Saddam H\u00fcseyin ve Muammer Kaddafi d\u00f6v\u00fc\u015fmedikleri i\u00e7in kaybettiler. Esad bug\u00fcne kadar d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in kazanm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi d\u00f6v\u00fc\u015fmekten vazge\u00e7ti veya d\u00f6v\u00fc\u015febilecek halde de\u011fil. Esad 2011’de d\u00f6v\u00fc\u015fmeyi g\u00f6ze ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u0130ran ve Rusya ona destek vermi\u015flerdi. <\/p>\n\n\n\n
Elbette, \u00fclkelerin belli olanaklar\u0131 var, olanaklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 var. Bir de, halklar\u0131n\u0131 d\u00f6v\u00fc\u015fe ikna etmeleri, onlar\u0131 bir toplumsal-siyasal ideal etraf\u0131nda harekete ge\u00e7irebilme arzu ve kapasitelerinin olmas\u0131 gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n
Suriye, \u015fu an, bunu yapabilecek halde g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Suriye, aradan ge\u00e7en g\u00f6rece \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131z 4-5 y\u0131l\u0131 iyi ge\u00e7irmemi\u015f. M\u00fcttefiklerine fazla g\u00fcvenmi\u015f, onlar\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 zorluklar\u0131, onlar\u0131n olanaklar\u0131n\u0131 dikkate almam\u0131\u015f. Rehavete kap\u0131lm\u0131\u015f diyelim. <\/p>\n\n\n\n
Herkes kendi kavgas\u0131n\u0131 kendi yapmak zorundad\u0131r. Suriye bu ger\u00e7e\u011fi ihmal etmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n
Elbette uzun s\u00fcren kavgalar\u0131n etaplar\u0131 vard\u0131r. Geri \u00e7ekilmeler, ileri at\u0131lmalar olacakt\u0131r. Ancak, teslim olmaya haz\u0131rlanmak farkl\u0131 bir \u015feydir. Bug\u00fcn Suriye kavgay\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f izlenimi veriyor. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan, Rusya ve \u0130ran art\u0131k resmen de m\u00fcttefik oldular. Dikkat edilirse, ikisinin Suriye’deki son geli\u015fmelere kar\u015f\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 tepkileri yok, birlikte alm\u0131\u015f olduklar\u0131 bir karar\u0131 uyguluyorlar. Birlikte hareket ediyorlar. \u015eu ana kadar ki tav\u0131rlar\u0131yla, sanki Suriye’yi feda etmeyi kabullenmi\u015fler. Belki zevahiri kurtarmak i\u00e7in -e\u011fer ABD-\u0130srail-T\u00fcrkiye ittifak\u0131yla ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bir antla\u015fmalar\u0131 yoksa- bir s\u00fcre direniyor gibi davranacaklar. <\/p>\n\n\n\n
Sald\u0131r\u0131lar ba\u015flar ba\u015flamaz, Esad Moskova’ya gitti. Putin’le g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. Putin’den ald\u0131\u011f\u0131 yan\u0131ttan memnun kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek zor olmad\u0131. Nitekim, Putin medyas\u0131 Suriye’deki geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fclmedik derecede kay\u0131ts\u0131zd\u0131. <\/p>\n\n\n\n
ABD kar\u015f\u0131s\u0131ndaki anti-hegemonyac\u0131 g\u00fc\u00e7lerin sorunu, hen\u00fcz bir siyasal blok halinde gelememi\u015f, bir ortak strateji geli\u015ftirememi\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Bunu yapmad\u0131klar\u0131 veya yapamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in her biri kendi i\u00e7inde siyasal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayam\u0131yor. Rusya ve \u0130ran b\u00f6yle bir stratejik ortakl\u0131k i\u00e7in bir ad\u0131m att\u0131lar. Nas\u0131l evrilece\u011fini g\u00f6rmek gerekiyor. Suriye’deki tav\u0131rlar\u0131 hatt\u0131 daha geriden kurmak e\u011filiminde olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Yanl\u0131\u015f bir tav\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
\u00c7in siyasal-stratejik ba\u011fla\u015fma konusunda pek istekli g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Ekonomik hedeflerine ula\u015farak, ABD hegemonyas\u0131n\u0131n \u00fczerinde durdu\u011fu ekonomik zemini erozyona u\u011fratma stratejisini uyguluyor. Bunda da hayli yol ald\u0131. Ancak, ekonomiyi siyasetten ay\u0131rman\u0131n bedelinin a\u011f\u0131r olabilece\u011fini hesaba katmas\u0131 beklenirdi. <\/p>\n\n\n\n
\u0130ran ve S.Arabistan aras\u0131nda yak\u0131nla\u015fma sa\u011flamak, Filistin’de m\u00fccadele veren \u00f6rg\u00fctleri bir araya getirmek i\u00e7in belli belirsiz hamleleri oldu, bunlar\u0131n genel ve ortak, kararl\u0131 bir stratejik plan\u0131n\u0131n ad\u0131mlar\u0131 oldu\u011funa dair bir izlenim edinmedik. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6zcesi, hegemonya-kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda siyasal olarak bir da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k var. Stratejik programlar\u0131 yok. ABD hegemonyas\u0131yla b\u00f6yle m\u00fccadele edilemez. ABD ekonomik olarak zay\u0131fl\u0131yor, do\u011fru, ama siyasal ve \u00f6zellikle askeri olarak h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc. Ekonomik kazan\u0131mlar\u0131n\u0131z\u0131 yok edebilecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc. <\/p>\n\n\n\n
