T\u00fcrk devletinin cihat\u00e7\u0131lar\u0131n Rusya, \u0130ran ve Suriye h\u00fck\u00fcmetinin talebi \u00fczerine \u0130dlib’e s\u00fcr\u00fclmesinde \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n stratejik nedeni, ileriki bir zamanda, Suriye’nin kuzeyinde,\u00a0 F\u0131rat’\u0131n bat\u0131s\u0131nda yer alan s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesini tamamen kontrol\u00fc alt\u0131na almakt\u0131. Suriye devletinin F\u0131rat’\u0131n bat\u0131s\u0131ndan itibaren Hatay’a kadar olan alanda kontrol kurmalar\u0131na engel olmak, bu arada,olu\u015fabilecek olas\u0131 bir bo\u015flu\u011fun askeri bir g\u00fc\u00e7 haline gelmeleri i\u00e7in \u00e7ok katk\u0131 verdi\u011fi K\u00fcrtler taraf\u0131ndan doldurulmas\u0131na mani olarak\u00a0 sahadaki etkisini, emperyalizm i\u00e7in “\u00f6nemli oyuncu” rol\u00fcn\u00fc kaybetmemekti.<\/p>\n
Bu kontrol alan\u0131na \u0130dlib de dahildi. T\u00fcrkiye, cihat\u00e7\u0131lar\u0131n oraya s\u00fcr\u00fclmesini, onlar \u00fczerinden \u0130dlib’in de kontrol\u00fc i\u00e7in kabul edilebilir buluyordu. B\u00f6ylece i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde oldu\u011fu cihat\u00e7\u0131lar\u00a0 sayesinde, bir yandan, F\u0131rat’\u0131n bat\u0131s\u0131nda yer alan ve K\u00fcrtlerin hakim olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 alan\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak kontrol\u00fc daha da kolayla\u015facak; di\u011fer yandan da, Suriye devletinin kom\u015fu Halep kentindeki hakimiyetini tehdit alt\u0131nda tutabilecekti.<\/p>\n
T\u00fcrk devleti a\u00e7\u0131s\u0131ndan evdeki hesap bu \u015fekildeydi.<\/p>\n
Bu stratejinin uygulamaya konulmas\u0131na, F\u0131rat Kalkan\u0131 operasyonuyla ba\u015flayan T\u00fcrkiye, El Bab’a yerle\u015fti. B\u00f6ylece en bat\u0131da, Hatay’la da s\u0131n\u0131r\u0131 olan\u00a0 ve K\u00fcrt n\u00fcfusu ve n\u00fcfuzu s\u00fcrekli artan Afrin ve F\u0131rat nehrinin hemen bat\u0131s\u0131nda bulunan, ABD destekli K\u00fcrt g\u00fc\u00e7lerinin kontrolleri alt\u0131na almak istedikleri\u00a0 Menbi\u00e7 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 kesmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n
Bundan sonra diplomasinin devreye girece\u011fi g\u00fcnlere yak\u0131n, Suriye devletinin \u0130dlib’te; ABD’nin F\u0131rat’\u0131n do\u011fusundaki havzada ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedikleri hamlelere yan\u0131t olarak El-Bab’\u0131n hemen bat\u0131s\u0131ndaki, \u0130dlib’in g\u00fcneyindeki Afrin’e Zeytin Dal\u0131 ad\u0131 verilen operasyonla m\u00fcdahale etti. Kenti i\u015fgal etmek i\u00e7in muhtemelen Rus ve Suriye y\u00f6netimlerinin koyduklar\u0131 kay\u0131tlar ve s\u0131n\u0131rlamalarla operasyon ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n
So\u00e7i’deki geli\u015fmelere g\u00f6re, muhtemelen T\u00fcrk devleti bu kez El-Bab’\u0131n do\u011fusunda, F\u0131rat nehri s\u0131n\u0131r\u0131ndaki Menbi\u00e7’e de girmek isteyecektir. B\u00f6ylece planland\u0131\u011f\u0131 gibi, F\u0131rat nehrinin bat\u0131s\u0131ndan Hatay’a kadar olan kuzey Suriye s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesi kontrol alt\u0131na al\u0131nacakt\u0131r. Menbi\u00e7 olmadan T\u00fcrkiye’nin hesaplar\u0131 tutmayacakt\u0131r. Bu y\u00fczden bir sonraki hedefin Menbi\u00e7 olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Tabii bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmesi, \u00f6ncelikle Afrin’deki performans\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u00a0 Sonras\u0131nda da,\u00a0 Rusya ve Suriye devletine ve tabii ABD’ye de bir tak\u0131m tavizler vermesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Rusya ve Suriye devletine verilecek en \u00f6nemli tavizin \u0130dlib konusunda olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ancak bu tavizin T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli, bir o kadar zor sonu\u00e7lar\u0131 olabilecektir. Halen \u0130dlib’te en az 40 bin cihat\u00e7\u0131 bulundu\u011fu belirtilmektedir. Kesin rakam\u0131 bilemiyoruz, ancak orada birden fazla cihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerinin var oldu\u011funu medyadan \u00f6\u011freniyoruz. Onlarla beraber \u00e7al\u0131\u015fan en az iki y\u00fcz ki\u015filik bir T\u00fcrk devlet g\u00f6revlisinin de orada bulundu\u011funu okuyoruz.<\/p>\n
Sorun, \u0130dlib’in Suriye devleti taraf\u0131ndan kurtar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumda bu cihat\u00e7\u0131lardan can\u0131n\u0131 kurtaranlar\u0131n ne olaca\u011f\u0131d\u0131r. Nereye gidecekleridir. \u0130dlib’in alt\u0131nda T\u00fcrkiye’nin vilayeti Hatay ve T\u00fcrk ordusunun \u00d6SO ile birlikte girdi\u011fi Afrin var. Do\u011fusundaki Halep, g\u00fcneyindeki Hama ve bat\u0131s\u0131ndaki Lazkiye Suriye devletinin denetimindedir.<\/p>\n
Menbi\u00e7 konusunda da ABD ile \u00f6nemli bir sorun \u00e7\u0131kabilece\u011fini sanm\u0131yorum. T\u00fcrkiye Suriye’nin kuzeyindeki s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesinin ABD ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. ABD, F\u0131rat’\u0131n do\u011fusunu; T\u00fcrkiye, bat\u0131s\u0131n\u0131 kontrol edecektir. ABD burada daha \u00f6nce 30 bin ki\u015filik bir K\u00fcrt ordusu kuraca\u011f\u0131n\u0131 ( bu noktada, ABD hi\u00e7 bir zaman tek kartla oyun a\u00e7maz. Cihat\u00e7\u0131lar\u0131 sahada elinde tutmaktan tamamen vazge\u00e7meyece\u011fini \u0131srarla belirtmek isterim) a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye buna mukabil biraz homurdanm\u0131\u015f, bunu Afrin’e m\u00fcdahale gerek\u00e7esi olarak telaffuz etmi\u015f, ama beklendi\u011fi gibi ABD’nin giri\u015fimine z\u0131mnen r\u0131za g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n
\u015eunu a\u00e7\u0131k olarak belirtmek laz\u0131m : T\u00fcrkiye’nin, Suriye’de ABD ile uzla\u015fmaz bir \u00e7eli\u015fkisi yoktur. Bir tak\u0131m p\u00fcr\u00fczler vard\u0131r tabii. Bunlar\u0131n da Afrin ve Menbi\u00e7 operasyonlar\u0131yla nispeten giderilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmek gerekir. T\u00fcrkiye’nin as\u0131l stratejik sorunu, Suriye, \u0130ran ve Rusya iledir. Bunlarla uzla\u015fmas\u0131 zordur. \u015eimdiki hale bak\u0131p aldanmamak gerekir. TC devleti bir NATO devletidir. Bunu her zaman dikkate almak gerekir.\u00a0 T\u00fcrkiye sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 NATO \u015femsiyesi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131na izin vermez. T\u00fcrkiye’nin i\u015fgallerinin altta yatan gayesi,\u00a0 yeniden ABD’nin sava\u015f b\u00f6lgesindeki “ba\u015f m\u00fcttefik” i muamelesi g\u00f6rmektir.<\/p>\n
ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu noktada T\u00fcrkiye’den beklenen, K\u00fcrtlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve ABD stratejisi i\u00e7indeki rollerinin sorun haline getirilmemesidir.<\/p>\n
