T\u00fcrkiye solunun 80’lerden itibaren maruz kald\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli sorun, “muzaffer” liberal s\u00f6ylem kar\u015f\u0131s\u0131nda, geri \u00e7ekilerek, bir futbol tabiriyle, oyunu kendi ceza alan\u0131 i\u00e7inde kabul etmesi olmu\u015ftur. Elbette bu kabul solun teorisizle\u015ftirilmesiyle ili\u015fkilidir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de askeri darbeler vard\u0131r. Ancak liberal-islamc\u0131 karde\u015fli\u011finin kast etti\u011fi anlamda bir “askeri vesayet” yoktur. Askeriye belli ko\u015fullarda, kontrol\u00fc ele alamayan veya kaybeden iktidar blo\u011funun, \u00a0kontrol\u00fcn\u00fc tekrar sa\u011flamas\u0131 ad\u0131na, anayasal yasall\u0131\u011f\u0131 ask\u0131ya alarak devreye girer. \u00a0TSK, i\u015fbirlik\u00e7i egemen s\u0131n\u0131flar blo\u011fundan ve onun devletinden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00a0ya da egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00fczerinde bir siyasal iktidar oda\u011f\u0131 de\u011fildir. \u0130ktidar blo\u011funun kontrol\u00fcndeki devletin silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr. T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinin tarih i\u00e7indeki geli\u015fimini ve rollerini, burjuvazinin ve burjuva \u00a0T\u00fcrk devletinin tarihsel geli\u015fiminden soyutlayarak ele almak olanakl\u0131 de\u011fildir. Paralel bir tarihsel evrim s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
\u00d6zellikle emperyalist vesayete tabiyetin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 so\u011fuk sava\u015f devrinden itibaren TSK kendi ba\u015f\u0131na ba\u015fat bir siyasal oyuncusu olmaktan tamamen \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. D\u0131\u015f ve i\u00e7 boyutlar\u0131yla emperyalist siyasetin hizmetine amade olarak etap etap yeniden dizayn edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Daha \u00f6ncesinde, Cumhuriyetin erken d\u00f6neminde, \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n tercih ettikleri model, en az\u0131ndan \u015feklen benimsenmemi\u015f, TSK ile sivil siyaset aras\u0131na hukuken bir mesafe konulmu\u015ftur. Gelgelelim, en \u00fcst d\u00fczeyde sivil siyaseti y\u00fcr\u00fcten asker k\u00f6kenli kurucu fig\u00fcrlerin fiiliyatta ordu \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkilerinin oldu\u011fu da a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte, gerek ittihat\u00e7\u0131 ve gerekse kemalist devirlerde ordunun, burjuva egemen s\u0131n\u0131f blo\u011funun olu\u015fturmas\u0131na y\u00f6nelik programatik \u00a0kurucu bir rol\u00fc vard\u0131r. Bu anlamda bir vesayetten s\u00f6z edilebilir. Ancak milli T\u00fcrk devleti bu kurucu vesayet olmadan ortaya \u00e7\u0131kabilir miydi?<\/p>\n
Tekrar pahas\u0131na, bu tart\u0131\u015fmada as\u0131l \u00fczerine gidilmesi gereken,bir yandan \u00a0liberal ve islamc\u0131; \u00f6te yandan, ulusalc\u0131 ele\u015ftirmenlerin T\u00fcrkiye’nin anti-demokratik bir \u00fclke haline gelmesinde, emperyalizmin ve onun \u00fclkedeki egemen burjuva i\u015fbirlik\u00e7ilerinin ana rol\u00fcn\u00fc, bu “vesayet” \u015famatas\u0131 i\u00e7inde g\u00f6zlerden saklamaya \u00e7al\u0131\u015fmakta olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu noktada, daha ba\u015ftan TSK’y\u0131 burjuva devlet veya iktidar ayg\u0131t\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda veya \u00fczerinde bir kurum olarak kabul eden liberal, islamc\u0131 ve ulusalc\u0131lar aras\u0131ndaki “askeri vesayet” tart\u0131\u015fmas\u0131nda, bu her \u00fc\u00e7 grubun da ayn\u0131 \u00f6nc\u00fcllerden, kabullerden hareket ederek sorunu tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131n birbirlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak d\u0131\u015flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tersine, birbirlerini hem ko\u015fullay\u0131p, hem de tamamlad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmek gerekiyor.<\/p>\n
