Suriye’ye y\u00f6nelik i\u015fgalci emperyalist-siyonist sald\u0131r\u0131n\u0131n yeni bir a\u015famaya evrildi\u011fi g\u00fcnlerde yazd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131lar\u0131n birinde, 70’lerin sonlar\u0131ndan itibaren Afganistan’da ve hemen etraf\u0131ndaki co\u011frafyada sahnelenen emperyalist oyunla, BOP devrinde, Suriye ve etraf\u0131ndaki co\u011frafyada ya\u015fanan geli\u015fmeler aras\u0131ndaki ko\u015futluklara, yer yer benzerliklere i\u015faret etmi\u015ftim. <\/p>\n\n\n\n
Bilindi\u011fi gibi, Vietnam Sava\u015f\u0131 emperyalistler ad\u0131na kaybedildikten sonra \u00e7ok \u00f6nemli enerji kaynaklar\u0131n\u0131n ve ula\u015f\u0131m yollar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Bat\u0131 Asya ile ve tabii rakip Sovyet co\u011frafyas\u0131yla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 g\u00fcneybat\u0131 Asya’n\u0131n emperyalistler i\u00e7in \u00f6nemi hayli artm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n
\u0130ran, Afganistan ve Pakistan i\u00e7 sava\u015f ya da ona yak\u0131n olaylarla istikrars\u0131zl\u0131k i\u00e7inde kayn\u0131yordu. \u0130ran’da ve Afganistan’da bir devrim; Pakistan’da i\u00e7 sava\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lenmekteydi. ABD i\u00e7in en kolay, yani fazla riske girmeden m\u00fcdahale edebilece\u011fi \u00fclke, m\u00fcttefiki Pakistan’d\u0131. 1977 y\u0131l\u0131nda bir askeri darbeyle, Pakistan tarihinin belki de en demokrat, en sol h\u00fck\u00fcmeti y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ba\u015fbakan Z\u00fclfik\u00e2r Ali Butto idam edildi. <\/p>\n\n\n\n
Pakistan’daki bu darbe, dolayl\u0131 olarak, Afgan ve \u0130ran devrimlerini h\u0131zland\u0131rd\u0131. Pakistan’daki askeri darbeyi, her iki olas\u0131 devrim giri\u015fimi kar\u015f\u0131s\u0131nda emperyalistlerin \u00f6n alma \u00e7abas\u0131 olarak de\u011ferlenirmek gerekir. <\/p>\n\n\n\n
Vietnam ve Kambo\u00e7ya yenilgilerinden sonra Emperyalistlerin SSCB’yi de \u00e7\u00f6kertecek bi\u00e7imde planlad\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck birle\u015fik sald\u0131r\u0131 giri\u015fimini 1977’deki Pakistan darbesiyle ba\u015flatmak me\u015frudur. <\/p>\n\n\n\n
Bilindi\u011fi gibi, biraz daha sonra ger\u00e7ekle\u015fecek Afgan ve \u0130ran devrimlerine gecikmeksizin ABD ve NATO’su m\u00fcdahil olmu\u015f, her iki \u00fclkede de \u0130slamc\u0131 cihat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 devreye sokmu\u015ftu. Daha do\u011frusu, \u0130ran’da zaten devrimin i\u00e7inde yer alan \u0130slamc\u0131lar\u0131, ehveni \u015fer anlam\u0131nda, kom\u00fcnistlere kar\u015f\u0131 desteklemi\u015fti. <\/p>\n\n\n\n
Afganistan’a, NATO ve Pakistan taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nan cihat\u00e7\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131-devrim kalk\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in SSCB bu \u00fclkeye askerlerini g\u00f6ndermi\u015f, Sovyet ordusu orada on y\u0131l kalarak emperyalizmin hizmetindeki cihat\u00e7\u0131 proksileri engellemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Sonu\u00e7ta ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. <\/p>\n\n\n\n
