{"id":6660,"date":"2024-09-15T09:21:30","date_gmt":"2024-09-15T06:21:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kamilpark.com\/?p=6660"},"modified":"2025-05-17T17:48:32","modified_gmt":"2025-05-17T14:48:32","slug":"trump-mi-harris-mi-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kamilpark.com\/?p=6660","title":{"rendered":"Trump m\u0131 Harris mi? 3"},"content":{"rendered":"\r\n

Ay\u015fenur Ezgi Eygi ve Narin’ e<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc B\u00f6l\u00fcm<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pop\u00fclist tabir edilen siyasal rejimleri (1), ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal rejimleri olarak, bonapartizm ya da fa\u015fizm gibi de\u011ferlendiremeyece\u011fimizi \u00f6nceki yaz\u0131larda bir \u00e7ok kez belirtmi\u015ftim.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bununla birlikte pop\u00fclist rejimlerin, kapitalist sistemin i\u015fleyi\u015finin sa\u011flanmas\u0131, y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bonapartist ve tarihsel fa\u015fist rejimlerin yerine getirdi\u011fi gibi bir i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de belirtmek gerekir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Neoliberal kapitalist program\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda uygulamaya konulmas\u0131yla b\u00fct\u00fcn sosyal devlet\u00e7i, refah\u00e7\u0131 toplumsal yap\u0131lar, \u00f6rg\u00fctler hedef al\u0131nd\u0131. Bu sald\u0131r\u0131yla birlikte, sosyal-ekonomik kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu ve dolay\u0131s\u0131yla uzun m\u00fccadelelerle elde edilmi\u015f refah\u0131n\u0131 yitiren halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n \u00f6fkesinin, d\u00fczen i\u00e7in tehdit olu\u015fturmayacak \u015fekilde kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gibi bir siyasal ihtiya\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Sistemin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in otoriter, fa\u015fizan \u00f6nlemler almaktan da ka\u00e7\u0131nmayan, burjuva demokratik i\u00e7eri\u011fi bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, oy \u00e7oklu\u011funa e\u015fitlenmi\u015f “milli irade” ideolojisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla r\u0131za \u00fcretme anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n egemen olmas\u0131 i\u00e7in ma\u011fdur halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne, bir yandan, ma\u011fduriyetlerinden sorumlu, i\u00e7eri\u011fi mu\u011flak, imgesel bir “sorumlu” olarak “malum elitler” at\u0131l\u0131yor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Di\u011fer yandan da, bu elitlerle ma\u011fdurlar ad\u0131na sava\u015facak, elitler d\u00fczenini temsil eden b\u00fct\u00fcn kurum ve kurallar\u0131n \u00fczerinde bir g\u00fcce sahip, ama bunun i\u00e7in (ma\u011fdur kitlelere s\u00fcrekli \u015fikayet etse de) liberal devlet formunun ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 duymayacak, kahraman fig\u00fcr\u00fc olarak “karizma” yarat\u0131l\u0131yor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Tekrar edeyim, karizma haline getirilmi\u015f lider fig\u00fcr\u00fc yasalar, anayasalar, (s\u0131k) se\u00e7im ve referandumlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, liberal devlet formu tasfiye edilmeden, devlet kurumlar\u0131 \u00fczerinde duran otorite g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne kavu\u015fturuluyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