Emperyalist vesayetle birlikte TSK, \u00a0blok i\u00e7inde, global emperyalist \u00e7\u0131karlara entegre olmu\u015f, en i\u015fbirlik\u00e7i s\u0131n\u0131f fraksiyonu olan tekelci burjuvazinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetir. Bu durumu, b\u00fct\u00fcn askeri darbelerle birlikte,bu s\u0131n\u0131f fraksiyonun ekonomik-siyasal konumunu geli\u015ftirmek ve konsolide etmek anlam\u0131nda al\u0131nm\u0131\u015f \u00f6nlemlerle teyit etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, b\u00fct\u00fcn askeri darbeler emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n ve onlarla belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde ortak \u00e7\u0131karlara sahip kentli orta katmanlar\u0131n taleplerinin y\u00fckseldi\u011fi, uluslararas\u0131 ekonomik ve siyasal ba\u011flam\u0131yla birlikte iktidar blo\u011funun s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 periyotlarda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131 askeri darbeler so\u011fuk sava\u015f \u015fartlar\u0131nda, i\u015fbirlik\u00e7i burjuva d\u00fczeninin emperyalist d\u00fcnya ekonomisine ve onun siyasal isterlerine yeni bir entegrasyon ihtiyac\u0131na yan\u0131t vermek ad\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f, dolay\u0131s\u0131yla esas hedefi emek\u00e7i kitleler ve sol siyaset olmu\u015ftur.<\/p>\n
Yine b\u00fct\u00fcn askeri darbelerden sonra ideolojik hegemonyan\u0131n restorasyonu ad\u0131na, \u0130slamc\u0131-milliyet\u00e7i ak\u0131mlar\u0131n te\u015fvik edilerek resmi s\u00f6yleme eklemlendi\u011fi vak’ad\u0131r. 27 May\u0131s’tan 12 Eyl\u00fcl’e kadar birbirlerini izleyen darbelerle birlikte d\u00fczenin ideolojik hegemonyas\u0131 i\u00e7inde islamc\u0131-milliyet\u00e7i s\u00f6ylemin ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahip olmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu hal, s\u00f6z konusu periyot i\u00e7indeki uluslararas\u0131 emperyalist politikalarla ve emperyalist gerici ideolojik sald\u0131r\u0131larla \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n
27 May\u0131s da nispeten uzun say\u0131labilecek bir erim i\u00e7in sola kar\u015f\u0131 bir darbedir. Y\u00fcselmekte olan sol muhalefetin, toplumsal solcula\u015fma e\u011filiminin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesecek \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nce vermek zorunda kalm\u0131\u015f, sonra geri almak ihtiyac\u0131 duymu\u015ftur. Restorasyonunu haz\u0131rda bekleten ilerici ad\u0131mlar atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
27 May\u0131s \u00f6ncesinde, \u00f6zellikle de b\u00fcy\u00fck kentlerin sokaklar\u0131 sola meyletmeye ba\u015flam\u0131\u015f, demokratik sol talepler y\u00fckseltilmi\u015ftir. Askeriyenin kendi i\u00e7inde de bu taleplerle kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n, \u015fu ya da bu derecede, \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olan subaylar vard\u0131r. Bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu, \u00f6zellikle hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 \u015fiddetli \u015fekillerde d\u0131\u015fa vurma e\u011filiminde olanlar\u0131ndan ba\u015flamak \u00fczere, \u00a0darbe sonras\u0131, etap etap, \u00a0tasfiye edilmi\u015ftir. Ordudaki en kapsaml\u0131 tasfiye herhalde 27 May\u0131s sonras\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu basit, mesleki disiplin \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilebilecek bir tasfiye de\u011fildir. Bu yolla,ordunun egemen s\u0131n\u0131f blo\u011funa tabiyeti, “emir-komuta zinciri” nin tesisiyle sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f,\u00a0\u00a0veyahut bir ba\u015fka ifadeyle, askeriyenin olas\u0131<\/strong> g\u00f6reli \u00f6zerkli\u011fini t\u00fcm\u00fcyle yitirmesi sonucunu do\u011furacak \u00a0yeniden yap\u0131land\u0131rma \u00a0s\u00fcreci ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Gelgelelim burada as\u0131l belirleyici olan, b\u00fcy\u00fck burjuvazinin emperyalizmle “b\u00fcy\u00fck i\u015fbirli\u011fi” ne ihtiya\u00e7 duymu\u015f olmas\u0131d\u0131r. Emperyalizmle her “ileri” entegrasyon, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak sadece ekonomik alanda de\u011fil, siyasal yap\u0131da da tekelle\u015fmeyi beraberinde getirmektedir. Bunun i\u00e7in iktidar blo\u011funun, b\u00fcy\u00fck burjuvazi lehine eliminasyonu gerekli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6yleyse darbe, emperyalist siyasetle \u00f6rt\u00fc\u015fen bir ne\u015fter