Tabii bu arada, NATO’nun g\u00fcney kanad\u0131nda, K\u0131br\u0131s olaylar\u0131yla ba\u015flayan istikrars\u0131zl\u0131k da halen devam etmekteydi. Bat\u0131 Asya’n\u0131n kontrol\u00fc bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yan T\u00fcrkiye’deki istikrars\u0131zl\u0131k, 1980’de, “\u015eili tarz\u0131” bir ba\u015fka askeri darbeyle emperyalizm ad\u0131na giderildi. <\/p>\n\n\n\n
Sovyet blo\u011funun \u00e7\u00f6kertilmesiyle birlikte, emperyalizmin birle\u015fik sald\u0131r\u0131, kesintisiz “d\u00fcnya hakimiyeti” stratejisi daha ileri bir a\u015famaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bilindi\u011fi gibi, BOP stratejisi bunun ifadesidir. Bu stratejinin ba\u015far\u0131yla uygulanabilmesi i\u00e7in m\u00fcttefik \u00fclkelerden ba\u015flanarak zemin haz\u0131rlanacakt\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Bu \u00e7er\u00e7evede, T\u00fcrkiye’de, Ecevit h\u00fck\u00fcmeti d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Klasik tarihsel fa\u015fist deneyimlerden bi\u00e7imsel olarak farkl\u0131, yani \u015feklen “liberal demokratik”, i\u00e7erik olarak fa\u015fist olan pop\u00fclist AKP rejimi projesi devreye sokuldu. <\/p>\n\n\n\n
ABD ve uydular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ektikleri bu b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131 hamlesi \u00e7ok ge\u00e7meden ba\u015f\u0131n\u0131 \u00c7in ve Rusya’n\u0131n \u00e7ekti\u011fi \u00fclkelerin direni\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak jeo-ekonomi-politik anlamda alan a\u00e7malar, alan daraltmalar, mevzi kazanmalar, mevzi kaybetmeler, b\u00fct\u00fcn bu t\u00fcr m\u00fccadelelerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, g\u00fcndem oldular. <\/p>\n\n\n\n
BOP plan\u0131 uygulamaya konulurken, \u00f6ncelikli olarak 7 \u00fclke hedeflenmi\u015fti (bu operasyonlara komuta etmi\u015f NATO generali Wesley Clark’\u0131n bu konudaki itiraflar\u0131 h\u00e2l\u00e2 youtube videosu olarak izlenebiliyor), bu \u00fclkeler, \u00f6ncelik s\u0131ras\u0131na g\u00f6re, Irak, Suriye, Somali, Sudan, Libya,L\u00fcbnan, \u0130ran idi. Yani asl\u0131nda Suriye’nin s\u0131ras\u0131 Irak’tan sonrayd\u0131. Bu listeye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u0130ran d\u0131\u015f\u0131nda hepsine m\u00fcdahale edildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. M\u00fcdahale edilenlerin hepsinde, \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f oldu\u011fu gibi, be\u015f y\u0131lda olmasa da, yirmi y\u0131lda, emperyalizmin hedefledi\u011fi “y\u0131k, ya\u011fmala, kaos i\u00e7inde b\u0131rak” sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Tabii, jeopolitik senaryolar \u00f6yle yaz\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi uygulanam\u0131yor. Ba\u015fka etkenlerin yan\u0131 s\u0131ra, direni\u015flerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
ABD 2001 sonlar\u0131nda Afganistan’\u0131 i\u015fgal etti. Elbette, ABD bu m\u00fcdahale ve i\u015fgallerini “liberalizm”, “demokrasi”, “insan haklar\u0131” ad\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyordu. Halen de ediyor. Buna g\u00f6re, Afganistan i\u015fgalini orada “demokratik devlet” kurmak, hatta \u00f6ncesinde bir “demokratik bir millet in\u015fas\u0131” vaadiyle y\u00fcr\u00fctmekteydi.<\/p>\n\n\n\n