B\u00f6yle bir rejim, mesela \u00f6nceki fa\u015fizmlerle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, asli olarak, \u0131rksal, etnik, dinsel vb g\u00fcnah ke\u00e7ilerine ihtiya\u00e7 duymuyor. Bu t\u00fcr konular, “s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131” olgusunda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da ikincil, yan malzeme i\u015flevi g\u00f6r\u00fcyor. Mesela, bu elitlerin s\u00f6z konusu s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131, g\u00f6\u00e7menleri kendi halk\u0131na tercih etti\u011fi s\u00f6yleniyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ancak, \u00f6rg\u00fcts\u00fcz, zay\u0131f, ma\u011fdur kitlelerin g\u00f6z\u00fcnde ma\u011fduriyetlerine neden olanlar, o tamamen imgesel olarak kurgulanm\u0131\u015f “elitler” dir. Toplumsal \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ana ekseni olarak elitler ve halk aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiye i\u015faret edilir. Burada, “elitler” de ayn\u0131 “halk” veya “millet” gibi keyfi olarak olu\u015fturulmaya a\u00e7\u0131k nosyonlard\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yaln\u0131z dikkat edilsin, hissedilen ma\u011fduriyet esas olarak maddi olmas\u0131na ra\u011fmen elitlerin sorumlulu\u011fu \u00f6ncelikle onlara atfedilen olumsuz manevi yakla\u015f\u0131mlara indirgenir. Veyahut, ma\u011fduriyetin temel nedeni, “mazlum halk\u0131n en kutsal manevi de\u011ferleri” ne sald\u0131r\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, maddi olan dikkatten ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131r. Bu belagat her toplumsal, ekonomik soruna m\u00fckemmelen uygulanabilen bir ideolojik \u015fablon haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr (Mesela, \u015fu son Narin k\u0131z olay\u0131 ba\u011flam\u0131nda bunun \u00f6rneklerini g\u00f6rd\u00fck).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00d6zcesi, bug\u00fcnk\u00fc pop\u00fclist rejimler kapitalist d\u00fczene, egemen sermaye s\u0131n\u0131f\u0131na ra\u011fmen de\u011fil, tersine, onun kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun talebi olarak, isterseniz, onun davetiyle, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda uygulanmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan, 19.yy’daki bonapartizm ve 20.yy’daki fa\u015fizmler gibi pop\u00fclizm de, kahir ekseriyeti alt ve alt orta s\u0131n\u0131flara mensup halk kitlelerinin siyasal hareketi olarak g\u00f6r\u00fclemez..<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pop\u00fclist rejim, tarihsel fa\u015fizmler gibi, tekelci finans-kapitalin kendi \u00f6nderli\u011fi alt\u0131nda, kriz ko\u015fullar\u0131nda tekelci kapitalist sistemi s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in bu s\u00f6z konusu s\u0131n\u0131flarla kurdu\u011fu siyasal ittifaka dayan\u0131r (Bonapartizm de, bir 19 yy siyasal olgusu olarak, kapitalizmin serbest rekabet\u00e7i evresindeki sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, 3.Napolyon ve Bismarck \u00f6rneklerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, halk s\u0131n\u0131flar\u0131yla ittifak kurarak rakipleriyle siyasal egemenlik m\u00fccadelesine girmesinden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ayn\u0131 fa\u015fizm gibi, pop\u00fclizm de ideolojik karakteristiklerine, s\u00f6ylemine indirgenemez. Onlardan hareketle tan\u0131mlanamaz. Siyasal rejim olarak pop\u00fclizm, elbette, pop\u00fclist bir ideolojik s\u00f6yleme sahiptir. Ancak her pop\u00fclist s\u00f6ylem, pop\u00fclist bir siyasal rejimin varl\u0131\u011f\u0131na delalet etmez.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pop\u00fclist rejimler, fa\u015fist rejimler gibi ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal rejimleri de\u011fildir. Liberal burjuva devleti tasfiye etmezler, veyahut, onu ask\u0131ya almazlar. En \u00e7ok, T\u00fcrkiye’de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, \u015fu ya da bu \u00f6l\u00e7\u00fcde, onun i\u00e7ini bo\u015faltarak iktidarlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek isterler. Tarihsel fa\u015fizmle aras\u0131ndaki temel fark budur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bununla birlikte, Bertolt Brecht’imizin vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, fa\u015fizm ve rejim olarak pop\u00fclizm burjuva demokrasisinin kar\u015f\u0131t\u0131 olarak de\u011fil, onun kriz ko\u015fullar\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi evrim olarak g\u00f6r\u00fclmek gerekir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u015eunu da ekleyeyim: Pek\u00e2l\u00e2 pop\u00fclist rejimler de, fa\u015fist rejimler kadar, hatta ondan daha fazla br\u00fctal olabilirler. Bu a\u00e7\u0131dan, kafam\u0131zdaki tarihsel fa\u015fizm imaj\u0131ndan hareketle, “hi\u00e7 bir rejim fa\u015fizm kadar k\u00f6t\u00fc, zalim olamaz” diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek do\u011fru olmaz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Benzer yanlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, bu \u00fc\u00e7 farkl\u0131 siyasal olguyu \u00f6ncelikle bir “halk hareketi” gibi sunmak, sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n da arzulad\u0131\u011f\u0131, te\u015fvik etti\u011fi bir \u00e7arp\u0131tmad\u0131r. Bu \u00fc\u00e7 olgu da, i\u015flevsel benzerlikleriyle, sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nderli\u011finde, onun taraf\u0131ndan, onun ekonomi-politik \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, \u00fc\u00e7\u00fc ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Aralar\u0131nda, zamana de\u011fgin farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleriyle, bir s\u00fcreklilik de yoktur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Neoliberal program, emek\u00e7i halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 \u00f6fkelendirecekti. Bu \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Mesele, bu \u00f6fkenin siyasal olarak nas\u0131l kanalize edilece\u011fiydi. Pop\u00fclizm bu ba\u011flamda i\u015flevseldi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pop\u00fclizm, \u00f6fkeli kitleler i\u00e7in yer yer bilim-kurgusal ya da do\u011fa-\u00fcst\u00fc nitelikler de atfedilen karizmatik liderin varl\u0131\u011f\u0131yla olanakl\u0131 k\u0131l\u0131nan bir ideolojik hava supab\u0131 i\u015fi g\u00f6r\u00fcyor (Karizmatik lider merkezi fig\u00fcrd\u00fcr. Onunla belli tarihsel kahramanlar aras\u0131nda kurulan benzerliklerde dahi, o benzeyen de\u011fil, benzetilendir). Ayn\u0131 zamanda, \u00f6fkeyi s\u0131n\u0131fsal olarak ad\u0131 konmam\u0131\u015f, paratoner i\u015flevi g\u00f6recek \u015fekilde olu\u015fturulmu\u015f, esas olarak, “milletin kutsal ya da manevi de\u011ferlerini” a\u015fa\u011f\u0131sayan soyut, mu\u011flak bir “elitler” alg\u0131s\u0131na y\u00f6nlendirerek, egemen sermaye s\u0131n\u0131f\u0131yla bu “ma\u011fdur” kitleler aras\u0131nda bir t\u00fcr hava yast\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini de yerine getiriyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Sol pop\u00fclizm de benzer ara\u00e7lar\u0131 farkl\u0131 ya da \u00e7o\u011ful s\u00f6ylemlerle kullanarak, “elitler” alg\u0131s\u0131na daha somut (s\u0131n\u0131fsal, cinsel, \u00e7evreci vs) bir i\u00e7erik kazand\u0131rarak, ama Fransa’da, ak\u0131l hocal\u0131\u011f\u0131n\u0131 Chantal Mouffe’un yapt\u0131\u011f\u0131 Melenchon vakas\u0131nda oldu\u011fu gibi, kapitalizmle \u00f6zsel bir sorunu olmayan, sadece onun “demokratik” veya “g\u00fcler y\u00fczl\u00fc” hale gelmesini talep eden gev\u015fek, anar\u015fizan (dolay\u0131s\u0131yla neoliberal) bir siyasal anlay\u0131\u015fla birbirlerine tutturulmu\u015f de\u011fi\u015fik toplumsal sorunsallar etraf\u0131nda k\u00fcmelenmi\u015f radikal gruplar\u0131n taleplerini seslendirir. Ancak, kesinlikle s\u0131n\u0131f \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 temas\u0131na vurguda bulunmaz. Toplumsal \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ana ekseni en genel anlam\u0131nda iktidar\u0131 ellerinde tutan elit g\u00fc\u00e7lerle, ucu a\u00e7\u0131k bir nosyon olarak, halk aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Gerek sa\u011f gerekse de sol pop\u00fclizmler sisteme de\u011fil, sistemin i\u015fleyi\u015f \u015fekline kar\u015f\u0131d\u0131rlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Nas\u0131l fa\u015fizmle fa\u015fizan birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yorsa, pop\u00fclizmle pop\u00fclist i\u00e7in de ayn\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Nas\u0131l rejim olarak fa\u015fizm, fa\u015fist \u00f6nlem ve s\u00f6ylemlere indirgenemezse; pop\u00fclizm de, bir rejim olarak bir k\u0131s\u0131m \u00f6nlemlerine ve s\u00f6ylemlerine indirgenemez.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u015eimdi, Trump’\u0131n pop\u00fclizm yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. Do\u011frudur. S\u00f6ylemleri ve vaat etti\u011fi kimi \u00f6nlemlerine bak\u0131l\u0131rsa, \u00f6yledir. Gelgelelim, Trump pop\u00fclist bir rejim kurmay\u0131 vaat etmiyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Amerika, T\u00fcrkiye, \u0130talya, Fransa vs gibi bir devlet de\u011fil. D\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc emperyalist devleti olarak k\u00fcresel \u00e7apta ekonomi-politik ve ideolojik bir misyon y\u00fcklenmi\u015f. Hali haz\u0131rda, finansal kapitalizmi ve liberal ideolojiyi k\u00fcresel d\u00fczeyde egemen k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Yani mevcut konumuyla, ancak b\u00f6yle bir atmosfer i\u00e7inde var olabilece\u011finin bilincinde olarak davran\u0131yor. Bu devletin en \u00f6nemli birle\u015ftirici karakteri liberal olmas\u0131d\u0131r. Sadece ideolojik olarak de\u011fil, devlet \u00f6rg\u00fctlenmesi olarak da \u00f6yle. B\u00fct\u00fcn oligar\u015fik yap\u0131lar\u0131 bir arada tutan bu \u00f6rg\u00fctlenmedir. Onun tasfiyesi \u015f\u00f6yle dursun, i\u00e7ini bo\u015faltmak bile b\u00fct\u00fcn bir yap\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi anlam\u0131na gelir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Unutmayal\u0131m, liberalizm Amerikan devlet akl\u0131, bilinci, bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u0130sterseniz, bir \u00e7ok siyaset bilimcinin kulland\u0131\u011f\u0131 anlamda, Amerika’n\u0131n ruhudur diyelim.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

