Daha \u00f6nce de yazm\u0131\u015ft\u0131m, 1946’da CHP yeniden, yeni bir parti olarak kurulma s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131. Kendi s\u0131n\u0131fsal dayanaklar\u0131 ve s\u0131n\u0131fsal vizyonu bak\u0131m\u0131ndan do\u011frusunu da yapt\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Elbette, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir siyasal parti konjonkt\u00fcrel geli\u015fmelere kay\u0131ts\u0131z kalamaz. Kal\u0131rsa, biter zaten. Konjonkt\u00fcr siyasetin nesnesidir. <\/p>\n\n\n\n
CHP, 27 May\u0131s’tan sonra bir s\u00fcre merkez sa\u011f partisi i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc. 27 May\u0131s’tan sonra kurulan \u0130n\u00f6n\u00fc ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn darbe d\u00f6nemi h\u00fck\u00fcmetleri asl\u0131nda Bayar ve Menderes’siz DP h\u00fck\u00fcmetleri olarak g\u00f6r\u00fclmek gerekir. O d\u00f6nem kabinelerinin kompozisyonu bu ger\u00e7e\u011fi net olarak sergiliyor. <\/p>\n\n\n\n
Sonra merkez sa\u011f parti olarak AP kurdurulunca, CHP “ortan\u0131n solu”na yerle\u015fiyor. DP kapat\u0131lm\u0131\u015f olsa da, b\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre\u00e7 boyunca, raydan \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f olan haliyle, onun temsil etti\u011fi siyasal anlay\u0131\u015f \u00f6nemli bir i\u015flev g\u00f6r\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n
Yani darbeden sonra onun siyasal \u00e7izgisine ra\u011fmen olu\u015fturulmu\u015f bir siyasal yap\u0131lanma s\u00f6z konusu de\u011fildir. Tersine, darbeden hemen sonra kapitalist-emperyalist sisteme ekonomi-politik entegrasyon s\u00fcreci \u0130n\u00f6n\u00fc h\u00fck\u00fcmetleriyle tekrar ray\u0131na oturtulurken, yeni DP olarak, AP’nin de \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
\u0130n\u00f6n\u00fc CHP’si hem 1946’da hem de 27 May\u0131s’\u0131n hemen sonras\u0131nda bu s\u00f6z konusu entegrasyonun, ya da isterseniz, restorasyonun \u00f6nc\u00fcs\u00fc ve mimar\u0131 olmu\u015ftu. DP’nin kurum ve kurallar\u0131 hi\u00e7e sayan kontrols\u00fcz pop\u00fclist politikalar\u0131yla aksayan d\u00fczen siyasal olarak yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Do\u011fru, DP d\u00f6nemi restorasyon d\u00f6nemiydi. Ancak, 27 May\u0131s d\u00f6nemi de, sonradan macerac\u0131 bir mecraya s\u00fcr\u00fcklenen DP devrinin, emperyalistlerin ve i\u015fbirlik\u00e7i sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n talebi olan bir tak\u0131m ekonomi-politik tadilatlarla, CHP \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde restorasyonu olarak g\u00f6r\u00fclebilir. (A\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayn\u0131 s\u0131ralarda, benzer bir geli\u015fme, tabii farkl\u0131 toplumsal i\u00e7eri\u011fiyle, SSCB’de de ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Hru\u015f\u00e7ov d\u00f6nemi restorasyon d\u00f6nemiydi. Savrulma e\u011filimleri g\u00f6sterince, Brejnev-Suslov-Kosygin y\u00f6netimi s\u00fcreci tekrar ray\u0131na oturttu. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ndeki siyasal geli\u015fmeleri SSCB’deki siyasal geli\u015fmelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak de\u011ferlendirmek b\u00fct\u00fcn bir cumhuriyet d\u00f6nemini kavramak a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u015flevseldir). <\/p>\n\n\n\n
D\u00f6nem boyunca darbeyle birlikte k\u0131smen elde edilmi\u015f, kentli ve g\u00f6rece entelekt\u00fcel d\u00fczeyi y\u00fcksek meslek sahibi orta katmanlar\u0131n talebi olan demokratik kazan\u0131mlar\u0131n fiilen i\u015flemez hale getirilmesinin \u00f6nko\u015fullar\u0131n\u0131n haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131, programland\u0131\u011f\u0131, asker ve sivil b\u00fcrokrasinin de buna g\u00f6re yeniden ve sa\u011fdan formatland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n
