\u00fczden, hen\u00fcz denizlerde ABD ve \u0130ngiltere’ye g\u00f6re bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck kuramam\u0131\u015f olan \u00c7in, BRI \u00e7er\u00e7evesinde entegre demiryolu yat\u0131r\u0131mlar\u0131na \u00f6ncelik veriyor. Denizlere hakimiyet i\u00e7inse, mutlak olarak Rusya’n\u0131n deste\u011fine ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n 3) Yeni papa Amerika do\u011frumlu ilk papa. Amerika’da ciddi bir katolik n\u00fcfus var. Bu n\u00fcfus Latin Amerika kaynakl\u0131 g\u00f6\u00e7lerle s\u00fcrekli art\u0131yor. Amerika’daki katolikler genel olarak Demokratlar\u0131 desteklerler. Cumhuriyet\u00e7ilerle pek anla\u015famazlar. Ancak yeni papan\u0131n Trump’a muhalefetini buradan hareketle a\u00e7\u0131klamak do\u011fru olmaz. Papa, Trump’la polemi\u011fe girdi\u011finde Afrika gezisine \u00e7\u0131km\u0131\u015f, ilk dura\u011f\u0131 Cezayir olmu\u015ftu. Neden Cezayir? Papa Katolik kilisesi i\u00e7inde bulunan \u00e7e\u015fitli tarikatlerden birisi olan St.Augustinus tarikat\u0131na ba\u011fl\u0131, bilindi\u011fi gibi St.Augustinus da bug\u00fcnk\u00fc Cezayir s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bulunan Hippolu idi. Papa onun memleketini ziyaret ediyordu. Tabii Afrika ziyaretini \u00e7ok \u00f6nemsemesinin nedeni bu de\u011fil. Son on y\u0131llarda, Vatikan’da, papal\u0131k kurumu i\u00e7indeki Afrika k\u00f6kenli din adamlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 giderek art\u0131yor. Bu Afrikal\u0131 din adamlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu da bat\u0131l\u0131 \u00fclkelere ku\u015fkuyla bak\u0131yor, Amerika ve Avrupa’ya g\u00fcvenleri giderek azal\u0131yor. Hatta bir \u00e7o\u011fu onlara muhalefet ediyor. Hi\u00e7 bir zaman teolojik ve politik olan aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 ihmal etmemeliyiz.<\/p>\n 4) ABD ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Vance’in \u0130ran’a sald\u0131r\u0131 karar\u0131na en ba\u015f\u0131ndan kar\u015f\u0131 oldu\u011fu, hatta o zaman d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131n\u0131n da onu destekledi\u011fi biliniyor. Amerikan medyas\u0131nda bununla ilgili haberler \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Sald\u0131r\u0131 sonras\u0131ndaki g\u00fcnlerde Vance ve Rubio bir s\u00fcre ortal\u0131kta g\u00f6r\u00fcnmediler. Geri planda kald\u0131lar. Daha sonra dahil oldular. Rubio tav\u0131r de\u011fi\u015ftirdi, ancak, Vance konumunu korudu. Pakistan’daki ABD heyetinin ba\u015f\u0131nda Vance’\u0131n olmas\u0131 antla\u015fmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak bak\u0131m\u0131ndan tercih edilmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun ba\u015fkan\u0131n sald\u0131r\u0131 karar\u0131na y\u00f6neltti\u011fi itirazlarda hakl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n \u0130ran heyetinin ise m\u00fczakereler esnas\u0131nda s\u0131k s\u0131k \u0130ran’daki fiili devlet y\u00f6neticileriyle temas kurduklar\u0131n\u0131 Vance’\u0131n m\u00fczakereler sona erdi\u011finde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalardan \u00f6\u011freniyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Amerika’n\u0131n \u0130ran’la sava\u015f\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 siyaset ba\u011flam\u0131nda en erken ve en \u00f6nemli sonucu, \u00c7in’in Venezuela’daki Amerikan m\u00fcdahalesinden itibaren geli\u015fmeleri do\u011fru bi\u00e7imde okuyarak s\u00fcratle yeni bir strateji belirlemesi ve bunu \u015fu ana kadar ba\u015far\u0131yla uygulamas\u0131 oldu. Anl\u0131yoruz ki, \u00c7in, ABD’nin \u0130ran’a sald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 … Okumaya devam et