15 Temmuz darbe giri\u015fiminden sonra T\u00fcrk devleti i\u00e7inde ka\u011f\u0131tlar yeniden kar\u0131ld\u0131. T\u00fcrk devletinin uluslararas\u0131 ba\u011flam\u0131nda da de\u011fi\u015fim ger\u00e7ekle\u015fti. <\/p>\n\n\n\n
O tarihe kadar T\u00fcrk devleti Cumhuriyetin kurulu\u015fundan itibaren \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u0131\u015f ba\u011flam\u0131na ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Gezi kalk\u0131\u015fmas\u0131yla sars\u0131lan, 15 Temmuz’da \u00e7\u00f6ken \u0130hvanc\u0131 AKP, G\u00fclen Cemaati, “liberal emperyalist” neo-liberaller ve K\u00fcrt ulusalc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki koalisyon yerine MHP ve T\u00fcrk ulusalc\u0131lar\u0131yla daha dar ama daha az k\u0131r\u0131lgan olmayan bir koalisyon kuruldu. Makamlar payla\u015f\u0131ld\u0131. Erdo\u011fan’\u0131n ki\u015fili\u011finin merkezi te\u015fkil etti\u011fi bir suni denge olu\u015ftu. <\/p>\n\n\n\n
Elbette bu ikinci koalisyonun da, \u00f6ncekinden farkl\u0131 olmakla birlikte, uluslararas\u0131 bir ba\u011flam\u0131 vard\u0131. Bu kez, bir taraf\u0131nda ABD-NATO’nun, di\u011fer taraf\u0131nda onlar\u0131n ezeli rakibi (Bu iki g\u00fc\u00e7 temelleri 19.y\u00fczy\u0131l\u0131n erken evrelerinde at\u0131lan s\u00fcrekli so\u011fuk sava\u015f\u0131n iki asli taraf\u0131d\u0131r) Rusya’n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir suni denge yarat\u0131ld\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Suni dengeler, d\u00fczensizlik ko\u015fullar\u0131nda, iktidar g\u00fc\u00e7lerinin veya \u00e7at\u0131\u015fma halindeki devletlerin siyasal konumlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek veyahut siyasal hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in ge\u00e7ici ya da konjonkt\u00fcrel olarak bu ko\u015fullar\u0131 kendi aralar\u0131nda d\u00fczenlemeleriyle olu\u015fturulur. \u0130\u00e7 dinamiklerden kaynaklanan yap\u0131salla\u015fm\u0131\u015f, kurallar\u0131, kurumlar\u0131 olu\u015fmu\u015f genel bir denge durumu s\u00f6z konusu de\u011fildir. G\u00fcn\u00fc kurtarma, zaman kazanma ya da b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lmay\u0131 \u015fimdilik \u00f6teleme gayesine referans verir.<\/p>\n\n\n\n
Kabul edelim, AKP rejimi, 15 Temmuz’dan hemen sonra ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi sivil darbeyle yaratt\u0131\u011f\u0131 tek adam y\u00f6netiminin temin etti\u011fi esnekli\u011fin de katk\u0131s\u0131yla genel olarak do\u011fru zamanda do\u011fru hamleler yapt\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Rusya ve ABD’nin Do\u011fu Akdeniz’de ba\u015flayan ilk ciddi \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, beklendi\u011fi gibi daha az dolayl\u0131 oldu\u011fu halde, Karadeniz’e kayd\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Eski d\u00fcnya d\u00fczeninin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc ve yenisinin hen\u00fcz kurulamad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda, AKP rejimi i\u00e7in uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131s\u0131nda Suriye sorunu etraf\u0131nda elde edilmi\u015f siyasal hareket alan\u0131, Ukrayna sorunu etraf\u0131nda daha da geni\u015fledi. Bununla birlikte daha k\u0131r\u0131lgan hale geldi. <\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn devlet i\u00e7indeki g\u00fc\u00e7lerin ve uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7lerin hem kendi i\u00e7lerinde hem de birbirleriyle aralar\u0131nda olu\u015fmu\u015f bir t\u00fcr suni denge var. \u015eu an i\u00e7in i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da hi\u00e7 bir taraf\u0131n bu dengelerin bozulmas\u0131na y\u00f6nelik giri\u015fimleri s\u00f6z konusu de\u011fil. Dahas\u0131, bu g\u00fc\u00e7lerin Erdo\u011fan’dan vazge\u00e7meleri i\u00e7in hali haz\u0131rda anlaml\u0131 bir neden de yoktur. <\/p>\n\n\n\n
K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun liderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok birle\u015fenli muhalif kanat onlar ad\u0131na pahal\u0131ya mal olabilecek bir risktir. Evet, bug\u00fcn i\u00e7in bu i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler bu dengenin bozulmas\u0131n\u0131 g\u00f6ze alam\u0131yorlar. Uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7ler s\u00f6z konusu oldu\u011funda, bunun en \u00f6nemli nedeni, aralar\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 do\u011frudan de\u011fil, giderek zorla\u015fsa da, dolayl\u0131 olarak s\u00fcrd\u00fcrmeyi tercih etmeleridir. Dolayl\u0131 kap\u0131\u015fmalar koridorlara ihtiya\u00e7 duyarlar. <\/p>\n\n\n\n
