Neo-liberal emperyalizm, kay\u0131ts\u0131z ko\u015fulsuz d\u00fcnya hakimiyeti ya da “tarihin sonu” nu getirmek ad\u0131na g\u00f6z\u00fc kara bir \u015fekilde sondan bir \u00f6nceki hamlesini ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131nda, sadece \u00fclkemizde de\u011fil, di\u011fer ba\u011fla\u015f\u0131klar\u0131nda da “d\u00fczen partileri” olu\u015fturdu. T\u00fcrkiye’nin de dahil oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn vasal ve m\u00fcttefiklerini ayn\u0131 hizaya getirdi. Adeta tek bir “emperyalist cumhuriyet d\u00fczeni” kurdu.<\/p>\n
Hen\u00fcz etkileri tam olarak kavranamayan Suriye direni\u015fi, sosyalist de\u011fil ama dar siyasal anlam\u0131nda anti-emperyalist karakteriyle, 20’lerdeki T\u00fcrk kurtulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131nkiyle k\u0131yaslanabilir bir i\u015flev g\u00f6rmektedir. Emperyalizmin d\u00fcnya hakimiyeti hamlesi esas olarak Suriye sorunu etraf\u0131nda darbe yemi\u015f, \u015fanz\u0131man Suriye co\u011frafyas\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Emperyalist yap\u0131n\u0131n geometrisinde bak\u0131\u015f\u0131ms\u0131z olu\u015fumlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 tetiklenmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu ko\u015fullarda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l restorasyon olanaklar\u0131 da s\u00fcrekli t\u00fcketilmektedir. Nereye el at\u0131lsa, elde kalmaktad\u0131r. 1870’lerdeki ilk b\u00fcy\u00fck kapitalist krizi izleyen hegemonya bunal\u0131m\u0131 y\u0131llar\u0131nda da benzer bir durum olu\u015fmu\u015f, merkez \u00fcss\u00fc Avrupa olmakla beraber t\u00fcm d\u00fcnyada istikrars\u0131z, g\u00fcvenliksiz, katastrofik \u015fartlar olu\u015fmu\u015ftu. Bug\u00fcnk\u00fc gibi, ekonomik skandallar, ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131, suikastler, kitlesel cinayetler, kitlesel m\u00fclteci hareketleri, darbeler vs g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Durumu emperyalizm lehine d\u00fczeltmek i\u00e7in iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n bile yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
\u0130kincisinden sonra nispi bar\u0131\u015f halinin \u00f6nceki devirlere g\u00f6re uzun s\u00fcrm\u00fc\u015f olmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedeni, SSCB ve sosyalist blo\u011fun sa\u011flam\u0131\u015f oldu\u011fu denge durumuydu. SSCB’nin tasfiyesiyle emperyalizm zincirlerinden bo\u015fand\u0131. Bug\u00fcn ABD hegemonyas\u0131 alt\u0131nda gerileyen emperyalizmin zaman\u0131 yok. \u00c7abuk ve g\u00f6z\u00fc kara hareket etmesi, rakiplerin, olas\u0131 rakiplerin yeni ittifaklar i\u00e7inde toparlanmas\u0131na izin vermemesi gerekiyor.<\/p>\n
Hegemonik g\u00fcc\u00fcn rakipleri sistemin kendi i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131yorsa, sava\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131yor. Bu iddian\u0131n dayana\u011f\u0131 sistem d\u0131\u015f\u0131 rakip g\u00fc\u00e7 olarak SSCB’nin yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu denge \u015fartlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir kap\u0131\u015fman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r (\u0130kinci Sava\u015f \u00f6ncesinde SSCB inisiyatif almam\u0131\u015f, olas\u0131 bir sava\u015ftan emperyalizmin i\u015fbirlik\u00e7ileri taraf\u0131ndan “hain” ilan edilmek pahas\u0131na sonuna kadar ka\u00e7\u0131nma gayreti i\u00e7inde olmu\u015ftu). \u00a0Bunu sadece n\u00fckleer dengelerle a\u00e7\u0131klamak yeterli olmayacakt\u0131r. Zira s\u00f6z konusu denge bug\u00fcn de var. \u00dcstelik ABD taraf\u0131ndan tek yanl\u0131 olarak bozulmak isteniyor. Bunu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n
