Erdo\u011fan ve AKP’si Gezi ayaklanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda fiilen \u00f6mr\u00fcn\u00fc tamamlam\u0131\u015ft\u0131. Son kullanma tarihi dolmu\u015ftu. Ancak b\u00f6lgemizde bir yandan,\u00a0 ABD ve m\u00fcttefikleri ile Rusya ve m\u00fcttefikleri\u00a0 aras\u0131nda cereyan eden \u00e7eki\u015fmelerin (hen\u00fcz \u00e7ok \u0131s\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle)\u00a0 yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni manevra alanlar\u0131; di\u011fer yandan, Gezi halk\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fcts\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, i\u00e7eride iktidara talip bir muhalif\u00a0 siyasal heyetin ortaya \u00e7\u0131kmamas\u0131, ba\u015fka bir ifadeyle, AKP iktidar\u0131na payanda olmay\u0131, ona alternatif olmaya tercih eden d\u00fczen partilerinin mevcudiyeti dolay\u0131s\u0131yla konumunu devam ettirebildi.<\/p>\n
15 Temmuz’daki neo-con destekli askeri kalk\u0131\u015fma, bilindik bir darbe giri\u015fimi olmaktan \u00e7ok, Erdo\u011fan’a\u00a0 g\u00f6zda\u011f\u0131 verme giri\u015fimi olarak g\u00f6r\u00fclebilir. B\u00f6ylece Erdo\u011fan’\u0131n Cemaat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla emperyalist neo-con\u00a0 siyasetine tam olarak biat etmesi temin edilmek istenmi\u015fti. Evdeki hesap \u00e7ar\u015f\u0131ya uymad\u0131. Beyaz Saray\u00a0 muhtemelen kendisine dan\u0131\u015f\u0131lmadan yap\u0131lm\u0131\u015f bu giri\u015fimi onaylamak istemedi.<\/p>\n
Bu g\u00f6zda\u011f\u0131 giri\u015fimi, gerek ABD ve gerekse T\u00fcrkiye’de iktidar blo\u011funu olu\u015fturan y\u00f6netici s\u0131n\u0131f fraksiyonlar\u0131 i\u00e7indeki\/ aras\u0131ndaki kap\u0131\u015fmalar\u0131 bir kez daha da a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2013 \u00f6ncesinde, \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde kenara itilmi\u015f, d\u0131\u015flanm\u0131\u015f ya da sinmek zorunda kalm\u0131\u015f, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak askeriyede yer alan ve NATO’ya ku\u015fkuyla bakan g\u00fc\u00e7ler Erdo\u011fan’a kucak a\u00e7t\u0131lar. Bir anlamda onu kurtard\u0131lar. Do\u011fu Akdeniz ve Karadeniz’de T\u00fcrkiye’yi kendi emelleri do\u011frultusunda yan\u0131na \u00e7ekmek, olmuyorsa, en az\u0131ndan iki arada bir derede b\u0131rakmak ad\u0131na, Rusya\u00a0 devreye girerek\u00a0 d\u0131\u015f deste\u011fi sa\u011flad\u0131. Erdo\u011fan da muhta\u00e7 oldu\u011fu acil deste\u011fi bu iki kaynaktan temin etmi\u015f oldu.<\/p>\n
Bu\u00a0 i\u00e7 ve d\u0131\u015f olmak \u00fczere iki destek g\u00fc\u00e7 giderek Erdo\u011fan’\u0131 \u00e7ember i\u00e7ine ald\u0131lar. Bu arada, s\u00f6z konusu kalk\u0131\u015fman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 toplumsal infial, Erdo\u011fan’\u0131n bunu f\u0131rsata \u00e7evirme becerisi, AKP rejiminin, di\u011fer d\u00fczen partilerini de kendisine eklemledi\u011fi,\u00a0 tek bir d\u00fczen partisi haline gelmesini kolayla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Erdo\u011fan’\u0131n yeni i\u00e7 m\u00fcttefiklerini birle\u015ftiren temel K\u00fcrt sorunuydu.\u00a0 Erdo\u011fan’dan \u00fcniter devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmaktan \u015fiddetle ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131, d\u00fcne kadar kucak a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve sahada mevzi kazanmalar\u0131na g\u00f6z yumdu\u011fu\u00a0 K\u00fcrt siyasetiyle ili\u015fkisini derhal kesmesini, K\u00fcrt siyasetinin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 sahada da ortadan kald\u0131racak cebri \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 onaylamas\u0131n\u0131;\u00a0 d\u0131\u015far\u0131da da, Suriye sorununda Rusya ve \u0130ran gibi \u00fclkelerin saf\u0131nda yer almas\u0131n\u0131 talep ediyorlard\u0131. Astana’da T\u00fcrkiye bu son \u015fart\u0131, fazla direnemeyece\u011fini bile bile bir tak\u0131m kay\u0131tlarla da olsa kabul etmi\u015fti.<\/p>\n