Bunun i\u00e7in vaktiyle, sosyalist y\u00f6nelimli Afgan demokratik devrimini bast\u0131rmak amac\u0131yla kendisinin yaratt\u0131\u011f\u0131 ama art\u0131k kendisine meydan okuyan cihat\u00e7\u0131lar\u0131 saf d\u0131\u015f\u0131 etmesi gerekiyordu. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6nce, Afganistan’da kendisine hizmet edecek, devlet yap\u0131lar\u0131 olu\u015fturuldu. Ordu, meclis, adliye vb. Kendisine ba\u011fl\u0131 bir h\u00fck\u00fcmet kurdu. Ancak kendisine kar\u015f\u0131 olan direni\u015fi bir t\u00fcrl\u00fc k\u0131ram\u0131yordu. Rusya, \u00c7in, Pakistan gibi \u00fclkeler, kendi egemenlik hesaplar\u0131 nedeniyle, direni\u015fi a\u00e7\u0131k ya da \u00f6rt\u00fck olarak destekliyorlard\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Pakistan, zaten 1978’deki Afgan devriminden sonra emperyalizmin kar\u015f\u0131-devrim plan\u0131 ad\u0131na bir lojistik cephe \u00fclkesi haline getirilmi\u015fti. B\u00fcy\u00fck bir Afganl\u0131 s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fcne maruz kalan, Afganistan s\u0131n\u0131r\u0131 belirsizle\u015fen Pakistan i\u00e7in Afganistan art\u0131k s\u00fcrekli istikrars\u0131zl\u0131k \u00fcreten bir i\u00e7 mesele halinde gelmi\u015fti. O kadar \u00f6yle ki, Afganistan’da kendi ba\u015f\u0131na, ABD’nin arzusu hilaf\u0131na “fatih” rol\u00fc oynamak, amiyane tabirle, racon kesmek isteyen Pakistan’\u0131n “k\u00fc\u00e7\u00fck napolyon”u cunta lideri general Ziya ABD taraf\u0131ndan havada patlat\u0131ld\u0131. <\/p>\n\n\n\n
ABD, Afganistan’\u0131 i\u015fgal etmi\u015fti ama \u00fclkenin tamam\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc kontrol alt\u0131na alam\u0131yordu. Kurdu\u011fu devlet, onun h\u00fck\u00fcmeti de etkili olam\u0131yor, olamad\u0131\u011f\u0131 gibi ABD’nin verdi\u011fi b\u00fct\u00e7eyi de siyasal elitler i\u00e7 ediyorlard\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Obama ba\u015fkan se\u00e7ildi\u011finde, Pentagon ka\u015farlar\u0131, onun toylu\u011fundan ve acemili\u011finden yararlanarak, Afganistan, Irak s\u00f6z konusu oldu\u011funda, daha \u00e7ok para ve daha fazla asker talep ediyorlard\u0131. Pentagon Obama’ya “acilen Afganistan’a 30 bin asker daha g\u00f6ndermemiz gerekiyor, yoksa Afganistan’\u0131 kaybederiz” diye bask\u0131 yap\u0131yor, ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 deneyimli Biden bunun yol a\u00e7aca\u011f\u0131 g\u00fcvenlik ve ekonomik sorunlar\u0131 dikkate alarak ba\u015fkana ters y\u00f6nde telkinde bulunuyordu. <\/p>\n\n\n\n
Yani Biden daha ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 se\u00e7ildi\u011fi d\u00f6nemde, Afganistan i\u015fgalininin \u00fclkesi i\u00e7in beklendi\u011fi gibi y\u00fcr\u00fcmedi\u011fini fark etmi\u015fti. Hatta Oabama’n\u0131n ilk d\u00f6neminde ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak Pentagon generalleriyle bu konuda tart\u0131\u015f\u0131rken, mealen, “size 3 bin asker versem, bir ka\u00e7 ay sonra 5 bin daha istersiniz, bu i\u015f b\u00f6yle y\u00fcr\u00fcmez” dedi\u011fi medyaya yans\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Biden, ba\u015fkan se\u00e7ildi\u011finde, medyaya s\u0131zd\u0131r\u0131lan bir ba\u015fka konu\u015fmas\u0131nda, Afganistan’\u0131n i\u015fgalini izleyen d\u00f6nemde, \u00fclkesinin ikisi demokrat ve di\u011fer ikisi cumhuriyet\u00e7i olmak \u00fczere 4 ba\u015fkan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ancak sorunun her d\u00f6nemde daha da i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz hale geldi\u011fini itiraf ediyordu. <\/p>\n\n\n\n