atma i\u015flevi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Bu iddiay\u0131 destekleyen, bir Ortado\u011fu d\u0131\u015f ba\u011flam\u0131 da vard\u0131r. Nas\u0131r’\u0131n y\u00fckseli\u015fi, Suriye’de sol e\u011filimlerin g\u00fc\u00e7lenerek, \u00fclkenin SSCB’ye yakla\u015fmas\u0131, her iki \u00fclkenin, M\u0131s\u0131r ve Suriye’nin anti-emperyalist bir siyasal eksen haline gelerek, tek bir cumhuriyet olarak birle\u015fmeleri, Irak’daki darbe gibi. Bu \u015fartlarda, emperyalizm bu b\u00f6lgede yeniden yap\u0131lanma ihtiyac\u0131 duymu\u015ftur. Bu yeniden yap\u0131lanma, bir yandan, \u0130ran’da Mussad\u0131k’a kar\u015f\u0131 yap\u0131lan CIA darbesiyle olu\u015fan siyasal durumun; di\u011fer yandan, \u0130srail devletinin konsolidasyonu i\u00e7in zaruret olarak g\u00f6r\u00fclmekteydi.<\/p>\n 27 May\u0131s darbesine, Irak, Suriye’deki modernist askeri hareketlerin \u00a0ve \u00f6zellikle Nas\u0131r hareketinin etkisindeki \u00e7ok say\u0131da subay kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gelgelelim, ama\u00e7 has\u0131l olduktan sonra emperyalist isterler do\u011frultusunda, TSK kullan\u0131larak kararl\u0131 ad\u0131mlar at\u0131labilmi\u015ftir. 1961 Anayasas\u0131, b\u00fcy\u00fck burjuvazi ad\u0131na, kentli orta katmanlar\u0131, kentli emek\u00e7ileri tatmin etmek ad\u0131na verilmi\u015f bir \u00f6d\u00fcnd\u00fc. \u00a027 May\u0131s darbesi toplumun dinamik kesimlerinden kaynaklanan ilerici hava bas\u0131nc\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131 at\u0131lmas\u0131na ara\u00e7 olmu\u015ftur. 61 Anayasas\u0131 da supap i\u015flevi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Devam etmeden \u00f6nce bir parantez a\u00e7mam laz\u0131m. 27 May\u0131s d\u00f6neminin sonuna kadar ordu, halen \u015fu ya da bu derecede, \u015fu ya da bu \u00e7apta \u00a0“J\u00f6n T\u00fcrk” gelene\u011finin etkisi alt\u0131ndad\u0131r. Devlet i\u00e7inde de bu etki hen\u00fcz kararl\u0131 bir \u015fekilde gayri me\u015fru ilan edilmemi\u015ftir. Bu bir \u00e7ok orduda rastlan\u0131lan “J\u00f6n T\u00fcrk” geleneklerinin k\u00f6keni, modern ulus devletlerin olu\u015fmas\u0131nda, ulusal birliklerin kurulmas\u0131nda \u00a0belli ba\u015fl\u0131 \u00fclkelerde askeriyenin oynad\u0131\u011f\u0131 ba\u015fat ya da \u00f6nemli rollerde aranmal\u0131d\u0131r. Herhalde k\u00f6kensel olarak \u00a0Napolyon Fransa’s\u0131na kadar gitmek gerekir. Yani bonapartizmle k\u00f6kensel bir ili\u015fkisi var. Bilindi\u011fi gibi bu sonraki adland\u0131r\u0131lmas\u0131yla “J\u00f6n T\u00fcrk” gelene\u011fi, asl\u0131nda T\u00fcrkiye’den \u00f6nce, 19 yy’da \u0130talya, Almanya gibi ulusal birli\u011fini kuran devletlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130talya’da fa\u015fizmin, Almanya’da Nazizim’in y\u00fckselmesinde askeriyedeki bu gelene\u011fe dayanan subaylar\u0131n b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 olmu\u015ftur. Fransa’da da \u00f6yle. Hem P\u00e9tainci hem \u00a0De Gaullec\u00fc subaylar aras\u0131nda. \u00a0Bu “J\u00f6n T\u00fcrk” e\u011filimi k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva korporatist, teknokratik \u00a0bir anlay\u0131\u015fa sahipti. Devleti ve orduyu s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcyor, devletin bekas\u0131n\u0131 her \u015feyin \u00f6n\u00fcne koyuyor, ancak kapitalizmle hi\u00e7 bir sorunu bulunmuyordu. 2.Sava\u015f sonras\u0131 emperyalist sistemin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde, \u00f6zellikle de NATO’nun olu\u015fturulmas\u0131yla birlikte bu “J\u00f6n T\u00fcrk” e\u011filimleri Bat\u0131’daki b\u00fct\u00fcn ordularda tasfiyeye u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r (De Gaulle’\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc mesela bu a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr). T\u00fcrkiye’de de 27 May\u0131s’\u0131n hemen \u00a0sonras\u0131nda ve \u00f6zellikle 12 Mart’tan itibaren bu tasfiye s\u00fcreci radikal olarak h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn emperyalistlerin b\u00f6lgemizdeki i\u015fgal ve sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n hedefinde, modern devlet gelene\u011finin ve ulusla\u015fma d\u00fczeyinin \u00a0hen\u00fcz zay\u0131f oldu\u011fu \u00a0Arap memleketlerinde halen g\u00fc\u00e7l\u00fc olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bu askeri-siyasal gelene\u011fin oldu\u011funu belirtmek isterim.Parantezi kapat\u0131yorum. \u00a0\u015eimdi kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden s\u00fcrd\u00fcrelim.