ABD’deki solcular aras\u0131nda Trump’la ilgili olarak iki anlay\u0131\u015f\u0131n hakim oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130ki taraf da, Trump’\u0131n ABD m\u00fcesses nizam\u0131n\u0131 y\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 ya da alt \u00fcst edece\u011fini iddia ediyor.<\/p>\n
“Ulusalc\u0131” kanat, genel olarak, Trump’\u0131n “ulusalc\u0131 kapitalist” \u00a0oldu\u011funu, globalist finans elitleri aleyhine korumac\u0131, sanayici, i\u00e7 pazar\u0131 g\u00f6zeten, ihracat\u0131 artt\u0131ran, ithalat\u0131 s\u0131n\u0131rlayan, \u00fclkenin \u00e7\u0131kar\u0131na olmayan d\u0131\u015f askeri operasyonlar yerine, \u00fclkenin ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6ne koyan ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde ekonomik ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na \u00a0\u00f6ncelik tan\u0131yan bir anlay\u0131\u015f\u0131n temsilcisi oldu\u011funu iddia ediyor. Bunlar\u0131 yapabilmek i\u00e7in de, ba\u015fta FED ve CIA gibi ABD m\u00fcesses nizam\u0131n\u0131n omurgas\u0131n\u0131 te\u015fkil eden yap\u0131lar\u0131 radikal anlamda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla mevcut stat\u00fckodan nemalanan elitleri tasfiye edece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Hali haz\u0131rda g\u00f6r\u00fclen Trump kar\u015f\u0131t\u0131 kampanyalar\u0131 da Trump’\u0131n hedef ald\u0131\u011f\u0131 “stat\u00fckocu” sermaye \u00e7evrelerinin ve elitlerin te\u015fvik ve organize etti\u011fini ilave ediyorlar.<\/p>\n
Bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndaki, “liberal sol” \u00e7evrelerse, Trump’\u0131n, ne oldu\u011funu tam olarak izah etmedikleri, “ABD de\u011ferleri” ni, \u00fclke ekonomisini yerle bir edece\u011fini, ABD’nin Avrupa ile olan tarihsel ba\u011flar\u0131n\u0131 kopartaca\u011f\u0131n\u0131, i\u00e7eride b\u00fcy\u00fck bir gerici dalgan\u0131n g\u00fc\u00e7lenerek toplumun \u00fczerinden silindir gibi ge\u00e7ece\u011fini iddia etmekteler. Onlara g\u00f6re, Trump, ABD’nin, “Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131” n\u0131n ve tabii d\u00fcnyan\u0131n felaketi olacakt\u0131r. Fa\u015fist ya da fa\u015fizan \u00a0bir rejim kuracakt\u0131r.<\/p>\n
Bu ikinciler, son sekiz senede, “yetmez ama evet” dedikleri y\u00f6netimler taraf\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n ne hale getirilmi\u015f oldu\u011funu sorgulama ihtiyac\u0131 duymad\u0131klar\u0131 gibi, son se\u00e7imlerden \u00f6nce, en kanl\u0131, en vah\u015fi politikalar\u0131n uygulanmas\u0131ndan sorumlu bir ba\u015fkan aday\u0131n\u0131 , hep oldu\u011fu gibi, “yetmez ama evet” diyerek desteklemi\u015flerdi (\u015e\u00fcphesiz bunlar\u0131n en k\u0131demlisi, \u00a0anti-kom\u00fcnist “solcu” Chomsky’dir).<\/p>\n
Trump’\u0131n bedensel sakatl\u0131\u011f\u0131 olan bir yurtta\u015f\u0131yla dalga ge\u00e7mesi kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6z ya\u015flar\u0131n\u0131 tutamad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenler, ba\u015fka \u00fclkelerde \u00e7oluk, \u00e7ocuk milyonlarca insan\u0131n destekledikleri ve son se\u00e7imde de destek \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131klar\u0131 y\u00f6netimler taraf\u0131ndan emperyalist \u00e7\u0131karlar ad\u0131na, bombalanmalar\u0131, katledilmeleri, yurtlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclmeleri, g\u00f6\u00e7 etmek zorunda b\u0131rak\u0131lmalar\u0131, sakat kalmalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u0131klar\u0131n\u0131 dahi \u00e7\u0131karmad\u0131lar. Obama y\u00f6netimi alt\u0131nda sokaklarda y\u00fczlerce Afrika k\u00f6kenli Amerikal\u0131, s\u0131rf bu \u00f6zellikleri nedeniyle, sorgusuz sualsiz polis kur\u015funlar\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrken sinik\u00e7e “yetmez ama evet” demeyi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n
ABD tarihinin e\u011fer en kanl\u0131s\u0131 de\u011filse, en kanl\u0131 ba\u015fkanlar\u0131ndan birisi olan Obama’n\u0131n ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminde yapt\u0131klar\u0131ndan memnunlar ki, “yetmez ama evet” sahtekarl\u0131\u011f\u0131yla bu katillerin, zalimlerin iktidarlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri i\u00e7in destek kampanyalar\u0131 d\u00fczenlemeyi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. \u015eimdi de kaybettikleri i\u00e7in d\u00f6v\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n