“Bug\u00fcn itibariyle, ‘Afganistan\u0131m\u0131z’ daki \u00e7at\u0131\u015fmalarda 2.448 askerimiz \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, 20.772’si yaraland\u0131” (Bob Woodward: War: Simon&Schuster, Aral\u0131k 2024; sayfa 51). <\/p>\n\n\n\n
Biden, yan\u0131 s\u0131ra kimi “\u015fahin” emekli Pentagon generalleri (\u00f6rnekse, Afganistan’daki Amerikan birliklerine komuta etmi\u015f olan David Petraeus) Afganistan’daki direni\u015fin toplumsal taban\u0131n\u0131n da geni\u015flemesiyle s\u00fcrekli yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha b\u00fcy\u00fck bir askeri hezimete u\u011framadan \u00fclkeyi terk etmenin gerekli oldu\u011funu sesli olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Zaten daha \u00f6nce bu durumu ba\u015fkan Trump da fark etmi\u015f, \u00fclkesinin Afganistan’dan \u00e7ekilmesi gerekti\u011fini, bu i\u015fgalin b\u00fct\u00e7ede yaratt\u0131\u011f\u0131 ekonomik a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir ka\u00e7 kez ifade etmi\u015fti. Ancak, Biden onunla girdi\u011fi ilk ba\u015fkanl\u0131k yar\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki kampanyada, Trump’\u0131 bu fikri y\u00fczden ele\u015ftirmi\u015fti. <\/p>\n\n\n\n
Nitekim, Afganistan’dan ABD askerlerini \u00e7ekmeye karar verdi\u011finde, kendisine bu ele\u015ftirisi hat\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, mealen, ” Trump, Taliban’la anla\u015fm\u0131\u015f, ben ne yapabilirdim ki” diyerek yan\u0131t vermi\u015fti. Oysa, Trump b\u00f6yle bir anla\u015fma yapmam\u0131\u015ft\u0131. Yani Biden, s\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, yalan s\u00f6yl\u00fcyordu. Zaten yalan s\u00f6ylemeden hi\u00e7 bir kapitalist \u00fclkeyi, bu arada, ABD’yi de y\u00f6netemezsiniz. <\/p>\n\n\n\n
2021 temmuz ay\u0131nda, Amerika, i\u015fgalin ilk y\u0131llar\u0131nda y\u00fcz bin askerinin konaklad\u0131\u011f\u0131, K\u00e2bil yak\u0131nlar\u0131ndaki Bagram \u00fcss\u00fcn\u00fc bir geceyar\u0131s\u0131 sessizce terk etti. Zaten terk etme s\u00fcreci bu tarihten daha \u00f6nce ufak ufak partiler halinde ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n
O arada, Afganistan’\u0131n ba\u015f\u0131nda bulunan ABD taraf\u0131ndan atanm\u0131\u015f ba\u015fkan E\u015fref Gani panik halinde ABD’nin ayr\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131yor. Woodward’\u0131n ad\u0131 ge\u00e7en kitab\u0131nda, Biden’\u0131n Gani’yi telefonla arayarak sakinle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, ona, melaen, “Afganistan’daki durumun ABD i\u00e7in giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fti\u011fini, bu durumu d\u00fczeltmek i\u00e7in \u00fclkesinin Afganistan’dan \u00e7ekilmekten ba\u015fka se\u00e7ene\u011finin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131” s\u00f6yl\u00fcyor. Gani’yi sakinle\u015ftirmek i\u00e7in de, ” merak etmeyin, sizin iyi silahlanm\u0131\u015f, iyi e\u011fitilmi\u015f 300 bin ki\u015filik bir ordunuz var (\u015eunu da hat\u0131rlatay\u0131m, ABD ordusu \u00e7ekilirken bu \u00fclkeye getirdi\u011fi en geli\u015fmi\u015f silahlar\u0131, Taliban’\u0131n eline ge\u00e7memesi i\u00e7in yakm\u0131\u015ft\u0131), bu g\u00fcc\u00fcn\u00fczle siz, toplam askeri g\u00fcc\u00fc 70-80 bin kadar olan Taliban’\u0131 darmada\u011f\u0131n edersiniz, biz askerlerinizi iyi sava\u015f\u00e7\u0131lar olarak yeti\u015ftirdik” diye ilave ediyor. Ayn\u0131 kitapta, Gani’nin, “yapmay\u0131n\u0131z say\u0131n ba\u015fkan, bizi Pakistan’\u0131n tam deste\u011fini alm\u0131\u015f, aralar\u0131nda 10-15 bin uluslararas\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n (yani cihat\u00e7\u0131n\u0131n ) da bulundu\u011fu bir ordunun i\u015fgaline maruz b\u0131rak\u0131yorsunuz” dedi\u011fi belirtiliyor (B.Woodward, WAR:2024 : sayfa 53).<\/p>\n\n\n\n
Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmenin \u00fczerinden bir hafta ge\u00e7meden, Biden ve ABD y\u00f6netimini de \u015fa\u015f\u0131rtan bi\u00e7imde, Afganistan k\u00f6y k\u00f6y, il\u00e7e il\u00e7e, \u015fehir \u015fehir Taliban’\u0131n eline ge\u00e7iyor. Afgan ordusu direnmiyor. \u00c7o\u011fu yerde ellerindeki silahlar\u0131 Taliban’a teslim ediyor. S\u00fcratle, 10 g\u00fcn i\u00e7inde, Ba\u015fkanl\u0131k Saray\u0131 ele ge\u00e7iriliyor. Gani’nin ofisinde, onu masas\u0131 ba\u015f\u0131nda hat\u0131ra foto\u011fraf\u0131 \u00e7ektiren Taliban askerlerinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri h\u00e2l\u00e2 g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde. <\/p>\n\n\n\n
Afgan “milli ordusu” neredeyse kur\u015fun atmadan teslim oluyor. \u00dclke y\u00f6neticileri de Taliban K\u00e2bil’e ula\u015fmadan s\u00fcratle \u00fclkeyi terk ediyorlar. <\/p>\n\n\n\n
Bu s\u0131rada, ABD’nin bar\u0131\u015f \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 havada kal\u0131yor, I\u015e\u0130D bombalamalar\u0131yla 170 civar\u0131nda ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Geri \u00e7ekilmenin kans\u0131z olmas\u0131 planlanm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen 13 Amerikan g\u00f6revlisi de \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Bunlar\u0131n hepsi Taliban’\u0131n K\u00e2bil’e girdi\u011fi 26 A\u011fustos’ta oluyor, 20 y\u0131ll\u0131k Amerikan i\u015fgalinin ABD aleyhine en kanl\u0131 g\u00fcn\u00fc de o zamand\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
I\u015e\u0130D sald\u0131r\u0131lar\u0131 devam ediyor. ABD’ye hizmet etmi\u015f bir \u00e7ok ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Biden, y\u00f6netiminin “dostlar\u0131n\u0131n da yard\u0131m\u0131yla” (burada herhelde \u00f6zellikle T\u00fcrkiye kast ediliyor) ancak 120 bin civar\u0131nda (ABD i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f) g\u00f6revliyi Afganistan d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kart\u0131labildi\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak, neredeyse tek kur\u015fun at\u0131lmadan, K\u00e2bil 10 g\u00fcn i\u00e7inde Taliban’\u0131n eline ge\u00e7iyor. O s\u0131rada da 13 Amerikan askeri \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. ABD medyas\u0131 bunu “hezimet” olarak ilan ediyor. Biden ise “Amerikan tarihinin en uzun sava\u015f\u0131n\u0131 sona erdirdik, bu bir ba\u015far\u0131d\u0131r; \u00f6nemli olan, Afganistan’dan art\u0131k \u00fclkemize do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131n\u0131n gelemeyecek olmas\u0131d\u0131r” diyor. <\/p>\n\n\n\n