<\/p>\n 27 May\u0131s y\u00f6netimleri, bir yandan, izlenen ekonomik politikalar\u0131n sonucu olarak yoksulla\u015fan ve durumlar\u0131n\u0131 demokratik taleplerle protesto eden kentli \u00fccretli kitlelerin, kent k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvalar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131zlar\u0131na,zorunlu olarak, bir parmak bal \u00e7alarken; di\u011fer yandan, vermek zorunda kald\u0131klar\u0131 ekonomik-demokratik haklar\u0131 nihai olarak iptal etmek yolunda \u00e7ok anlaml\u0131 hamleler yapm\u0131\u015flard\u0131r.\u00a0Darbenin \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131ndan birisi, DP’nin farkl\u0131 bir tabela alt\u0131nda, i\u015fbirlik\u00e7i tekelci sermayenin ihtiya\u00e7lar\u0131na yan\u0131t verebilecek surette yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 olmu\u015ftur. 27 May\u0131s’\u0131n b\u00fct\u00fcn kabinelerinde, darbeyle d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen DP’nin b\u00fcy\u00fck sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n taleplerine hizmet etmeye haz\u0131r vekil ve bakanlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 yer alm\u0131\u015f olmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir. Bu yolla \u00a0yeni bir komprador burjuva partisi, DP yap\u0131s\u0131 \u00fczerine oturtulabilmi\u015ftir.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck toprak sahipli\u011finin, iktidar blo\u011funundaki konumunun geriletilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, b\u00fcy\u00fck burjuvazi kendisine kar\u015f\u0131 kullan\u0131labilecek islamc\u0131-milliyet\u00e7i ak\u0131mlar\u0131, ideolojik hegemonyas\u0131na eklemleyerek, ilerici kesimlere kar\u015f\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slamc\u0131-milliyet\u00e7i siyaset ilk kez hemen 27 May\u0131s sonras\u0131nda, devletle a\u00e7\u0131k, programatik bir entegrasyon i\u00e7erisine girmi\u015ftir. “Ak”, “kara” finansal kaynaklar bizatihi TC devleti taraf\u0131ndan bu ak\u0131mlar\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in temin edilmi\u015ftir. En \u00fcst d\u00fczeyde devlet temsilcilerinin, bu ak\u0131mlar\u0131n kendilerini geli\u015ftirebilecekleri ortam\u0131 sa\u011flayacak vak\u0131f ve benzeri kurulu\u015flar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na \u00f6n ayak olduklar\u0131n\u0131 biliyoruz. Bug\u00fcnk\u00fc islamc\u0131-milliyet\u00e7i kesimlerin bir \u00e7ok \u00f6nemli ismi, 27 May\u0131s’\u0131n hemen sonras\u0131nda bizzat cunta lideri yap\u0131lan G\u00fcrsel’in himayesinde kurulan \u00a0Kom\u00fcnizmle M\u00fccadele Dernekleri i\u00e7erisinde yeti\u015fmi\u015flerdir.<\/p>\n \u0130slamc\u0131 siyaset, askeri darbelerin m\u00fcdahil olarak \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131p, d\u00fczenledikleri yeni siyasal yasall\u0131k ko\u015fullar\u0131nda kendisini konsolide etmi\u015ftir. Yaln\u0131z dikkat edelim, her darbeyle birlikte d\u00fczenin kapitalist emperyalizmin, ekonomik,politik ve ideolojik \u00a0gereklerine adapte olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130slamc\u0131 ideoloji ve gerici siyasetin y\u00fckselmesini bu \u00e7er\u00e7evenin d\u0131\u015f\u0131nda de\u011ferlendirmek kabil de\u011fildir. Yani onu dar anlamda bir “i\u00e7 sorun” olarak g\u00f6rmek do\u011fru olmaz.TSK, \u00f6zellikle so\u011fuk sava\u015f ko\u015fullar\u0131nda, uluslararas\u0131 bir ba\u011flam\u0131 olan, bu siyasal gaye do\u011frultusunda ihtiya\u00e7 duyulan yetenek ve kapasiteyi temin eden en \u00f6nemli burjuva devlet arac\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n Bir saptama daha yapal\u0131m. 1960’lar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren d\u00fcnya kapitalizminin, motor g\u00fcc\u00fc olan ABD’den ba\u015flayarak \u00a0dalgalar halinde yay\u0131lan ve derinle\u015fen stagnasyon girdab\u0131na girdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu s\u0131ralarda, de\u011ferli marksist iktisat\u00e7\u0131lar Paul Sweezy, P.Baran ve H.Magdoff, kapitalist ekonominin bir yasas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131yorlar. Buna g\u00f6re, kapitalizm stagnasyon e\u011filimlerine, finansal ara\u00e7lar\u0131 kullanarak ya da parasalc\u0131 bir ekonomik modeli \u00f6ne \u00e7\u0131kartarak yan\u0131t veriyor. Yani neo-liberal iktisat devreye sokuluyor.