Sadece Trump’\u0131n yemin t\u00f6reni s\u0131ras\u0131nda organize edilen ve sanat ve medya d\u00fcnyas\u0131ndan bir \u00e7ok \u00fcnl\u00fc \u00a0fig\u00fcr\u00fcn de kat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu protesto g\u00f6sterileri i\u00e7in harcanan paran\u0131n en az 10 milyon dolar oldu\u011funu haber portallar\u0131ndan okuduk. Bu paray\u0131 kimlerin temin etti\u011fini tahmin etmek kolay. Mebla\u011f\u0131 o \u00fcnl\u00fc fig\u00fcrlerin temin etmemi\u015f oldu\u011fu, tersine, bu mebla\u011f\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00a0o g\u00f6sterilere kat\u0131lmalar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bu \u00fcnl\u00fc fig\u00fcrlere \u00f6denmi\u015f oldu\u011funu tahmin etmek hi\u00e7 de zor de\u011fil.<\/p>\n
Bu liberal, “yeni sol”, \u00a0ya da ayn\u0131 anlamlara gelmek \u00fczere, anti-kom\u00fcnist “solcu” lar o kadar kat\u0131 ya da kullanmaktan ho\u015fland\u0131klar\u0131 bir tabirle, o kadar “anti-demokratik” ler ki, kendi i\u00e7lerinden baz\u0131 ki\u015filerin Trump konusunda \u00a0kulland\u0131klar\u0131 sa\u011fduyulu en ufak bir ifadeyi dahi onlar\u0131 d\u0131\u015flamak, tahkir etmek i\u00e7in kullan\u0131yorlar. Ge\u00e7en g\u00fcn, youtube’da bir r\u00f6portaj\u0131n\u0131 izledi\u011fim dostlar\u0131 Zizek, Trump’\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131na biraz farkl\u0131 bir a\u00e7\u0131dan yakla\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in yaz\u0131lar\u0131n\u0131n, b\u0131rakal\u0131m Amerika’y\u0131, Avrupa’daki Guardian, New Left Review, London Review of Books gibi sol e\u011filimli yay\u0131n organlar\u0131 taraf\u0131ndan bile yay\u0131nlanmak istenmedi\u011finden, kendisine kar\u015f\u0131 tav\u0131r al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan \u00a0yak\u0131n\u0131yordu. Yani Zizek gibi bir dostlar\u0131na bile tahamm\u00fcl edemeyecek kadar so\u011fukkanl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f haldeler.<\/p>\n
Bu tart\u0131\u015fman\u0131n iki taraf\u0131 da do\u011fru de\u011fil. Trump’\u0131n konu\u015fmalar\u0131, politik vaatleri, ba\u015fkanl\u0131klar\u0131 \u00f6ncesindeki ve sonras\u0131ndaki o\u011ful Bush’un \u00a0konu\u015fmalar\u0131na ve vaatlerine benziyor. Yani aralar\u0131nda anlaml\u0131 bir fark g\u00f6remiyorum. \u00dcslup fark\u0131 var. \u0130\u00e7eri\u011fe de\u011fgin farkl\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu aradan ge\u00e7en zamanda i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da ya\u015fananlarla alakal\u0131.<\/p>\n
O\u011ful Bush da Avrupa’ya kafa tutmu\u015ftu. Hatta Almanya ve Fransa ile restle\u015fmi\u015flerdi. O da m\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyas\u0131na \u00a0h\u0131ristiyan \u00f6n yarg\u0131lar\u0131yla sald\u0131rm\u0131\u015f, hatta daha da ileri giderek, “ha\u00e7l\u0131 seferi” \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. O da Rusya’yla iyi ili\u015fkiler kurmu\u015ftu. Irak ve Afganistan’da Rusya’n\u0131n tam deste\u011fini alm\u0131\u015ft\u0131. Bush da Trump kadar cinsiyet\u00e7i ve \u0131rk\u00e7\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Trump pop\u00fclist bir politikac\u0131. B\u00fct\u00fcn etkileyici pop\u00fclistler gibi, sokaktaki s\u0131radan insanlar i\u00e7in can al\u0131c\u0131 sorun alanlar\u0131na i\u015faret ediyor ama onlar\u0131 yaratan nedenlerin laf\u0131n\u0131 etmiyor. Yanl\u0131\u015flar\u0131 ki\u015filere, \u00e7evrelere, “elitler” e mal ediyor. B\u00fct\u00fcn pop\u00fclist politikac\u0131lar gibi, \u00e7\u00f6z\u00fcm konusunda tamamen tutars\u0131z, \u00e7eli\u015fkili, eklektik bir re\u00e7ete sunuyor.<\/p>\n
Mesela, “\u00f6nce Amerika” anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 hakim k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fck vergi oranlar\u0131 gibi olanaklar\u0131n sunuldu\u011fu \u00fclkelere g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f olan sanayiyi tekrar \u00fclkeye getirece\u011fini, ka\u00e7ak g\u00f6\u00e7\u00fc \u00f6nleyece\u011fini, Amerikal\u0131 emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn i\u015fsizli\u011fine bu \u015fekilde \u00e7are bulaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bu vaadini desteklemek i\u00e7in bir yandan, ithalat\u0131 birincil mallar ve y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcnleriyle s\u0131n\u0131rlayaca\u011f\u0131n\u0131, ABD’yi tekrar d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ihracat\u00e7\u0131s\u0131 yapaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Di\u011fer yandan, Amerikal\u0131 i\u015f g\u00fcc\u00fcne rakip olacak ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc olana\u011f\u0131 anlam\u0131na gelen g\u00f6\u00e7\u00fcn \u00f6n\u00fcne duvar \u00f6rece\u011fini \u00a0vurguluyor.<\/p>\n