G\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki tart\u0131\u015fmalara bak\u0131l\u0131rsa, Trump kar\u015f\u0131s\u0131nda, Yankee<\/strong> ve Kovboy<\/strong> elitlerin siyasal olarak bir araya gelmesinin nedeni, Trump’\u0131n ABD’nin bu k\u00fcresel misyonuna zarar verecek d\u0131\u015f politikalar izlemesinden duyulan endi\u015fedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bence as\u0131l, altta yatan endi\u015fe, Trump’\u0131n politika yapma tarz\u0131ndan, devlete bak\u0131\u015f\u0131ndan, bunlar\u0131n s\u00f6z konusu liberal ruha verebilece\u011fi olas\u0131 zararlardan kaynaklan\u0131yor. Trump’\u0131n \u00f6nceki y\u00f6netiminde yer alan \u00f6nemli fig\u00fcrlerin, partisinin y\u00fcksek d\u00fczeydeki elitlerinin ona kar\u015f\u0131 tav\u0131r almalar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi bu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yoksa sorun, baz\u0131lar\u0131n\u0131n iddia ettikleri gibi, onun k\u00fcrtaj, cinsel tercihler, g\u00f6\u00e7men sorunu gibi konulardaki s\u00f6ylemleri de de\u011fildir. Onlar kli\u015fele\u015fmi\u015f muhafazak\u00e2r s\u00f6ylemler zaten.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00d6te yandan, d\u0131\u015f politikadaki Ukrayna sorunu s\u00f6z konusu oldu\u011funda, onun “sava\u015f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131” da tutarl\u0131 de\u011fildir. Hatta demagojiktir. Ayn\u0131s\u0131n\u0131, mesela, Le Pen ve Melenchon da yap\u0131yorlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Trump’\u0131n Ukrayna sorunu etraf\u0131ndaki ger\u00e7ek fark\u0131, Rusya’ya bak\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. \u00d6nce, Trump’ \u0131n \u00c7in’e kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanca “\u00e7evreleme” siyasetini ilk kez somut olarak form\u00fcle edip, uygulamaya koyan ABD ba\u015fkan\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlatay\u0131m.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u015eimdi, Trump, Rusya’n\u0131n \u00f6ncelikli olarak d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n taktik bir yanl\u0131\u015f oldu\u011funu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. En \u00f6ncelikli olan\u0131n \u00c7in oldu\u011funda \u0131srar ediyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Tabii b\u00f6yle bir konum al\u0131\u015f, 2.D.Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda olu\u015fturulan (Asl\u0131nda daha 20.yy’\u0131n ba\u015flar\u0131nda, kavramsal d\u00fczeyde, olu\u015fturulmaya ba\u015flanan jeo-ekonomi-politik bir stratejidir), sonunda Sovyet Rusya’n\u0131n \u00e7\u00f6kertilmesini temin eden stratejik anlay\u0131\u015fla \u00e7eli\u015fiyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Trump, ABD’nin art\u0131k Rusya fobisinden kurtulmas\u0131n\u0131, ona yeni d\u00fcnya ko\u015fullar\u0131nda daha so\u011fuk kanl\u0131 yakla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyor. Rusya ile ittifak yap\u0131lmadan, ya da en az\u0131ndan, Rusya n\u00f6tralize edilmeden \u00c7in’le m\u00fccadelenin kolay olamayaca\u011f\u0131na inan\u0131yor. Yani Trump, bir Rusya muhibbi de\u011fil, sadece \u00c7in’in ciddi bir rakip olarak y\u00fckseldi\u011fi ko\u015fullarda, ABD \u00e7\u0131karlar\u0131 ad\u0131na ona olan kadim jeo-politik bak\u0131\u015f\u0131n taktik a\u00e7\u0131dan g\u00f6zden ge\u00e7irilmesini istiyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Gelgelelim, SSCB kar\u015f\u0131s\u0131nda elde edilmi\u015f ba\u015far\u0131yla ba\u015f\u0131 d\u00f6nm\u00fc\u015f, kuramsal form\u00fclasyon re\u00e7etelerini olu\u015fturanlar ba\u011flam\u0131nda, \u00fczerinde daha \u00e7ok, Yankeelerin ya da Do\u011fu Yakas\u0131 elitlerinin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir etkisinin bulundu\u011fu Amerikan devlet sistemi, daha do\u011frusu “establishment” \u0131 (bundan kastedilen, liberal ve cumhuriyet\u00e7i olmak \u00fczere iki partili federal kurumsal yap\u0131 \u00fczerinde y\u00fckselen, liberal ve\/veya neoliberal ideolojinin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan, s\u0131n\u0131fsal olarak finans-kapitalin global \u00e7aptaki \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 kollayan hegemonik siyasal olu\u015fumdur), Rusya’ya kar\u015f\u0131 ge\u00e7mi\u015fte izlenen stratejiyi, \u00f6nceli\u011fi Rusya’ya vermekle birlikte, \u00c7in’i de bilahare onun yan\u0131na koyarak devam ettirmek d\u00fc\u015f\u00fcncesinde.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Kabaca, Trump’\u0131n temsil etti\u011fi Kovboylar, \u00f6nce \u00c7in sonra Rusya; Harris’in temsilcisi oldu\u011fu Yankeeler \u00f6nce Rusya sonra \u00c7in diyorlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Asl\u0131nda, Trump’\u0131n tezi, ge\u00e7mi\u015fte Kissinger ve Brzezinski’nin d\u00fc\u015fman\u0131 b\u00f6lerek, birbirine d\u00fc\u015f\u00fcrmek anlay\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu gibi (Sino-Sovyet b\u00f6l\u00fcnmesi), ama bu kez \u00c7in’in ba\u015f hedef olarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir stratejiye referans veriyor. \u00d6nceki anlay\u0131\u015f\u0131n (onu olumlu y\u00f6nde etkileyen fakt\u00f6rlerin katk\u0131s\u0131n\u0131 da ihmal etmeden) ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu kabul etmemiz gerekiyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Trump bu tezini dillendirirken, \u00f6zellikle de Avrupa’daki m\u00fcttefiklerini ABD’nin s\u0131rt\u0131nda y\u00fck olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etmekten de ka\u00e7\u0131nm\u0131yor. Atlantik’in di\u011fer yakas\u0131ndaki m\u00fcttefiklerin \u00fclkesini ekonomi-politik a\u00e7\u0131dan istismar etti\u011fini vurguluyor. Rusya konusunda devam eden ABD tak\u0131nt\u0131s\u0131nda, Avrupal\u0131lar\u0131n verdi\u011fi siyasal gaz\u0131n rol\u00fcne de\u011finiyor. Bug\u00fcnk\u00fc Rusya sorununun ABD’den \u00e7ok Avrupal\u0131lar\u0131n sorunu oldu\u011funu, sorunu bug\u00fcnk\u00fc haline Avrupa’n\u0131n pe\u015fine tak\u0131lman\u0131n getirdi\u011fine de zaman zaman temas ediyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

B\u00f6ylece, Yankeelerin, sadece ekonomi-politik a\u00e7\u0131dan de\u011fil, k\u00fclt\u00fcrel olarak da, \u00f6nemli dayanaklar\u0131ndan birisi olan Atlantik\u00e7i anlay\u0131\u015fa a\u00e7\u0131k\u00e7a sald\u0131r\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bu Yankee anlay\u0131\u015flar\u0131 ve politikalar\u0131yla, Amerikan “establishment” \u0131n\u0131n yerle\u015fik kurumsal geleneklerine, isterseniz, siyasal k\u00fclt\u00fcr\u00fcne uymayan bir siyaset tarz\u0131yla m\u00fccadele edece\u011finin i\u015faretlerini g\u00f6nderiyor. \u0130ki taraf\u0131n elitlerini birlikte kayguland\u0131ran en temel sorun budur bence.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yaln\u0131z \u015funu da hemen eklemem gerekiyor : Amerikan se\u00e7menlerinin b\u00fcy\u00fck ekseriyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu d\u0131\u015f politik yakla\u015f\u0131m farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n bir \u00f6nemi yoktur. Amerikan se\u00e7meni son b\u00fcy\u00fck krizden beri kendisini neoliberal politikan\u0131n ma\u011fduru olarak g\u00f6r\u00fcyor. \u00d6fkeli yani. D\u0131\u015f politikaya bu ma\u011fduriyetine katk\u0131s\u0131 oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ilgi g\u00f6steriyor. Bu ilginin de hen\u00fcz geni\u015f halk kesimlerini kat etti\u011fini s\u00f6ylemek do\u011fru olmayabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ancak bu kez, Avrupa’da ve Ortado\u011fu’da giderek yay\u0131lma ve bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran sava\u015flar var. Hatta s\u00f6z konusu sava\u015flar\u0131 fiilen ba\u015flam\u0131\u015f sava\u015f\u0131n iki cephesi olarak g\u00f6renler de var. Ukrayna’n\u0131n son Kursk sald\u0131r\u0131s\u0131, \u00fclkenin do\u011fusunda s\u00fcren sava\u015f\u0131 uzun menzilli Nato silahlar\u0131yla Rusya’n\u0131n i\u00e7lerine ta\u015f\u0131ma e\u011filimi; \u00f6te yandan, \u0130srail’in yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birini kontrol\u00fc alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 Gazze ile yetinmeyip, Bat\u0131 \u015eeria’ya, oradan L\u00fcbnan ve Suriye’ye y\u00f6nelme hesaplar\u0131n\u0131n, buna kar\u015f\u0131l\u0131k Rusya, Filistin ve \u0130ran taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar\u0131n g\u00f6rece daha fazla say\u0131da Amerikan se\u00e7menini ilgilendirmesi beklenebilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Trump’\u0131n bu tart\u0131\u015fmalardaki avantajl\u0131 konumu, Rusya ile ilgili olarak, alttan alan, s\u00fcren sava\u015fa kar\u015f\u0131, nispeten bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 ya da \u015fahince olmayan tav\u0131rlar\u0131na dayan\u0131yor. Ancak Filistin cephesi s\u00f6z konusu oldu\u011funda, sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Harris ise her iki cephede de sava\u015f yanl\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Rusya’n\u0131n, \u0130ran ve Filistin’in bl\u00f6f yapt\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Nitekim, Putin’in son \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 adeta duymazl\u0131ktan geldi. Oysa, Rusya gibi bir devlet bl\u00f6f yapmaz. Bunu ABD establishment’\u0131n\u0131 \u00e7ekip \u00e7evirenlerin bilmemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Benim izlenimim, Anglo-Amerikal\u0131lar\u0131n \u00e7ok s\u0131k\u0131\u015f\u0131rlarsa, Avrupa’da s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacak g\u00f6rece d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu, (elbette n\u00fckleer silahlar\u0131n kullan\u0131lmayaca\u011f\u0131 )bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 epeydir sat\u0131n alm\u0131\u015f oldu\u011fudur. Bu izlenimi ilk kez, \u0130ngiltere’nin Brexit’i s\u0131ras\u0131nda edindim. O Anglo-Amerikan establishment’\u0131n\u0131n ortak karar\u0131yd\u0131. Bug\u00fcnleri o zamandan planlad\u0131klar\u0131 i\u00e7in Avrupa’dan \u00e7ekildiler.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yani, Amerika do\u011frudan, Ukrayna sorunu etraf\u0131nda Rusya ile bir sava\u015fa girmez (Hatta \u0130srail sorunu etraf\u0131nda \u0130ran’la da girmez). En \u00e7ok, Avrupa’daki m\u00fcttefiklerini, \u00f6zellikle de Do\u011fu’dakilerini, bu s\u00fcren sava\u015fta “proxyle\u015ftirir” (\u0130srail zaten, \u0130srail bayra\u011f\u0131 \u00e7ekilmi\u015f Amerikan sava\u015f gemisi olarak, g\u00f6n\u00fcll\u00fc proxy) Gelgelelim, sava\u015f ekonomik g\u00fc\u00e7le s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebiliyor. Avrupa’n\u0131n da giderek daralan bir ekonomisi var.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

