{"id":5682,"date":"2024-04-17T10:48:53","date_gmt":"2024-04-17T07:48:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kamilpark.com\/?p=5682"},"modified":"2024-04-17T12:39:36","modified_gmt":"2024-04-17T09:39:36","slug":"akp-rejiminin-iki-donemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kamilpark.com\/?p=5682","title":{"rendered":"AKP rejiminin iki d\u00f6nemi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AKP rejiminin ilk d\u00f6nemi,  ABD&#8217;nin, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131ndaki So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminin kapanmas\u0131yla birlikte, emperyalist neo-liberal hegemonyas\u0131n\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirerek &#8220;tarihin sonu&#8221; nu getirmek i\u00e7in uygulamaya koydu\u011fu genel sald\u0131r\u0131 stratejisi ko\u015fullar\u0131nda olu\u015fturuldu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu, emperyalist hegemonik stratejiyle ayn\u0131 hizaya gelmeyen veya  gelmekte ayak s\u00fcr\u00fcyen siyasal yap\u0131lar\u0131n \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde tasfiye edildi\u011fi bir d\u00f6nemdi. Bu d\u00f6nemi AKP, NATO gladyosunun bir arac\u0131 haline getirilmi\u015f G\u00fclen Cemaati&#8217;yle koalisyon halinde ge\u00e7irdi. Cemaat&#8217;in -ABD ad\u0131na- kontrol\u00fc alt\u0131ndayd\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD&#8217;de o\u011ful Bush d\u00f6nemi,  yeni-muhafazakar tabir edilen entelekt\u00fcel \u00e7evrenin deste\u011fiyle f\u00fctursuz sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AKP de, T\u00fcrkiye&#8217;deki, isabetli olmayan \u015fekilde &#8220;liberal&#8221;, ya da &#8220;sol liberal&#8221; olarak etiketlenen, asl\u0131nda &#8220;yeni-muhafazak\u00e2r&#8221; olan entelekt\u00fcel \u00e7evrenin ve onlar\u0131n hizmetk\u00e2r\u0131 olduklar\u0131 i\u015fbirlik\u00e7i b\u00fcy\u00fck sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k deste\u011fi ve Cemaat&#8217;in devletteki etkisi kullan\u0131larak a\u00e7\u0131lan yolda iktidar\u0131n\u0131 sa\u011flam temellere oturtma olana\u011f\u0131 buldu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tabii devletten gelen destek sadece Cemaat&#8217;in \u00e7abas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmedi. Devlet i\u00e7indeki bilindik asker ve sivil NATO&#8217;cu g\u00fc\u00e7lerin tercihi de AKP&#8217;den yanayd\u0131. &#8220;Bilindik&#8221; g\u00fc\u00e7ler \u00e7\u00fcnk\u00fc, onlar \u00f6zellikle  27 May\u0131s darbesinden sonra s\u00fcrekli y\u00fckseli\u015f halinde oldular. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2007 y\u0131l\u0131nda b\u00fct\u00fcn bu g\u00fc\u00e7lerin AKP&#8217;ye deste\u011fi f\u00fctursuz bir karakter kazand\u0131. Giderek hukuksal formlar, kurumsal, kamusal davran\u0131\u015f kurallar\u0131 hi\u00e7e say\u0131ld\u0131. Fiili, komplocu, \u015faibeli siyasal davran\u0131\u015flar, yeni muhafazk\u00e2r entelekt\u00fcellerin &#8220;demokrasi&#8221; ideolojisini parlatt\u0131klar\u0131 ko\u015fullarda me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sonras\u0131nda uluslararas\u0131 alanda i\u015fler ABD&#8217;nin istedi\u011fi gibi gitmedi. 1997 Asya krizinden sonra gelmesi beklenen b\u00fcy\u00fck kriz 2008&#8217;de patlad\u0131. ABD ekonomisi havlu att\u0131 (E\u011fer SSCB tasiye edilmemi\u015f olsayd\u0131, muhtemelen bu kriz \u00e7ok daha genel \u00f6l\u00e7ekte,  b\u00fcy\u00fck ve y\u0131k\u0131c\u0131 dalgalar\u0131yla 1997&#8217;den itibaren ger\u00e7ekle\u015fecek, belki de o s\u0131ralarda b\u00fcy\u00fck bir sava\u015f\u0131 tetikleyebilecekti). <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kriz, T\u00fcrkiye gibi &#8220;geli\u015fmekte olan ekonomiler&#8221; i emperyalist merkezden ka\u00e7an dolarlar dolay\u0131s\u0131yla ihya etti. Ayn\u0131 zamanda, d\u00fcnya kapitalist ekonomisinin bu s\u0131cak para hareketleri, ihra\u00e7lar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla tamamen jeo-politik bir karakter kazanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD, AB ve Japonya emperyalist birle\u015fik sald\u0131r\u0131 stratejisini yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmek ve yeni hegemonya s\u00fcrecine daha &#8220;renkli&#8221;, daha kitlesel, demokratik bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazand\u0131rmak i\u00e7in anla\u015ft\u0131lar. Bir t\u00fcr koalisyon olarak g\u00f6r\u00fclmesi gereken Obama ve H.Clinton y\u00f6netimi bu ko\u015fullarda i\u015fe ba\u015flad\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD&#8217;deki