AKP rejimi, solculara nefes ald\u0131rmayan ama toplumun islamc\u0131 tarikatlar halinde \u00f6rg\u00fctlenmesini sivil toplumculu\u011fun, dolay\u0131s\u0131yla “demokratikle\u015fme” nin gere\u011fi olarak sunan, dahas\u0131, bu t\u00fcr bir yap\u0131lanmay\u0131 kendi sigortas\u0131 olarak g\u00f6ren “laik” cumhuriyet d\u00fczeninin i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
Bu durum, \u00a0\u00fclkemizde, cumhuriyet devleti taraf\u0131ndan kollanm\u0131\u015f \u00a0iki ana tarikat grubu, Nurcu ve Nak\u015fi tarikatlar\u0131 aras\u0131nda halen en \u015fiddetli \u015fekilde s\u00fcrmekte olan sava\u015fa ra\u011fmen b\u00f6yledir. Yani bir a\u00e7\u0131dan bug\u00fcn devletteki sava\u015f tarikatlar aras\u0131 bir sava\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu iki tarikat devletlidir. Devlet ve emperyalistler nazar\u0131nda itibarl\u0131d\u0131r. \u00a0Devletin, onun i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 ba\u011flam\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131yla uyumlu hareket etmeyen hi\u00e7 bir tarikat\u0131n ya\u015fama \u015fans\u0131 yoktur. Sadece \u00fclkemizde de\u011fil, aralar\u0131nda ABD gibi hegemonik konumda bulunan bir \u00fclkenin de bulundu\u011fu ba\u015fka bir \u00e7ok \u00fclkede de bu i\u015f b\u00f6yledir.<\/p>\n
Daha \u00f6nce yazm\u0131\u015f olmal\u0131y\u0131m, ABD’de Mormon tarikat\u0131 1820’lerde Joseph Smith adl\u0131 bir meczup taraf\u0131ndan \u00a0kuruldu. O zaman\u0131n hegemonik g\u00fcc\u00fc Britanya taraf\u0131ndan rakip bir g\u00fc\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fclen ABD’ye kar\u015f\u0131 desteklenip, kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131ktan sonra, 1830’lardan itibaren h\u0131zla bu \u00fclkedeki etkisini artt\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Yani kolonyal g\u00fc\u00e7lerin, emperyalistlerin dinsel gruplar\u0131, tarikatlar\u0131 kullanmalar\u0131 sadece g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00f6zg\u00fc vak’adan de\u011fil. Ge\u00e7mi\u015fi var.<\/p>\n
Mesela, \u00c7in’i zay\u0131flat\u0131p, kendisine tabi k\u0131lmak isteyen Britanya, Afyon Sava\u015flar\u0131’yla sersemletti\u011fi \u00c7in’ e bir darbe daha vurmak ad\u0131na, yoksul halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n, kendisini \u0130sa ile \u00f6zde\u015fle\u015ftiren bir meczup k\u00f6yl\u00fc olan Xiuquan \u00f6nderli\u011finde, egemen hanedanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 demokratik taleplerle ba\u015flatt\u0131klar\u0131 ayaklanmay\u0131 manip\u00fcle ederek, yakla\u015f\u0131k on be\u015f y\u0131l s\u00fcrecek \u00a0(1850-64) ve en az yirmi milyon insan\u0131n hayat\u0131na mal olacak kanl\u0131 bir i\u00e7 sava\u015f\u0131, Taiping Ayaklanmas\u0131’n\u0131 \u00a0te\u015fvik etmi\u015fti.<\/p>\n
Bizde de mesela, 31 Mart Ayaklanmas\u0131 dinsel boyutuyla Nak\u015filer’in ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi bir ayaklanmayd\u0131. Nak\u015filik bir kez ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra \u00a0(Hindistan’dan, Orta Do\u011fu’ya kadar, bir \u00e7ok vak’ayla tespit edilebildi\u011fi gibi) tarihsel olarak ve ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda, Britanya devletinin aleti gibi i\u015flev g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Nak\u015filik, Tanzimat’tan imparatorlu\u011fun y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131na kadar Osmanl\u0131 devleti nazar\u0131nda en itibarl\u0131, en \u00e7ok kayr\u0131lan tarikatt\u0131r. 31 Mart gerici ayaklanmas\u0131nda da, dinci gericilikle liberallerin ( Devrin en \u00f6nde gelen liberal fig\u00fcr\u00fc, Ahrar Partisi kurucusu s\u0131k\u0131 \u0130ngilizci Prens Sabahattin, ayaklanmay\u0131 desteklemi\u015fti. Sonras\u0131nda tutuklanm\u0131\u015f, kendisinin serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 temin eden Sadrazam Mahmut \u015eevket Pa\u015fa’ya yap\u0131lan suikast\u0131n planlay\u0131c\u0131s\u0131 olarak \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131nca yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131) ) ittifak\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu \u00f6rnekleri \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n