\u00a0Stagnasyonun \u00e7aresi olarak sunulan bu modelin bizatihi kendisinin \u00e7ok ge\u00e7meden stagnasyonun nedeni oldu\u011fu saptan\u0131yor. Yani tekelci kapitalist ekonomi bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcden \u00e7\u0131kam\u0131yor.<\/p>\n \u0130slamc\u0131l\u0131k ya da genel olarak dincilik, bu neo-liberal iktisadi modelin kitleler nazar\u0131nda me\u015fruiyetini ve dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrd\u00fcrebilirli\u011fini temin etmek bak\u0131mdan te\u015fvik ediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumsal yoksulla\u015fman\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerde, dincilik de \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n Bu s\u00fcre\u00e7te, her zaman emperyalist siyasetin \u00a0hizmetine ko\u015fulmu\u015f olan islami anlay\u0131\u015flar\u0131n da kendilerini bu yeni do\u011frultuda yenilemeleri isteniyor. K\u0131sacas\u0131, onlardan da sisteme yeni bir entegrasyon talep ediliyor. Bu entegrasyon sayesinde din, neo-liberal k\u00fclt\u00fcrel hegemonyan\u0131n temel bir bile\u015feni haline getirilmi\u015ftir. \u0130slami kesimler aras\u0131nda bu emperyalist talep do\u011frultusunda “g\u00f6mlek de\u011fi\u015ftirme”ye direnenler \u00a0siyaseten tasfiye ediliyorlar.<\/p>\n Dincilik ayn\u0131 zamanda, liberal, neo-liberal politikalarla tasfiye edilerek, g\u00f6\u00e7e zorlanan devlet himayesindeki ( o zamana kadar devletin pop\u00fclist tar\u0131msal te\u015fvikleriyle korunan ) k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn uysalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, y\u00fckseltmekte olan sanayiye ucuz, g\u00fcvencesiz i\u015fg\u00fcc\u00fc olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da i\u015flevseldir. \u00a0Tar\u0131mda pop\u00fclist devlet korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131 sanayi burjuvazinin aleyhinedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tar\u0131msal hammadde fiyatlar\u0131 ve tabii emek-g\u00fcc\u00fc maliyeti korumac\u0131l\u0131k y\u00fcz\u00fcnden y\u00fcksek olmaktad\u0131r. Bu tar\u0131msal n\u00fcfusun kentlere do\u011fru potansiyel i\u015fg\u00fcc\u00fc \u00a0g\u00f6\u00e7\u00fc sanayi burjuvazisinin lehinedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc emek-g\u00fcc\u00fc fiyatlar\u0131 \u00fczerinde sermayedar lehine bask\u0131ya yol a\u00e7maktad\u0131r. DP’nin en b\u00fcy\u00fck deste\u011fini toprakl\u0131 k\u00f6yl\u00fclerden alm\u0131\u015f olmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir. Hatta darbeden \u00f6nce bir se\u00e7im daha yap\u0131labilseydi, s\u00f6z konusu k\u00f6yl\u00fcl\u00fck n\u00fcfusun \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in DP’nin bir ba\u015fka se\u00e7im zaferi daha elde edebilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131. Darbe bu bak\u0131mdan da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir ara\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n 27 May\u0131s askeri darbesi, bu bak\u0131mdan, \u00a0ucuz tar\u0131msal girdilere, ucuz emek-g\u00fcc\u00fcne ve tabii ithal girdiler i\u00e7in bol d\u00f6vize ihtiya\u00e7 duyan sanayi burjuvazisi ve d\u0131\u015f ticaretle palazlanm\u0131\u015f ticaret burjuvazisinin, artan fiyatlar dolay\u0131s\u0131yla reel \u00fccretlerinde dramatik d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler ya\u015fayan kentli \u00fccretlilerin ittifak\u0131 sayesinde m\u00fcmk\u00fcn olabilmi\u015ftir. Ayaklanm\u0131\u015f \u00f6\u011frencileri, toplumsal bir kategori olarak “s\u0131n\u0131f” kavram\u0131 i\u00e7inde de\u011ferlendirmek do\u011fru de\u011fildir, ancak aileleri itibar\u0131yla s\u0131n\u0131fsal bir kompozisyonlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu, s\u0131n\u0131fsal bask\u0131lara maruz olduklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Gelgelelim, biraz