“K\u00fcrt sava\u015f\u0131”yla geni\u015f bir co\u011frafyada, \u00fcstelik de kent merkezlerinde, katliamlar ger\u00e7ekle\u015ftirildi ve arkas\u0131ndan K\u00fcrt siyasetinin b\u00fct\u00fcn ak\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 anti-demokratik bir sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlendi. Ayd\u0131nlar\u0131 susturuldu. B\u00f6ylece birinci grupta yer alan i\u00e7 g\u00fc\u00e7lerin beklentisi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu.\u00a0 Ancak bu “bar\u0131\u015f hali” nin (!) s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in bu \u015fartlara raz\u0131 olmu\u015f Erdo\u011fan’\u0131n iktidarda kalmas\u0131 gerekiyordu.<\/p>\n
Tabii ona kendilerine dayanmadan duramayaca\u011f\u0131 kadar bir iktidar vermek istiyorlard\u0131. Erdo\u011fan’a, o zamana kadar unutmu\u015f ya da \u00fcmidini \u00e7oktan kesmi\u015f oldu\u011fu ba\u015fkanl\u0131k\u00a0 teklif edildi. Bir sivil darbeyle burjuva demokrasinin son k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 da silip s\u00fcp\u00fcrmesine destek verildi. Biraz ondan biraz bundan derme \u00e7atma, fa\u015fizan, otokratik bir idare \u015fekli tesis edildi. Bu “g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00fcr\u00fctme” krizdeki sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n da \u00e7ok i\u015fine geliyordu.<\/p>\n
D\u0131\u015f politikada, bu do\u011frultuda, Rusya ve \u0130ran ile imzalanan Astana s\u00fcreci devam ettirildi. Silahl\u0131 kuvvetlerin talebi, Rusya ve \u0130ran’\u0131n onay\u0131yla, Suriye’nin T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n b\u00f6l\u00fcmlerinde T\u00fcrkiye’nin, esas olarak K\u00fcrt g\u00fc\u00e7lerini hedef alan, a\u011fza bir parmak bal \u00e7alma bab\u0131nda,\u00a0 i\u015fgal ve operasyonlar\u0131na izin verildi.<\/p>\n
Do\u011fu Akdeniz’e tamamen yerle\u015fmi\u015f olan Rusya, T\u00fcrkiye ile askeri ili\u015fkilerini ileride (T\u00fcrkiye i\u00e7in) bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k\u00a0 ili\u015fkisine d\u00f6n\u00fc\u015fecek \u015fekilde ve kendi g\u00fcvenli\u011fine hizmet edecek surette, geli\u015ftirmek i\u00e7in hamleler yapt\u0131. S 400 bu hamleler aras\u0131nda \u015fu ana kadar en \u00f6nemli olan\u0131d\u0131r. Rusya’n\u0131n rakiplerini en \u00e7ok bu hamlenin rahats\u0131z etmi\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu Rusya’n\u0131n NATO’ya s\u0131zma giri\u015fimi olarak okunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Aralar\u0131nda bir t\u00fcr fiili i\u015fbirli\u011fi durumu s\u00f6z konusu olan bu i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler i\u00e7in en \u00f6nemli mesele Erdo\u011fan’\u0131n kontrollerinden \u00e7\u0131kmadan iktidar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesidir. Ku\u015fkusuz bu anti-demokratik blok T\u00fcrkiye burjuvazisi i\u00e7inde k\u0131smi bir deste\u011fe sahiptir.<\/p>\n
Gelgelelim, \u00f6zellikle T\u00dcS\u0130AD’da \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f ve en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi Bat\u0131 emperyalist sermayesiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f sermaye \u00e7evrelerinin, Erdo\u011fan y\u00f6netiminin ba\u015fta ABD olmak \u00fczere bat\u0131l\u0131 m\u00fcttefiklerini rahats\u0131z eden bu 15 Temmuz sonras\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131ndan, a\u00e7\u0131k olarak dile getirmeseler de,\u00a0 kaygu duyduklar\u0131 anla\u015f\u0131labilmektedir.<\/p>\n
