En erken sonu\u00e7lar\u0131, getirileri itibar\u0131yla darbe hangi g\u00fc\u00e7lerin i\u015fine yarad\u0131?<\/p>\n
1) ABD : TC ve devleti ve onun TSK’s\u0131 \u00e7\u00f6k\u00fcp, i\u015flemez hale gelince, T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgesinde operasyonel kabiliyeti de dumura u\u011frad\u0131. Suriye ve Irak’ta Amerikan \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 tehdit etme, \u00a0\u015fantaj yapma olanaklar\u0131 t\u00fcmden ortadan kalkt\u0131. T\u00fcrkiye’nin ABD’nin b\u00f6lgesel hamlelerinde \u00a0ayak ba\u011f\u0131 olmas\u0131 \u00f6nlendi. Esasen, b\u00f6lgesel hamleleri esnas\u0131nda b\u00fct\u00fcn pis i\u015flerinde \u00a0T\u00fcrkiye’yi tepe tepe kullanm\u0131\u015f olan ABD, hep yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, kulland\u0131, t\u00fcketti, ilerideki planlar\u0131nda , \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda, yeniden kurgulay\u0131p, kullanmak \u00fczere \u015fimdilik bir yana att\u0131.<\/p>\n
2) \u00a0AB: Cihat\u00e7\u0131lara lojistik ve askeri destek vermeyi s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrkiye, AB \u00fclkelerinde artan islamc\u0131 ter\u00f6r tehditine \u00e7anak tutan bir \u00fclke g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeydi. M\u00fcltecilere kar\u015f\u0131 izlenecek politikalar i\u00e7in g\u00fcvenilmez, tutars\u0131z, \u015fantajc\u0131 bir \u00fclke konumundayd\u0131. Darbe giri\u015fimi sonras\u0131 T\u00fcrkiye’nin cihat\u00e7\u0131lara y\u00f6nelik destek, i\u015fbirli\u011fi politikas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme kapasitesi kalmad\u0131. D\u0131\u015f ticaretinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde AB’ye ba\u011f\u0131ml\u0131 olan T\u00fcrkiye’nin son giri\u015fim sonras\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc durum, ekonomisini bekleyen b\u00fcy\u00fck tehdit, AB \u00fclkeleriyle ili\u015fkilerinde elini iyice zay\u0131flatt\u0131. Bu \u00fclkelerin \u00e7\u0131karlar\u0131yla uyumlu hareket etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendi.<\/p>\n
3) \u00a0RUSYA: Rusya darbe giri\u015fimine ilk kararl\u0131 kar\u015f\u0131 tepki g\u00f6steren \u00fclke olsa da, bu giri\u015fim sonras\u0131 T\u00fcrkiye’nin, \u00f6zellikle de askeri olarak \u00e7ok zay\u0131flam\u0131\u015f olmas\u0131 i\u015fine gelmi\u015ftir. Rusya’n\u0131n b\u00f6lgesel \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00f6n\u00fcnde \u015fimdilik bir engel olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Zaten darbe giri\u015fimi \u00f6ncesi Rusya’ya teslim olmu\u015f olan T\u00fcrkiye’nin \u00f6n\u00fcnde art\u0131k bu teslim ko\u015fullar\u0131n\u0131 yerine getirmekten ba\u015fka bir yol kalmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan darbenin hemen \u00f6ncesinde ba\u015flat\u0131lan \u00a0Rusya politikas\u0131, darbe giri\u015fimi sonras\u0131 konsolide edilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye’nin Rusya \u00f6n\u00fcnde emperyalistlerin tampon \u00fclkesi olma olana\u011f\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