Bu arada, bilindi\u011fi gibi, bu olaydan bir s\u00fcre sonra Cenevre’de, Ukrayna sorunu etraf\u0131nda, Biden-Putin zirvesi ger\u00e7ekle\u015fir. O zirvede Putin, hemen anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, biraz alayl\u0131 bir edayla, Biden’a, neden Afganistan’\u0131 terk ettiklerini sorar. Bu alayc\u0131l\u0131\u011f\u0131 fark etmemesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan Biden’\u0131n yan\u0131t\u0131 manidard\u0131r: “Afganistan imparatorluklar mezarl\u0131\u011f\u0131d\u0131r”. (Muhtemelen, Putin’in Ukrayna’ya girme karar\u0131n\u0131 almas\u0131nda, Biden’\u0131n Afganistan’dan bu \u015fekilde \u00e7ekilme karar\u0131 alm\u0131\u015f olmas\u0131 cesaretlendirici olmu\u015ftur. Malum, Afganistan’daki Amerikan varl\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 zamanda NATO misyonu \u00e7er\u00e7evesindeydi. Amerika’n\u0131n bu ani ve kaotik \u00e7ekilmesinin NATO \u00fcyeleri aras\u0131nda da ABD’ye kar\u015f\u0131 bir tepki do\u011furdu\u011fu biliniyor)<\/p>\n\n\n\n
Bunlar\u0131 niye hat\u0131rlat\u0131yorum? <\/p>\n\n\n\n
\u015eimdi, emperyalizm ko\u015fullar\u0131nda bir hegemonya m\u00fccadelesi yap\u0131l\u0131yor. \u0130sterseniz, daha \u00f6nceki yaz\u0131da da dedi\u011fim gibi, bunu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n olgunla\u015fma s\u00fcrecinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc olarak da g\u00f6rebilirsiniz. Taraflar, mevziler kazan\u0131p, mevziler yitiriyorlar (Sadece co\u011frafi anlamda de\u011fil, ekonomik, diplomatik veya siyasal anlamda da) . Bu s\u00f6z konusu s\u00fcre\u00e7 olgunla\u015ft\u0131k\u00e7a, bu hal daha \u00e7arp\u0131c\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazanacak, daha yak\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 olacak. Bunu \u00f6ng\u00f6rmek laz\u0131m. <\/p>\n\n\n\n
Son olarak, baz\u0131 solcu hatta kom\u00fcnistlerin Suriye’de bir “i\u00e7 sava\u015f” oldu\u011funa dair vurgular\u0131, hi\u00e7bir \u015fekilde kabul edilemez. Suriye’de bir i\u00e7 sava\u015f yok. Kastedilen Esad ailesinin y\u00f6netimiyse, onlar\u0131n devri boyunca da olmad\u0131. Suriye’de bir emperyalist-siyonist sald\u0131r\u0131 var. Bu sald\u0131r\u0131 a\u00e7\u0131k olarak 2011’de ba\u015flat\u0131ld\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Her i\u00e7 sava\u015f\u0131n arkas\u0131nda belli programatik talepleriyle bir halk olur. Suriye “i\u00e7 sava\u015f\u0131” n\u0131n arkas\u0131ndaki halk nerede? Suriye halk\u0131 hi\u00e7bir zaman Esad y\u00f6netimlerine kar\u015f\u0131 ayaklanmad\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Bize T\u00fcrkiye’de say\u0131lar\u0131n\u0131n 3 milyon civar\u0131nda oldu\u011fu tahmin edilen s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n kahir ekseriyetinin “rejim muhalifleri” olduklar\u0131 s\u00f6ylendi. \u00d6yleyse, niye gitmiyorlar. Rejim d\u00fc\u015ft\u00fc. Zaten rejime muhalefet edenler Esad ailesinin devrinden beri hi\u00e7 bir zaman b\u00fcy\u00fck bir kitle deste\u011fi alamam\u0131\u015f olan \u0130slamc\u0131lard\u0131. \u0130ktidardalar. Buradaki “muhalifler” gidecekler mi? Gitmeyecekler. Gidenleri de daha kalabal\u0131kla\u015fm\u0131\u015f olarak T\u00fcrkiye’ye geri d\u00f6necekler. Hi\u00e7 ku\u015fkunuz olmas\u0131n. <\/p>\n\n\n\n