Bu s\u00f6yledikleri tutars\u0131zd\u0131r. Kapitalist ekonomik ak\u0131ldan mahrumdur. En basiti, y\u00fcksek \u00fccretli Amerikal\u0131 i\u015f g\u00fcc\u00fcyle nas\u0131l ihracat \u015fampiyonu olabilecek? \u00dcstelik de kar\u015f\u0131s\u0131nda ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc cenneti olan \u00c7in ve onun ekonomisine eklemlenmi\u015f Asya \u00fclkelerinin rekabeti varken. \u00c7in’i b\u00f6yle mi durduracak?<\/p>\n
Bilindi\u011fi gibi, ABD ve Avrupa kapitalizmi 70’lerin ba\u015f\u0131ndan itibaren bir yandan finansalla\u015fma e\u011filimini, \u00f6te yandan, bununla tutarl\u0131 olarak sanayi kar\u015f\u0131t\u0131 b\u00fcy\u00fcme stratejilerini uygulamaya koydular.<\/p>\n
Hatta ondan sonra \u00a0anti-kom\u00fcnist solcular, sol hareket i\u00e7indeki revizyonistler s\u0131k s\u0131k \u00e7\u0131k\u0131p, “art\u0131k devir de\u011fi\u015fti, kapitalizm de\u011fi\u015fti, Marks zaman\u0131ndaki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 yok, sanayi i\u015f\u00e7isinin bir \u00f6nemi kalmad\u0131, dolay\u0131s\u0131yla i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 sosyalizminin ger\u00e7ekli\u011fi yok” t\u00fcr\u00fcnden marksizm-leninizmi hedef alan anti-kom\u00fcnist kampanyalar y\u00fcr\u00fctt\u00fcler.<\/p>\n
Halbuki bug\u00fcn, sanayi devriminden itibaren \u00f6ncelenmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015f bir i\u015f\u00e7ile\u015fme, kitlesel sanayi i\u015f\u00e7ili\u011fi ger\u00e7ekli\u011fini tespit ediyoruz. Fark \u015furada: 19 ve 20 yy’\u0131n sonlar\u0131na kadar bu e\u011filim esas olarak \u00a0Bat\u0131’da ya da Kuzey’de g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc. Bug\u00fcn, Do\u011fu’da ya da G\u00fcney’de g\u00fc\u00e7l\u00fc. Bu i\u015f\u00e7ile\u015fme e\u011filimi orada, vaktiyle Bat\u0131’da g\u00f6r\u00fclenden kat be kat daha b\u00fcy\u00fck bir n\u00fcfusu i\u00e7eren \u015fekilde g\u00fc\u00e7lenmeye devam ediyor. Sanayile\u015fmenin erken evrelerinde Bat\u0131’da g\u00f6r\u00fclen \u00e7ok k\u00f6t\u00fc ve a\u011f\u0131r \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131, daha d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretle \u00e7ocuk, kad\u0131n ve g\u00f6\u00e7men emek-g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en vah\u015fi \u015fekillerde s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesini, bug\u00fcn Do\u011fu’daki sanayile\u015fme hareketi i\u00e7inde de g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n
Bir ba\u015fka konu, Trump’la birlikte ABD’nin art\u0131k \u00a0hegemonya kurmaktan, i\u015fgal ve \u015fiddetten vazge\u00e7ece\u011fi, ekonomik ara\u00e7lar\u0131 kullanarak, ekonomik antla\u015fmalarla \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyaca\u011f\u0131 iddias\u0131d\u0131r. Burada, reformist “ultra emperyalizm” ya da “demokratik emperyalizm” sahtekarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n izlerini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Emperyalizmi kapitalizmin ekonomik dinamikleri ortaya \u00e7\u0131kart\u0131yor. \u015eu ya da bu kapitalist partinin ya da politikac\u0131n\u0131n iradesiyle olu\u015fmuyor. Emperyalizm tekelle\u015fen sermayenin kab\u0131na s\u0131\u011fmamas\u0131, s\u0131n\u0131rlar\u0131 y\u0131karak global olarak geni\u015flemesidir.<\/p>\n
Hegemonya kurmak onun tan\u0131msal \u00f6zelli\u011fidir. Hegemonya sadece ekonomik, ideolojik ara\u00e7larla kurulam\u0131yor. Zor ara\u00e7lar\u0131n\u0131n da s\u00fcrekli olarak devrede bulunmas\u0131 gerekiyor. Hegemonya \u00e7at\u0131\u015fmadan \u00e7\u0131kar. Kans\u0131z, s\u00fcrekli kanla tehdit etmeyen hegemonya olmaz. Nas\u0131l\u00a0devletlerin hukuk sisteminin arkas\u0131nda devletin yapt\u0131r\u0131m veya ter\u00f6r ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 zorunlulu\u011fu varsa, ekonomik ve ideolojik hegemonya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda da \u015fiddet ara\u00e7lar\u0131, askeri g\u00fc\u00e7 ve dolay\u0131s\u0131yla istihbarat a\u011flar\u0131 yoksa onlar\u0131 i\u015fletemezsiniz. \u00d6zcesi, tekelci kapitalizmin nefes alabilmesi, kendisini s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in geni\u015flemesi, uluslararas\u0131 d\u00fczeyde hegemonya kurmas\u0131 zarurettir. Bunu zaruret haline getiren kapitalist sistemin kendi nesnel dinamikleridir.<\/p>\n