ABD bir hegemonya sava\u015f\u0131 yap\u0131yor. Bu y\u00fczy\u0131l\u0131 da Amerika y\u00fczy\u0131l\u0131 yapmak istiyor. Bu hegemonyaya meydan okuyan ve meydan okuma potansiyeli ta\u015f\u0131yan (Avrupa ve Asya’daki) her g\u00fcc\u00fc vurarak, veya kafa kafaya toku\u015fturarak, olmad\u0131, n\u00f6tralize ederek devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmak, veyahut zay\u0131flatarak uydula\u015ft\u0131rmak istiyor. ABD bug\u00fcnk\u00fc fiili m\u00fcttefiklerinin potansiyel rakip olma olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 her zaman dikkate al\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yakla\u015fan se\u00e7ime d\u00f6nersek, bu sava\u015f tehditlerinin, ABD’yi daha do\u011frudan i\u00e7ine \u00e7ekme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi, halen sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131 yapan Amerikan medyas\u0131n\u0131n aksi y\u00f6ndeki \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen Trump’\u0131n \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131rabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Kamala Harris’e gelince, kanser uzman\u0131 Hintli bir anne ile Jamaika as\u0131ll\u0131 sol sosyal demokrat, Stanford \u00dcniversitesi’nde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f (Jamaika’da iki \u00fc\u00e7 h\u00fck\u00fcmete ekonomik dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapm\u0131\u015f) bir iktisat profes\u00f6r\u00fcn\u00fcn hukuk \u00f6\u011frenimi g\u00f6rm\u00fc\u015f k\u0131zlar\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00d6ncelikle Kamala Harris’in kendisiyle ilgili olarak verdi\u011fi biyografik bilgilerin k\u0131smen do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131. Biyografisine ekledi\u011fi “siyah olmaktan ve vars\u0131l olmamaktan kaynakl\u0131” ma\u011fduriyet hikayesinin de yanl\u0131\u015f oldu\u011fu tan\u0131klar\u0131yla ilan edildi. Yani s\u0131kl\u0131kla ba\u015fvurdu\u011fu, “i\u015fte ezilen, horlanan o k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z bendim” edebiyat\u0131n\u0131n do\u011fruyu yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocuklu\u011funda bo\u015fanm\u0131\u015f olan ebevynlerinin her ikisinin de zengin olduklar\u0131, ABD’de, Jamaika’da ve Hindistan’da aileye ait \u00e7ok say\u0131da varl\u0131klar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Harris’in Politikadaki y\u00fckseli\u015fi, 2014’te Yahudi as\u0131ll\u0131 bir Amerikal\u0131 ile yapm\u0131\u015f oldu\u011fu evlilikten sonra ba\u015fl\u0131yor. Ancak, \u00f6ncesinde ta \u00fcniversiteki \u00f6\u011frencilik y\u0131llar\u0131ndan ba\u015flayan “yeni ku\u015fak” bir siyaset\u00e7i aday\u0131 olarak haz\u0131rlanma s\u00fcreci var.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u015eimdi, yeni ku\u015fak Demokrat Parti mensuplar\u0131n\u0131n nas\u0131l se\u00e7ildiklerini, ABD politik sistemine nas\u0131l entegre edildiklerini anlayabilmek i\u00e7in ABD’nin entelekt\u00fcel d\u00fcnyas\u0131nda, 50’li y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen, ger\u00e7ek etkilerini 60’l\u0131 y\u0131llarda g\u00f6steren, “ideolojik devrimi” anlamak gerekiyor (Bu konuya k\u0131smen Obama’n\u0131n adayl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda yazm\u0131\u015f oldu\u011fum baz\u0131 yaz\u0131larda de\u011finmi\u015ftim).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc, Bill Clinton, Obama, Kerry, Harris gibi hepsi hukuk \u00f6\u011frenimi g\u00f6rm\u00fc\u015f fig\u00fcrler, bu ideolojik devrim s\u00fcreci i\u00e7inde yeti\u015ftiler. Demokrat Parti bu s\u00f6z konusu yeni ku\u015fak politikac\u0131lar\u0131n\u0131 bu yeni ideolojik formasyona sahip ki\u015filerden dev\u015firdi (Hilary Clinton’\u0131n durumu daha farkl\u0131. O, sa\u011fdan, koyu Cumhuriyet\u00e7i, Wesleyci p\u00fcriten bir muhafazak\u00e2rl\u0131ktan, “yeni-muhafazak\u00e2r” demokratl\u0131\u011fa ge\u00e7i\u015f yapt\u0131).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00d6zellikle erken otuzlu y\u0131llardan \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n hemen hemen sonuna kadar, Amerika’daki entelekt\u00fcel hayatta bir sol, marksist, pro-Sovyet hegemonya vard\u0131. \u00d6nemli yazarlar (mesela, Sinclair Lewis, Steinbeck, U.Sinclair, Dreisler, S.Bellow ), sanat\u00e7\u0131lar, ele\u015ftirmenler aras\u0131nda, SSCB’ye y\u00f6nelik bir sempatiye de referans veren marksizm hayli reva\u00e7tayd\u0131 (2)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Hatta bug\u00fcn kom\u00fcnist olmayan, anti-kom\u00fcnist olan bir \u00e7ok \u00fcnl\u00fc Yahudi ayd\u0131n\u0131n ebeveynleri Amerikan Kom\u00fcnist Partisi \u00fcyesiydi. \u00d6rnekse, Noam Chomsky’nin anne ve babas\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Kom\u00fcnist Partisi’ne, sosyalist parti ve \u00f6rg\u00fctlere b\u00fcy\u00fck bir ra\u011fbet vard\u0131. Stalin’in, “Uncle Joe” oldu\u011fu y\u0131llard\u0131. SSCB’nin ve Stalin’in (Avrupa-merkezci marksizm anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temsilcilerinden Trotski’nin itirazlar\u0131na ra\u011fmen) ABD ayd\u0131nlar\u0131 ve emek\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir prestiji vard\u0131. O kadar \u00f6yle ki, \u00e7izgi roman kahraman\u0131 olarak 1938’de ABD’de yarat\u0131lm\u0131\u015f olan Superman i\u00e7in model “Steelman” idi. Superman de malum, halk\u0131n aleyhine \u00e7al\u0131\u015fan, mesela, halk\u0131n aleyhine kullan\u0131lacak teknolojik bulu\u015flar yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan (tekno-fa\u015fist) kapitalist tipine, bu arada, Ku Klux Klan’a ve Nazilere de kar\u015f\u0131yd\u0131. \u0130lericiydi. D\u00fcnyay\u0131 ve insanl\u0131\u011f\u0131 bu fa\u015fist ve fa\u015fizan tiplerin siddetinden, \u015ferrinden korumak i\u00e7in m\u00fccadele ediyordu (3).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Sava\u015f\u0131n sona ermesiyle bu tablo de\u011fi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f \u00f6ncesinde ve s\u0131ras\u0131nda, d\u0131\u015far\u0131da SSCB ile i\u00e7eride i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla ve di\u011fer anti fa\u015fist gruplarla yap\u0131lm\u0131\u015f (“New Deal”) uzla\u015fmalara ihtiya\u00e7 kalmam\u0131\u015ft\u0131(4).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00d6nce kaba fa\u015fizan y\u00f6ntemleriyle McCarthycilik devreye sokuldu. Solcu ayd\u0131nlar, emek \u00f6rg\u00fctleri mensup ve y\u00f6neticileri, anti-fa\u015fistler sindirilmek istendi.(5) Bu y\u00f6ntemle istenilen sonucun al\u0131namad\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcstelik ABD’nin “liberal” imaj\u0131na da zarar verildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcnce (McCarthy bir anda “astt\u0131\u011f\u0131 ast\u0131k kesti\u011fi kestik” korkulan fig\u00fcr haline gelmi\u015fti. Hatta onun taraf\u0131ndan sorgulanmak i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131lan bir senat\u00f6r korkudan intihar etmi\u015fti. O anti-kom\u00fcnist kampanyaya gaz veren, John Birch Derne\u011fi gibi, fanatik sa\u011fc\u0131 olu\u015fumlar, McCarthy’nin Eisenhower ve Rockefeller gibi fig\u00fcrleri de “gizli” kom\u00fcnist olduklar\u0131 i\u00e7in sorgulamas\u0131n\u0131 talep ediyorlard\u0131. \u00d6zellikle orta s\u0131n\u0131ftan insanlar i\u00e7in b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin kayna\u011f\u0131, i\u00e7eri\u011fi bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, k\u00f6t\u00fc olarak g\u00f6rd\u00fckleri herkesi kolayca yaftalad\u0131klar\u0131 bir \u015fablona d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f “kom\u00fcnist” idi. Mesela, k\u00fc\u00e7\u00fck sermaye gruplar\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck sermaye “kom\u00fcnist” veya “gizli kom\u00fcnist” idi. Y\u00f6netici s\u0131n\u0131f i\u00e7in as\u0131l tehlike, senat\u00f6r McCarthy etraf\u0131nda giderek geni\u015fleyen memnuniyetsiz ve memnuniyetsizliklerinden “kom\u00fcnist” b\u00fcy\u00fck sermayeyi sorumlu tutan \u00e7o\u011funlu\u011fu orta s\u0131n\u0131fa mensup bir kitlenin olu\u015fmu\u015f olmas\u0131yd\u0131 ), Rockefeller ve Dulles gibi fig\u00fcrlerin telkiniyle, ba\u015fkan Eisenhower onu buru\u015fturup bir kenara att\u0131 (\u00d6ncesinde Senat\u00f6r McCarthy hakk\u0131nda onun e\u015fcinsel oldu\u011fu, bir erkek \u00e7ocu\u011fa tecav\u00fcz etti\u011fi yolunda yo\u011fun kampanyalar y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. “Gizli tan\u0131klar” benzer iddialarla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131lar. Senat\u00f6r bu y\u00fczden sorguland\u0131. Herhalde bu durumu kabullenemedi\u011finden kendisini alkole verdi. San\u0131yorum alkole ba\u011fl\u0131 nedenlerden dolay\u0131 bir y\u0131l sonra da \u00f6ld\u00fc). Tabii, SBKP’nin 20.Kongresi’ni hesaba katmadan McCarthycilik’in tasfiye edilmesini kavrayamay\u0131z. McCarthycilik tam manas\u0131yla 1957’de tasfiye edildi. Yani 20.Kongre’den a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 bir y\u0131l sonra.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ba\u015fkan, Rockefeller Fellows, Ford Foundation gibi oligar\u015fik \u00f6rg\u00fctlerin telkini, FBI’dan farkl\u0131 olarak daha \u00e7ok Yankeelere yak\u0131n CIA’nin \u00f6n almas\u0131yla kom\u00fcnizmle daha ince, daha entelekt\u00fcel y\u00f6ntemlerle m\u00fccadele edilmesi gerekti\u011fini kabul etti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