Devlet i\u00e7indeki g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda suni denge do\u011frudan bu d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerle sa\u011flanm\u0131\u015f ge\u00e7ici ve k\u0131r\u0131lgan dengeye dayanmaktad\u0131r. Bunun tersi de do\u011frudur. <\/p>\n\n\n\n
ABD ve NATO’nun BOP stratejisini uygulamaya koymas\u0131ndan biraz \u00f6nce d\u0131\u015f dinamik, genel olarak, ABD’nin m\u00fcttefi\u011fi olan devletlerde, etkin hale geldi. Ayn\u0131 \u00f6nceki so\u011fuk sava\u015f periyotunda oldu\u011fu gibi. Bu \u00fclkelerin sermaye s\u0131n\u0131flar\u0131 politik olarak bir hizaya getirildi. <\/p>\n\n\n\n
Hem ABD hem de Rusya isteklerini Erdo\u011fan’a a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 kabul ettirebiliyorlar. Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar, Erdo\u011fan’\u0131n elini biraz daha g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. NATO bu sava\u015fta, T\u00fcrk devletini tam arzu etti\u011fi gibi, etkin bir kanat \u00fclkesi olarak kullanam\u0131yor. Ancak, T\u00fcrkiye’nin kendi kontrol\u00fc alt\u0131nda, Rusya kar\u015f\u0131s\u0131nda ihtiya\u00e7 duyulan koridor \u00fclke i\u015flevini yerine getiriyor olmas\u0131ndan da rahats\u0131z de\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca ABD’nin Do\u011fu Akdeniz maceras\u0131n\u0131n g\u00f6\u00e7 hareketi gibi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 tedirginlik ve AKP’nin bu hareketin Bat\u0131’ya y\u00f6nelmesini \u00f6nlemek ad\u0131na taahh\u00fctlerini de ihmal etmemek gerekir. Koridor i\u015flevi bu t\u00fcr olgulara da referans veriyor tabii. <\/p>\n\n\n\n
Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndansa, \u00e7ok kritik bir co\u011frafyada bulunan bir NATO \u00fclkesinin \u015fahinle\u015fmeden, Rus \u00e7\u0131karlar\u0131na \u00e7ok ayk\u0131r\u0131 bir siyaset izlememesi bir kazan\u0131m olarak de\u011ferlendiriliyor olsa gerektir. Rusya i\u00e7in T\u00fcrkiye bug\u00fcn itibar\u0131yla hem Akdenizde hem Karadenizde feda edilemeyecek bir koridordur. Rus devleti, T\u00fcrkiye’deki muhalefetin hali haz\u0131rda ABD blo\u011funa yak\u0131n durdu\u011fu de\u011ferlendirmesini yapmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan, Rusya’n\u0131n giderek a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetirdi\u011fi Do\u011fu Akdeniz’de ABD’nin kulland\u0131\u011f\u0131 oyuncular\u0131n T\u00fcrk devleti taraf\u0131ndan tehdit olarak alg\u0131lanmas\u0131; T\u00fcrkiye’nin Suriye’de kulland\u0131\u011f\u0131 oyuncular\u0131n da Rusya taraf\u0131ndan tehdit olarak de\u011ferlendirilmesi bu suni dengeyi daha da k\u0131r\u0131lgan hale getirmektedir. <\/p>\n\n\n\n
S\u00f6z konusu uluslaras\u0131 durumdaki de\u011fi\u015fme her an bu dengeyi bozabilir. Bu durum T\u00fcrk devletindeki dengeleri de bozar, Erdo\u011fan’\u0131n iktidar konumunu yitirmesine yol a\u00e7acak geli\u015fmelere yol a\u00e7ar. Erdo\u011fan’\u0131n i\u00e7erideki ittifak\u0131na daha g\u00f6z\u00fc kara dinci \u00f6rg\u00fctleri dahil etme \u00e7abas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir saiki de bu olas\u0131l\u0131kt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Tekrar olsun, Erdo\u011fan fig\u00fcr\u00fc olmaks\u0131z\u0131n bu i\u00e7 ve d\u0131\u015f koalisyonun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi kabil de\u011fildir. Onu \u00e7ekip al\u0131rsan\u0131z, b\u00fct\u00fcn bu g\u00fc\u00e7ler, en az\u0131ndan bir s\u00fcre i\u00e7in havada kal\u0131rlar. Belirsizlik riski akt\u00fcel hale gelir. <\/p>\n\n\n\n
Bu bak\u0131mdan i\u00e7 ve d\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn bu g\u00fc\u00e7lerin T\u00fcrkiye’deki siyasal geli\u015fmelere, olas\u0131 siyasal geli\u015fmelere m\u00fcdahil olmamas\u0131n\u0131 beklemek safdillik olur. B\u00fct\u00fcn taraflar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu m\u00fcdahalenin boyutlar\u0131 kaybedilecek \u015feylerin \u00f6nemiyle do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Bu arada, devlet i\u00e7indeki ve devletler d\u00fczeyindeki politik suni dengenin ekonomik finansman\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’de ve d\u00fcnyada giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fen ko\u015fullar dolay\u0131s\u0131yla mevcut haliyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi g\u00fc\u00e7le\u015fmektedir. Unutmayal\u0131m ki, b\u00fct\u00fcn bu dengeler ba\u015fta emek\u00e7iler olmak \u00fczere halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n ekonomik refah\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu refah bug\u00fcn itibar\u0131yla reel olarak erozyona u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Neo-liberal ekonomik anlay\u0131\u015f her yerde oldu\u011fu gibi, T\u00fcrkiye’de de ekonomiyi iyice k\u0131r\u0131lganla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu durum, s\u00fcre\u011fen bir kriz hali olarak kendisini d\u0131\u015fa vurmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Suni dengeler yukar\u0131dan kurulur. A\u015fa\u011f\u0131dan gelen reel toplumsal taleplere referans vermezler. Yani i\u00e7 dinamiklere dayanmazlar. Bu ko\u015fullarda, i\u00e7eride, en geni\u015f kitleler nezdinde s\u00fcrekli r\u0131za \u00fcretilmesine, yeniden -\u00fcretilmesine muhta\u00e7t\u0131rlar. <\/p>\n\n\n\n
Yaln\u0131z bu noktada, Franklin Roosevelt’in bir saptamas\u0131n\u0131 da hat\u0131rlatmak isterim : \u0130htiya\u00e7 i\u00e7indeki insanlar \u00f6zg\u00fcr de\u011fildirler. \u00d6zg\u00fcr olamazlar. <\/p>\n\n\n\n
AKP rejiminin “b\u00f6l\/y\u00f6net” takti\u011fine hizmet eden k\u00fclt\u00fcralist s\u00f6ylemiyle ta ba\u015f\u0131ndan elde etti\u011fi ideolojik me\u015fruiyet, art\u0131k tersten ve \u00e7ok daha nitelikli kitleler taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nan kendisini hedefleyen bir silah haline d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Ekonomik dengelerdeki dramatik bozulmay\u0131 ideolojik ara\u00e7lara abanarak kapatma \u00e7abas\u0131n\u0131n art\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. AKP rejimi giderek geni\u015fleyen ve nispeten nitelikli bir kitlenin nazar\u0131nda me\u015fruiyetini kaybetmektedir. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu etraf\u0131nda olu\u015fan geni\u015f koalisyon bu halin somut siyasal d\u0131\u015favurumudur. <\/p>\n\n\n\n
Ya\u011fmac\u0131, sadakac\u0131, spek\u00fclatif l\u00fcmpen ekonomik geli\u015fme anlay\u0131\u015f\u0131na dayanan yap\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi ya da reg\u00fcler, rasyonel bir ekonomik anlay\u0131\u015fla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi, en ba\u015fta Erdo\u011fan ailesi taraf\u0131ndan temsil edilen bu ekonomik rejimin \u00f6znel dayanaklar\u0131, ona eklemlenmi\u015f \u00e7\u0131kar gruplar\u0131n\u0131n yani oligar\u015finin konumlar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda olanakl\u0131 de\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n
Muhtemelen Erdo\u011fan bir kez daha se\u00e7im kazanacakt\u0131r. Daha do\u011frusu, bir kez daha ona kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Ancak AKP rejimi ve hatta Erdo\u011fan’\u0131n bizzat kendisi de art\u0131k bu dengenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ekebilecek halde de\u011fildir. Erdo\u011fan’\u0131n kazanmas\u0131ndan sonra ba\u015flayacak s\u00fcre\u00e7 bu rejimin b\u00fct\u00fcn defolar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Daha erken baz\u0131 yaz\u0131lar\u0131mda da belirtmi\u015f oldu\u011fum gibi, Erdo\u011fan, bir tarihsel Mefisto rol\u00fcn\u00fc de \u00fcstlenerek, bizi bir devrime ya da devrimlere ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bunun i\u00e7in bu rejimin dayand\u0131\u011f\u0131 k\u0131r\u0131lgan dengeleri devrim ad\u0131na sokaktan zorlamak, sarsmak gerekiyor. Devrimci siyasal buhrandan korkmaz; siyasal buhran\u0131n s\u00fcre\u011fenle\u015fip, derinle\u015fmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn AKP rejimi 2013’ten daha zay\u0131f; biz 2013’ten daha g\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcz. <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
15 Temmuz darbe giri\u015fiminden sonra T\u00fcrk devleti i\u00e7inde ka\u011f\u0131tlar yeniden kar\u0131ld\u0131. T\u00fcrk devletinin uluslararas\u0131 ba\u011flam\u0131nda da de\u011fi\u015fim ger\u00e7ekle\u015fti. O tarihe kadar T\u00fcrk devleti Cumhuriyetin kurulu\u015fundan itibaren \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u0131\u015f ba\u011flam\u0131na ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131. Gezi kalk\u0131\u015fmas\u0131yla sars\u0131lan, 15 Temmuz’da \u00e7\u00f6ken \u0130hvanc\u0131 AKP, G\u00fclen … Okumaya devam et