ileride, sanayi burjuvazisinin d\u0131\u015f pazarlara a\u00e7\u0131lma bask\u0131s\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda, bu ittifak da\u011f\u0131lacakt\u0131r. Sermayenin organik bile\u015fiminde teknoloji lehine de\u011fi\u015fiklik yapma olanaklar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 olan sanayici s\u0131n\u0131f\u0131, d\u0131\u015f pazarlarda rekabet edebilmek i\u00e7in ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fcne ihtiya\u00e7 duyacakt\u0131r. Bunun i\u00e7in kentli i\u015fg\u00fcc\u00fc \u00fczerindeki d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret bask\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rmak ad\u0131na k\u0131rsal alandan g\u00f6\u00e7\u00fc te\u015fvik edecek \u00f6nlemleri destekleyecektir. Dincilik, i\u015fbirlik\u00e7i bir \u00e7er\u00e7evede tekelcile\u015fen sanayi burjuvazisinin ideolojik silahlar\u0131ndan birisi olacakt\u0131r.<\/p>\n 12 Mart, 27 May\u0131s’\u0131n yukar\u0131da s\u00f6z\u00fc edilen s\u0131n\u0131fsal \u00e7\u0131karlar ad\u0131na yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 tamamlamaya y\u00f6nelik bir i\u015fbirlik\u00e7i burjuva siyasal hamlesidir. Ancak uluslararas\u0131 so\u011fuk sava\u015f ko\u015fullar\u0131nda, ilerici direni\u015fler kar\u015f\u0131s\u0131nda gerileme ihtiyac\u0131 duymu\u015ftur. 12 Eyl\u00fcl’le ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te, so\u011fuk sava\u015f\u0131n da sona ermesiyle, tekelci burjuvazi sola kar\u015f\u0131 hamlelerini tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Yani bu \u00fc\u00e7 darbe aras\u0131ndaki, her y\u00f6n\u00fcyle, \u00a0kopu\u015flu s\u00fcreklili\u011fi g\u00f6rmemek hata olur. Yine dikkat ediniz, b\u00fct\u00fcn bu 30 k\u00fcsur y\u0131l\u0131 kapsayan s\u00fcre\u00e7te, d\u00fczenin ideolojik hegemonyas\u0131n\u0131 kurmak ad\u0131na hem islamc\u0131-milliyet\u00e7i hem de (\u00f6zellikle de) 68’den sonra liberal ak\u0131mlar\u0131n, bir \u00e7ok durumda, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f \u015fekillerde sahne ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz. Liberal ve dinsel s\u00f6ylemin genel olarak uluslararas\u0131 emperyalist d\u00fczenin k\u00fclt\u00fcrel hegemonyas\u0131 i\u00e7inde de paralel bir ivme kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit ediyoruz.<\/p>\n AKP y\u00f6netimi bu birikimin ya da miras\u0131n \u00fczerine bina edilmi\u015ftir. Yani AKP y\u00f6netiminin \u00f6n\u00fc DP devrinden \u00e7ok, 27 May\u0131s’la ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 27 May\u0131s \u00f6ncesinde, da\u011f\u0131n\u0131k, ba\u011fla\u015f\u0131klar\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda, \u00f6rt\u00fck ili\u015fkiler, yer yer utanga\u00e7 e\u011filimlerle karakterize edilen islamc\u0131-milliyet\u00e7i hareket, darbe sonras\u0131nda, mali altyap\u0131lar\u0131yla birlikte yeniden-yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6ncelenmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde, organize hale getirilmi\u015ftir. Ekonomide tekelci e\u011filimlerin mevzi kazanmas\u0131 ve ideolojik alandaki gericile\u015fme aras\u0131nda do\u011fru orant\u0131l\u0131 bir ili\u015fki oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu ideolojik gericili\u011fin d\u0131\u015favurumlar\u0131n\u0131n her zaman incelmi\u015f, iyi gizlenmi\u015f \u00a0formlar i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini de ge\u00e7erken belirtelim.<\/p>\n Kuramsal olarak tarihe bakarken, tikel ya da marjinal \u00a0d\u00fczeyde g\u00f6r\u00fclen, genelden sapma e\u011filimlerine dayanmamak gerekir. Bu “sapma”lar\u0131n k\u0131sa bir s\u00fcre sonra devre d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131klar\u0131n\u0131 saptayabiliyoruz. Somut i\u00e7inde \u00f6zeli temsil eden olgu, zorunlu olarak, belirleyicilik anlam\u0131nda, \u00a0imtiyazl\u0131 bir konuma i\u015faret etmez. \u00d6zel olan\u0131, \u00e7o\u011fu zaman, u\u00e7lar\u0131 kapal\u0131, donmu\u015f bir yap\u0131 olarak de\u011fil, tersine, kanl\u0131,canl\u0131, hareket halindeki bir b\u00fct\u00fcn gibi g\u00f6r\u00fclmesi gereken somut genelin i\u00e7indeki bir \u00a0ayr\u0131nt\u0131 veya istisna olarak g\u00f6rmek icap edebilir.