CIA, genel olarak kom\u00fcnizmle m\u00fccadele yerine, \u00f6nceli\u011fin Sovyet modeli kom\u00fcnizmle m\u00fccadeleye verilmesinin daha do\u011fru olaca\u011f\u0131na karar verdi. B\u00f6ylece, \u00f6zellikle \u00e7o\u011fu Trotski’ye sempati duyan marksist ayd\u0131nlar\u0131n ikna edilmesi kolayla\u015fm\u0131\u015f olacakt\u0131 ( O arada, CIA’ya en b\u00fcy\u00fck yard\u0131m, hi\u00e7 beklemedi\u011fi bir yerden SBKP liderli\u011finden gelecekti. 20.Kongre’deki Hru\u015f\u00e7ov’un s\u00f6ylemi Trotski’nin iddialar\u0131na dayan\u0131yordu zaten).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda ABD’ye g\u00f6\u00e7 eden \u00e7o\u011funlu\u011fu Yahudi k\u00f6kenli akademisyenler, felsefeciler, sosyologlar, psikologlar vs, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini ve kapitalist d\u00fczeni sosyalist d\u00fczenle de\u011fi\u015ftirmeyi temel alan y\u0131k\u0131c\u0131 “siyasal marksizm” i karalayarak, temel sorun olarak sunulan, “yabanc\u0131la\u015fma”, “otoriter ki\u015filik”, “totaliter devlet” sorunlar\u0131yla m\u00fccadelede kullan\u0131lacak kuramsal ve y\u00f6ntemsel bir ara\u00e7 olarak Freudcu yakla\u015f\u0131mla melezlenmi\u015f, daha do\u011frusu freudcu anlay\u0131\u015fa eklemlenmi\u015f haliyle, marksizmi “k\u00fclt\u00fcrel marksizm” veya “yeni-sol” ad\u0131 alt\u0131nda, tekrar olsun, CIA deste\u011finde pazarlad\u0131lar (6)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