4) SUR\u0130YE: Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, bu giri\u015fim en dolays\u0131z \u015fekilde Suriye h\u00fck\u00fcmetinin i\u015fine yaram\u0131\u015ft\u0131r. Suriye’de, NATO’nun i\u015fgalci cihat\u00e7\u0131lar\u0131na en \u00f6nemli deste\u011fi veren \u00fclke T\u00fcrkiye idi. T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin i\u015fbirli\u011fi sayesinde, Suriye’nin kuzeyi, cihat\u00e7\u0131lar i\u00e7in lojistik olanaklar\u0131 itibar\u0131yla, \u00a0en \u00f6nemli, vazge\u00e7ilmez bir tutunma, direnme noktas\u0131yd\u0131. Suriye’nin temizlik yapmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiren bir konuma sahipti. \u015eimdi TC devletinin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131, cihat\u00e7\u0131 katiller ad\u0131na tam bir y\u0131k\u0131m anlam\u0131na gelmi\u015ftir. T\u00fcrkiye’nin devre d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131yla, \u015eam y\u00f6netiminin askeri ve siyasal hareket kabiliyeti artm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcstelik bu d\u00fc\u015f\u00fck haliyle T\u00fcrkiye’nin belli tarihsel korkular\u0131 nedeniyle \u015eam y\u00f6netimine i\u015fbirli\u011fi \u00f6nermesi de olas\u0131d\u0131r. Suriye y\u00f6netimi, ayn\u0131 zamanda, hem Rusya, hem ABD, AB \u00fclkeleri ve hem de T\u00fcrkiye’ye kendisini kabul ettirme olanaklar\u0131na kavu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n
5) \u00a0\u0130RAN: \u00a0T\u00fcrkiye, i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oldu\u011fu olumsuz durum dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6lgesel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u0130ran’la i\u015fbirli\u011fi yaparak koruma e\u011filiminde olacakt\u0131r. Bug\u00fcn Orta Do\u011fu’nun en g\u00fc\u00e7l\u00fc, en g\u00fcvenli, en itibarl\u0131 \u00fclkesi hi\u00e7 tart\u0131\u015fmas\u0131z \u0130ran’d\u0131r. Zay\u0131f d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f TC devleti \u0130ran’a mecburdur. \u0130ki \u00fclkenin \u00a0tarihsel ili\u015fkilerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, T\u00fcrkiye, \u0130ran’\u0131 ne zaman d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rm\u0131\u015fsa, zarar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu haliyle T\u00fcrkiye, Suriye ve Irak gibi sorun ba\u015fl\u0131klar\u0131nda \u0130ran’\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na daha fazla yakla\u015fma ihtiyac\u0131 duyacakt\u0131r.<\/p>\n
6) \u0130\u015eB\u0130RL\u0130K\u00c7\u0130 BURJUVAZ\u0130: Emperyalizmin b\u00f6lgemizdeki operasyonlar\u0131, bu operasyonlarda kullan\u0131lmak i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f \u00a0bir proje olarak AKP-CEMAAT koalisyonunu, s\u0131n\u0131f olarak \u00a0i\u015fbirlik\u00e7i burjuvazi kar\u015f\u0131s\u0131nda, g\u00f6reli de olsa, \u00a0\u00f6zerk hale getirmi\u015f, bu s\u0131n\u0131f\u0131n s\u00f6z konusu proje-koalisyonun hamlelerine, oldu-bittilerine sorgusuz onay vermesini temin etmi\u015fti. Yani h\u00fck\u00fcmetin eli, burjuva s\u0131n\u0131f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, emperyalizmin talepleri do\u011frultusunda racon kesen bir otorite olarak nispeten g\u00fc\u00e7lenmi\u015fti. \u00a0S\u0131n\u0131f\u0131n emperyalizme ekonomi-politik olarak yeni ko\u015fullarda entegrasyonunu, eleyerek, tasfiye ederek, d\u00f6n\u00fc\u015fmeye