{"id":5930,"date":"2024-07-01T10:02:20","date_gmt":"2024-07-01T07:02:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kamilpark.com\/?p=5930"},"modified":"2024-07-05T06:51:20","modified_gmt":"2024-07-05T03:51:20","slug":"iran-secimleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kamilpark.com\/?p=5930","title":{"rendered":"\u0130ran se\u00e7imleri"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne zaman \u0130ran&#8217;da se\u00e7imler olsa, Bat\u0131 medyas\u0131nda ve tabii genel olarak onun izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc gibi hareket eden bizim medyada da, se\u00e7imin &#8220;rejim yanl\u0131lar\u0131&#8221; veya &#8220;muhafazak\u00e2rlar&#8221; ile &#8220;liberaller&#8221; veya &#8220;Bat\u0131 yanl\u0131lar\u0131&#8221; aras\u0131nda cereyan etti\u011fi belirtilir, ve tabii genel olarak kendilerinin tercihinin ikinciden yana oldu\u011fu hissettirilir.  <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir kez daha ayn\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Asl\u0131nda ger\u00e7eklik bu kadar kabaca ve net konu\u015fmay\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lmasa da, genel hatlar\u0131yla bu tabloya itiraz edemeyiz. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn \u0130ran&#8217;daki pop\u00fcler teokratik rejim k\u0131rk k\u00fcs\u00fcr y\u0131ll\u0131k reel bir s\u00fcre\u00e7te, devrimler, i\u00e7 ve d\u0131\u015f m\u00fccadeleler ve sava\u015flar i\u00e7inde olu\u015ftu. Elbette yekpare bir b\u00fct\u00fcn de\u011fil. Zaman zaman \u015fiddetlenen, hem kendi i\u00e7inde hem de d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fcnyada ittifak aray\u0131\u015flar\u0131na ve ittifaklara referans veren s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleriyle kat ediliyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran, bug\u00fcnk\u00fc iktidar dengeleriyle,  uluslararas\u0131 neo-liberal kapitalist-emperyalist d\u00fczene entegrasyona direnen bir \u00fclke. Bu bak\u0131mdan kapitalist bir \u00fclke olmas\u0131na ra\u011fmen siyasal olarak emperyalist hegemonyac\u0131 siyasete kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Terimin bu dar anlam\u0131nda, anti-emperyalist bir siyaset izliyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130zledi\u011fi bu siyaset, emperyalist g\u00fc\u00e7ler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan b\u00f6lgesinde emperyalist siyasetin \u00f6n\u00fcnde engel olu\u015fturuyor. En somut g\u00fcncel \u00f6rnekleri, Filistin&#8217;deki, Suriye ve Yemen&#8217;deki anti-emperyalist direni\u015flere temin etti\u011fi paha bi\u00e7ilmez askeri olanaklar ve verdi\u011fi etkin destektir. \u00d6zellikle onun bu katk\u0131lar\u0131 sayesinde emperyalistler ve onun b\u00f6lgesel uydular\u0131 bu \u00fc\u00e7 direni\u015f \u00fclkesinde emellerini ger\u00e7ekle\u015ftiremediler. Ger\u00e7ekle\u015ftiremiyorlar. Bunun alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eimdi \u0130srail&#8217;i her ge\u00e7en g\u00fcn zora sokan Gazze sald\u0131r\u0131s\u0131, \u0130ran&#8217;\u0131n ve siyaseten ona yak\u0131n Hizbullah&#8217;\u0131n verdi\u011fi destekle k\u0131r\u0131lamayan Gazze halk\u0131n\u0131n \u015fanl\u0131 direni\u015fi emperyalistlerin paniklenmesine neden oldu. Son (ABD ba\u015fkanl\u0131k yar\u0131\u015flar\u0131 tarihinin belki de seviyesi en d\u00fc\u015f\u00fck olan) Trump-Biden tart\u0131\u015fmas\u0131nda bu panik hissedildi. Bu arada, S.Arabistan ve \u0130ran aras\u0131ndaki yumu\u015faman\u0131n, b\u00f6lgedeki Arap \u00fclkelerinin Hizbullah&#8217;\u0131 tan\u0131yacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n bu pani\u011fin olu\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131n\u0131n oldu\u011fu da a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hizbullah&#8217;\u0131n \u0130srail kar\u015f\u0131s\u0131nda yeni bir cephe a\u00e7mas\u0131n\u0131n, emperyalistler bak\u0131m\u0131ndan &#8220;\u0130srail&#8217;in g\u00fcvenli\u011fi&#8221; sorununu daha yak\u0131c\u0131 hale getirece\u011fine ku\u015fku yoktur. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran&#8217;da devrim oldu\u011fu s\u0131rada n\u00fcfusun a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 y\u00fczde yetmi\u015f be\u015fi k\u0131rsal alanda ya\u015f\u0131yordu. Yani \u0130ran k\u00fc\u00e7\u00fck toprak sahipleri ve topraks\u0131z k\u00f6yl\u00fclerin \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturdu\u011fu, e\u015fitsiz ili\u015fkilerin bask\u0131s\u0131n\u0131n n\u00fcfusun kahir ekseriyeti taraf\u0131ndan her ge\u00e7en g\u00fcn artan \u00f6l\u00e7\u00fcde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir tar\u0131m toplumuydu. Bu tar\u0131m toplumu \u015fehirlerdeki ticaret burjuvazisi, asker-sivil k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva devlet memuru, dar bir serbest meslek erbab\u0131, geni\u015f\u00e7e bir yar\u0131-proleter n\u00fcfus,  ve siyasal olarak olduk\u00e7a zay\u0131f bir sanayi proletaryas\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7evreleniyordu. Kom\u00fcnist hareketin toplumsal taban\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak (\u00f6\u011fretmenler gibi) k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva kentli sivil memurlardan, serbest meslek erbab\u0131ndan olu\u015fuyordu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Devrimden sonra emperyalistlerin ma\u015falar\u0131 Saddam H\u00fcseyin rejimini kullanarak \u0130ran&#8217;\u0131 uzun bir sava\u015f\u0131n i\u00e7ine sokmalar\u0131 rejimin siyasal konsolidasyonu, toplumsal taban\u0131n\u0131 geni\u015fletmek bak\u0131m\u0131ndan olumlu bir i\u015flev g\u00f6rse de, ekonomik olarak tam bir y\u0131k\u0131ma yol a\u00e7t\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran&#8217;\u0131n ekonomik yeniden in\u015fas\u0131nda, yeni \u0130slamc\u0131 siyasal elitler, \u00f6zellikle Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131&#8217;n\u0131n komuta kademelerindeki fig\u00fcrler \u00e7ok \u00f6nemli roller \u00fcstlendiler. Belli dar (b\u00fcrokratik karakteri de olan) bir siyasal grubun esas olarak petrol ve do\u011falgaz ihrac\u0131na dayanan b\u00fcy\u00fck kaynaklar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 \u00fczerindeki kontrollerini hatta tekellerini g\u00fc\u00e7lendirdi. Rejime yanda\u015f i\u015fadamlar\u0131n\u0131n palazlanmas\u0131 sa\u011fland\u0131. \u00d6zellikle neo-liberal \u00f6zelle\u015ftirme politikas\u0131n\u0131n izlendi\u011fi s\u0131rada bu e\u011filim takviye edildi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran&#8217;da \u00e7\u0131karlar\u0131 neo-liberal politikalardan ve dolay\u0131s\u0131yla Bat\u0131 ile i\u015fbirli\u011finden yana olan bir finans burjuvazinin g\u00fc\u00e7lenmesi rejimin siyasal \u00f6rg\u00fctlenmesi i\u00e7inde de etkilerini g\u00f6sterdi. Hatta benzer bir \u00f6rne\u011fini \u00c7in&#8217;de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, bu s\u0131n\u0131fla \u00fcst d\u00fczeyde etkili kimi devlet g\u00fc\u00e7leri ba\u011fla\u015ft\u0131, veyahut i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti. Bunlar ayn\u0131 zamanda, canl\u0131 uluslararas\u0131  ili\u015fkileri de olan kentli &#8220;beyaz yakal\u0131&#8221; tabir edilen kesimlerle do\u011frudan ya da dolayl\u0131 ba\u011flant\u0131lara sahipler. Bu kesimlerin globalist e\u011filimleri kentli modern orta katmanlar\u0131 da siyaseten onlara yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, kapitalizmle bir sorunu olmayan ama rejimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini, yani &#8220;beka&#8221; sorununu \u00f6ncelikli g\u00f6ren nispeten daha k\u00fc\u00e7\u00fck sermaye sahiplerine, devrim muhaf\u0131zlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne, orta ve alt seviyedeki b\u00fcrokratlara,  geni\u015f orta ve k\u00fc\u00e7\u00fck boy \u00e7ift\u00e7i n\u00fcfusa  dayanan dini liderli\u011fin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir k\u0131sm\u0131n\u0131n destek verdi\u011fi siyasal kanat var. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reisi&#8217;nin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na kadar \u0130ran bu iki gruptan birisinin siyasal olarak tam egemen oldu\u011fu bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc vermiyordu. Rejimin karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ( bu karars\u0131zl\u0131k &#8220;n\u00fckleer program&#8221; la ilgili tart\u0131\u015fmalarda hissediliyordu mesela) d\u0131\u015fa vuran bir t\u00fcr orta yolcu ekonomi-politik hat izleniyordu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reisi devrinde ne oldu? \u00d6nce b\u00f6lgede emperyalistlerce ba\u015fl\u0131ca rakip olarak \u0130ran&#8217;\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kart\u0131lan (Bu rekabet asl\u0131nda \u0130slam \u00f6ncesi devirden intikal etmi\u015ftir-  &#8220;\u015eeriat tart\u0131\u015fmalar\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda k\u0131smen de\u011finmi\u015ftim) S.Arabistan&#8217;la, Rusya ve \u00c7in gibi devletlerin devreye girmesiyle, yumu\u015fama sa\u011fland\u0131. Gerici Arap rejimleri dahi Suriye y\u00f6netimini tan\u0131d\u0131. Yani emperyalistler i\u00e7in \u00f6nem arz eden \u00f6nemli bir sorun ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, belli bir k\u0131s\u0131tl\u0131 alanda olsa da, onun isterleri hilaf\u0131na hareket ettiler. Bununla da kalmad\u0131lar, yine Suriye, Yemen ve Gazze&#8217;deki me\u015fru siyasal yap\u0131larla, emperyalistler aleyhine, ili\u015fkisi olan Hizbullah tan\u0131d\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reisi devrinde iyice \u015fiddetlenen yapt\u0131r\u0131mlar dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ok \u00f6nemli bir hamle daha yap\u0131ld\u0131. \u00c7in ve Rusya ile el alt\u0131nda tutuluyor olsa da, i\u00e7erideki bu karars\u0131zl\u0131k hali nedeniyle, hi\u00e7 bir zaman uygulamaya konmayan ekonomi-politik antla\u015fmalar realize edilmeye ba\u015fland\u0131. \u0130ran maruz kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu karars\u0131zl\u0131ktan \u00e7\u0131karak y\u00f6n\u00fcn\u00fc art\u0131k net olarak \u00c7in ve Rusya&#8217;ya d\u00f6nece\u011fini ilan etmi\u015fti. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zellikle bu son geli\u015fmenin \u0130ran&#8217;daki globalist \u00e7evreleri ne denli rahats\u0131z etmi\u015f olabilece\u011fini tahmin etmek zor olmasa gerek. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tam bu s\u0131rada malum &#8220;helikopter kazas\u0131&#8221; oldu. ABD ve \u0130srail devletlerine ba\u015f rol atfedilen senaryolar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Olay\u0131n hem \u0130ran ve \u0130srail aras\u0131ndaki kontroll\u00fc (askeri) didi\u015fmenin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir s\u0131rada hem de  bu iki \u00fclkenin m\u00fcdahalesine a\u00e7\u0131k Azerbaycan gibi bir \u00fclkenin ziyareti sonras\u0131nda cerayan etmesi bu iki \u00fclke etraf\u0131ndaki ku\u015fku halelerini takviye etti. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada ilgin\u00e7 olan, \u0130ran y\u00f6netiminin dikkat \u00e7ekecek kadar so\u011fuk kanl\u0131 bir tepki vermesiydi. Evet, ge\u00e7mi\u015fteki kimi benzeri olay hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda, en dikkat \u00e7ekici taraf buydu. \u0130ran y\u00f6netimi, adet yerini bulsun diye, &#8220;ara\u015ft\u0131rma ve soru\u015fturma devam ediyor, g\u00f6rece\u011fiz&#8221; mealinde, yani hi\u00e7 bir sonucun \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131 \u015feklinde okunabilecek bir a\u00e7\u0131klamayla yetindi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reisi&#8217;nin \u00f6l\u00fcm\u00fc yeni bir se\u00e7im olana\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyordu tabii. \u015eimdi bak\u0131yoruz yine  &#8220;Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 bir liberal&#8221; ve &#8220;devrimci rejim yanl\u0131s\u0131 bir muhafazak\u00e2r&#8221;  aras\u0131nda bir \u00e7eki\u015fme var. \u0130lk tur liberal olan\u0131n galibiyetiyle sonu\u00e7land\u0131. G\u00f6zlemcilere g\u00f6re ikinci turu da o alacak. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elbette, Reisi devrinde de bu g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki m\u00fccadele yer yer \u015fiddetlenerek s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Yerle\u015fik rejimlerin liberal talepler kar\u015f\u0131s\u0131nda, her zaman genlerinden kaynaklanan, bir tepkileri olabiliyor. Tak\u0131nt\u0131 haline getirilmi\u015f (b\u00fcy\u00fck harfle) &#8220;Beka&#8221; kaygusu abart\u0131l\u0131 siyasal davran\u0131\u015flara yol verebiliyor. Rakip siyasal g\u00fc\u00e7ler de bu faylar \u00fczerine aban\u0131rlar zaten. Kad\u0131nlara &#8220;t\u00fcrban&#8221; zorunlulu\u011fu da rejimin bekas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan simgesel bir anlam ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in onun  zay\u0131f karn\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bizdeki eski rejimin &#8220;t\u00fcrban&#8221; sorunu nas\u0131l AKP rejiminin y\u00fckselmesinde bir kald\u0131ra\u00e7 i\u015flevi g\u00f6rd\u00fcyse, \u0130ran&#8217;da da tersten benzer bir i\u015flevi, ama bu kez, liberaller i\u00e7in yerine getirmektedir. Bir kad\u0131n\u0131n \u00f6rt\u00fcnmedi\u011fi i\u00e7in katledilmesi, geni\u015f ve modern bir gen\u00e7 n\u00fcfusa sahip \u0130ran&#8217;da, \u00f6zellikle kentli orta katmanlar aras\u0131nda infiale yol a\u00e7t\u0131. Tabii bu se\u00e7imlerde liberal aday bunun siyasal  getirilerini de toplam\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, \u015funu da hat\u0131rlatay\u0131m: 2012 y\u0131l\u0131nda World View Forum taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan bir kayna\u011fa g\u00f6re (S.Flounders: War Without Victory) \u0130ran&#8217;daki \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinin yar\u0131s\u0131ndan biraz fazlas\u0131 kad\u0131n. \u00dclkedeki hekimlerin \u00fc\u00e7te birinden fazlas\u0131 kad\u0131n. Devrim ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi s\u0131rada (1979), k\u0131rsal kesim kad\u0131nlar\u0131n\u0131n en az y\u00fczde doksan\u0131 okur-yazar de\u011fildi. Kentlerde bu oran en az y\u00fczde k\u0131rk be\u015fti. Kad\u0131n ba\u015f\u0131na do\u011fum oran\u0131 2023 y\u0131l\u0131nda 1.6&#8217;ya gerilemi\u015f (T\u00fcrkiye&#8217;de 1,5). <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pekiy, ikinci turu da ayn\u0131 aday kazan\u0131rsa ne olacak? En yak\u0131n olas\u0131l\u0131k, \u0130ran&#8217;\u0131n tekrar karars\u0131zl\u0131k devrine ricat etmesi, a\u011f\u0131rla\u015fan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde rejiminin zay\u0131flamas\u0131 ve hatta belki de \u00e7\u00f6z\u00fclmesidir. Tabii i\u00e7inde bulundu\u011fumuz konjonkt\u00fcrde, b\u00f6yle bir \u00e7\u00f6z\u00fclme i\u00e7in uluslararas\u0131 etkenlerin de rol oynamas\u0131 beklenmelidir. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eimdi uluslaras\u0131 etken demi\u015fken,  ekonomik olarak \u00c7in&#8217;in ve askeri olarak Rusya&#8217;n\u0131n mevcut emperyal d\u00fczen i\u00e7inde a\u00e7m\u0131\u015f olduklar\u0131 gedi\u011fin ne kadar \u00f6nemli bir siyasal rol oynamakta oldu\u011funa dikkatinizi \u00e7ekmek isterim. Emperyalistler taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131lan, bask\u0131lanan \u00fclkelere \u00f6ncelikle  soluk alacaklar\u0131, sonra kendilerine yeni bir yol se\u00e7ecekleri olanak sunuluyor. Emperyalizmle m\u00fccadele bak\u0131m\u0131ndan bu son derecede \u00f6nemli. Bunun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eimdi bu ko\u015fullarda \u00e7\u0131k\u0131p, \u00c7in, Rusya emperyalist \u00fclkeler, bunlar\u0131n ABD ile, NATO ile m\u00fccadelelerinde taraf olmayal\u0131m demek, a\u00e7\u0131k bir oport\u00fcnizmdir. Ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri tek emperyalist merkez olan ABD, Britanya ve K\u0131ta Avrupas\u0131&#8217;n\u0131n (sonra buna tek Asyal\u0131 \u00fclke olarak Japonya&#8217;da dahil olacakt\u0131r) halen birle\u015fik bir sald\u0131r\u0131 halindeki  emperyalist siyasetlerine hizmet etmektir. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu emperyalizm konusuna ba\u015fka bir yaz\u0131da de\u011finmeyi umuyorum. Ancak emperyalizmi diyalektik anlamda b\u00fct\u00fcnsel bir olgu olarak g\u00f6rmeyen, onu &#8220;alt&#8221;, &#8220;\u00fcst&#8221; diye ay\u0131ran yakla\u015f\u0131mlar\u0131n ger\u00e7eklikle ve marksist-leninist y\u00f6ntemle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 bi\u00e7imde, &#8220;global kuzey&#8221; ve &#8220;global g\u00fcney&#8221; \u015feklindeki mu\u011flak, marksizmi-leninizmi bir &#8220;\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya&#8221; teorisi haline getirme gayretindeki anlay\u0131\u015flar\u0131 da kabul edemeyiz. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eimdi deniliyor ki, &#8220;Efendim emperyalistler, ABD art\u0131k her istedi\u011fini T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelere yapt\u0131ramaz&#8221;. Eskiden yapt\u0131rabiliyor muydu? Mesela, Suriye konusunda, daha \u00f6nce Yunanistan&#8217;\u0131n NATO&#8217;nun askeri kanad\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc sorununda, K\u0131br\u0131s&#8217;ta, &#8220;ha\u015fha\u015f sorunu&#8221; nda&#8230; Bunlar \u015fimdi hat\u0131rlad\u0131klar\u0131m. Bu \u00f6rnekleri \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcn. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn  Almanya, Fransa gibi \u00fclkeler emperyalist, ABD hegemonik sisteminin bile\u015fenleri, bug\u00fcn art\u0131k d\u00fcnya sava\u015f\u0131 ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu bir durumda, maruz kald\u0131klar\u0131 b\u00fct\u00fcn ekonomik zararlara ve iktidar bloklar\u0131ndan  y\u00fckselen b\u00fct\u00fcn itirazlara, yak\u0131nmalara ra\u011fmen ABD&#8217;ye nazaran &#8220;uydu&#8221; gibi hareket ediyorlar. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir ba\u015fka \u00f6rnek olay Japonya.  