Emperyalist sistem i\u00e7inde bug\u00fcn en \u00f6nemli ayar verici, hizaya getirici g\u00fc\u00e7 ABD’dir (1920’li y\u0131llara kadar Britanya idi). Dolay\u0131s\u0131yla ekonomik, enformatik boyutlar\u0131yla bir \u00e7ok siyasal olay\u0131, bu arada, ter\u00f6r faaliyetlerini, darbeleri, kar\u015f\u0131-darbeleri s\u00f6z konusu hegemonya krizi etraf\u0131nda de\u011ferlendirmek (her zaman isabetli olmasa da) me\u015fru oluyor.<\/p>\n
Mesela, son zamanlarda Almanya’da g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flayan ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131lar\u0131, Almanya’ya y\u00f6nelik ekonomik operasyonlar\u0131 Almanya’n\u0131n Orta Do\u011fu ve Ukrayna’da daha aktif ve \u00f6zerk roller \u00fcstlenme e\u011filiminde olmas\u0131yla a\u00e7\u0131klamak yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Hi\u00e7 ku\u015fkusuz son g\u00fcnlerin en fla\u015f hamlesi, \u0130ngiltere’nin \u00c7in ile yapm\u0131\u015f oldu\u011fu tarihi antla\u015fmad\u0131r. Bu \u00e7apta bir antla\u015fman\u0131n Brexit hamlesinin epey \u00f6ncesinde ama onun olas\u0131 sonucuyla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde haz\u0131rlanm\u0131\u015f oldu\u011fundan ku\u015fku duymamak gerekir. \u00c7ok \u00f6nceden planlanm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Londra’daki City of London, New York’taki Wall Street’le birlikte emperyalist d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck iki finansal merkezinden bir tanesidir. AB’nin kurallar\u0131na tabi olarak elinin kolunun ba\u011flanmas\u0131na raz\u0131 olamazd\u0131. Ancak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dayana\u011fa da ihtiyac\u0131 vard\u0131. Bu dayana\u011f\u0131 \u00c7in’de buldu. Bu \u00e7ok \u00f6nemli konuya ba\u015fka bir yaz\u0131da daha \u00a0ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak de\u011finece\u011fim. \u015eimdilik Brexit vakas\u0131n\u0131 bu \u00c7in hamlesinden soyutlayarak ele alman\u0131n yanl\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmek isterim.<\/p>\n
\u0130ngiltere’nin \u00c7in hamlesi, hem Clinton hem de Trump’\u0131n se\u00e7imi kazanmalar\u0131 halinde \u00c7in’i d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcreceklerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Ge\u00e7erken, bunun siyasal elitler aras\u0131nda bir de\u011fi\u015fikle m\u00fcmk\u00fcn olabildi\u011fini, yeni i\u015flerin yeni fig\u00fcrlerle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek isterim.<\/p>\n
\u0130ngiltere’nin bu hamlesi, t\u0131pk\u0131 70’lerin ba\u015f\u0131ndaki global kriz esnas\u0131nda oldu\u011fu gibi, bu kez \u0130ngiltere inisiyatifiyle Rusya ve \u00c7in’in d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 do\u011frultusunda bir seyir izleyebilir. O kriz esnas\u0131nda, d\u00fcnya petrol ticaretinin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 17’sini elinde tutan, biraz daha sonra gaz ticaretinin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30’unu kontrol edecek SSCB’ye a\u011f\u0131r bir ekonomik darbe vurulmu\u015f, K\u00fclt\u00fcr Devrimi kaosunda debelenen \u00c7in’in himmetiyle, sosyalist kamptaki yar\u0131lma derinle\u015ftirilerek konsolide edilmi\u015fti. Tabii bu i\u015fin olas\u0131 boyutlar\u0131ndan sadece birisidir.<\/p>\n
Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, \u00f6ncekiler gibi ( 7 Y\u0131l Sava\u015flar\u0131, Napolyon Sava\u015flar\u0131, K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131, iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131 vb) \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki olas\u0131 sava\u015f\u0131n da merkez co\u011frafyas\u0131 \u00a0Avrupa olacak, \u00f6zellikle de Rusya ana hedeflerden birisi haline getirilecektir. \u00a0Tabii o zaman kadar siyasal birli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrebilirse.<\/p>\n