zorlayarak, ama bununla beraber \u00e7evre sermayesini de merkeze entegre ederek, genel olarak s\u0131n\u0131f\u0131 s\u00f6z konusu emperyalist \u00e7\u0131karlar etraf\u0131nda birle\u015ftirerek h\u0131zland\u0131rmak gibi bir rol oynam\u0131\u015f, bu rol dolay\u0131s\u0131yla s\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6zerk hareket edebilme kapasitesine sahip olmu\u015ftu. Burada, kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir i\u015flev g\u00f6rmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Erdo\u011fan’\u0131n sahip oldu\u011fu karizmatik politik ki\u015fili\u011fin rol\u00fcn\u00fc de ihmal etmemek gerekir.<\/p>\n
AKP, emperyalist b\u00f6lgesel politikalar\u0131n, \u00f6nceliklerin tadil ya da revize edildi\u011fini kavrayamayarak ger\u00e7eklikten kopunca, misyonunu tamamlam\u0131\u015f oldu. Art\u0131k yeni b\u00f6lgesel-stratejik emperyalist talepler kar\u015f\u0131s\u0131nda engeller \u00e7\u0131karmaya, en az\u0131ndan ayak diremeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 zamanda, toplumun en \u00fcretken, en dinamik, y\u00fcz\u00fc Bat\u0131’ya d\u00f6n\u00fck kesimlerinin iradesinde ifadesini bulan toplumsal me\u015fruiyet taban\u0131 da s\u00fcrekli erozyona u\u011framaktayd\u0131. \u00a0Zaten darbe giri\u015fimini, darbenin NATO ile olan ili\u015fkisini de buradan hareketle izah etmek do\u011fru olur. Darbe giri\u015fimi daha \u00f6nceden bir aya\u011f\u0131ndan mahrum kalm\u0131\u015f h\u00fck\u00fcmetin ayakta kalmas\u0131n\u0131, eskiden oldu\u011fu gibi “racon kesen” \u00f6zerk otorite olarak yoluna devam etmesini olanaks\u0131z hale getirdi. \u00a0Muhtemelen kendisine ba\u011fl\u0131 \u00a0askeri kanad\u0131 devreye sokarak darbenin engellenmesinde \u00f6nemli bir i\u015flev g\u00f6rm\u00fc\u015f olan tekelci sermayenin \u00a0h\u00fck\u00fcmetin eylemleri \u00fczerinde etki ve y\u00f6nlendirmede bulunma kapasitesi artm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fck\u00fcmetin darbe \u00f6ncesine kadar (genellikle) s\u00fcrd\u00fcrebildi\u011fi \u00f6zerklik kapasitesi, son giri\u015fim sonras\u0131nda a\u011f\u0131r bir darbe alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
7) \u00a0TAYY\u0130P ERDO\u011eAN: Her ne kadar darbenin hedefi ise de Erdo\u011fan, darbenin tamamlanmam\u0131\u015f \u00a0olmas\u0131yla sokak ve cami kalabal\u0131\u011f\u0131n\u0131 arkas\u0131na al\u0131p arzulad\u0131\u011f\u0131 diktatoryal g\u00fcc\u00fc anayasal bir \u00e7er\u00e7eveye oturtma olana\u011f\u0131 yakalam\u0131\u015ft\u0131r (1). Yani bir kar\u015f\u0131-darbe yapma olana\u011f\u0131na sahip olmu\u015ftur. OHAL bu yolda \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n
Bununla beraber, zaten darbe \u00f6ncesi hayli daraltm\u0131\u015f oldu\u011fu demokratik alanda b\u00f6yle bir darbe giri\u015fimi, aksak da olsa \u00fczerinde durmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 zemini tamamen daraltmak gibi bir sonu\u00e7 do\u011furacak, siyasal esneklik kabiliyeti s\u0131f\u0131rlanacak, muhalefeti, yeni ittifaklar i\u00e7inde geni\u015fleyerek sindirme olana\u011f\u0131 bulamayacakt\u0131r. K\u0131r\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lenecektir. Bu bak\u0131mdan \u00f6ncelikle