Yar\u0131n ABD’de yap\u0131lacak ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7iminin, 70’li y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren sosyalist ve anti-emperyalist d\u00fcnya g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 uygulamaya konmu\u015f, ileri ve geri ad\u0131mlar\u0131yla, s\u00fcrekli ivmelenerek bug\u00fcne ula\u015fm\u0131\u015f emperyalist sald\u0131r\u0131 stratejisinin seyriyle ilgili \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kamuoyu yoklamalar\u0131n\u0131n geneline g\u00f6re, ortada, ba\u015fa ba\u015f giden bir m\u00fccadele var. Bununla birlikte, ABD sokaklar\u0131nda egemen olan e\u011filimin Kamala Harris’ten yana oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz. Harris’in, “beyaz Amerikal\u0131” olmamas\u0131, sahip oldu\u011fu etnik \u00f6zellikler dolay\u0131s\u0131yla “ma\u011fdur” u oynamas\u0131, onun pop\u00fclerli\u011fini artt\u0131rd\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Tabii, ABD’de oylar\u0131n \u00e7o\u011funu alman\u0131z, ba\u015fkan se\u00e7ilmeniz i\u00e7in yeterli olmayabiliyor. Electoral College denilen bir se\u00e7iciler kurulundaki sandalye say\u0131n\u0131z\u0131n da yeterli olmas\u0131 gerekiyor. Mesela, akl\u0131mda yanl\u0131\u015f kalmad\u0131ysa, 2016’daki se\u00e7imde, Trump’\u0131n rakibi olan Hilary Clinton ondan a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 3 milyon civar\u0131nda fazla oy alm\u0131\u015ft\u0131. Ancak ba\u015fkan olmas\u0131 i\u00e7in yeterli olmad\u0131. Yani daha \u00e7ok oy alm\u0131\u015f olmak, kazanmak anlam\u0131na gelmeyebiliyor. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6ncelikle \u015funu s\u00f6yleyeyim. Kim kazan\u0131rsa kazans\u0131n, d\u00fcnyaya bar\u0131\u015f gelmeyecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc emperyalizm orta yerde dururken, bar\u0131\u015f gelmez. <\/p>\n\n\n\n
Bununla birlikte, halen devam eden ve daha kapsaml\u0131 sava\u015flara evrilme potansiyelini anlaml\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ta\u015f\u0131yan \u00e7at\u0131\u015fmalar, \u00f6rnekse, Ukrayna ve Bat\u0131 Asya’daki \u00e7at\u0131\u015fmalar ve olas\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar, ask\u0131ya al\u0131nabilir. O arada, \u015fu ya da bu kadar bir s\u00fcre i\u00e7in diplomasiyle top \u00e7evrilebilir. <\/p>\n\n\n\n
B\u00f6yle bir olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n Trump’\u0131n kazanmas\u0131 durumunda ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi bizzat Trump taraf\u0131ndan s\u00fcrekli olarak ifade edildi. <\/p>\n\n\n\n
Buna g\u00f6re, Trump kazan\u0131rsa, ABD, halen ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu stratejik sald\u0131r\u0131 konumundan, i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da, stratejik denge konumuna ge\u00e7ebilir. <\/p>\n\n\n\n
Trump’\u0131n kitlesel destek\u00e7ileri aras\u0131nda s\u00fcrekli yoksulla\u015fan, i\u015flerini kaybeden, sosyal g\u00fcvenceden yoksun olan ve yoksunla\u015ft\u0131r\u0131lan emek\u00e7iler, \u00f6nceki toplumsal ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131n gerisine d\u00fc\u015fen ve bu bak\u0131mdan s\u00fcrekli bir gerileme korkusu i\u00e7inde ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren (k\u0131rsal ve kentsel) orta katmanlar\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta boy sermaye gruplar\u0131n\u0131n ve tabii sanayi sermayesinin \u00e7ok a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir yeri var. Bu kesimler, daha \u00e7ok, kendi lehlerine “ekonomik bar\u0131\u015f” anlam\u0131na gelen i\u00e7eride bar\u0131\u015fa \u00f6zlem duyuyorlar. Trump’\u0131n bunu temin edebilece\u011fine inan\u0131yorlar. <\/p>\n\n\n\n