Elbette bu tarikatlar\u0131n en palazlanm\u0131\u015f olanlar\u0131 emperyalizmle s\u0131k\u0131 ili\u015fkilere sahip olanlar\u0131d\u0131r. Yani uluslararas\u0131la\u015fm\u0131\u015f olanlard\u0131r. Bu uluslararas\u0131la\u015fman\u0131n altyap\u0131s\u0131, emperyalist finans a\u011flar\u0131na dahil olmakla olu\u015fturuluyor. Y\u00fcklendikleri ulusal ve uluslararas\u0131 i\u015flevlere, g\u00f6revlere g\u00f6re bu tarikatlar\u0131n kontrol\u00fcne verilen sermaye miktar\u0131 da b\u00fcy\u00fcyor.<\/p>\n
Bu ger\u00e7e\u011fi en somut haliyle, Afganistan’a Sovyet m\u00fcdahalesinden sonra g\u00f6zlemledik. Bug\u00fcn de \u00f6rneklerini g\u00f6rmekte oldu\u011fumuz t\u00fcrden “vekalet sava\u015flar\u0131” \u00a0ilk kez o zaman bu uluslararas\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tarikat yap\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
Emperyalizmin siyasal \u00e7\u0131karlar\u0131na entegre bu t\u00fcr dinsel hareketler ancak negatif, y\u0131k\u0131c\u0131 ama\u00e7lara hizmet edebiliyor. \u00c7ok ge\u00e7meden de, kontrol alt\u0131nda tutulmalar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olamad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi, Afganistan’da ilerici y\u00f6netimin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra orada emperyalistler ad\u0131na vekalet sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f tarikatlar koalisyonuna bir h\u00fck\u00fcmet kurdurulmak istenmi\u015fti. \u00a0\u00c7ok ge\u00e7meden, her tarikat ger\u00e7ek dini kendisinin temsil etti\u011fini iddia etmi\u015f, emperyalistlerin “demokratik Afganistan”\u00a0\u00a0senaryosu halen s\u00fcrmekte olan bir i\u00e7 sava\u015fla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Emperyalistler bir \u00e7ok tarikat\u0131 ayn\u0131 anda kullanmay\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun bulmu\u015f olsalar da, onlar\u0131n \u00e7o\u011fullu\u011funun anlam\u0131n\u0131 tam olarak kavrayamam\u0131\u015flar veyahut bu halin yol a\u00e7aca\u011f\u0131 olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 kestirememi\u015flerdi. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011ful varl\u0131klar\u0131 sadece \u00e7\u0131kar temin etme gayesiyle izah edilemezdi. Her birinin \u00a0tek tek \u00fcyeleri nazar\u0131nda bir me\u015fruiyete de ihtiya\u00e7lar\u0131 \u00a0vard\u0131. Bu me\u015fruiyet de “hakiki” lik iddias\u0131na dayand\u0131r\u0131l\u0131yordu. Yani sadece onlar “hakiki din” i temsil ediyorlard\u0131. Her biri, ger\u00e7ek dini kendisinin temsil etti\u011fini iddia ediyordu.\u00a0Siyasalla\u015fm\u0131\u015f bir dinsel tarikat\u0131 do\u011frudan do\u011fruya ve ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir “din” olarak, liderlerini -en az\u0131ndan- fiilen peygamber gibi g\u00f6rmek gerekiyordu.<\/p>\n
B\u00f6yle bir alg\u0131, asl\u0131nda, \u015feklen, \u00a0bir iman sistemi olarak genel din kavray\u0131\u015f\u0131ndan (mesela, \u0130slam, Judaizm, H\u0131ristiyanl\u0131k gibi) sapma gibi g\u00f6r\u00fcnse de, onun varolu\u015f, i\u015fleyi\u015f mant\u0131\u011f\u0131na hi\u00e7 de ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. Tanr\u0131 vahyi yoruma a\u00e7\u0131kt\u0131r. Sorun e\u011fer “\u015firk” ise bu uygulamada o iman sistemlerinin alameti farikas\u0131d\u0131r. Mesela bu \u00fc\u00e7 iman sistemi de, iddialar\u0131n\u0131n hilaf\u0131na uygulamada, kurucular\u0131n\u0131n \u015fahs\u0131nda, \u00a0“\u015firk” i