\u015eimdi \u00e7\u0131k\u0131p, Trump CIA’yi y\u0131k\u0131p, bu kez onu globalist olmayan, milli gayeler ad\u0131na yeniden kuracak demek ahmakl\u0131kt\u0131r. CIA, basit bir haber alma \u00f6rg\u00fct\u00fc de\u011fildir. ABD emperyalizminin hegemonik aletidir. Global \u00e7apta egemen ekonomik, ideolojik\u00a0a\u011flarla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. Global \u00f6l\u00e7ekte operasyonel bir i\u015flevi vard\u0131r. Operasyon \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr. Olmazsa olmazl\u0131\u011f\u0131 da, g\u00fcc\u00fc ve etkisi de buradan \u00e7\u0131kar. Onun ba\u015f\u0131ndaki ki\u015finin \u015fu da bu zat olmas\u0131n\u0131n pek bir \u00f6nemi yoktur. Mesela Trump kendi o\u011flunu da bu kuruma ba\u015fkan yapabilirdi. Ne de\u011fi\u015fir? M\u00fcesses nizam\u0131n omurgas\u0131n\u0131 te\u015fkil eden \u00a0kurumlar\u0131n birinden s\u00f6z ediyoruz.<\/p>\n
Trump, CIA’ye, onun i\u015flevine kar\u015f\u0131 de\u011fil, sadece onun BOP uygulamalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yapt\u0131\u011f\u0131 hatalar\u0131 ele\u015ftiriyor. \u00a0Yanl\u0131\u015f \u00f6nceliklere g\u00f6re yanl\u0131\u015f hedeflere y\u00f6nlendirilmi\u015f oldu\u011funu, yanl\u0131\u015f ara\u00e7lar\u0131 kullanm\u0131\u015f oldu\u011funu belirttikten sonra onun daha ak\u0131lc\u0131 ve i\u015flevsel kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n
Trump y\u00f6netime geldikten sonra elbette iktidar taraf\u0131ndan terbiye edilecek, ba\u015fka bir ifadeyle iktidarda \u00f6\u011frenecektir. Trump, \u00a0Anglo-Amerikan emperyalizminin jeo-ekonomi-politik \u00e7er\u00e7evesi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamaz. \u00a0Trump’\u0131n sivriliklerinin bu s\u00fcre\u00e7te giderilece\u011finden ku\u015fku duymamak gerekir. Aksi halde bir \u015fekilde tasfiye edilece\u011fini o da pekala bilir.<\/p>\n
Mesela, \u0130slam derken, onu ter\u00f6r\u00fcn nedeni olarak g\u00f6sterirken, \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ABD’nin jeo-ekonomi-politik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n bir arac\u0131 oldu\u011funu, aralar\u0131nda CIA’nin de bulundu\u011fu kurumlar taraf\u0131ndan bu ama\u00e7la te\u015fvik edilip, desteklendi\u011fini, y\u00f6nlendirildi\u011fini hen\u00fcz kavrayamam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu kat\u0131 mezhebin h\u0131ristiyan \u00f6n yarg\u0131lar\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda \u0130slam ve \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 anlamda kullan\u0131yor. \u0130slam\u0131 \u0130slamc\u0131 siyasete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren, \u0130slamc\u0131 fikirleri yayan \u015fimdiye kadar ki Amerikan y\u00f6netimleridir.<\/p>\n
Beyaz Saray’a yerle\u015ftikten sonra onun m\u00fcesses nizam aleyhinde gibi alg\u0131lanan bir \u00e7ok s\u00f6ylemini \u00a0terk etti\u011fini g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n
Sonra bak\u0131yoruz, Trump’\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, kadrosu \u015fikayet etti\u011fi konular\u0131n olu\u015fmas\u0131nda ba\u015f rol oynam\u0131\u015f neo-conlardan yada \u00a0neo-conlarla aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan fig\u00fcrlerden olu\u015fuyor. Burada da a\u00e7\u0131k bir tutars\u0131zl\u0131k var. Elbette bu tutars\u0131zl\u0131klar olmadan pop\u00fclizm olmaz.<\/p>\n
\u015eimdi deniyor ki, Trump’a finans sermayesi kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor ama sanayi sermayesi destekliyor. K\u0131smen do\u011fru. Trump, emlak milyarderi olarak tan\u0131n\u0131yor. Yani b\u00fcy\u00fck bir sermayedar olarak (kendi beyan\u0131na g\u00f6re 10 milyar dolar civar\u0131nda bir sermayeyi kontrol ediyor) sanayi sermayesinin temsilcisi oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. \u00a0Emlak\u00e7\u0131 olarak banka ve finans sermayesine yak\u0131n.<\/p>\n