Ancak, b\u00f6yle bir olas\u0131 “i\u00e7 bar\u0131\u015f” i\u00e7in “d\u0131\u015f bar\u0131\u015f”a ihtiya\u00e7 var. <\/p>\n\n\n\n
Trump’\u0131n Ukrayna Sava\u015f\u0131’nda bir ate\u015fkes sa\u011flamas\u0131 herkesin beklentisi. Bununla birlikte, “Ukrayna sorunu” nun, bu saatten sonra bu d\u00fcnya d\u00fczeni i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. Rusya elinde tuttu\u011fu Do\u011fu Ukrayna topraklar\u0131n\u0131 elinde tutmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek. Buna kar\u015f\u0131n, Ukrayna da hi\u00e7 bir zaman bu durumu kabullenmeyecek. <\/p>\n\n\n\n
Harris kazan\u0131rsa, stratejik sald\u0131r\u0131 konumu yeni bir a\u015famaya ge\u00e7ebilir. Bunu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in olsa gerek Rusya KDHC askerlerini Ukrayna s\u0131n\u0131r\u0131nda konu\u015fland\u0131rd\u0131. Ukrayna da \u00fclkesindeki altm\u0131\u015f ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki asker ka\u00e7aklar\u0131na kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir operasyon ba\u015flatt\u0131. E\u015fzamanl\u0131 olarak, Almanya ve Polonya gibi \u00e7ok say\u0131da Ukraynal\u0131 s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131y\u0131 bar\u0131nd\u0131ran \u00fclkeler, s\u0131n\u0131r giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131ndaki denetimlerini artt\u0131rd\u0131lar. Polonya iltica ba\u015fvurular\u0131n\u0131 i\u015fleme koymayaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. <\/p>\n\n\n\n
Silah \u00e7ok \u00f6nemli tabii ama asker olmadan da sava\u015f kazan\u0131lmaz. Hem Rusya’n\u0131n hem Ukrayna’n\u0131n bu bak\u0131mdan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 var. Art\u0131k \u00f6zellikle bu t\u00fcr sava\u015flarda yurtta\u015flar\u0131 orduya kat\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in ikna etmek zorla\u015ft\u0131. Avrupa \u00fclkeleri i\u00e7in neredeyse olanaks\u0131z. Bir Alman, bir Frans\u0131z, bir Hollandal\u0131 reel olarak var olmayan bir “Avrupa devleti” veya AB i\u00e7in sava\u015fmaz. <\/p>\n\n\n\n
ABD y\u00f6netimi de \u015fimdiye kadar bu sava\u015f\u0131 Avrupa’da, d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmayacak \u015fekilde, tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Faturay\u0131 da emperyalizmin ma\u015fas\u0131 haline getirilmi\u015f Ukrayna halk\u0131 \u00f6d\u00fcyor tabii. <\/p>\n\n\n\n
Trump d\u00fcn Gazze’de de ate\u015fkesi ancak kendisinin sa\u011flayabilece\u011fini s\u00f6yledi. Ne kadar ciddiye al\u0131nabilir, bilmiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce bu duru\u015fuyla \u00e7eli\u015fen a\u00e7\u0131klamalar da yapm\u0131\u015ft\u0131. Trump, asl\u0131nda bir politikac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu tutars\u0131z durumlara s\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n
Harris’in, Ukrayna sorununda oldu\u011fu gibi, Filistin konusunda da The Blob<\/strong>‘\u0131n ( T\u00fcrk\u00e7eye “Leke” olarak terc\u00fcme edilebilir. Daha \u00e7ok Demokrat Parti etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f, ABD establishment<\/strong>\u0131yla ba\u011flar\u0131 ve onun \u00fczerinde etkileri olan d\u0131\u015f politikayla ilgili bir t\u00fcr think-tank <\/strong>yap\u0131s\u0131. Onu “derin devlet” olarak tan\u0131mlayanlar da var. Gayesi, Amerikan hegemonyas\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in fikirler ve politikalar \u00fcretmek ve onlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 denetlemektir ) halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan politikalar\u0131n\u0131 izlemeyi s\u00fcrd\u00fcrmesi bekleniyor. <\/p>\n\n\n\n Yaln\u0131z Trump kazand\u0131\u011f\u0131nda, \u00c7in konusunda \u00f6nceki d\u00f6neminde tan\u0131k olunan “\u00e7evreleme” stratejisine yeni bir ivme kazand\u0131rabilir. Zaten \u00c7in’in \u00e7evrelenmesi stratejisini somut olarak ilk kez o uygulamaya koymu\u015ftu. <\/p>\n\n\n\n Biden, Trump’\u0131n esas olarak ekonomik k\u0131s\u0131tlama ve yapt\u0131r\u0131mlara dayanan \u00c7in politikas\u0131na askeri bir boyut da ilave etti. En son, Tayvan’\u0131n g\u00fcvenli\u011fi sorunu etraf\u0131nda adan\u0131n silahland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. <\/p>\n\n\n\n Harris kazand\u0131\u011f\u0131nda, Blob<\/strong>‘\u0131n vizyonuna g\u00f6re Ukrayna, Tayvan ve Bat\u0131 Asya’da ayn\u0131 s\u0131rada sald\u0131r\u0131 stratejisini nas\u0131l ilerletecek? <\/p>\n\n\n\n Sonra, bu “d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu” nun hen\u00fcz sahaya ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ama yak\u0131nda ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131na dair i\u015faretler g\u00f6nderdi\u011fi bir ba\u015fka sorun ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 da Arktik Okyanusu sorunu. Zaten \u0130sve\u00e7 ve Finlandiya’n\u0131n NATO \u00fcyeli\u011fi asl\u0131nda bu konuyla ili\u015fkili olarak talep edilmi\u015fti. <\/p>\n\n\n\n Arktik Okyanusu’na en uzun k\u0131y\u0131s\u0131 olan \u00fclke Rusya, sonra Kanada, ABD, Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Finlandiya, bir de, Danimarka’ya ait y\u00fczde sekseninden fazlas\u0131 buzlarla kapl\u0131 Gr\u00f6nland adas\u0131 var tabii. Dikkat edilirse, bu \u00fclkelerden Rusya d\u0131\u015f\u0131nda hepsi NATO \u00fcyesi. Bu Okyanusu bir “NATO okyanusu” haline getirilmesi niyeti \u00e7ok a\u00e7\u0131k. <\/p>\n\n\n\n Atlas ve Pasifik okyanuslar\u0131n\u0131n kuzey b\u00f6l\u00fcmleri aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 yollar\u0131n\u0131 kapsayan (Rusya ve \u00c7in i\u00e7in \u0130pek Yolu projesine benzer bir projenin ger\u00e7ekle\u015ftirlebilece\u011fi, ticaret filolar\u0131 i\u00e7in yeni kestirme, maliyeti g\u00f6rece d\u00fc\u015f\u00fck ula\u015f\u0131m olanaklar\u0131na sahip bir b\u00f6lge buras\u0131), Balt\u0131k ve Kuzey denizlerinin kontrol\u00fc, Rusya’n\u0131n Balt\u0131k Denizi’ndeki tek topra\u011f\u0131 olan Kaliningrad’\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla Belorusya’nun g\u00fcvenlikleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bu okyanus \u00fczerindeki k\u0131ta sahanl\u0131klar\u0131n\u0131n pek yak\u0131nda ABD taraf\u0131ndan sorunsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 beklemeliyiz. K\u0131ta sahanl\u0131klar\u0131 konusu \u00f6zellikle Arktik denizi k\u0131y\u0131s\u0131nda, halen \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Rusya’n\u0131n denetiminde olan enerji kaynaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Blob <\/strong>esas\u0131nda, bilindik Anglo-Sakson jeopolitik iddialar\u0131n ve \u00f6nerilerin s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yap\u0131yor. Buna g\u00f6re Avrasya eksen co\u011frafyad\u0131r. Rusya’n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 co\u011frafyan\u0131n kontrol\u00fc i\u00e7in olmazsa olmaz \u00f6nemdedir. Ve tabii \u00c7in as\u0131l ula\u015f\u0131lmak istenen hedeftir. Britanya, Fransa ve sonra ABD, 19yy’daki Afyon Sava\u015flar\u0131yla (1) ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te \u00c7in’i yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge \u00fclke