yeni y\u00f6netimin i\u015faretiyle Davuto\u011flu d\u0131\u015f i\u015fleri bakan\u0131 yap\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye&#8217;deki rejimin ayakba\u011f\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc anayasal, di\u011fer  kurumsal engeller b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde, devlet olanaklar\u0131 kullan\u0131larak en \u015faibeli bi\u00e7imlerde ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131. Gerekli tasfiyeler ger\u00e7ekle\u015ftirildi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, b\u00fct\u00fcn bu &#8220;demokrasi&#8221; ideolojisi, co\u011frafyam\u0131zdaki demokratik g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc renkli kitlesel hareketler egemen ulusal siyasal yap\u0131lar\u0131n tasfiyesine yol a\u00e7arken, zaman i\u00e7inde, giderek emperyalistler aleyhine bir bumeranga d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Emperyalizm BOP co\u011frafyas\u0131nda direni\u015flerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mesela, Esad y\u00f6netimi Suriye&#8217;de, vaktiyle kemalist y\u00f6netimin T\u00fcrkiye&#8217;de yapm\u0131\u015f oldu\u011fu gibi, emperyalizmin b\u00f6lgemizdeki planlar\u0131n\u0131 alt \u00fcst etti. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Direni\u015f, Tahrir Meydan\u0131 ve Gezi olaylar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla tahkim edilerek, genelle\u015fme e\u011filimi g\u00f6stermeye ba\u015flay\u0131nca,  geri ad\u0131m atma ihtiyac\u0131 Beyaz Saray y\u00f6netimindeki koalisyonu \u00e7\u00f6zd\u00fc.  <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu arada, artan s\u0131cak para giri\u015fleri ya da uygun ekonomik ko\u015fullar AKP&#8217;nin ya da Erdo\u011fan&#8217;\u0131n elini g\u00fc\u00e7lendirmi\u015fti. \u0130\u015fbirlik\u00e7i b\u00fcy\u00fck sermayenin daha da palazlanmas\u0131 yan\u0131nda, AKP&#8217;nin kendi sermaye fraksiyonunu da olu\u015fturmas\u0131na olanak verdi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Erdo\u011fan&#8217;\u0131n art\u0131k orta\u011fa ve yeni-muhafazak\u00e2r ideologlara ihtiyac\u0131 yoktu. Zaten ABD&#8217;deki koalisyonun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi buradakinin de daha fazla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemeyece\u011finin i\u015faretiydi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Erdo\u011fan \u00f6ncelenmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015f bir hareket alan\u0131na kavu\u015ftu. ABD, ama \u00f6zellikle de i\u015fbirlik\u00e7i b\u00fcy\u00fck sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6rece \u00f6zerk bir hareket yetene\u011fi elde etti. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD i\u00e7inde koalisyondan d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olsalar da h\u00e2l\u00e2 belli bir g\u00fcc\u00fc ve etkiyi temsil eden yeni muhafazak\u00e2r oligar\u015fi T\u00fcrkiye&#8217;deki bu durumdan vazife \u00e7\u0131kartarak, 15 Temmuz 2016&#8217;da,  Cemaat arac\u0131yla bir hamle yapmak istedi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu Obama y\u00f6netimi i\u00e7in de bir oldu bitti idi. Arkas\u0131nda durmad\u0131lar. Ancak, kar\u015f\u0131 da durmad\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu oldu bitti, T\u00fcrk devleti i\u00e7inde belli bir direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Kadim Natocu b\u00fcrokrasi, ne zamand\u0131r bu yeni-Natocu b\u00fcrokrasiyle, \u00f6zellikle de K\u00fcrt sorunu etraf\u0131nda,  didi\u015fmekteydi. Yeniler, eskilerin e\u015fsiz katk\u0131lar\u0131yla tasfiye edildiler. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uluslararas\u0131 sahada, ABD ve m\u00fcttefiklerinin birle\u015fik sald\u0131r\u0131 stratejisi yerini birle\u015fik savunma ya da kazan\u0131lm\u0131\u015flar\u0131 koruma stratejisine b\u0131rakt\u0131. Rusya, \u00c7in ve \u0130ran palazland\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Erdo\u011fan kendisine \u00f6nerilen yeni koalisyonu, ba\u015fkanl\u0131k vizesini de cebine koyarak kabul etmek zorunda kald\u0131. AKP&#8217;nin yeni d\u00f6nemi bu ko\u015fullarda ba\u015flad\u0131. T\u00fcrk devleti i\u00e7indeki bilindik eski Nato erkan\u0131ndan arta kalanlar ve daha \u00f6nemlisi, onlar\u0131n siyasal fikriyat\u0131 ba\u015fta MHP ve muhalif bir i\u015flevsellik ad\u0131na da CHP i\u00e7inde temsil ediliyordu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclkede ya\u011fmaya dayanan ekonominin erozyonu s\u00fcrse de, K\u00fcrt-Hendek Sava\u015f\u0131 \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclen milliyet\u00e7i, daha do\u011frusu T\u00fcrk-\u0130slamc\u0131 kampanya Erdo\u011fan&#8217;\u0131n siyasal konumunu konsolide etmek gibi bir rol oynad\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu &#8220;eskiler&#8221; i\u00e7in NATO ile tek sorun, Nato&#8217;nun K\u00fcrt kart\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;nin ba\u015f\u0131 \u00fczerinde Demokles k\u0131l\u0131c\u0131 gibi salland\u0131rmak istemesiydi. Rusya ve \u0130ran bu bak\u0131mdan T\u00fcrk devletinin kozlar\u0131 olmu\u015ftu. T\u00fcrk devleti b\u00f6lgede ABD&#8217;nin esas olarak kendisini muhatap olarak almas\u0131n\u0131 talep ediyordu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD bug\u00fcne kadar bu talebe olumlu ya da olumsuz bir yan\u0131t vermedi. T\u00fcrk devleti de ABD&#8217;nin \u00e7\u0131karlar\u0131na halel getirecek eylemlerden bug\u00fcne kadar ka\u00e7\u0131nd\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Erdo\u011fan&#8217;\u0131n koalisyon orta\u011f\u0131 olan &#8220;eski t\u00fcfek Natocu&#8221; zihniyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan iktidara tutunman\u0131n tek me\u015fru arac\u0131 Erdo\u011fan&#8217;d\u0131r. Onunla ortakl\u0131\u011f\u0131n sona ermesi ya da onun kaybetmesi kendilerinin de kaybetmesi, tasfiyesi anlam\u0131na geliyor. Bah\u00e7eli&#8217;nin konu\u015fmalar\u0131ndan bu ger\u00e7e\u011fi okumak m\u00fcmk\u00fcn oluyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00fct\u00fcn bu yeni s\u00fcre\u00e7 boyunca K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu CHP&#8217;sinin yerine getirmi\u015f oldu\u011fu paratoner i\u015flevini bu ba\u011flamda de\u011ferlendirmek me\u015fru oluyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu&#8217;nun hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar h\u0131r\u00e7\u0131nla\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131, belki de, devletteki koalisyonun bir kanad\u0131n\u0131 olu\u015fturan g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan  kendisine verilmi\u015f olan s\u00f6zlerin  veya yap\u0131lm\u0131\u015f vaatlerin yerine getirilmemi\u015f olmas\u0131ndand\u0131r. Bilmiyoruz. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015euras\u0131 art\u0131k nettir:  Devlet, Tayyip Erdo\u011fan&#8217;la devam etme karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Kendisine ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imi kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Misyonlar\u0131n\u0131 tamamlad\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu ve Ak\u015fener gibi oyuncular tasfiye edilmi\u015flerdir. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu tasfiyeler olmasayd\u0131, Erdo\u011fan muhtemelen belediye se\u00e7imlerini kazanacak, bu sayede, bu kez s\u00f6z konusu yeni koalisyonu bozmaya kalk\u0131\u015fabilecekti. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rejimin eski-Natocu kanad\u0131 buna izin veremezdi. Erdo\u011fan kendileri lehine bir t\u00fcr siyasal &#8220;topal \u00f6rdek&#8221; halinde kalmal\u0131yd\u0131.  <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6yle de oldu. Ancak, CHP beklentilerinin \u00f6tesinde bir ba\u015far\u0131 elde etti.  Bundan dolay\u0131 evdeki hesab\u0131n bir kez daha \u00e7ar\u015f\u0131ya uymayaca\u011f\u0131 bir a\u015famaya ge\u00e7ildi\u011fini iddia etmek de me\u015fru oluyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu arada, siyasal \u00f6ng\u00f6r\u00fclerde bulunurken, kapitalist ekonominin, yeni-liberalizm ko\u015fullar\u0131nda belirginle\u015fen jeo-politik karakterini ihmal etmeyelim. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AKP rejiminin ilk d\u00f6nemi, ABD&#8217;nin, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131ndaki So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminin kapanmas\u0131yla birlikte, emperyalist neo-liberal hegemonyas\u0131n\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirerek &#8220;tarihin sonu&#8221; nu getirmek i\u00e7in uygulamaya koydu\u011fu genel sald\u0131r\u0131 stratejisi ko\u015fullar\u0131nda olu\u015fturuldu. Bu, emperyalist hegemonik stratejiyle ayn\u0131 hizaya gelmeyen veya &hellip; <a href=\"https:\/\/www.kamilpark.com\/?p=5682\">Okumaya devam et <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-5682","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5682"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5682\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kamilpark.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}