S\u00f6z konusu oligar\u015fik vak\u0131f ve enstit\u00fclerin ve tabii CIA’n\u0131n b\u00fcy\u00fck parasal destekleriyle \u00e7\u0131kart\u0131lan Partisan Review (Derginin ad\u0131na dikkat ediniz. Bu dergi bu adla Sovyet \u00e7izgisindeki Amerikan Kom\u00fcnist Partisi’nin yay\u0131n\u0131 olarak ilk kez 1934’te \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Biraz sonra Trotskist oldu. Yazarlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 Trotskist idi. 1950’lerde anti-kom\u00fcnist ya da anti-Sovyet \u00e7izgisine do\u011fru d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmesi bu sayede kolay oldu. T\u00fcrkiye’de bir ara Amerikan K\u00fclt\u00fcr’lerde \u00fccretsiz da\u011f\u0131t\u0131rlard\u0131 ), benzer do\u011frultudaki Dissent, Commentary, Encounter ve daha ba\u015fka bir ka\u00e7 derginin ciddi bir entelekt\u00fcel okuyucu taban\u0131 vard\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bu yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n yazarlar\u0131n\u0131n tamam\u0131na yak\u0131n\u0131, \u00e7o\u011fu \u00fclkeye g\u00f6\u00e7men olarak gelmi\u015f, Yahudilerdi. (Bu kadar donan\u0131ml\u0131, parlak Yahudi ayd\u0131n\u0131n kendilerini yads\u0131yan bir tav\u0131rla, b\u00f6yle bir siyasal misyon i\u00e7in seferber olmas\u0131n\u0131n \u0130srail’in kurulu\u015fuyla alakas\u0131n\u0131n olabilece\u011fini hep d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr). K\u0131smen, farkl\u0131 kombinasyonlar i\u00e7inde de olsa, Trotskist e\u011filimlerini s\u00fcrd\u00fcren, “anti-sovyetizm”in (yani so\u011fuk sava\u015f d\u00f6nemi sol anti-kom\u00fcnizminin) “liberal demokratik ” anlay\u0131\u015f\u0131n ihyas\u0131 \u00fczerinden olumsuzlanmas\u0131n\u0131 ana temas\u0131 haline getirmi\u015f, \u00e7o\u011fu akademisyen olan entelekt\u00fcellerdi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yeri gelmi\u015fken, \u00f6znel bir g\u00f6zlemim, bu t\u00fcr soldan entelekt\u00fcel d\u00f6n\u00fc\u015fler, d\u00f6n\u00fc\u015fenlerin kalitesi ne kadar y\u00fcksekse, o kadar evreler halinde oluyor. Yani ara istasyonlara ihtiya\u00e7 duyuluyor. Elbette, bu t\u00fcr istasyonlar\u0131n en s\u0131k u\u011fran\u0131lan\u0131 Trotskizmdir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Aralar\u0131nda Hannah Arendt, Frankfurt Okulu \u00fcyeleri, Susan Sontag (“Sovyet marksizmi ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f fa\u015fizmdir” ba\u015fl\u0131kl\u0131, san\u0131yorum New York Times Supplement’ dayd\u0131, yay\u0131nlanan bir yaz\u0131s\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum), Daniel Bell, S.M. Lipset, N.Glazer, S.Hook, Hofstadter, ve elbette “New York Entelekt\u00fcelleri” olarak adland\u0131r\u0131lan otuzlar\u0131n, k\u0131rklar\u0131n s\u0131k\u0131 marksistleri, trotskistleri, L.Trilling, N. Mailer, A.Kazin, I.Howe, J.Podhoretz, D.Macdonald, I.Kristol, A.Rosenberg gibi edebiyat\u00e7\u0131, sanat ve yaz\u0131n ele\u015ftirmeni (hepsi de ger\u00e7ekten kendi alanlar\u0131nda yetkin olan) fig\u00fcrler bu yay\u0131nlar\u0131n s\u00fcrekli yazarlar\u0131 aras\u0131ndayd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yetmi\u015fli y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren \u00e7o\u011fu politik olarak “yeni-muhafazak\u00e2r” olarak d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irdiler. Politik olarak \u00e7ok daha geri konumlara savruldular.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Entelekt\u00fcellere mesaj \u015fuydu: Amerikan devletinin, onun mevcut jeo-ekonomi-politik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda yer almamak ko\u015fuluyla “radikal”, “asi” olabilirsiniz. Bu \u00e7\u0131karlar\u0131 savundu\u011funuz s\u00fcrece “marksist” dahi olman\u0131zda bir sak\u0131nca yoktur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u0130\u015fte 1964 do\u011fumlu Kamala Harris’in kafas\u0131 da, \u00f6nceki Demokrat ba\u015fkan Obama’n\u0131n kafas\u0131 gibi, b\u00f6yle bir entelekt\u00fcel atmosfer i\u00e7inde \u015fekillenmi\u015fti. \u0130kisi de, babalar\u0131 (7) dolay\u0131s\u0131yla marksist sosyalist bir aile ortam\u0131na do\u011fmu\u015flard\u0131. \u0130kisi de \u00f6\u011frencilik y\u0131llar\u0131nda “radikal” idiler. \u0130kisi de, ger\u00e7ek, devrimci marksizmin, yani kapitalist d\u00fczenin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131, sosyalizmin kurulu\u015funu ama\u00e7layan s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren marksizm anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n olanakl\u0131 her t\u00fcrl\u00fc entelekt\u00fcel, ideolojik ara\u00e7la \u00e7arp\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yerine sentetik bir sol anlay\u0131\u015f\u0131n ikame edildi\u011fi o uzun s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde yeti\u015ftiler. G\u00fcvenli bir gelecek, kariyer i\u00e7in kendilerine verilen mesaja uygun davrand\u0131lar (8).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

NOTLAR:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

(1) Pop\u00fclizm tart\u0131\u015fmalar\u0131ndaki karma\u015fa, bir yandan, konunun bir ideolojiye, s\u00f6yleme indirgenmesinden; di\u011fer yandan, politika yap\u0131\u015f tarz\u0131na veya bir usl\u00fcp sorununa e\u015fitlenmesinden kaynaklan\u0131yor. Diyelim, Trump’\u0131n \u00fcslubu ya da s\u00f6ylemi pop\u00fclist olarak yaftalanmas\u0131 i\u00e7in yeterli oluyor. Ben burada pop\u00fclizmi (\u00f6yle iki boyutu olsa da), bonapartizm, fa\u015fizm gibi (tabii onlardan farkl\u0131) bir siyasal rejim sorunu olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Bu bak\u0131mdan tart\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

(2) Saul Bellow, Humboldt’s Gift <\/strong>adl\u0131 So\u011fuk Sava\u015f’\u0131n \u00e7etin zamanlar\u0131ndan birinde (1975) yaz\u0131lm\u0131\u015f roman\u0131nda o d\u00f6nem Amerikas\u0131n\u0131n entelekt\u00fcel ortam\u0131na gayet \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde de\u011finen b\u00f6l\u00fcmler vard\u0131r. Mesela bir yerde, ” New York sanki bir Rus \u015fehriydi, Rusya her yerdeydi. New York \u015fehri sanki ABD’den koparak SSCB ile birle\u015fmek istiyordu” der. Ba\u015fka bir yerde, o g\u00fcn\u00fcn entelekt\u00fcel ortam\u0131n\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde karakterize eden s\u00f6zleri vard\u0131r: Mealen, “edebiyattan, sanattan s\u00f6z edilirken, genellikle, Lenin’e, R.L\u00fcksemburg’a, Trotski’ye, Bela Kun’a, Bukharin’e referans vermeyenleri kimse dinlemek istemezdi. Marksist-Leninist klasiklerden al\u0131nt\u0131 yapmayanlar ciddiye al\u0131nmazd\u0131” diye ilave eder.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yine ayn\u0131 romandaki iki ba\u015f kahramandan biri olan yahudi yazar Humboldt, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda, Alman h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan Almanya’ya davet edilir. Humboldt g\u00f6rmedi\u011fi Avrupa’y\u0131 g\u00f6rmeyi hep arzulamaktad\u0131r. Ancak anti-Sovyet Partisan Review’<\/strong>\u0131n yazarlar\u0131 aras\u0131nda bulundu\u011fundan kendisini Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin ka\u00e7\u0131raca\u011f\u0131na veya \u00f6ld\u00fcrebilece\u011fine inanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden daveti kabul etmez. Roman\u0131n yazar\u0131n\u0131n Partisan Review’un, her biri s\u0131k\u0131 bir anti-kom\u00fcnist olan, s\u00fcrekli yazarlar\u0131 aras\u0131nda bulundu\u011funu da hat\u0131rlatay\u0131m.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Humboldt’s Gift (1975), Bellow’un erken yazarl\u0131k y\u0131llar\u0131nda kendisini himayesine alm\u0131\u015f \u00fcnl\u00fc yahudi as\u0131ll\u0131 \u015fair Delmore Schwartz<\/strong>‘\u0131n (1913-1966) son y\u0131llar\u0131nda \u015fairin ve yazar\u0131n \u00e7evrelerinde cereyan eden olaylar\u0131n Bellow taraf\u0131ndan roman olarak kurgulanmas\u0131d\u0131r. Bellow’un en \u00e7ok okunan iki kitab\u0131ndan biridir. Kitapta Schwartz’\u0131n konumu \u00f6zel bir yere sahiptir. Schwartz da, Bellow gibi, Partisan Review<\/strong> yazarlar\u0131 aras\u0131ndayd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bellow, bence, pop\u00fclerli\u011fine ra\u011fmen \u00f6nemli bir yazar de\u011fildi. Daha do\u011frusu, ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015fla toplumsal sorunlar\u0131 ya da toplumsal duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 i\u015fleyen edebiyat anlay\u0131\u015f\u0131 yerine, 50’li y\u0131llardan itibaren ra\u011fbet g\u00f6ren, yazar\u0131n bireyin varolu\u015f\u00e7u kaygular\u0131n\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva bunalt\u0131lar\u0131n\u0131, i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel davran\u0131\u015f ve hazlar\u0131 serbest bir i\u00e7 d\u00f6kme veya bir t\u00fcr serbest \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m halinde dile getirdi\u011fi 2.D. Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Amerikan edebiyat\u0131nda belki ilk \u00f6rne\u011fini, J.D.Salinger’in \u00c7avdar Tarlas\u0131nda \u00c7ocuklar’\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz t\u00fcrden bir anlat\u0131m ve yaz\u0131m tarz\u0131n\u0131n, Salinger’e g\u00f6re, edebi a\u00e7\u0131dan daha geli\u015fmi\u015f bir s\u00fcrd\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Charles Bukowski fig\u00fcr\u00fc yine bu tarz\u0131n edebi bak\u0131mdan istismar\u0131n\u0131, entelekt\u00fcel ve yaz\u0131nsal d\u00fczeyinin dramatik olarak a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekilmesini temsil eder.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yan\u0131 s\u0131ra, Humboldt’s Gift’inde de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, Bellow, adeta “g\u00f6revli bir anti-kom\u00fcnist (=anti-Sovyet) gibi davran\u0131r. Her f\u0131rsatta (yerli yersiz), bazen, mesela, palavrac\u0131 Djilas ve Koestler gibi tescilli anti-kom\u00fcnist, CIA aparat\u0131 yazarlara da referans vererek bu do\u011frultudaki mesajlar\u0131n\u0131 verir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00d6rnek olsun, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve romanlar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca mekan\u0131 olan Chicago kentinin ne denli tekinsiz bir yer oldu\u011fundan dem vurur, her an birilerinin gelip sokakta g\u0131rtla\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kesip, ceplerinizi bo\u015faltabilece\u011fini veya sizi, amiyane tabirle, da\u011fa kald\u0131rabilece\u011fini, yak\u0131n\u0131ndaki mafyatik Cantabile tipinden hareketle ifade eder. Biraz sonra, hi\u00e7 bir ba\u011flam\u0131 yokken, Lenin’in Rusya’da bir polis ter\u00f6r\u00fc devleti kurdu\u011funu, Sovyet Rusya’n\u0131n \u00e7ok s\u0131k\u0131c\u0131 bir yer, Rus halk\u0131n\u0131n devrim \u00f6ncesine g\u00f6re \u00e7ok s\u0131k\u0131c\u0131 bir toplum haline getirildi\u011fini s\u00f6yler.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Tabii ara s\u0131ra, tabirimi mazur g\u00f6r\u00fcn, \u201centel tak\u0131l\u0131r\u201d . Resim sanat\u0131ndan, klasik m\u00fczikten, edebiyat konular\u0131n\u0131 araya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Bizdeki \u015fu \u201cAylak Adam\u201d tipi gibi. Bu t\u00fcr edebiyat, meali, \u201csol da \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011filmi\u015f, yine en iyisi liberal olmak\u201d olan hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bitmek bilmez bunal\u0131mlar\u0131yla \u201centel\u201d k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvan\u0131n z\u0131rvalamalar\u0131n\u0131n edebiyat\u0131, bizde de, \u00f6zellikle 70’li, 80’li y\u0131llarda reva\u00e7tayd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00dcnl\u00fc Amerikal\u0131 yaz\u0131n tarih\u00e7isi, ele\u015ftirmeni Harold Bloom, bir keresinde, Bellow’u hi\u00e7 be\u011fenmedi\u011fini, hatta insan olarak da hi\u00e7 sevmedi\u011fini belirttikten sonra Bellow’un be\u011fendi\u011fi tek yap\u0131t\u0131n\u0131n, o da Delmore Schwartz’a duydu\u011fu sevgiden dolay\u0131, Humboldt’s Gift oldu\u011funu s\u00f6yler. \u0130lgin\u00e7tir, Bellow’un, okudu\u011fum \u00fc\u00e7 yap\u0131t\u0131 i\u00e7inde en s\u0131k ve en \u00e7ok anti-kom\u00fcnist a\u00e7\u0131k ya da “s\u00fcbliminal” mesajlar\u0131n verildi\u011fi roman\u0131 da ad\u0131 ge\u00e7endir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bir yazar\u0131n toplumsal ve ideolojik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 kabul etmeyebiliriz. Yazar, mesela, anti-kom\u00fcnist bir gerici olabilir. Emperyalizmin hizmetlisi gibi i\u015flev g\u00f6rebilir. Bununla birlikte ayn\u0131 yazar, edebi yetenek veya estetik kalite olarak geli\u015fmi\u015f biri de olabilir. G.Orwell \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi. Edebiyat alan\u0131nda yazar\u0131n s\u0131n\u0131fsal-ideolojik konumunu ele\u015ftirir, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar, ama yaz\u0131nsal (estetik)kalitesini de teslim edersiniz. Bunun fark\u0131nda olarak Bellow hakk\u0131nda b\u00f6yle konu\u015fuyorum.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Orwell’den s\u00f6z etmi\u015fken, \u015funu da hemen ilave edeyim: Siyasal olarak gerici bir yazar\u0131n sanatsal g\u00fcc\u00fc ne kadar y\u00fcksekse, bizim i\u00e7in tahribat g\u00fcc\u00fcn\u00fcn de o denli y\u00fcksek olaca\u011f\u0131n\u0131 akl\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karmamal\u0131y\u0131z. Elbette gerici bir yazar\u0131n yap\u0131t\u0131nda gerici bir siyasal i\u00e7eri\u011fin, b\u00fct\u00fcn ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen, geli\u015fmi\u015f bir sanatsal bi\u00e7im i\u00e7inde sunulabilece\u011fi durumlar\u0131 kast ediyorum.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Tabii tersi bir durumu, yani ilerici bir siyasal i\u00e7eri\u011fin geli\u015fmemi\u015f bir sanatsal bi\u00e7imle sunulmas\u0131n\u0131 da olumlayamay\u0131z.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