Trump’\u0131 destekledi\u011fini gizlemeyen b\u00fcy\u00fck milyarderlerden Buffet da esas olarak bir Wall Street fig\u00fcr\u00fc. Bir ka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce Trump’a g\u00fcvenini tazelemek i\u00e7in 25 milyar dolarl\u0131k hisse senedi sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber kanallar\u0131nda okuduk. \u00a0Bir ba\u015fka \u00f6nemli destek\u00e7isi David Rockefeller’\u0131n da hem sanayi hem petrol hem de finans alan\u0131nda yat\u0131r\u0131mlar\u0131 var. D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakan\u0131 olarak atanan zat, onun en b\u00fcy\u00fck \u015firketi olan Exxon-Mobil’in ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131yd\u0131 (1). Trump’a ta ba\u015ftan sahip \u00e7\u0131kan Henry Kissinger da Rockefeller ailesinin \u00e7ok bilinen sad\u0131k bir politikac\u0131s\u0131.<\/p>\n
Emperyalizm finans-kapital oligar\u015fisidir. Finans ve sanayi sermayesi b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. Bu b\u00fct\u00fcnsellik elbette kendi i\u00e7inde \u00e7eli\u015fkilere referans verebilir. Ancak \u00e7eli\u015fkiler o b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7inde de\u011ferlendirilebilir. Bu bak\u0131mdan bunlar\u0131 birbirlerinden soyutlayarak analiz yapmak do\u011fru olmaz.<\/p>\n
Devam edelim. Do\u011fru, Trump a\u015f\u0131r\u0131 finansalla\u015fman\u0131n ABD ekonomisine zarar verdi\u011fini belirtiyor. Bunu ABD’de kabul etmeyen ciddi bir ekonomist var m\u0131? S\u00fcrmekte olan bunal\u0131m\u0131n a\u015f\u0131labilmesi, sistemin daha tehlikeli sonu\u00e7lara do\u011fru evrilmesinin \u00f6nlenmesi ad\u0131na s\u00f6z konusu a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa dikkat \u00e7ekiyor. Reel ekonominin canland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor. Rockefeller tipi sermayenin de bu y\u00f6nde bir talebinin oldu\u011fu tahmin edilebilir. ABD b\u00fcy\u00fck sermayesinin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 k\u0131sm\u0131 salt finansal faaliyetlerle sistemin yeniden \u00fcretilemeyece\u011fini iyi biliyor. Finansalla\u015fmaya y\u00f6nelmeleri 60’l\u0131 y\u0131llarda ba\u015f g\u00f6steren uzun stagnasyondan \u00e7\u0131kmak i\u00e7indi. Ancak d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p tekrar stagnasyona, krize sapland\u0131lar.<\/p>\n
\u00d6te yandan Wall Street, \u00c7in rekabetine kar\u015f\u0131 mevcut sanayi yap\u0131s\u0131n\u0131n, ithalat rejiminin de\u011fi\u015ftirilmesini de\u011fil, \u00c7in bankalar\u0131n\u0131n ve finans sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn globalle\u015fme anlay\u0131\u015f\u0131na uygun bir \u015fekilde hareket ederek kap\u0131lar\u0131n\u0131 Amerikan finans sermayesine ard\u0131na kadar a\u00e7mas\u0131n\u0131 talep ediyor. \u00c7in bankac\u0131l\u0131k ve finans sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tlamalara, engellemelere son vermesini istiyor. Sadece metalar\u0131n de\u011fil, sermayenin de uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte serbest dola\u015fabilmesi ad\u0131na \u00c7in’in gere\u011fini yapmas\u0131n\u0131 talep ediyor. Biz b\u00fcy\u00fck emperyalist sava\u015flar\u0131 tetikleyen gerek\u00e7eler aras\u0131nda bu t\u00fcr engellemelerin oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc biliyoruz.<\/p>\n
Sonra, bug\u00fcn ABD pazar\u0131nda \u00c7in’de \u00fcrettiklerini pazarlayan, \u00a0\u00c7in’den yapt\u0131klar\u0131 ithalatla b\u00fcy\u00fck karlar elde eden bir sanayi ve ticaret sermayesi var. Bunlar\u0131n ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc sunan \u00fclkelerde yapt\u0131klar\u0131 \u00fcretime ve \u00fcrettiklerini ABD pazar\u0131nda satmalar\u0131na y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalara ho\u015f bakmayacaklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu Asya’da \u00fcretilmi\u015f nispeten ucuz metalar\u0131 t\u00fcketen \u00e7o\u011fu dar gelirli geni\u015f bir t\u00fcketici kitle de bu geli\u015fmeden k\u0131sa vadede olumsuz olarak etkilenecektir.<\/p>\n