Ancak genel olarak sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle de onun en b\u00fcy\u00fcklerinin, d\u00fcnya kapitalist sisteminin neredeyse y\u00fcz elli y\u0131ldan beri i\u00e7ine girmi\u015f oldu\u011fu durgunluk- finansalla\u015fma-resesyon\u00a0 d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn son on y\u0131ldan beri giderek derinle\u015fmesiyle, i\u00e7ine girdikleri bor\u00e7 bata\u011f\u0131, hatta bir \u00e7o\u011funun fiilen batm\u0131\u015f ya batmak \u00fczere olmas\u0131 nedeniyle, devlete ve Erdo\u011fan’a ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Bu y\u00fczden aktif bir \u015fekilde rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131, kaygular\u0131n\u0131 dile getirmekten sak\u0131nmaktad\u0131rlar.<\/p>\n
Ekonomik olarak k\u0131r\u0131lganla\u015fm\u0131\u015f T\u00fcrkiye sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n Erdo\u011fan ve onu kontrolleri alt\u0131nda tutan g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131s\u0131nda hareket kabiliyeti iyice zay\u0131flam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6bekten ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Bat\u0131 sermayesiyle, Erdo\u011fan ve \u00e7evresi aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f haldedir. Bu arada ge\u00e7erken, “alt emperyalizm” hikayesine itibar etmemek gerekir.<\/p>\n
Bu ko\u015fullar alt\u0131nda, Erdo\u011fan ve ona h\u00fckmedenler bir kez daha sermaye s\u0131n\u0131f\u0131ndan g\u00f6rece \u00f6zerkle\u015fme olana\u011f\u0131 bulmu\u015flard\u0131r. Bir kez daha, \u00e7\u00fcnk\u00fc gerileyen hegemonik g\u00fcc\u00fcn d\u00fcnyada yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131, yer yer meydan\u0131n bo\u015f kalmas\u0131, yeni manevra alanlar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 gibi, kal\u0131c\u0131 olmayan sonu\u00e7lara yol a\u00e7abiliyor. Bu bak\u0131mdan\u00a0 bu hal de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir de\u011fildir. Nitekim, 31 Mart’ta ilk spektak\u00fcler i\u015faret gelmi\u015ftir.<\/p>\n
Emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda, \u00f6zellikle i\u00e7inde bulundu\u011fumuz bu ge\u00e7 emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda, emperyalizme, NATO’ya dayanmayan bir fa\u015fizm tesisi, daha da \u00f6nemlisi, bunun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bunu fa\u015fizmin klasik iki deneyiminde, \u0130talya’da ve Nazi Almanyas\u0131’nda da, sonraki deneyimlerde de a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6rebiliyoruz. T\u00fcrkiye’deki otoriter rejim, emperyalist hegemonya krizinin yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu paralel bir “g\u00fcvenlik devleti” taraf\u0131ndan takviye edilen arkaik bir otokrasidir.<\/p>\n
Fa\u015fist devlet, modern bir devlet bi\u00e7imidir. Fa\u015fist siyaset, fa\u015fist ideoloji irrasyoneldir ancak fa\u015fizmin hemen hemen b\u00fct\u00fcn devlet kurumlar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015finde bir rasyonalite vard\u0131r. Fa\u015fizm irrasyoneldir, ancak onun “devlet akl\u0131” i\u00e7in ayn\u0131s\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek, \u00f6nceki iki klasik \u00f6rne\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, isabetli olmayacakt\u0131r.\u00a0 Rejimin\u00a0 rasyonel i\u015fleyi\u015fi olan kurumlar\u0131 vard\u0131r. Bunu mesela Nazi Almanyas\u0131’nda en yetkin \u015fekliyle tespit edebiliyoruz.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de tek bir adam\u0131n yukar\u0131da de\u011finmi\u015f oldu\u011fum g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan ipotek alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f\u00a0 iradesi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki devlet i\u00e7inde rasyonel kurumsal bir i\u015fleyi\u015fi\u00a0 olanaks\u0131z k\u0131lmaktad\u0131r. Erdo\u011fan’a \u00f6nerilmi\u015f ve kabul ettirilmi\u015f ba\u015fkanl\u0131k sitemi i\u00e7inde bilindik burjuva devletinin gerek demokratik gerekse ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal \u015fartlar\u0131na \u00f6zg\u00fc\u00a0 olan\u00a0 kurumsal yap\u0131lanmas\u0131 tasfiye edilmi\u015ftir. Bu bak\u0131mdan,Erdo\u011fan’a b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f k\u0131sm\u0131yla devlet kurumlar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc kurtarmaktan \u00f6te bir i\u015flevselli\u011fe sahip de\u011fildir.<\/p>\n