fiilen ve s\u00fcrekli olarak \u00fcretmek, yeniden \u00fcretmek zorundad\u0131rlar. Bu sistemlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilen toplumsal g\u00fcc\u00fc, d\u00fcnyevi olanla tanr\u0131sal olan\u0131 ili\u015fkilendirmeleriyle m\u00fcmk\u00fcn oluyor. Yani kutsal\u0131 referans olarak g\u00f6sterip, d\u00fcnyevi olan\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na yan\u0131t vermeleri gerekiyor. \u00a0Bu ili\u015fkiden de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ve paradoksal olarak \u015eeytan \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Her neyse. Emperyalistler benzer senaryolar\u0131 \u00c7e\u00e7enistan’da, Filistin’de, Irak’ta, Libya’da da denemek istediler tutmad\u0131. Tutmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de de\u011fil.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de, Aral\u0131k 2013 y\u0131l\u0131ndan beri olup bitenleri b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirmek de m\u00fcmk\u00fcn. Emperyalist d\u00fczen siyaseti bizde de, giderek geni\u015fleyen \u015fekilde, dinsel alana ta\u015f\u0131nd\u0131. Dinselli\u011fe aband\u0131. “D\u00fczen partisi” kendisini, liberal, “liberten”, “radikal demokrat” \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanlar\u0131yla, mezhep\u00e7i, tarikat\u00e7\u0131 dinselliklerin dilinin i\u00e7inden konu\u015farak ya da anlamsal olarak onlarla kendisini ba\u011fda\u015ft\u0131rarak \u00a0ifade etme ihtiyac\u0131 duydu. Halen de b\u00f6yle.<\/p>\n
Devlet i\u00e7indeki sava\u015f, kendisini tarikatlar aras\u0131ndaki sava\u015f olarak da d\u0131\u015fa vuruyor. Bug\u00fcn i\u00e7in Nurcu FET\u00d6’c\u00fcl\u00fck ter\u00f6rist ama Nak\u015filik, Nak\u015fi Menzilcilik, \u0130smaila\u011fac\u0131l\u0131k vb demokratik “sivil toplum” kurulu\u015flar\u0131 oluyor. Tayyip Erdo\u011fan ve AKP, FET\u00d6 ile koalisyon orta\u011f\u0131yd\u0131, ancak bu ortakl\u0131k, ayn\u0131 zamanda, \u00a0iki dinci tarikat aras\u0131ndaki koalisyondu. Koalisyon bozuldu. Bug\u00fcn bir tarikat \u00f6tekine galebe \u00e7ald\u0131. En az\u0131ndan \u015fimdilik durum b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Tabii d\u00fczen g\u00fc\u00e7leri ve onlar\u0131n her renkten ideolojik s\u00f6zc\u00fcleri h\u00e2l\u00e2 Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n, AKP’nin (k\u0131saca, devlet iktidar\u0131na sahip g\u00f6r\u00fcnen Nak\u015fi kli\u011fin) “demokratik devlet” i, “sivil toplum” u hem de “s\u0131f\u0131rdan” tekrar kuraca\u011f\u0131na olan inan\u00e7lar\u0131n\u0131 dile getirmekten, iman tazelemekten geri durmuyorlar. \u00a0Yani olmayacak duaya, bilmem ka\u00e7\u0131nc\u0131 kez, amin diyorlar. Ya\u011fmadan, pe\u015fke\u015flerden, kayyum marifetiyle sermaye transferlerinden, k\u0131saca b\u00fcy\u00fck birikim olanaklar\u0131ndan ba\u015f\u0131\u00a0d\u00f6nm\u00fc\u015f, a\u00e7 g\u00f6zl\u00fc sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 burnunun \u00f6tesini g\u00f6remiyor.<\/p>\n
Bak\u0131n\u0131z \u015furas\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k: Bug\u00fcn devrimci sol bir program ve solcular\u0131n \u00f6nderli\u011fi olmaks\u0131z\u0131n bu durumdan kurtulmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Aksini iddia etmek, havanda su d\u00f6vmek…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
AKP rejimi, solculara nefes ald\u0131rmayan ama toplumun islamc\u0131 tarikatlar halinde \u00f6rg\u00fctlenmesini sivil toplumculu\u011fun, dolay\u0131s\u0131yla “demokratikle\u015fme” nin gere\u011fi olarak sunan, dahas\u0131, bu t\u00fcr bir yap\u0131lanmay\u0131 kendi sigortas\u0131 olarak g\u00f6ren “laik” cumhuriyet d\u00fczeninin i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131. Bu durum, \u00a0\u00fclkemizde, cumhuriyet devleti taraf\u0131ndan kollanm\u0131\u015f … Okumaya devam et