Amerika, \u0130spanya, Venedik, Hollanda, Britanya emperyal gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcren bir \u00fclke. Yani halen “old money” tabir edilen bu kadim gelenekten kaynaklanan sermayenin y\u00f6n verdi\u011fi bir emperyal g\u00fc\u00e7. Bu g\u00fcc\u00fcn jeo-politik manada en ay\u0131rdedici \u00f6zelli\u011fi bir deniz g\u00fcc\u00fc olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in ve Rusya ise tarihsel olarak denizden uzak durmaya \u00e7al\u0131\u015fan, karan\u0131n kendileri i\u00e7in g\u00fcvenli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen, k\u0131sacas\u0131 “kara” y\u0131 savunma stratejisini benimsemi\u015f g\u00fc\u00e7lerdir. Kaybetmelerinin \u00f6nemli bir nedeni budur. <\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 Suriye’de de s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Rusya ve \u00c7in tarihsel olarak, her zaman, kara s\u0131n\u0131rlar\u0131 etraf\u0131nda bir “cordon sanitaire” (“g\u00fcvenlik ku\u015fa\u011f\u0131” diyelim) olu\u015fturmak istemi\u015flerdir. Rusya’n\u0131n \u015fimdi Ukrayna’daki kavgas\u0131 da bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirilmelidir. En son, ayakta kalm\u0131\u015f son Sovyet cumhuriyeti olan Belorusya ile yapt\u0131\u011f\u0131 antla\u015fma da tamamen bu amaca y\u00f6neliktir. <\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7erken \u015funu da s\u00f6yliyeyim, \u015fahsen, h\u00e2l\u00e2 Rusya’n\u0131n Ukrayna’daki hedeflerini anlayabilmi\u015f de\u011filim. Meram, NATO’yu biraz daha geriye itmekse, b\u00f6yle olmaz. Ukrayna’ya girdi. Do\u011fru bir kararla, Kiev’e yani \u00fclkenin beynine y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Fakat bir anda vazge\u00e7ti. Y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirdi. \u015eimdi ABD ve NATO’nun Kiev’e yerle\u015fmi\u015f beyniyle u\u011fra\u015f\u0131yor. Ukrayna co\u011frafyas\u0131 \u00fczerindeki taleplerinin de ne oldu\u011funu bilemiyoruz. Kendisinin bildi\u011finden de ku\u015fkuluyum. <\/p>\n\n\n\n
Rusya, \u015fimdiye kadar, SSCB’nin kredisini kulland\u0131. Kullanmaya da devam ediyor. Onun zaman\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ekonomi-politik yat\u0131r\u0131mlar\u0131 hoyrat\u00e7a harcad\u0131. Harc\u0131yor. Yani kredisini yedi\u011fi o ge\u00e7mi\u015fiyle bar\u0131\u015f\u0131k da de\u011fil. Bar\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in SSCB’nin yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131, do\u011frular\u0131n\u0131 so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla yeniden bir de\u011ferlendirmeye tabi tutam\u0131yor. Yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 tekrar ediyor. <\/p>\n\n\n\n
SSCB, Suriye’deki \u00fcss\u00fcyle, Do\u011fu Akdeniz’de (akl\u0131 hep Sovyet karas\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in) pek etkin olamasa da, bir mevzi elde etmi\u015fti. Muhtemelen o mevzi \u015fimdi elden gidecek. “Yeni Suriye” de , Rusya’n\u0131n o iki \u00fcss\u00fcn\u00fc orada tutmazlar. Kurallar\u0131 galipler koyar. <\/p>\n\n\n\n
Yani Rusya, Suriye’nin kendisi i\u00e7in Ukrayna’dan daha az \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavramam\u0131\u015f. Kendisini pek yak\u0131nda NATO g\u00f6l\u00fc haline d\u00f6n\u00fc\u015fecek Karadeniz i\u00e7 denizine hapsedecek. Bu halde, Montr\u00f6 de NATO talebiyle devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lacakt\u0131r. Yani Rusya neyi feda etti\u011finin fark\u0131ndaym\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bunlar bu anti-hegemonyac\u0131 g\u00fc\u00e7lerin bir t\u00fcrl\u00fc siyasal bir birlik haline gelememeleri, dolay\u0131s\u0131yla, ortak jeo-ekonomi-politik hedefler etraf\u0131nda, ortak bir strateji olu\u015fturamamalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 olarak da g\u00f6r\u00fclebilir. <\/p>\n\n\n\n
Oysa, meydan okuduklar\u0131 ABD hegemonyas\u0131 gayet stratejik. Jeo-politik hedefleri var. Dahas\u0131, Rusya ve \u00c7in’in i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyay\u0131 da, en az 1904’den beri resmen “pivot” ilan etmi\u015f. <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Saddam H\u00fcseyin ve Muammer Kaddafi d\u00f6v\u00fc\u015fmedikleri i\u00e7in kaybettiler. Esad bug\u00fcne kadar d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in kazanm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi d\u00f6v\u00fc\u015fmekten vazge\u00e7ti veya d\u00f6v\u00fc\u015febilecek halde de\u011fil. Esad 2011’de d\u00f6v\u00fc\u015fmeyi g\u00f6ze ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u0130ran ve Rusya ona destek vermi\u015flerdi. Elbette, \u00fclkelerin belli olanaklar\u0131 var, olanaklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 … Okumaya devam et