\u00d6zcesi T\u00fcrkiye ve ABD, Suriye’nin en az\u0131ndan kuzeyinin iki kontrol b\u00f6lgesi halinde Suriye’den -\u015fimdilik fiilen-\u00a0 kopart\u0131lmas\u0131nda hemfikirdirler. Her \u015feyin de\u011fi\u015fmeden, i\u015fgalin erken zamanlar\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in ABD ve T\u00fcrkiye’nin i\u015fbirli\u011fi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcnmektedir. ABD de elbette sadece K\u00fcrtlere dayanarak Suriye’deki konumunu s\u00fcrd\u00fcrmesinin zor oldu\u011funun fark\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Baz\u0131 ilericilerin, T\u00fcrk ve K\u00fcrt ulusalc\u0131lar\u0131n\u0131n anaforuna kap\u0131l\u0131p, “K\u00fcrt koridoru” veya “ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u00fcrdistan” palavlar\u0131na alet olmamas\u0131 gerekir. T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgesinde siyasal olarak oldu\u011fu her yerde emperyalizm ve dolay\u0131s\u0131yla\u00a0 ABD de vard\u0131r. Bunu unutmamak gerekir. \u0130kincisi, ABD, tarihinde “devlet ve demokrasi” kurduran bir \u00fclke hi\u00e7 olmam\u0131\u015f, bunun tam tersini yapmak, kurulu yap\u0131lar\u0131, demokratik olu\u015fumlar\u0131 y\u0131kmaksa,\u00a0 onun emperyalist \u00e7\u0131karlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan varolu\u015fsal olmu\u015ftur. Bug\u00fcn de durum farkl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
“K\u00fcrt koridoru” hikayesi, asl\u0131nda Suriye’nin fiilen b\u00f6l\u00fcnmesini hakl\u0131 g\u00f6stermeye yarayan bir yaland\u0131r. T\u0131pk\u0131, ABD’nin “demokrasi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, insan haklar\u0131” gibi ideolojik palavralar\u0131yla b\u00f6lgede i\u015fgallere giri\u015fmi\u015f olmas\u0131 gibi.<\/p>\n
E\u011fer T\u00fcrk devleti ger\u00e7ekten Suriye’nin b\u00f6l\u00fcnmesini istemiyorsa, onun me\u015fru y\u00f6netimiyle i\u015fbirli\u011fi yapar. Onun yan\u0131nda yer al\u0131r. Durum bu kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
E\u011fer Afrin ve olas\u0131 Menbi\u00e7 operasyonlar\u0131 sorunsuz ger\u00e7ekle\u015firse, yani T\u00fcrk devletine tan\u0131nan \u00e7er\u00e7eve ihlal edilmezse (Menbi\u00e7’in nispeten daha fazla zorluklar\u0131 var. ABD b\u00f6lgesine s\u0131n\u0131r te\u015fkil ediyor. Arada F\u0131rat var. K\u00fcrtlerle \u00e7at\u0131\u015fma riski daha \u00e7ok), T\u00fcrkiye ve ABD’nin yeniden birbirleriyle iman tazelemelerini beklemek gerekir.<\/p>\n
Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, Suriye y\u00f6netimi \u0130dlib’i kurtard\u0131ktan sonra art\u0131k dikkatini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kuzeyine, iki kadim m\u00fcttefik ABD ve T\u00fcrkiye’nin i\u015fgali alt\u0131ndaki b\u00f6lgeye \u00e7evirecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu i\u015fgallere son verilmeden Suriye \u00fczerindeki tehdit sona ermeyecektir.<\/p>\n
B\u00f6lgesel hesaplar\u0131 ve varolu\u015fsal kaygular\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ortak \u00e7\u0131karalara sahip Rusya ve \u0130ran da T\u00fcrkiye’yi ABD’den uzakla\u015ft\u0131rma giri\u015fimlerinin belli bir noktadan sonra i\u015fe yaramayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorlard\u0131r. Onlar da bu fiili i\u015fgale seyirci kalmak istemeyeceklerdir.<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131, Suriye’de b\u00fcy\u00fck final, sava\u015ftaki \u00fclkenin kuzey cephesinde sahnelenecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrk devletinin cihat\u00e7\u0131lar\u0131n Rusya, \u0130ran ve Suriye h\u00fck\u00fcmetinin talebi \u00fczerine \u0130dlib’e s\u00fcr\u00fclmesinde \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n stratejik nedeni, ileriki bir zamanda, Suriye’nin kuzeyinde,\u00a0 F\u0131rat’\u0131n bat\u0131s\u0131nda yer alan s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesini tamamen kontrol\u00fc alt\u0131na almakt\u0131. Suriye devletinin F\u0131rat’\u0131n bat\u0131s\u0131ndan itibaren Hatay’a … Okumaya devam et