<\/p>\n Bir kez daha alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek ad\u0131na, 60’larda elde edilen ekonomik-demokratik kazan\u0131mlar\u0131, askeri darbenin bir l\u00fctfu de\u011fil, sokaklar\u0131n demokratik talepleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, burjuva d\u00fczeninin bir tavizi olarak g\u00f6rmek gerekir. Keramet darbede de\u011fil, sokaklardayd\u0131. Darbeyle bu taleplerin sol mecrada geli\u015fme kaydetmesinin \u00f6n\u00fc al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta asker an\u0131lar\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, 27 May\u0131s \u00f6ncesinde ordudaki subaylar aras\u0131nda “kemalizm” diye bir kavram\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 da anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u00a0Bu kavram\u0131n, o y\u0131llarda, \u00a0sokakla girilmi\u015f temasla birlikte ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011fu iddialar\u0131n\u0131 ciddiye almak gerekir.<\/p>\n Darbeleri s\u0131n\u0131fsal iktidar\u0131n konsolidasyonu ad\u0131na belli \u015fartlarda ba\u015fvurulan “ola\u011fan\u00fcst\u00fc” siyasal ara\u00e7lar olarak g\u00f6rmek gerekir. Elbette her darbe sonras\u0131nda, Latin Amerika ve Asya ve Yak\u0131n Do\u011fu’daki di\u011fer \u00f6rneklerde de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, ordu i\u00e7inden bir grubun, orduyu iktidar blo\u011funun hakim bile\u015feni haline getirmeye y\u00f6nelik kalk\u0131\u015fmalar\u0131na tan\u0131k olabiliyoruz. Bu giri\u015fimler bazen hemen darbelerin \u00f6n g\u00fcnlerinde veya \u00a0izleyen g\u00fcnlerde ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Kimi zamansa, \u00a0\u00fczerinden epey bir s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra \u00a0ger\u00e7ekle\u015febiliyor. Emir-komuta zinciri ne kadar zay\u0131fsa, i\u00e7 \u00e7alkant\u0131larlar da o kadar s\u00fcrekli ve etkili olabiliyor. Her darbe, ordu i\u00e7inde de ka\u011f\u0131tlar\u0131n yeniden kar\u0131lmas\u0131 gibi bir “i\u00e7” sonu\u00e7 do\u011furuyor. Ulusal ve uluslararas\u0131 ko\u015fullar bu karma i\u015flemini ko\u015fullayabiliyor.<\/p>\n Askeri darbe sadece toplumsal-s\u0131n\u0131fsal muhalefet \u00fczerinde eylemiyor. Sadece emek\u00e7i katmanlar\u0131 bast\u0131rmakla kalm\u0131yor, egemen s\u0131n\u0131f fraksiyonlar\u0131na da yeniden bir ayar verebiliyor. Bizatihi darbe arac\u0131 olan ordunun kendi kendisi \u00fczerinde de eyliyor. Devletin b\u00fct\u00fcn kurum veya ayg\u0131tlar\u0131yla s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinin alan\u0131 oldu\u011funu biliyoruz. \u00d6yleyse, bir devlet ayg\u0131t\u0131 olarak ordunun kendisini de bu \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 s\u0131n\u0131fsal ili\u015fkilerin alan\u0131 olarak g\u00f6rmek gerekir. Sosyalistler bu “vesayet” lafazanl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla gerek liberallerin ve gerekse ulusalc\u0131lar\u0131n, farkl\u0131 niyetlerle, orduyu s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin d\u0131\u015f\u0131nda ve s\u0131n\u0131flar \u00fcst\u00fc bir kurum olarak g\u00f6sterme gayretlerinin bir burjuva manip\u00fclasyonu oldu\u011funu te\u015fhir etmelidirler.<\/p>\n 27 May\u0131s \u00f6ncesinde, subaylar aras\u0131nda z\u0131t e\u011filimler oldu\u011funu biliyoruz. 27 May\u0131s’tan sonra 14’ler, Aydemir hareketleri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. 12 Mart hemen \u00f6ncesindeki 9 Mart’\u0131 bast\u0131r\u0131yor. \u00a027 May\u0131s’\u0131n hayli mesafe kaydetti\u011fi emir-komuta zincirinin tesisi yolunda b\u00fcy\u00fck ve radikal ad\u0131mlar at\u0131yor. \u00a0Ordu, 12 Mart’la birlikte tamamen tekelci burjuvazinin siyasal arac\u0131 haline geliyor. \u00a0 \u00a0Kurum i\u00e7inden direni\u015fler tasfiyelerle etkisizle\u015ftiriliyor. E\u011fer bu olmam\u0131\u015f olsayd\u0131, 12 Eyl\u00fcl darbesi etkili olamazd\u0131.