Burada b\u00fcy\u00fck sermayenin dedi\u011fi olacak ama tabii ondan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecek Wall Street’in \u00e7\u0131karlar\u0131yla uzla\u015fma sa\u011flanarak. \u00a0\u015e\u00f6yle bir senaryo \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir: \u00c7in bankalar\u0131, finans sekt\u00f6r\u00fc kap\u0131lar\u0131n\u0131 \u00a0Wall Street’e a\u00e7acak, \u00c7in’den ithalata \u00c7in’i fazla rahats\u0131z etmeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rlama getirilecektir. \u00d6zcesi, Trump’\u0131n \u00c7in ile ekonomik ara\u00e7lar\u0131 kullanarak anla\u015fmas\u0131 beklenmelidir. Ancak bunlar olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, zor ara\u00e7lar\u0131 telaffuz edilebilecektir.<\/p>\n
\u00c7in zaten Brexit sonras\u0131nda City of London’la antla\u015fmalar imzalam\u0131\u015ft\u0131. \u00d6zellikle Britanya “tarihi” olarak niteledi\u011fi bu antla\u015fmalardan \u00e7ok memnun kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. O antla\u015fmalar\u0131n i\u00e7eri\u011fi hen\u00fcz tam olarak bilinmiyor. \u00c7in’in bask\u0131lar, ku\u015fatmalar alt\u0131nda Wall Street’le de antla\u015fmalar imzalamas\u0131 beklenebilir. \u0130htimal dahilindedir.<\/p>\n
Trump’\u0131n y\u00fckseli\u015fi ve Brexit’i \u00a0simetrik olaylar olarak okumak gerekir. Bu ikisi jeo-ekonomi-politik a\u00e7\u0131dan birbirine kar\u015f\u0131 de\u011fil, birbirini tamamlayan olaylar. Anglo-Amerikan jeo-stratejisi, Avrasya’n\u0131n pivot konumunu bu iki olay vesilesiyle bir kez daha teyit etmi\u015ftir. O\u011ful Bush d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi, \u00a0AB emperyalizmiyle (Do\u011fu Avrupa’y\u0131 bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutuyorum) mesafe a\u00e7\u0131lacak ve buna mukabil \u00a0Rusya ile mesafe k\u0131salt\u0131lmak istenecektir.<\/p>\n
Bu noktada bir saptama yapma ihtiyac\u0131 duyuyorum. Genel olarak tekelci sermaye, \u00f6zelde Amerikan b\u00fcy\u00fck sermayesi, ayn\u0131 ABD emperyalizmi gibi, \u00a0tek araca, tek bir politik anlay\u0131\u015fa, takti\u011fe yat\u0131r\u0131m yapmaz. Sermayesini de tek bir alana y\u0131\u011fmaz. Sermaye sekt\u00f6rlerini, sermayedar portf\u00f6ylerini \u00a0b\u00f6yle s\u0131n\u0131rlar\u0131 net, ge\u00e7i\u015fsiz kompart\u0131manlara ay\u0131rmak do\u011fru olmaz. Belli u\u011fraklarda, belli \u00e7\u0131karlar ad\u0131na belli \u00f6ncelikler s\u00f6z konusu oluyor. Kaz gelecekse, tavuk esirgenmiyor. Bunu g\u00f6rmek gerekir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, Trump’\u0131 destekleyen sermayenin bir yandan da onu kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda hareket etmesi i\u00e7in bask\u0131lamas\u0131, kendilerini rahats\u0131z eden sivriliklerini t\u00f6rp\u00fclemeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 pekala m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. De\u011fi\u015fik tekelci sermaye gruplar\u0131n\u0131n destekledi\u011fi i\u015fler kadar, desteklemeyece\u011fi i\u015flerin de olmas\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bir durumdur. \u00a0Mesela bak\u0131n\u0131z, ABD’nin en b\u00fcy\u00fck medya kartelleri, \u00f6rnekse, New York Times, Washington Post, Financial Times, Wall Street Journal adeta yek v\u00fccut halinde Trump kar\u015f\u0131t\u0131 bir kampanya y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlar. Zaman zaman yeni ba\u015fkan aleyhinde yalan ve abart\u0131l\u0131 haberler yap\u0131yorlar. \u00c7\u0131karlar aras\u0131nda kabul edilebilir uzla\u015fmalar, olmad\u0131, \u00a0ge\u00e7ici uzla\u015fmalar sa\u011fland\u0131k\u00e7a bu keskin tav\u0131rlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak t\u00f6rp\u00fclendi\u011fini g\u00f6rece\u011fiz. “Ulusal menfaatler”, “Amerika’n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131” gibi malum hikayeler tedav\u00fcle sokulacakt\u0131r.<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131, Trump arkas\u0131nda b\u00fcy\u00fck sermaye deste\u011fi \u00a0olmadan iktidara gelemezdi. Hatta Cumhuriyet\u00e7i Parti’den aday dahi olamazd\u0131. Bu sermaye daha \u00f6nce Bush’u, Obama’y\u0131 da \u015fu ya da bu \u00f6l\u00e7\u00fcde ve d\u00fczeyde desteklemi\u015f olan sermayedir. Bunu unutmayal\u0131m.<\/p>\n