(3) Teknoloji demi\u015fken, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim bu ideolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinin hem \u00d6znesi hem de nesnesi olmu\u015f Brzezinski’nin bizde pek bilinmeyen benim \u00f6nemsedi\u011fim bir kitab\u0131 var: Between Two Ages: America’s Role in the Technetronic Era (1970, Viking Press). Bu kitab\u0131nda, \u00f6zetle art\u0131k end\u00fcstriyel \u00e7a\u011fdan \u00e7\u0131k\u0131lmakta olundu\u011funu, teknolojinin, \u00f6zellikle de elektroni\u011fin toplumsal de\u011fi\u015fimlere yol a\u00e7an ilkesel belirleyici oldu\u011fu bir \u00e7a\u011fa girildi\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Geleneklerin, g\u00f6reneklerin, de\u011ferlerin, sosyal yap\u0131n\u0131n bu yeni tekno-elektronik olanaklar sayesinde \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ve karma\u015f\u0131k bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015fece\u011fini belirtiyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bu yeni tekno-elektronik \u00e7a\u011fda enformasyonun \u00f6zel bir \u00f6nem kazanaca\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla enformasyonun kontrol\u00fc sayesinde de “kurumsal Marksizm” in (yani Sovyet sisteminin) \u00e7\u00f6kertilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Brzezinski b\u00f6ylece, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Silikon Vadisi’nin, ve tabii tekno-fa\u015fizm”in de, habercisi oluyor. Bug\u00fcn Silikon Vadisi’nde yeti\u015fmi\u015f sermaye sahipleri, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck servetlerini kontrol ediyorlar. Bu y\u00fczden de siyasal olarak tekelci sermayenin en gerici, en g\u00f6z\u00fckara, en ter\u00f6rist kesimini temsil ediyorlar. Yarat\u0131c\u0131s\u0131 olduklar\u0131 “sosyal medya” a\u011flar\u0131n\u0131 istismar ederek, toplumlar\u0131 ve tabii siyaseti \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirmekte etkili olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

(4) New Deal’in bir Yankee<\/strong> program\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. ABD’de, \u00f6zellikle 30’lu y\u0131llar\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda, bunal\u0131mdan \u00e7\u0131kmak i\u00e7in sadece b\u00fcy\u00fck tekelci sermayenin bir k\u0131sm\u0131 de\u011fil, Kovboy<\/strong>lar\u0131n dayanaklar\u0131 aras\u0131nda olan b\u00fcy\u00fck sanayi sermayesi, orta ve k\u00fc\u00e7\u00fck sermaye de fa\u015fizm istiyordu. Hatta ikinci ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminde ba\u015fkan Roosevelt’e kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z bir darbe giri\u015fiminin oldu\u011fu da iddia edilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