Bu konuyu bir hat\u0131rlatmayla kapatay\u0131m. \u00a0Emperyalizmin SSCB’ye kar\u015f\u0131 so\u011fuk sava\u015f\u0131n\u0131n belli ba\u015fl\u0131 \u00fc\u00e7 evresi vard\u0131. Ku\u015fatma gayesine hizmet edecek “etki alanlar\u0131 olu\u015fturma” ilk evresiydi. “Bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada ya\u015fama” anlay\u0131\u015f\u0131 da bu evrelerden ikincisiydi. Hemen hemen 70’lerin sonlar\u0131na kadar devam etti. SSCB’nin Afganistan’a m\u00fcdahalesiyle birlikte, SSCB’nin tasfiyesini \u00f6ng\u00f6ren “neo-liberal y\u0131k\u0131m” \u00a0evresi ba\u015flat\u0131ld\u0131. \u015eimdiki so\u011fuk sava\u015fta emperyalistler, hegemonik g\u00fcc\u00fcn s\u00f6nme s\u00fcrecinin h\u0131zlanmas\u0131yla birlikte ayn\u0131 \u00f6nceki so\u011fuk sava\u015f\u0131n son evresinde oldu\u011fu gibi, Rusya’n\u0131n tasfiyesini hedefleyen stratejik \u00f6nceli\u011fi uygulamaya koydular. Bunun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyorum.<\/p>\n
\u015eimdi T\u00fcrkiye’ye \u00a0d\u00f6nersek, i\u00e7eride i\u015flerin, \u00f6zellikle son be\u015f-alt\u0131 y\u0131ldan beri bir “d\u00fczen partisi” taraf\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7evrildi\u011fine daha \u00f6nceki yaz\u0131larda de\u011finmi\u015ftim. Bu “FET\u00d6 darbesi” denilerek ger\u00e7ek emperyalist \u00a0karakteri, d\u00fczen g\u00fc\u00e7leriyle ba\u011flant\u0131s\u0131 gizlenmek istenen son giri\u015fim dolay\u0131s\u0131yla sadece Erdo\u011fan’\u0131n AKP’sini sorumlu g\u00f6rmek eksik olur. D\u00fczenin b\u00fct\u00fcn bile\u015fenleri \u015fu ya da bu \u00f6l\u00e7\u00fcde veya d\u00fczeyde s\u00fcrece entegre idiler. Bug\u00fcn de b\u00f6yle. Buna g\u00f6re, Fethullah’la i\u015fbirli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan, MHP ve \u00a0CHP hi\u00e7 de \u00a0masum de\u011filler. Hat\u0131rlarsak, Fethullah’a selam durmu\u015f \u00a0Baykal CHP’si istenen entegrasyon ad\u0131na yalpalad\u0131\u011f\u0131 veya beceriksiz davrand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tasfiye edildi. Yerine se\u00e7ilenler de\u011fil, atananlar, ya da \u00a0ba\u015fka bir ifadeyle, (darbeye kat\u0131lan bir \u00e7ok kariyerist subay gibi) el verilenler, \u00a0 normal ko\u015fullarda, CHP’de vekil olmaktan \u00f6te bir kariyer olana\u011f\u0131 bulamazlard\u0131. \u00d6yle de\u011fil mi?<\/p>\n
Akl\u0131ma gelmi\u015fken, Cemaat’in (ve tabii ABD’nin) telkiniyle MHP ve CHP taraf\u0131ndan cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131 olarak ortaya sunulan Ekmeleddin \u0130hsano\u011flu’nu, \u00a0adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyar duymaz reddeden, muhtemelen derin devlet i\u00e7indeki kliklerden birinin hizmetindeki Perin\u00e7ek, se\u00e7imlerden biraz \u00f6nce onun desteklenmesini istemi\u015f, ona oy vermemeyi neredeyse vatana ihanet gibi de\u011ferlendirmi\u015fti.<\/p>\n
Darbe giri\u015fimi sonras\u0131nda ayn\u0131 d\u00fczen g\u00fc\u00e7leri d\u00fczeni, \u00a0 birliklerini (belki yeniden de tan\u0131mlayarak) daha da peki\u015ftirip, ayn\u0131 “d\u00fczen partisi” yle tekrar kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bozulmas\u0131ndan sorumlu olanlar\u0131n \u015fimdi \u00a0i\u015fleri d\u00fczeltmeleri isteniyor. Ba\u015faramayacaklar. Mevcut \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde d\u00fczenin diki\u015f tutar taraf\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00f6ken, Tayyip’in hurmas\u0131yla Fethullah’\u0131n ananas\u0131 aras\u0131nda sal\u0131n\u0131p durmu\u015f d\u00fczen g\u00fc\u00e7leridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Neo-liberal emperyalizm, kay\u0131ts\u0131z ko\u015fulsuz d\u00fcnya hakimiyeti ya da “tarihin sonu” nu getirmek ad\u0131na g\u00f6z\u00fc kara bir \u015fekilde sondan bir \u00f6nceki hamlesini ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131nda, sadece \u00fclkemizde de\u011fil, di\u011fer ba\u011fla\u015f\u0131klar\u0131nda da “d\u00fczen partileri” olu\u015fturdu. T\u00fcrkiye’nin de dahil oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn vasal ve m\u00fcttefiklerini ayn\u0131 … Okumaya devam et