Bug\u00fcn \u00fclkemizde kurumsal bir devlet rasyonalitesinden s\u00f6z edilecekse, bunu, en kritik k\u0131sm\u0131n\u0131 askeriyenin olu\u015fturdu\u011fu bir t\u00fcr “paralel devlet” yap\u0131s\u0131na atfetmek gerekir. Erdo\u011fan’\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmaya \u00e7al\u0131\u015fan ondan g\u00f6rece \u00f6zerk olan bu yap\u0131d\u0131r. Erdo\u011fan’\u0131n onu kontrol\u00fc m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Tersi do\u011frudur.<\/p>\n
Erdo\u011fan “tam yetkili, partili ba\u015fkan” olunca ger\u00e7ek iktidara eri\u015fece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, ancak kendi konumunu zay\u0131flatm\u0131\u015f, partisi de dahil olamak \u00fczere, kendisini devletin kurumsal dayanaklar\u0131ndan mahrum b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Adeta bir ba\u015f\u0131na kalakalm\u0131\u015f, k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn 2013 \u00f6ncesindeki g\u00fcc\u00fcn\u00fcn epey uza\u011f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
\u00d6te yandan, Erdo\u011fan’\u0131n halk i\u00e7inde, yine de ihmal edilmemesi gereken\u00a0 karizmas\u0131n\u0131 (Kof, erkini yitirmi\u015f bir karizmad\u0131r art\u0131k.Tekrar kendisi i\u00e7in bir karizma haline gelmesi kabil de\u011fildir ) kendi politik ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in kullanan s\u00f6z konusu paralel yap\u0131,\u00a0 ya da isterseniz,\u00a0 \u00a0“fiili devlet”\u00a0 Rusya’ya dayanarak, m\u00fcttefik ABD’den tavizler koparmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.\u00a0 Bu yap\u0131 i\u00e7in olas\u0131 bir iktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi\u00a0 Ergenekon ve Balyoz davalar\u0131yla ba\u015flat\u0131lan d\u00f6neme geri d\u00f6n\u00fc\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirece\u011fi i\u00e7in\u00a0 kabul edilemezdir. T\u00fcrkiye bug\u00fcn el alt\u0131ndan \u00e7\u0131plak bir “g\u00fcvenlik devleti” taraf\u0131ndan idare edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu bak\u0131mdan belediye se\u00e7imlerinin kaybedilmesine olan reaksiyonu sadece dar bir “arpal\u0131k” edebiyat\u0131 ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirmek isabetli olmamaktad\u0131r. S\u00fcreci sadece buradan nemalanan bir tak\u0131m “yanda\u015f” ki\u015fi ve vak\u0131flar\u0131n kay\u0131plar\u0131na indirgemek do\u011fru olmaz. Halen Erdo\u011fan’\u0131 kontrolleri alt\u0131nda tutmaya \u00e7al\u0131\u015fan s\u00f6z konusu iki g\u00fc\u00e7, Erdo\u011fan’\u0131n tam da \u015fu s\u0131ralarda iktidar\u0131n\u0131 yitirme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan rahats\u0131zl\u0131k duyuyor olabilirler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Erdo\u011fan ve AKP’si Gezi ayaklanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda fiilen \u00f6mr\u00fcn\u00fc tamamlam\u0131\u015ft\u0131. Son kullanma tarihi dolmu\u015ftu. Ancak b\u00f6lgemizde bir yandan,\u00a0 ABD ve m\u00fcttefikleri ile Rusya ve m\u00fcttefikleri\u00a0 aras\u0131nda cereyan eden \u00e7eki\u015fmelerin (hen\u00fcz \u00e7ok \u0131s\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle)\u00a0 yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni manevra alanlar\u0131; di\u011fer yandan, Gezi … Okumaya devam et