D\u0131\u015f politika alan\u0131nda, \u00f6rnekse Rusya konusunda da \u00a0s\u00f6ylem mu\u011flakt\u0131r. Mu\u011flakl\u0131k, \u00f6zellikle de, Rusya’n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131yla, ABD’nin, mesela, \u0130srail’in \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n nas\u0131l ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fi konusundad\u0131r. Yine mesela, \u00f6zellikle son \u00fc\u00e7 d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k geli\u015fmeler sonucunda, \u00a0 \u00c7in ve \u0130ran’la \u00a0\u00e7\u0131karlar\u0131 \u00f6rt\u00fc\u015fen, hatta onlarla fiilen stratejik ortakl\u0131k kuran Rusya, \u015fimdi neden bu iki \u00fclkeye, ABD ile iyi tan\u0131mlanmam\u0131\u015f,sa\u011flam garantilerle donat\u0131lmam\u0131\u015f \u00a0dostluk ad\u0131na, d\u00fc\u015fman olsun? Bunun i\u00e7in en az\u0131ndan, s\u00f6z konusu iki \u00fclkeyle olan ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla yitirece\u011fi kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n telafi edilmesi gerekmez mi? ABD bunu telafi edebilir mi? Ederse, nas\u0131l edecek? Bu Rusya’y\u0131 tatmin eder mi?<\/p>\n
\u00d6te yandan, Ukrayna’daki son durumda, Rusya bir \u015fey yitirmemi\u015f, hatta kazanm\u0131\u015f ama Ukrayna \u00e7ok \u015fey yitirmi\u015ftir. Daha da yitirecektir. Rusya ile aray\u0131 d\u00fczeltmeden Do\u011fu Ukrayna sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Yani ABD, Ukrayna’y\u0131 koz olarak kullanabilecek durumda de\u011fil.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, Trump ABD’si o\u011ful Bush’un sa\u011f -neo-con \u00e7izgisini, en az\u0131ndan, ba\u015flang\u0131\u00e7ta, askeri m\u00fcdahalelere ba\u015fvurmadan s\u00fcrd\u00fcrmek isteyecektir. Ancak Trump’\u0131n “Irak”\u0131 \u0130ran olacakt\u0131r. Bununla birlikte, Rusya’n\u0131n deste\u011fini almadan \u0130ran konusunda anlaml\u0131, etkili hamleler yapmaktan ka\u00e7\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
Britanya’n\u0131n Brexit’le birlikte \u00c7in’e yana\u015farak Avrupa’dan uzakla\u015fmas\u0131 gibi, ABD de, Rusya’ya yana\u015farak Bat\u0131 Avrupa’dan uzakla\u015facakt\u0131r. \u0130ngiliz ba\u015fbakan\u0131n Trump’la g\u00f6r\u00fc\u015fmesinden hemen sonra T\u00fcrkiye’ye gelmi\u015f olmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir. ABD ve Britanya’n\u0131n T\u00fcrkiye’yi de belli ko\u015fullarla veya rezervlerle yanlar\u0131na \u00e7ekmek isteyecekleri anla\u015f\u0131l\u0131yor. T\u00fcrkiye’nin istedi\u011fi de bu de\u011fil midir?<\/p>\n
\u00d6zcesi, Obama ve H.Clinton’\u0131n sol-neo-con ya da globalist neo-con anlay\u0131\u015f\u0131ndan farkl\u0131 olarak Trump \u00e7izgisi \u00f6ncelikle Rusya ile \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 yumu\u015fatma olanaklar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131racakt\u0131r. Rusya muhibi petrolc\u00fc Rex Tillerson’ \u0131n d\u0131\u015f i\u015fleri bakan\u0131 yap\u0131lmas\u0131 bunun en somut habercisidir.<\/p>\n
Bu noktada anlaml\u0131 soru \u015fudur: Geli\u015fmeler a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim \u015fekilde cereyan ederse, Alman emperyalizminin hamlesi ne olacakt\u0131r? Herkes \u00c7in ve Rusya’ya do\u011fru bakarken as\u0131l ku\u015fat\u0131lmak istenen Almanya’d\u0131r. S\u00f6z konusu ko\u015fullarda Almanya’n\u0131n T\u00fcrkiye’ye y\u00f6nelik hamlesini tahmin etmek zor de\u011fildir. \u015eimdiki y\u00f6netime kar\u015f\u0131 (belki de ABD ve Britanya’dan farkl\u0131 olarak) \u00a0\u00e7ok daha sert bir muhalif tav\u0131r alacakt\u0131r.<\/p>\n
NOTLAR:<\/p>\n
1) D\u0131\u015f bakan Tillerson, Exxon-Mobil’in tepe idarecilerinden biri olarak Hazar petrolleri konusunda Rusya ile yak\u0131n bir \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7inde oldu. Rusya taraf\u0131ndan \u00f6d\u00fcllendirildi. Zaten Rockefeller’\u0131n so\u011fuk sava\u015f \u00f6ncesinde SSCB ile de iyi ili\u015fkileri olmu\u015ftu. 1930’lar\u0131n ba\u015f\u0131nda, ABD’nin SSCB’yi tan\u0131mas\u0131nda katk\u0131s\u0131 olmu\u015ftu. Tabii SSCB co\u011frafyas\u0131n\u0131n petrol zenginliklerini biliyor, oradan ekmek \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n