Gerek T\u00fcrkiye’de, gerek Bat\u0131 \u00fclkelerinde bir \u00e7ok Suriyeli muhalif liberal ayd\u0131nla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Hepsi Esadlar\u0131 ele\u015ftiriyorlard\u0131. Ama hemen, “y\u00f6netim d\u00fc\u015ferse, \u0130slamc\u0131lar iktidar\u0131 al\u0131rlar, bu y\u00fczden ikisine alternatif olu\u015fturacak bir siyasal g\u00fc\u00e7 yarat\u0131l\u0131ncaya kadar, Esad’\u0131n arkas\u0131nda durmak gerekir” diye ilave ediyorlard\u0131. Bir ara i\u015fim dolay\u0131s\u0131yla, Suriye’ye a\u00e7\u0131k sald\u0131r\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda, \u00e7ok say\u0131da m\u00fcsl\u00fcman, hr\u0131stiyan L\u00fcbnan’l\u0131 liberal, burjuva i\u015f insanlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyordum, hepsi Esad’\u0131n arkas\u0131nda durman\u0131n kendi \u00fclkelerinin gelece\u011fi bak\u0131m\u0131ndan elzem oldu\u011funu belirtiyorlard\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Bu s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim Suriyeli, L\u00fcbnanl\u0131 liberal insanlar, bizdeki gibi, art\u0131k tamamen bir \u00e7\u00f6pl\u00fck haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f akademilerde, medya d\u00fcnyas\u0131nda “nasibini arayan”, paray\u0131 verenin d\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7alan ki\u015filiksiz tipler de\u011fil, reel hayat\u0131n i\u00e7inde, onun ger\u00e7ekleriyle m\u00fccadele ederek ya\u015fayan ger\u00e7ek, sahici insanlard\u0131. Yani ki\u015filiklerdi. <\/p>\n\n\n\n
Sonra, neden bu bizdeki tiplere “liberal” deniliyor? Bunlar liberal olamazlar. Hi\u00e7 bir ger\u00e7ek liberal Suriye’de bu son olanlar\u0131 olumlu kar\u015f\u0131lamaz. Bunlar “yeni-muhafazk\u00e2r”lar. Emperyalizmin, siyonizmin organik ayd\u0131nlar\u0131. Efendim, bunlar “eski sosyalist” mi\u015f, elbette, hemen hemen b\u00fct\u00fcn yeni muhafaz\u00e2rlar d\u00fcnyan\u0131n her yerinde eski sosyalistler, marksistler. \u00d6zellikle de trotskistler. Zaten bu anlay\u0131\u015f\u0131 bir siyasal ak\u0131m ahline getirenlerin ba\u015f\u0131ndaki ki\u015fi de eski Trotskist Irving Kristol’d\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Trotskist ak\u0131m\u0131n en sefil halleri i\u00e7inde varoldu\u011fu ABD’de, \u0130ngiltere’de, bu yeni muhafazak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n patenti de onlar\u0131n ellerinde. <\/p>\n\n\n\n
Bunlar\u0131n de\u011fi\u015fmesini mi bekliyorsunuz? D\u00fcn nas\u0131l T\u00fcrkiye’ye AKP’li ve Fethullah\u00e7\u0131 islamc\u0131lar\u0131n “demokrasi” getirece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015flerse, bug\u00fcn de islamc\u0131lar\u0131n Suriye’ye “demokrasi” getirece\u011fini iddia ediyorlar. \u0130\u015fleri bu \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bu bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesidir. Onlar da emperyalist s\u0131n\u0131f\u0131n organik ayd\u0131nlar\u0131, bunu unutmayal\u0131m. <\/p>\n\n\n\n
Son olarak, bir \u00f6nceki yaz\u0131da de\u011finmi\u015ftim. Tekrar edece\u011fim. Demokratikle\u015fme bir \u00e7ok alandaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleriyle i\u015fleyen genel bir s\u00fcre\u00e7tir. Demokrasi, bu s\u00fcrecin siyasal alandaki, farkl\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131 temsil eden g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131nda a\u00e7\u0131k rekabeti olanakl\u0131 k\u0131lan g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcd\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n
