B\u00f6lgemizde tarihsel olarak olu\u015fmu\u015f iki t\u00fcr devlet ya da siyasal egemenlik anlay\u0131\u015f\u0131 var. Birisi, b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcc\u00fcn, ya da \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda emperyalizmin, vesayetini kabullenmi\u015f aksak egemenlik anlay\u0131\u015f\u0131. Di\u011feri, her zaman her t\u00fcrl\u00fc siyasal vesayet ili\u015fkisini reddetmi\u015f, amiyane bir tabirle, kendi g\u00f6beklerini kendileri kesmeyi g\u00f6ze alm\u0131\u015f devletlerin egemenlik anlay\u0131\u015f\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Birincisinin b\u00f6lgemizde, T\u00fcrkiye dahil, mebzul miktarda \u00f6rne\u011fi var. \u0130kincisinin iki tarihsel \u00f6rne\u011fi Rusya ve \u0130ran; a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 son 70 y\u0131l\u0131nda da, Suriye. <\/p>\n\n\n\n
Bu vesayeti reddeden \u00fclkelerin i\u015fi \u00f6zellikle emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda her zaman zor olmu\u015ftur. Burunlar\u0131 beladan \u00e7\u0131kmaz. Ancak, a\u011f\u0131r bedeller \u00f6demeyi (i\u00e7 ve d\u0131\u015f sava\u015flar, b\u00fcy\u00fck ekonomik y\u0131k\u0131mlar) g\u00f6ze alarak siyasal egemenliklerini kararl\u0131l\u0131kla uygularlar. <\/p>\n\n\n\n
Bu devletler mevcut emperyalist hegemonya sistemine \u00e7ok k\u0131sa denilebilecek d\u00f6nemler i\u00e7in yani ar\u0131zi olarak dahil olmu\u015flarsa da, bir t\u00fcr tarihsel refleksle ve tabii halklar\u0131n\u0131n devrimci inat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131yla oradan kurtulmas\u0131n\u0131 bilmi\u015fler, her \u015feyi g\u00f6ze alarak kendi yollar\u0131n\u0131 kendileri a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Bu s\u00f6z konusu devletlerle kavgaya tutu\u015fmak ak\u0131l k\u00e2r\u0131 de\u011fildir. Kavgada onlar\u0131 d\u00f6vd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcz, olay \u00fczerinden sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilecek kadar bir zaman ge\u00e7ti\u011finde, kavgay\u0131 sizin de kazanamam\u0131\u015f oldu\u011funuzu, dahas\u0131, kavgan\u0131n devam etti\u011fini anlars\u0131n\u0131z. Hatta T\u00fcrkiye’nin Suriye’yi i\u015fgalinde oldu\u011fu gibi, kapana k\u0131s\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funuzu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. <\/p>\n\n\n\n
Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu devletler, siyasal egemenli\u011fi en \u00fcstte tutan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir b\u00fcrokrasi (B\u00fcrokrasi tan\u0131m itibar\u0131yla rasyonel bir devlet yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n ifadesidir), birincisiyle ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 olmak \u00fczere, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir liderlikle karakterize edilirler. <\/p>\n\n\n\n
Bu yaz\u0131y\u0131 yazmam\u0131n nedeni, kendisini ideolojik olarak k\u00f6kl\u00fc bir egemen devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temsilcisi olarak g\u00f6ren T\u00fcrk devletiyle, Suriye devletini g\u00fcncel bir tart\u0131\u015fma ba\u011flam\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak. <\/p>\n\n\n\n
Elbette T\u00fcrk devletinin iddias\u0131 “kuruntu” olarak g\u00f6r\u00fclmek gerekir. O art\u0131k akl\u0131 eren \u00e7ocuklar\u0131n bile zevk almad\u0131\u011f\u0131 “parmak sembolleri” ile oynay\u0131p duruyor. <\/p>\n\n\n\n
Modern T\u00fcrk devleti Tanzimat program\u0131n\u0131n eseridir. Cumhuriyet onun zirve noktas\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, Tanzimat bir uygarl\u0131k de\u011fi\u015ftirme program\u0131 olarak, e\u015fine \u00e7ok az rastlanan \u00f6nemli ve b\u00fcy\u00fck bir harekettir. S\u00fcrecin i\u00e7inden \u00f6\u011frenerek \u00e7\u0131kan, bir \u00e7o\u011fu belki bir “bildungsroman”\u0131n kahraman\u0131 olabilecek, s\u00fcreci s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, “kendilerini de in\u015fa eden” de\u011ferli b\u00fcrokratlar taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n
Tanzimat’\u0131n sorunu, ta ba\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck emperyal devletlerin, tabii \u00f6zellikle B.Britanya’n\u0131n, vesayeti alt\u0131na girmesi, devleti ekonomi-politik olarak bu vesayet sisteminin ba\u011f\u0131ml\u0131 bile\u015feni haline getirmeyi \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bir Cumhuriyet devri de dahil, bu vesayetten \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 hi\u00e7 bir zaman samimi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015f, istenmemi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n