<\/p>\n 28 \u015eubat TSK ad\u0131na, 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn, tahkim edilmi\u015f “emir-komuta zinciri” dolay\u0131s\u0131yla, ya da ba\u015fka bir ifadeyle, ordu i\u00e7inde de s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle, gecikmi\u015f bir i\u00e7 hesapla\u015fmad\u0131r. Bu i\u015fin elbette bir boyutudur. Hepsi de\u011fildir. Bu hesapla\u015fma, so\u011fuk sava\u015f sonras\u0131nda emperyalistlerin yeni bir “d\u00fcnya d\u00fczeni” kurma ve bu yolda sistem i\u00e7i entegrasyonu yeniden tesis etme ihtiyac\u0131n\u0131n somut olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte yine yine etap etap ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Dikkat ediniz, b\u00fct\u00fcn bir s\u00fcre\u00e7 boyunca, darbeler ve ordu i\u00e7i hesapla\u015fmalar emperyalist ba\u011flamla \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00a0Sonras\u0131nda tasfiyeler, yeni ihtiya\u00e7lara g\u00f6re, yeniden yap\u0131lanmalar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale geliyor. Ancak kesinlikle emperyalist efendilerin talepleri dikkate al\u0131n\u0131yor. Yani NATO’nun ordusu TSK emperyalist merkezlerden vize almak ihtiyac\u0131 duyuyor.<\/p>\n \u0130\u00e7 hesapla\u015fmalar esasen orduyu i\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazinin kontrol\u00fcndeki egemen siyasal blok i\u00e7inde ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir konuma oturtma e\u011filiminin d\u0131\u015fa vurumu olarak da g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak bu e\u011filimlerinde s\u0131n\u0131fsal dayanaklar\u0131n\u0131n oldu\u011funu ihmal etmemek gerekiyor. T\u00fcrkiye’de Tanzimat’tan beri orduya hakim olmay\u0131 ya da onu kendi \u00a0toplumsal-siyasal \u00a0talepleri do\u011frultusunda y\u00f6nlendirmeyi ba\u015fl\u0131ca siyasal gayesi haline getirmi\u015f bir k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva radikalizminin var olageldi\u011fini de ge\u00e7erken belirtmek isterim.<\/p>\n 28 \u015eubat “i\u00e7 hesapla\u015fma” boyutuyla, kendisini ger\u00e7ekle\u015ftirememi\u015f bir darbe giri\u015fimidir. Ancak bir “muht\u0131ra” kadar dahi cirmi olmam\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut h\u00fck\u00fcmete belli politikalar dikte ettirilmek istenmi\u015ftir. Ancak dikte ettiren yap\u0131, \u00f6zel bir yap\u0131 ya da bir “cunta” de\u011fil, on y\u0131llard\u0131r anayasal d\u00fczen i\u00e7inde i\u015fleyi\u015fini s\u00fcrd\u00fcren MGK’d\u0131r. Esas olarak onun i\u00e7indeki askeri kanad\u0131n ve devrin cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n talebidir. Ancak bu hamle, uzun y\u0131llar alacak ordu i\u00e7i tasfiyenin de \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f, “ulusalc\u0131” olduklar\u0131 iddia edilen subaylar \u00f6nderli\u011finde kendisini ger\u00e7ekle\u015ftirememi\u015f bu hamle sonras\u0131nda, etap etap bu “ulusalc\u0131” subaylar\u0131n tasfiyesi ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Yani hamlenin sahipleri i\u00e7in \u00a0bir bumeranga d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Demek ki, NATO’ya dahil bir ordunun komuta kademeleri, NATO’dan onay gelmeden, ya da NATO’nun kabul etti\u011fi konjonkt\u00fcrle ba\u011fda\u015fmayan bir hareket i\u00e7inde olamayacaklar\u0131n\u0131 kestirememi\u015fler, veyahut ona ra\u011fmen davranmak istemi\u015flerdir.<\/p>\n Sonu\u00e7lar\u0131 itibar\u0131yla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, 28 \u015eubat hamlesi ya da m\u00fcdahalesi AKP rejiminin y\u00fckselebilmesi, T\u00fcrkiye’nin emperyalistlerin talep etti\u011fi yeni ko\u015fullara adapte olabilmesi i\u00e7in siyasal zemini temizlemek gibi bir i\u015flev g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. En ba\u015fta da, bu hamlenin sahiplerinin tasfiyesiyle bunu yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, AKP rejiminin \u00f6n\u00fc 28 \u015eubat m\u00fcdahalesiyle a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut siyasal yap\u0131 ve onun lider fig\u00fcrleri tasfiye edilmeden AKP rejimi kurulamazd\u0131. 2007 se\u00e7imleri \u00f6ncesindeki “e-muht\u0131ra” ile sivil darbenin \u00f6n\u00fcndeki engeller kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, TSK, emperyalist harekat\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u015fekilde yeniden dizayn edilmi\u015ftir. Hem siyasetteki, hem ordu, yarg\u0131 gibi devlet kurumlar\u0131ndaki, hem de medyadaki tasfiye aral\u0131ks\u0131z s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nTweetle<\/a>
\n