New Deal’in destek\u00e7ileri aras\u0131nda Rockefeller, J.P. Morgan gibi finans sermayesinin \u00f6nde gelen gruplar\u0131, fa\u015fizm tehlikesine direnen i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 vard\u0131. B\u00f6yle bir i\u00e7 ittifaka dayan\u0131yordu. SSCB’nin \u00f6nderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 anti-fa\u015fist blok bu ittifak\u0131n d\u0131\u015f ba\u011flam\u0131n\u0131 olu\u015fturdu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Tekrar olsun, 30’lu y\u0131llarda, ekonomik bunal\u0131m\u0131n emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar i\u00e7in a\u011f\u0131r etki ve sonu\u00e7lar\u0131 b\u00fct\u00fcn s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla ya\u015fan\u0131rken, Amerikan Kom\u00fcnist Partisi de i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 aras\u0131nda etkisini anlaml\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. 1934’te b\u00fcy\u00fck grevler, fabrika i\u015fgalleri, oturma eylemleri (\u00f6zellikle otomotiv sekt\u00f6r\u00fcnde) yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u00dcstelik, ayn\u0131 s\u0131ralarda, SSCB’de ekonomik alanda b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar elde edilmi\u015f, emek\u00e7ilerin refah\u0131 g\u00f6rece artm\u0131\u015ft\u0131. Bu ko\u015fullarda, Amerikan y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131 zorunlu olarak “stratejik savunma” konumunda kalm\u0131\u015f, emek\u00e7ilerin tepkilerinin artmas\u0131, Nazi tehdidi, Sovyet rekabeti kar\u015f\u0131s\u0131nda, ba\u015fkan Roosevelt’in (\u00f6zellikle de) ikinci d\u00f6neminden itibaren stratejik savunmadan, “stratejik denge” durumuna ge\u00e7ilmi\u015fti. “New Deal” tabir edilen, kimi yorumcular\u0131n “bonapartist” dedikleri siyasal program bu durumun ifadesidir. A\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kom\u00fcnistlerin etkili rol oynad\u0131klar\u0131 sol ile bir uzla\u015fma vard\u0131r. O kadar \u00f6yle ki, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son d\u00f6neminde ba\u015fkan Roosevelt’in yard\u0131mc\u0131s\u0131 eski tar\u0131m bakan\u0131, SSCB’deki tar\u0131msal devrimin etkisi alt\u0131nda bir t\u00fcr tar\u0131msal reformu savunan, reformist sol e\u011filimli Henry Wallace olmu\u015ftu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Sava\u015f\u0131n sonunun ve sonucunun belli olmas\u0131yla birlikte Amerikan y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131, Truman’\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, bu s\u00f6z konusu durumdan \u00e7\u0131karak somut ifadesini so\u011fuk sava\u015fta bulan “stratejik sald\u0131r\u0131” konumuna ge\u00e7ecekti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

(5) Bilindi\u011fi gibi, McCarthycilik’in devreye sokulmas\u0131nda 1949 \u00c7in Devrimi ve sonras\u0131nda ABD ve SSCB aras\u0131ndaki “Kore sorunu” nun \u00f6nemli rolleri vard\u0131. Yani Amerikan y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131 sadece \u00fclke i\u00e7inde “new deal” s\u0131n\u0131f ittifak\u0131n\u0131 sona erdirdi. SSCB’nin stratejik bir yer tuttu\u011fu d\u0131\u015f ba\u011flam\u0131ndan da \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bu arada, 1949’da New York Waldorf Astoria otelinde, aralar\u0131nda, A.Einstein, Oppenheimer, A.Copland, L.Hellman, Curie, Shostakovich gibi \u00e7ok say\u0131da \u00fcnl\u00fc sanat\u00e7\u0131, oyuncu, yazar ve bilimadamlar\u0131n\u0131n da bulundu\u011fu D\u00fcnya Bar\u0131\u015f\u0131 \u0130\u00e7in K\u00fclt\u00fcr ve Bilim Konferans\u0131 d\u00fczenlendi. Konferansta kom\u00fcnizm ve SSCB’nin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki siyasal, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 misyonu \u00f6v\u00fcld\u00fc. Bu konferans McCarthycili\u011fin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde yarat\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan tetikleyici oldu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

CIA bu bar\u0131\u015f platformuna Congress For Cultural Freedom yap\u0131lanmas\u0131yla yan\u0131t verecekti. Soldan dev\u015firilen entelekt\u00fcellerle (CIA, bu kurulu\u015fun ba\u015f\u0131na ge\u00e7irmek i\u00e7in 930’lar\u0131n \u00fcnl\u00fc Trotskisti Sidney Hook’u kiralad\u0131. Hook, 1949’daki bir konu\u015fmas\u0131nda, mealen, “bana 100 milyon dolar ve bin tane de kendilerini adayacak adam verin, d\u00fcnyan\u0131n her yan\u0131nda, Stalin’in imparatorlu\u011funda, hatta onun askerleri aras\u0131nda dahi uzun y\u0131llar d\u00fcnyay\u0131 ya da Stalin’i me\u015fgul edecek demokratik g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc huzursuzluklar, ayaklanmalar- ya da isterseniz, ‘renkli devrimler’ de diye biliriz- yarataca\u011f\u0131m konusunda size garanti veririm” demi\u015fti. Hook sonra, Reagan devrinde, en erken “neo-con”lardan biri oldu) Sovyet kom\u00fcnizmine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede bu \u00f6rg\u00fct \u00e7ok \u00f6nemli bir konum i\u015fgal edecekti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bak\u0131n\u0131z, kahir ekseriyeti yahudi olan bu sosyalist k\u00f6kenli entelekt\u00fcellerin CIA taraf\u0131ndan dev\u015firilme tarihleri, \u0130srail’in kurulu\u015f tarihi olan 1948 sonras\u0131na tekab\u00fcl ediyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

ABD’de s\u00f6z konusu oldu\u011funda, bu dev\u015firilme zemininin haz\u0131rlanmas\u0131nda \u00fc\u00e7 Trotskistin, J.Burnham, M.Shachtman, M.Abern, \u00f6zellikle 1939 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u00e7ok \u00f6nemli rol oynad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmek gerekir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

(6) Buradaki “pazarlama” terimini kas\u0131tl\u0131 kullan\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc “k\u00fclt\u00fcrel marksizm” ya da “yeni sol” tabelas\u0131 alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar, ayn\u0131 zamanda, pazar i\u00e7in “t\u00fcketim \u00fcr\u00fcn\u00fc” \u00fcretiyorlar. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 belli bir t\u00fcketici kesimi hedef olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Yine, bu k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva “sentetik sol” etkinlik, muhtemelen bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00f6nlendiren, te\u015fvik ve koordine eden, elbette b\u00fcy\u00fck parasal destek de temin eden, CIA gibi, ilgili emperyalist kurum ve kurulu\u015flar\u0131n planlamad\u0131klar\u0131 bir \u015feyi daha yapt\u0131. Emperyalist \u00fclkelerde, anlam ve i\u015flev olarak bu \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7i aristokrasisine benzer, bir “entelekt\u00fcel aristokrasi” nin ideolojisi olarak bu “aristokratik” konumu olumlad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

(7) Bir s\u00fcre \u00f6nce internette bir Amerikal\u0131 psikologun yazm\u0131\u015f oldu\u011fu k\u0131sa bir yaz\u0131y\u0131 okudum. O yaz\u0131da konu olarak, Clinton, o\u011ful Bush, Obama, Trump ve \u015fimdi de aday Harris’in, ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmam\u0131\u015f bir “kay\u0131p” ya da “eksik” baba sorununun yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir travmadan muzdarip olduklar\u0131 i\u015fleniyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

(8) Siyahi Amerikal\u0131lar aras\u0131nda anti-\u0131rk\u00e7\u0131 bir m\u00fccadeleyi \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olarak alan \u00f6rg\u00fctlere y\u00f6nelmeyi tercih edenlerin say\u0131s\u0131n\u0131n hayli kabar\u0131k oldu\u011funu biliyoruz. Amerikan devleti benzer bir b\u00f6l-y\u00f6net stratejisini siyahi anti-\u0131rk\u00e7\u0131 ilerici haketleri b\u00f6lerek de uygulam\u0131\u015ft\u0131r. Mesela, silahl\u0131 m\u00fccadeleyi de \u00f6ng\u00f6ren radikal solcu Black Panters <\/strong>(Kara Panterler) \u00f6rg\u00fct\u00fc g\u00fc\u00e7lendi\u011finde, muhtemelen CIA marifetiyle, onun kar\u015f\u0131s\u0131na sosyal demokrat, liberal e\u011filimleri temsil eden Rainbow<\/strong> (G\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131) hareketi \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Kamala Harris bir konu\u015fmas\u0131nda \u00e7ocuklu\u011funda annesiyle bu ikincilerin toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ay\u015fenur Ezgi Eygi ve Narin’ e \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc B\u00f6l\u00fcm Pop\u00fclist tabir edilen siyasal rejimleri (1), ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal rejimleri olarak, bonapartizm ya da fa\u015fizm gibi de\u011ferlendiremeyece\u011fimizi \u00f6nceki yaz\u0131larda bir \u00e7ok kez belirtmi\u015ftim. Bununla birlikte pop\u00fclist rejimlerin, kapitalist sistemin i\u015fleyi\u015finin sa\u011flanmas\u0131, y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n … Okumaya devam et →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-6660","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6660","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6660"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6660\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}