T\u00fcrkiye, ABD ve uydular\u0131n\u0131n 2011’de ba\u015flatt\u0131klar\u0131 Suriye’ye y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 sonras\u0131nda siyasal olarak yeni bir mecraya s\u00fcr\u00fcklenmi\u015ftir. O tarihten itibaren T\u00fcrkiye giderek istikrars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, devletin kurumsal yap\u0131s\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f, egemen bir devlet olarak varl\u0131\u011f\u0131 sorgulan\u0131r hale gelmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fck Haziran ayaklanmas\u0131, birbirini izleyen ter\u00f6r eylemleri, askeri darbe ve sivil darbe giri\u015fimleri, s\u0131n\u0131r-\u00f6tesi operasyonlar \u00fclkedeki kaotik durumu s\u00fcrekli derinle\u015ftirmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n
Suriye sorunu etraf\u0131nda yazm\u0131\u015f oldu\u011fum en erken yaz\u0131larda, Afganistan sorununa entegre edilmi\u015f Pakistan ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye’nin deneyimlemesi olas\u0131 geli\u015fmelere i\u015faret etmi\u015ftim. O zaman, Afganistan sorununa sahada aktif ama reel siyaset anlam\u0131nda pasif konumda bir devlet olarak dahil olan Pakistan’\u0131n egemen bir devlet olma niteli\u011fini yitirmi\u015f oldu\u011funu, s\u00fcrekli derinle\u015fen bir istikrars\u0131zl\u0131k i\u00e7inde debelenip durmakta oldu\u011funu belirtmi\u015ftim. <\/p>\n\n\n\n
Pakistan siyaseti giderek bu Afgan batakl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde ya\u015famaya adapte olmu\u015f, hatta o batakl\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir ya\u015fam bi\u00e7imini adeta olanakl\u0131 g\u00f6rememi\u015f, o kadar ki, bu bak\u0131mdan ele\u015ftirel olanlar\u0131 “vatan haini” olarak su\u00e7lamaya kadar i\u015fi vard\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn Pakistan’a egemen olan siyasetin halen en genel sonu\u00e7lar\u0131yla bu batakl\u0131ktan nemalanmakta oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
2011’den itibaren (ba\u015flang\u0131\u00e7ta fark\u0131nda olmadan) T\u00fcrk devleti yazg\u0131s\u0131n\u0131 Suriye sorununa ba\u011flam\u0131\u015f oldu. AKP, T\u00fcrkiye’yi Avrupa \u00fclkesi yapmak vaadiyle iktidar olmu\u015ftu. Bu sorun etraf\u0131nda T\u00fcrkiye’yi tam bir Orta Do\u011fu \u00fclkesi haline getirmi\u015f oldu. <\/p>\n\n\n\n
Devlet giderek aktif bir lojistik merkez, siyasal karar yapma anlam\u0131nda, pasif bir oyuncu olarak kendisini bu soruna adapte etmi\u015ftir. Temel olarak bu sorunun yaratt\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda kendisini yeniden dizayn etmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre\u00e7 elbette p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir i\u015fleyi\u015fle ya\u015fanmam\u0131\u015f, \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131, ileri ve geri hamlelerle y\u00fcr\u00fct\u00fclebilmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n
S\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde AKP’nin Cemaat’le yapm\u0131\u015f oldu\u011fu koalisyon \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, bu koalisyon devrinde d\u0131\u015flanan, hedef haline getirilmi\u015f olan kendilerini milliyet\u00e7i-ulusalc\u0131 ya da kemalist olarak tan\u0131mlayan, esasen eski rejimin siyasal-ideolojik bakiyesinden olu\u015fan gruplarla zorunlu bir koalisyon kurulmu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n
Bu arada, T\u00fcrkiye’deki siyasal rejimin toplumsal taban\u0131 zaman i\u00e7erisinde s\u00fcrekli daralmaktad\u0131r. Kendisini s\u00fcrd\u00fcrebilmesi ola\u011fan ko\u015fullara d\u00f6n\u00fc\u015fle olanakl\u0131 de\u011fildir. S\u00fcrekli “ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal” i\u00e7inde, s\u00fcrekli teyakkuz halinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Suriye batakl\u0131\u011f\u0131 rejimin kendisini yeniden \u00fcretebilmesi bak\u0131m\u0131ndan varolu\u015fsald\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye 2016’dan itibaren hem ABD’nin hem de Rusya’n\u0131n Suriye sorunu etraf\u0131ndaki taleplerini bu iki g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan kabul edilebilir, ho\u015f g\u00f6r\u00fclebilir sapmalarla yerine getirmektedir. Yani halen bu iki g\u00fc\u00e7 i\u00e7in i\u015flevseldir. B\u00fcy\u00fck sermaye gruplar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da anlaml\u0131 bir rahats\u0131zl\u0131k nedeni de\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n
Rejim bir se\u00e7im bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda Suriye’de bir “askeri ba\u015far\u0131” dan medet ummaktad\u0131r. B\u00f6yle bir ba\u015far\u0131n\u0131n garanti olmad\u0131\u011f\u0131 bir durumda, se\u00e7imi ertelemek de yine bu Suriye sorunu etraf\u0131nda olanakl\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Yani se\u00e7imi kazanmak ya da ertelemek Suriye sorunu ile ba\u011flant\u0131land\u0131r\u0131larak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Olas\u0131 bir se\u00e7im kayb\u0131 ise rejim i\u00e7in sonun ba\u015flang\u0131c\u0131 anlam\u0131na gelir. <\/p>\n\n\n\n
Suriye’yi havadan bombalamak yetmez. Bu daha \u00f6nce de bir \u00e7ok kez yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bir kara harekat\u0131 ve se\u00e7imleri \u00f6ne almak, bu s\u0131rada da, yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki dayanaklar\u0131ndan temin etti\u011fi paralar\u0131 i\u00e7eride da\u011f\u0131tmak \u015feklinde bir hesap var. <\/p>\n\n\n\n
Bunun olabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle ABD ve Rusya’n\u0131n onay vermesi laz\u0131m. Ancak b\u00f6yle bir onay\u0131n riskler i\u00e7erdi\u011fini de g\u00f6rmek gerekiyor. Yani s\u0131n\u0131rlar\u0131 iyi belirlenmi\u015f alanlarda bir kara harekat\u0131na izin verilse de, sahada i\u015fler beklendi\u011fi gibi gitmeyebilir. Geli\u015fmeler, Suriye devletiyle, kuzeyindeki K\u00fcrt y\u00f6netiminin birlikte T\u00fcrkiye’ye direnmelerine yol a\u00e7abilir. Bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n T\u00fcrkiye’ye d\u00f6n\u00fck y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerinin olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
B\u00f6yle bir mecraya gidi\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ihmal edilmemelidir. Bu ko\u015fullarda en dinamik toplumsal ve siyasal g\u00fc\u00e7lerin iktidar\u0131 almak olana\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. B\u00f6yle bir siyasal oda\u011f\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 devrimci sosyalistler i\u00e7in ivedi bir g\u00f6revdir. <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye, ABD ve uydular\u0131n\u0131n 2011’de ba\u015flatt\u0131klar\u0131 Suriye’ye y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 sonras\u0131nda siyasal olarak yeni bir mecraya s\u00fcr\u00fcklenmi\u015ftir. O tarihten itibaren T\u00fcrkiye giderek istikrars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, devletin kurumsal yap\u0131s\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f, egemen bir devlet olarak varl\u0131\u011f\u0131 sorgulan\u0131r hale gelmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fck Haziran ayaklanmas\u0131, birbirini izleyen ter\u00f6r … Okumaya devam et