Devlet s\u00f6z konusu oldu\u011funda, demokratikli\u011fin tek \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc demokrasi de\u011fildir. Halk\u0131n kendi yazg\u0131s\u0131 \u00fczerinde egemen olmas\u0131, siyasal egemenlik hakk\u0131n\u0131 “kay\u0131ts\u0131z, ko\u015fulsuz” kullanmas\u0131 demek olan cumhuriyet, ayn\u0131 zamanda, devlettin yurtta\u015flar\u0131n\u0131n dinsel, etnik, \u0131rksal, cinsel, s\u0131n\u0131fsal ayr\u0131mlara maruz kalmamas\u0131, b\u00fct\u00fcn kimlikler kar\u015f\u0131s\u0131nda yans\u0131z ve ayn\u0131 mesafede olmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Demek ki, laiklik, sosyal haklar, kad\u0131n haklar\u0131, emek\u00e7ilerin haklar\u0131, devletin kurumsal i\u015fleyi\u015finde g\u00fc\u00e7ler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesi demokratikle\u015fmenin olmazsa, olmazlar\u0131d\u0131r. Bu anlamda, bir cumhuriyet bizatihi b\u00fcy\u00fck bir demokratik ad\u0131md\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Bizim cumhuriyetimiz de, Suriye’deki cumhuriyet de “demokrasi” aya\u011f\u0131 aksayan (burjuva) demokratik rejimlerdi. <\/p>\n\n\n\n
\u00dcstelik, \u00f6zellikle baba Esad devrinde laiklik, kad\u0131n haklar\u0131 konusunda yap\u0131lmak istenen iyile\u015ftirmeler, gerici \u0130hvanc\u0131lar\u0131n \u015fiddetli direni\u015fyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f, silahl\u0131 ayaklanmalar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye devleti de o ayaklanmalar\u0131 desteklemi\u015f, \u0130stanbul \u015fehri \u0130hvanc\u0131lar\u0131n siyasal kararg\u00e2h\u0131 haline getirilmi\u015fti. Biraz tarih bilmek laz\u0131m. <\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’de, Suriye’de, demokrasi, yani siyasal alan\u0131n demokratikle\u015fmesi sorunluydu. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye’de sadece demokrasiden de\u011fil, demokratik kazan\u0131mlardan da s\u00f6z edemeyiz. Se\u00e7imler bile \u015faibeli, “at\u0131 alan\u0131n \u00dcsk\u00fcdar’\u0131 ge\u00e7ti\u011fi” se\u00e7imler kural haline gelmi\u015f. Sonra, adil se\u00e7im olsa ne yazar? Se\u00e7imi kazansan ne olacak, ertesi g\u00fcn\u00fc senin yerine kayy\u0131m atayabilirler. Laiklik, kad\u0131n haklar\u0131, i\u015f\u00e7i haklar\u0131, sosyal haklar, g\u00fc\u00e7ler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesi fiilen ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. \u0130\u00e7eri\u011fi fa\u015fist, \u015fekli pop\u00fclist olan bir rejim var \u00fclkemizde. <\/p>\n\n\n\n
Bu halinizle Esad y\u00f6netimini mi ele\u015ftiriyorsunuz? Peki oldu, \u015fimdi oturun ayn\u0131 “demokratik” masa etraf\u0131na, bir yan\u0131n\u0131za \u0130mral\u0131’daki f\u0131r\u0131lda\u011f\u0131, di\u011fer yan\u0131n\u0131za fa\u015fist Bah\u00e7eli’yi, ortaya da “reis”i al\u0131n, “K\u00fcrt sorunu” nu hep birlikte m\u00fczakere edin! Size kolay gelsin!<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Suriye’ye y\u00f6nelik i\u015fgalci emperyalist-siyonist sald\u0131r\u0131n\u0131n yeni bir a\u015famaya evrildi\u011fi g\u00fcnlerde yazd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131lar\u0131n birinde, 70’lerin sonlar\u0131ndan itibaren Afganistan’da ve hemen etraf\u0131ndaki co\u011frafyada sahnelenen emperyalist oyunla, BOP devrinde, Suriye ve etraf\u0131ndaki co\u011frafyada ya\u015fanan geli\u015fmeler aras\u0131ndaki ko\u015futluklara, yer yer benzerliklere i\u015faret etmi\u015ftim. Bilindi\u011fi … Okumaya devam et