ABD&#8217;nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi hegemonik yap\u0131 i\u00e7inde bug\u00fcnk\u00fc \u00c7in&#8217;e benzer \u015fekilde, ekonomik olarak h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyordu. Hatta o zaman yap\u0131lan yorumlarda, o temposuyla Japonya&#8217;n\u0131n 2000&#8217;li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda ekonomik olarak ABD&#8217;yi a\u015faca\u011f\u0131 iddia ediliyordu. Ne oldu? <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD, Japonya&#8217;n\u0131n ipini \u00e7ekti. Yen&#8217;in dolar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki de\u011ferini daha da y\u00fckseltmesi i\u00e7in Japonya&#8217;ya s\u00fcrekli bask\u0131 yapt\u0131. B\u00f6ylece ihracat pazarlar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 Japon ekonomisinin rekabet yetene\u011fini azaltt\u0131. ABD ile ticaretinde, ABD lehine k\u0131s\u0131tlamalar getirdi. Japon ekonomisinin b\u00fcy\u00fcmesi engellenmi\u015f oldu. Di\u011fer taraftan ABD, Deng&#8217;in \u00c7in&#8217;iyle anla\u015farak onu  Japonya&#8217;ya kar\u015f\u0131 ekonomik olarak  destekledi. Japonya hepsini kabullenmek zorunda kalmad\u0131 m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eimdi \u00c7in  bunun fark\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in ABD hegemonik sisteminin d\u0131\u015f\u0131nda kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emperyalizm kendi i\u00e7inde \u00e7eli\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran global \u00e7apta, b\u00fct\u00fcnsel bir s\u0131n\u0131fsal-siyasal hegemonya d\u00fczenidir. Siyasetinin oda\u011f\u0131nda bu d\u00fczenin s\u00fcrmesi, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi yer al\u0131r. Kendi i\u00e7inde \u00f6zerk &#8220;alt&#8221;, &#8220;\u00fcst&#8221;  g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na izin vermez. \u0130\u00e7indeki gerilimleri g\u00fcc\u00fcn\u00fc b\u00f6lmeden \u00e7\u00f6zer. Bug\u00fcne kadar b\u00f6yle olmu\u015ftur. Bundan sonra da ayakta kalabilmesi i\u00e7in b\u00f6yle olmas\u0131 gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">NOT:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">CHP mitinglerinin &#8220;gaz alma &#8221; i\u015flevi g\u00f6rmek ya da &#8220;top \u00e7evirmek&#8221; i\u00e7in organize edildiklerini s\u00f6ylemi\u015ftim. Elbette g\u00f6r\u00fcn\u00fcr gayesi, \u015eimsek&#8217;in OVP&#8217;sinin ba\u015far\u0131yla uygulanabilmesi i\u00e7in iktidara ihtiya\u00e7 duydu\u011fu zaman\u0131 vermektir. S\u00f6ylemeye bile gerek, sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n talebidir bu. Ancak, bu bir siyasettir. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eimdi \u00e7\u0131k\u0131p, &#8220;can\u0131m evet durum b\u00f6yledir, ama mitingler de olsun, hareket olur, fena m\u0131&#8221; mealinde konu\u015fmak bir siyaset de\u011fildir. E\u011fer o mitinglere kat\u0131lanlar\u0131, diyelim, &#8220;h\u00fck\u00fcmet istifa!&#8221;, &#8220;T\u00fcrkiye el ele erken se\u00e7ime&#8221;, &#8220;Hemen, derhal erken se\u00e7im&#8221; gibi talepleri seslendirmeye ikna edebilirseniz, yani o mitinglere bu y\u00f6nde m\u00fcdahale edebilirseniz, &#8220;top \u00e7evirme&#8221; siyaseti yerine, &#8220;derhal erken se\u00e7im&#8221; siyasetini koyabilirseniz, bu bir siyaset olur. Kar\u015f\u0131t siyaset olur. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yoksa, laf olsun torba dolsun!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ne zaman \u0130ran&#8217;da se\u00e7imler olsa, Bat\u0131 medyas\u0131nda ve tabii genel olarak onun izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc gibi hareket eden bizim medyada da, se\u00e7imin &#8220;rejim yanl\u0131lar\u0131&#8221; veya &#8220;muhafazak\u00e2rlar&#8221; ile &#8220;liberaller&#8221; veya &#8220;Bat\u0131 yanl\u0131lar\u0131&#8221; aras\u0131nda cereyan etti\u011fi belirtilir, ve tabii genel olarak kendilerinin tercihinin ikinciden &hellip; <a href=\"https:\/\/www.kamilpark.com\/?p=5930\">Okumaya devam et <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-5930","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5930"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5930\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}