Bununla ili\u015fkili ikinci bir sorunu da, maddi sosyal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, yani bir burjuva toplumu olu\u015fturma hedefini tedrici bir konu olarak g\u00f6rerek, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc esas olarak k\u00fclt\u00fcrel alanda uygulamay\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Bu metodoloji, Cumhuriyet’te de, \u015fu da bu derecede, s\u00fcregiden ikili yap\u0131lar\u0131n birlikte var olmas\u0131na, hem devleti hem de toplumu kat etmesine neden olmu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6zcesi, mesele bir siyasal iktidar tekni\u011fi olarak, “jakobenlik” (Siz, mesela, jakoben olmayan modern bir \u0130slamc\u0131 hareket biliyor musunuz?) falan de\u011fil, emperyalist vesayettir. <\/p>\n\n\n\n
\u015eimdi, T\u00fcrk devleti 1945 sonras\u0131ndaki so\u011fuk sava\u015f d\u00f6nemi sona erince, bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc. Devlet i\u00e7inde vesayet ko\u015fullar\u0131nda i\u015f g\u00f6rebilen kadrolar aras\u0131nda kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131, “zaman\u0131n ruhu” nu kavrayamamaktan kaynaklanan, “g\u00f6r\u00fc\u015f” de\u011fil, “g\u00f6r\u00fc\u015fs\u00fczl\u00fck” ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ba\u015f g\u00f6sterdi. <\/p>\n\n\n\n
Sonra malum vasi yard\u0131m\u0131na ko\u015fup, BOP stratejisinin isterleri do\u011frultusunda, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde, kontrol\u00fc yeniden sa\u011flad\u0131. Suriye’ye y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131da tan\u0131k olundu\u011fu gibi, pis i\u015flerini g\u00f6rd\u00fcrmek de (iktidar ve muhalefetiyle) yenilenen devleti bir ara\u00e7 olarak kulland\u0131 (Bu arada baz\u0131lar\u0131 Suriye’de bir i\u00e7 sava\u015ftan s\u00f6z ediyorlar. Bu do\u011fru de\u011fil. Suriye emperyalist i\u015fgalcilerin sald\u0131r\u0131s\u0131na maruz kald\u0131. Bug\u00fcn de Amerikan ve T\u00fcrk i\u015fgali k\u0131smen devam ediyor. Bunlar\u0131n kulland\u0131klar\u0131 \u0130slamc\u0131 ve K\u00fcrt milliyet\u00e7isi ma\u015falara fazla tak\u0131lmamak laz\u0131m). <\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn T\u00fcrkiye devleti, eski vesayet sistemine g\u00f6re olu\u015fturulmu\u015f kurumlar\u0131 \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f ya da i\u00e7leri bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, iktidar ve muhalefetiyle, varo\u015flardan, kasabalardan dev\u015firilmi\u015f, dolay\u0131s\u0131yla ya\u011fmac\u0131 k\u00fclt\u00fcrs\u00fczl\u00fc\u011fe te\u015fne, son derecede \u00e7aps\u0131z, kalitesiz fig\u00fcrler taraf\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7evrilen, senaryosu sette yaz\u0131lan arabesk filmler gibi, fiilen anayasas\u0131 dahi olmayan bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sergiliyor. Rasyonel bir devlet yap\u0131s\u0131ndan s\u00f6z edilemiyor. \u0130\u015fler el yordam\u0131yla, “idare” ediliyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ktidar koalisyonlar\u0131 da eski vesayet sisteminde g\u00f6rd\u00fcklerimizden farkl\u0131. Her bir taraf\u0131n kendisine ait “paralel” bir devlet\u00e7i\u011fi var. Kendi ordusu (Mesela \u015fu \u00f6zel kuvvetler MHP’nin devletteki silahl\u0131 kanad\u0131 gibi g\u00f6r\u00fclebilir), kendi polisi, kendi adliyesi vesairesi var. <\/p>\n\n\n\n
Her kafadan bir ses \u00e7\u0131k\u0131yor. Bug\u00fcn “iyi” olarak ilan edilen, ertesi g\u00fcn “k\u00f6t\u00fc” leniyor. S\u00f6zlerin bir anlam\u0131 kalmam\u0131\u015f, haliyle bu ko\u015fullarda, bir politika, bir program olam\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
Sadece rejimin iktidar\u0131 de\u011fil, muhalefeti de bu durumda. Yeni bir durum da de\u011fil. Yaln\u0131z, giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor. <\/p>\n\n\n\n
Bir Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n Suriye konulu konu\u015fmalar\u0131na; bir de \u00d6zg\u00fcr \u00d6zel’in “\u015eam bulu\u015fmas\u0131” a\u00e7\u0131klamalar\u0131na bak\u0131n\u0131z. \u0130kisi de gayri ciddi, dolay\u0131s\u0131yla kaale dahi al\u0131nmayan konu\u015fmalar. \u00d6zel ad\u0131na, bir de, \u015fu son “\u0131\u015f\u0131k s\u00f6nd\u00fcr-a\u00e7” kepazeli\u011fini yan\u0131na ilave edin. <\/p>\n\n\n\n
Sonra da bug\u00fcnk\u00fc haberlerde, Esad’\u0131n bas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 ayak\u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 dinleyiniz. Orada, kurumsal devlet akl\u0131, devlet serin kanl\u0131l\u0131\u011f\u0131, rasyonellik, yani bizde itibar g\u00f6ren bir ifadeyle, “devlet adam\u0131” konu\u015fuyor. <\/p>\n\n\n\n
Bir liderlik var. \u00c7\u00fcnk\u00fc kurumsal siyasal egemenlikten ne pahas\u0131na olursa olsun vazge\u00e7meyen, ona dayanan bir \u00f6zg\u00fcven var. <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
B\u00f6lgemizde tarihsel olarak olu\u015fmu\u015f iki t\u00fcr devlet ya da siyasal egemenlik anlay\u0131\u015f\u0131 var. Birisi, b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcc\u00fcn, ya da \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda emperyalizmin, vesayetini kabullenmi\u015f aksak egemenlik anlay\u0131\u015f\u0131. Di\u011feri, her zaman her t\u00fcrl\u00fc siyasal vesayet ili\u015fkisini reddetmi\u015f, amiyane bir tabirle, kendi g\u00f6beklerini … Okumaya devam et