haline getirdiler. \u00dclke, b\u00fct\u00fcn d\u0131\u015f ticareti ve limanlar\u0131 \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fc kaybetti. Bu arada, en \u00f6nemli liman kent olan Hong Kong’a Britanya \u00e7\u00f6kt\u00fc. <\/p>\n\n\n\n Yani Avrasya s\u00f6z konusu oldu\u011funda, Rusya a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir ge\u00e7it; \u00c7in ula\u015f\u0131lacak bir hedef olarak sorunsalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylece Britanya’n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgesi olan b\u00fct\u00fcn bir Hint alt k\u0131tas\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi de teminat alt\u0131na al\u0131nabilecekti. <\/p>\n\n\n\n Yar\u0131nki se\u00e7im sonucuna g\u00f6re ABD ve m\u00fcttefikleri, ya stratejik sald\u0131r\u0131y\u0131 daha da ivmelendirerek yeni sava\u015flar olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecekler. Ya da, bir stratejik denge durumuna ge\u00e7meyi tercih edecekler. \u0130kincisinin ger\u00e7ekle\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 Trump’\u0131n ba\u015fkan oldu\u011fu ko\u015fullarda daha y\u00fcksek g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n Son olarak, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n siyasal akl\u0131 k\u00f6reliyor. Bir t\u00fcr k\u00f6rle\u015fmeden s\u00f6z edilebilir. Sald\u0131rd\u0131k\u00e7a, kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alan (halen) stratejik savunma halindeki cephenin geni\u015fledi\u011fini, direni\u015fin g\u00fc\u00e7lendi\u011fini, sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n rakiplerinin zihinsel cevvaliyetini, ekonomi-politik yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 takviye etti\u011fini, onlar\u0131 oyun kurucular olmak i\u00e7in cesaretlendirdi\u011fini g\u00f6remiyor. <\/p>\n\n\n\n \u00d6te yandan, daha b\u00fcy\u00fck sava\u015flar\u0131 tetikleyebilecek a\u015famaya vard\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bu sald\u0131r\u0131 stratejisiyle, Avrupa ve Asya’daki m\u00fcttefiklerinin ekonomik olanaklar\u0131n\u0131 zorlayarak, onlar\u0131n kendi i\u00e7lerindeki nispi toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n da alt\u0131n\u0131 oyuyor. Bu gidi\u015fle, halklar\u0131n\u0131n protestolar\u0131na dayanamayan m\u00fcttefik devletler de ona kazan kald\u0131racaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n NOTLAR<\/p>\n\n\n\n (1) \u0130lk Afyon sava\u015f\u0131 1839’da ba\u015flat\u0131l\u0131yor. \u0130lgin\u00e7tir, bizim Tanzimat Ferman\u0131 da, Britanya ve Fransa’n\u0131n te\u015fvikiyle, ayn\u0131 y\u0131l ilan ediliyor. Bu sava\u015f 1842’de sona erdi. \u0130kinci Afyon sava\u015f\u0131 ise hemen K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131’ndan sonra yine Britanya ve Fransa taraf\u0131ndan 1856’da ba\u015flat\u0131l\u0131yor. 1860’da sona eriyor. Bizdeki ve d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeleri birlikte okuman\u0131n zihin a\u00e7\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yar\u0131n ABD’de yap\u0131lacak ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7iminin, 70’li y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren sosyalist ve anti-emperyalist d\u00fcnya g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 uygulamaya konmu\u015f, ileri ve geri ad\u0131mlar\u0131yla, s\u00fcrekli ivmelenerek bug\u00fcne ula\u015fm\u0131\u015f emperyalist sald\u0131r\u0131 stratejisinin seyriyle ilgili \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131 olacakt\u0131r. Kamuoyu yoklamalar\u0131n\u0131n geneline g\u00f6re, ortada, ba\u015fa … Okumaya devam et