Tillerson, Rusya ile iyi ili\u015fkileri dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6lgedeki eski Sovyet cumhuriyetleriyle de avantajl\u0131 ili\u015fkiler kurmu\u015ftu. Hatta Kazakistan do\u011fal gaz\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeler esnas\u0131nda ad\u0131 Kazakistan ba\u015fkan\u0131na verilen 1 milyar dolarl\u0131k r\u00fc\u015fvet olay\u0131na kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Rockefeller’\u0131n Trump’a destek olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir nedeni de herhalde son 4 y\u0131lda petrol fiyatlar\u0131nda, \u00f6zellikle de \u00c7in ve Hindistan’\u0131n b\u00fcy\u00fck taleplerine ra\u011fmen g\u00f6r\u00fclen dramatik d\u00fc\u015f\u00fc\u015f olmal\u0131d\u0131r. Yani Orta Do\u011fu’da, petrol b\u00f6lgelerinde zafer i\u00e7in giri\u015filmi\u015f sava\u015flar belli b\u00fcy\u00fck sermaye gruplar\u0131 ad\u0131na beklenen ya da vaat edilen sonu\u00e7lar\u0131 getirmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, Trump’\u0131n giri\u015fmeyi vaat etti\u011fi b\u00fcy\u00fck altyap\u0131 faaliyetleri aras\u0131nda petrol boru hatlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir yer tutuyor olmas\u0131 da tesad\u00fcf de\u011fildir (Mesela, Kanada’ya ta\u015f\u0131ma maliyetlerini hayli azaltacak boru hatlar\u0131yla petrol ta\u015f\u0131ma projeleri var).<\/p>\n
Bir de, Tillerson’\u0131n baz\u0131 rezervlerine ra\u011fmen ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu Exxon-Mobil “peak oil” teorisi olarak bilinen, d\u00fcnyadaki petrol rezervlerinin \u00a0belli bir tepe noktas\u0131na ula\u015ft\u0131ktan sonra her y\u0131l belli ya da artan oranlar izleyerek d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ge\u00e7ece\u011fi tezini dillendiren, destekleyen bir kurulu\u015ftur. Bilindi\u011fi gibi bu yanl\u0131\u015f teori, petrol fiyatlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek tutulmas\u0131 ve petrol sava\u015flar\u0131n\u0131n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi i\u015flere yaramas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Stalin 50’lerin hemen ba\u015f\u0131nda, petrol konusunda bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. O zaman bunun iddia edildi\u011fi gibi bir fosil yak\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131 Sovyet jeologlar taraf\u0131ndan saptanm\u0131\u015ft\u0131. O zaman ki Sovyet literat\u00fcr\u00fcnde, petrol i\u00e7in “fosil” yerine “hidrokarbon” enerji kayna\u011f\u0131 tabiri kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. \u00a0Petrol kartellerinden maa\u015fl\u0131 Bat\u0131l\u0131 bilim insanlar\u0131 bunu kabul etmediler.<\/p>\n
Son y\u0131llarda, Alman ara\u015ft\u0131rmac\u0131 William Engdahl bu Sovyet ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili makaleler ve bir de kitap yay\u0131nlad\u0131. 90’l\u0131 y\u0131llarda Rus ve \u0130sve\u00e7li jeologlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 yeni ara\u015ft\u0131rmalar da \u00f6nceki Sovyet \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011frular nitelikteydi. Petrol, ayn\u0131 k\u00f6m\u00fcr ve katran gibi, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00e7ok derinlerinde yer alan n\u00fckleer f\u0131r\u0131nlarda \u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131nma dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan ve yer kabu\u011fu y\u00fczeyine do\u011fru hareket eden metan gaz\u0131n\u0131n ge\u00e7irdi\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler neticesinde olu\u015fuyordu.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lan farkl\u0131 petrol kuyular\u0131ndaki rezervlerin de\u011fi\u015fik s\u00fcreler i\u00e7inde t\u00fckendi\u011fi, ancak bir ka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde tekrar dolmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131. Yani ayn\u0131 kaynaklar kendilerini tekrar \u00fcretiyorlard\u0131. \u00d6yle iddia edildi\u011fi gibi rezervlerin tamamen t\u00fckenmesi falan s\u00f6z konusu de\u011fildi.<\/p>\n
Zaten e\u011fer kartellerin iddia etti\u011fi gibi, bu fosil bir kaynak olsayd\u0131, yani a\u011fa\u00e7, bitki ve hayvan kal\u0131nt\u0131lar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla olu\u015fmu\u015f olsayd\u0131, d\u00fcnyan\u0131n hemen her yerinde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekmez miydi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ABD’deki solcular aras\u0131nda Trump’la ilgili olarak iki anlay\u0131\u015f\u0131n hakim oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130ki taraf da, Trump’\u0131n ABD m\u00fcesses nizam\u0131n\u0131 y\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 ya da alt \u00fcst edece\u011fini iddia ediyor. “Ulusalc\u0131” kanat, genel olarak, Trump’\u0131n “ulusalc\u0131 kapitalist” \u00a0oldu\u011funu, globalist finans elitleri aleyhine korumac\u0131, sanayici, … Okumaya devam et