27 May\u0131s’tan sonra sa\u011fc\u0131l\u0131k devlet eliyle ivme kazanm\u0131\u015f, s\u00fcrekli sa\u011f iktidarlar i\u00e7in gerekli ideolojik ko\u015fullar\u0131n daha programatik, daha \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir bi\u00e7imde i\u015flemesi i\u00e7in \u00f6nlemler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Elde edilen nispi demokratik olanaklar\u0131n ve d\u00fcnya genelindeki ilerici kabarman\u0131n katk\u0131s\u0131yla b\u00fcy\u00fck kentlerde toplumsal bir tabana kavu\u015farak g\u00fc\u00e7lenmeye ba\u015flayan sol dalgan\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmek i\u00e7in \u00f6nce \u0130n\u00f6n\u00fc “ortan\u0131n solu” \u015fiar\u0131yla devreye sokulmu\u015f, bu misyonu yerine getiremeyece\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcnce, bu kez gen\u00e7 Ecevit sahne alm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Ecevit sol k\u00fclt\u00fcrden gelen, modern sol de\u011ferleri sahiplenmi\u015f biri de\u011fildi. Sosyalist sol ve sol sosyal-demokratik dalga ve onlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde set olma ihtiyac\u0131 “solcu” rol\u00fc oynamas\u0131n\u0131 gerektiriyordu. Nitekim, bu dalga geri \u00e7ekildi\u011finde, Ecevit ger\u00e7ek siyasal kimli\u011fiyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. O kadar \u00f6yle ki, art\u0131k o g\u00fcnk\u00fc CHP i\u00e7inde bile bar\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. <\/p>\n\n\n\n
Ecevit’in CHP’den kopu\u015funu “hizip\u00e7ilik” gerek\u00e7esiyle izah etmek do\u011fru de\u011fildir. Ecevit’in hamasi “anti-elitist”, i\u00e7eriksiz “sol” pop\u00fclist s\u00f6ylemi, 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda i\u015fbirlik\u00e7i sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n talebi olan toplumu dinselle\u015ftirme program\u0131na kolayca uyarland\u0131. <\/p>\n\n\n\n
CHP’ninse, kendisini yeni konjonkt\u00fcre uyarlamas\u0131 biraz zaman ald\u0131. Baykal zemini haz\u0131rlad\u0131. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu yap\u0131y\u0131 y\u00fckseltti. Sonras\u0131nda hepsi onun “prensleri” olan kadrolar ondan bayra\u011f\u0131 devir ald\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n
CHP’nin bug\u00fcnk\u00fc misyonu, art\u0131k bu haliyle emperyalistlerin ve i\u015fbirlik\u00e7i sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na yan\u0131t vermekte ayak s\u00fcr\u00fcyen, \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f AKP’nin \u00f6n\u00fcnde sa\u011fdan bir set olu\u015fturmak, iktidar\u0131 s\u00fcrekli sa\u011fda tutmakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
\u0130\u00e7eri\u011fi olmayan, alt\u0131, kararl\u0131 siyasal ad\u0131mlarla uygulanacak politikalarla doldurulmam\u0131\u015f, samimiyetsiz, kof bir sol hamasete abanan bilindik siyaset tarz\u0131yla, ray\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f AKP rejimine merkez sa\u011fc\u0131 bir ayar vermektir. Bunu da ancak, daha \u00f6nce de oldu\u011fu gibi, CHP gibi bir parti yapabilir. Sermaye genellikle, askeri darbelerin olamad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda, d\u00fczen i\u00e7in \u00f6nemli sa\u011f i\u015fleri “sol” a g\u00f6rd\u00fcr\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcnk\u00fc CHP y\u00f6netimin \u015faibeli oldu\u011funu iddia etti\u011fi Hatay se\u00e7imleri sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili itiraz\u0131n\u0131n, “Taksim’de 1 May\u0131s” karar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda duramamas\u0131, ve son olarak (kendisine 1 May\u0131s’ta ad\u0131m dahi att\u0131rmayan) Erdo\u011fan’la ertesi g\u00fcn siyaseten eli bo\u015f olarak kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmeye gitmesi ve sonras\u0131nda kendisini desteklemi\u015f kitlelere g\u00f6r\u00fc\u015fmeyle ilgili hi\u00e7 bir a\u00e7\u0131klama yapmam\u0131\u015f olmas\u0131, CHP’nin sol iddias\u0131 bak\u0131m\u0131ndan “kal\u0131b\u0131n\u0131n partisi” olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 spektak\u00fcler olarak bir kez ilan etmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n
Bu arada \u015funu da tekrar belirteyim: 2.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131ndaki so\u011fuk sava\u015f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fmas\u0131yla birlikte Bat\u0131’da ve eski sosyalist d\u00fcnyada, bir siyasal otoriterlik tarz\u0131 olarak pop\u00fclizmin \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131yla, genel olarak, eski siyaset erkan\u0131yla k\u0131yas dahi edilemeyecek kadar \u00e7aps\u0131z siyasal fig\u00fcrler sahne alm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerde buna “kasabal\u0131l\u0131k” sosyolojisini de ilave etmek laz\u0131m. Menderes ve Bayar’dan beri iktidar ve muhalefetiyle d\u00fczen siyasetinin sahnesinde kasaba politikac\u0131lar\u0131 yer al\u0131yor. Siyasal de\u011ferlendirmeler yaparken bu etkeni de hi\u00e7 ihmal etmeyelim. <\/p>\n\n\n\n
Oysa, Tanzimat b\u00fcrokrasisi, anayasal-monar\u015fist \u0130ttihat\u00e7\u0131 liderler ve Cumhuriyetin kurucular\u0131 global ki\u015filiklerdi. <\/p>\n\n\n\n
Sosyal devrimlerle demokratikle\u015ftirilmemi\u015f toplumlarda ancak “sand\u0131k demokrasisi” kurulabiliyor. Bug\u00fcn en geli\u015fmi\u015f burjuva toplumlar\u0131na bak\u0131n\u0131z, oralardaki burjuva demokrasileri sosyal devrimlerden \u00e7\u0131kt\u0131lar. Salt siyasal, k\u00fclt\u00fcrel devrimlerle mehter y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. <\/p>\n\n\n\n
Sadede gelelim. Bu se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131yla CHP, kendisine art\u0131k AKP-MHP’nin ayak s\u00fcr\u00fcyerek uygulamakta zorland\u0131\u011f\u0131 AKP rejiminin yeniden ray\u0131na oturtulmas\u0131 g\u00f6revinin verildi\u011fini g\u00f6rmektedir. Zaten partinin fabrika ayarlar\u0131na d\u00f6nece\u011fi hayaliyle oyalananlar\u0131 bir yana b\u0131rakacak olursak, onun S\u00f6zc\u00fc’s\u00fc olan medya da CHP’ye s\u00fcrekli olarak bu misyonunu a\u00e7\u0131k bi\u00e7imlerde hat\u0131rlatmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Ne d\u00fcnyada ne de T\u00fcrkiye’de, 60’larda, 70’lerde oldu\u011fu gibi, CHP’yi sola \u00e7ekecek, bu son se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n talepleri do\u011frultusunda soldan okutacak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir siyasal e\u011filim yoktur. <\/p>\n\n\n\n
Bu ko\u015fullarda, CHP’nin (m\u00fcmk\u00fcnse) AKP’siz bir AKP rejimiyle uzla\u015fmas\u0131n\u0131n bu kez a\u00e7\u0131k olarak ilan\u0131na tan\u0131k olmaktay\u0131z. <\/p>\n\n\n\n
AKP rejimi demokratik bir hamasetle in\u015fa edildi. \u015eimdi CHP benzer bir hamasetle ayn\u0131 rejimin restorasyonuna soyunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Daha \u00f6nce de yazm\u0131\u015ft\u0131m, 1946’da CHP yeniden, yeni bir parti olarak kurulma s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131. Kendi s\u0131n\u0131fsal dayanaklar\u0131 ve s\u0131n\u0131fsal vizyonu bak\u0131m\u0131ndan do\u011frusunu da yapt\u0131. Elbette, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir siyasal parti konjonkt\u00fcrel geli\u015fmelere kay\u0131ts\u0131z kalamaz. Kal\u0131rsa, biter zaten. Konjonkt\u00fcr siyasetin nesnesidir. CHP, … Okumaya devam et