uzla\u015fma, (\u00f6zellikle de, CHP ve T\u00fcrk ulusalc\u0131 kesimlerle) ittifak aray\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7inde olmas\u0131 anla\u015f\u0131labilir bir haldir. Ancak s\u00fcrd\u00fcrebilir de\u011fildir. Erdo\u011fan bir politik fig\u00fcr olarak, kitlesel deste\u011fi ne olursa olsun, kendisini t\u00fcketmi\u015ftir. Uluslararas\u0131 ve ulusal ekonomi-politik dayanaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcvenilirli\u011fini kaybetmi\u015ftir. Burjuva d\u00fczeninin yeniden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde Erdo\u011fan’la tesis edilmesi s\u00f6z konusu i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fczen oyuncular\u0131 ad\u0131na \u00e7ok risklidir.<\/p>\n
Yukar\u0131da madde madde yap\u0131lan kurgu, \u00a0k\u0131sa erimde g\u00f6zlemlenen veya g\u00f6zlemlenebilecek olanaklar ve olas\u0131 sonu\u00e7lara dayan\u0131yor. \u00a0D\u00fcnyada b\u00fcy\u00fck bir kap\u0131\u015fmayla sonu\u00e7lanmas\u0131 olas\u0131 bir hegemonya krizi var. 16 yy’dan beri hi\u00e7 bir kapitalist hegemonik \u00a0g\u00fc\u00e7 bar\u0131\u015f i\u00e7inde bu konumundan feragat etmemi\u015f. Daha \u00f6nceki yaz\u0131larda bundan s\u00f6z etmi\u015ftim. T\u00fcrkiye de ne olursa olsun, \u00e7ok ge\u00e7meden, \u00a0 yeniden emperyalist \u00e7\u0131karlara hizmet edecek \u015fekilde, “yeni” yap\u0131, s\u00f6ylem ve fig\u00fcrler etraf\u0131nda tadil edilecektir. B\u00f6yle bir d\u00fcnya konjonkt\u00fcr\u00fcnde T\u00fcrkiye’nin bu d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hali herhalde pek uzun s\u00fcrmeyecektir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’yi kavramak, analiz ederek do\u011fru politikalar \u00fcretmek bak\u0131m\u0131ndan sadece T\u00fcrkiye’ye odaklanmak, ya da sadece T\u00fcrkiye’den etrafa, d\u00fcnyaya bakmak bizim i\u00e7in aldat\u0131c\u0131 olur. E\u015f zamanl\u0131 olarak etraf\u0131m\u0131zdan, d\u00fcnyadan da T\u00fcrkiye’ye bakabilme yetene\u011fine sahip olmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n
NOTLAR:<\/p>\n
1) T\u00fcrkiye’de siyasal elitler hatta onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan sol ve sa\u011f g\u00fc\u00e7ler her zaman \u015fu ya bu \u00f6l\u00e7\u00fcde, siyasal ve sosyal de\u011fi\u015fimlerin devlet ya da siyasal elitler arac\u0131l\u0131\u011fyla yap\u0131lmas\u0131na gerekti\u011fini vaz’ eden \u00a0Tanzimat metoduna ba\u011fl\u0131 kald\u0131lar. Haziran 2013’te halk s\u0131n\u0131flar\u0131 kitlesel olarak kendili\u011finden sokaklara \u00e7\u0131karak siyaseten gidi\u015fata m\u00fcdahil olmu\u015flard\u0131. Son darbe giri\u015fimi sonras\u0131nda \u00fclkemizde belki de ilk kez bir h\u00fck\u00fcmet kendi kitlesinden sokaklara \u00e7\u0131karak darbeyi \u00f6nlemesini istemi\u015fti. Tabii bu ikincisi ifadesini, sa\u011f iktidarlar\u0131n belli bir davran\u0131\u015f modeline uygun olarak “haz\u0131r k\u0131talar”, “ta\u015f\u0131ma kalabal\u0131klar” da buluyor.<\/p>\n
Ne olursa olsun bu t\u00fcr \u00e7a\u011fr\u0131lar, halk kitlelerinin sokaklara \u00e7\u0131kmas\u0131, sokaklara al\u0131\u015fmas\u0131, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn sokaklarda oldu\u011fu bilincine ermesine katk\u0131 yapar. Siyaset esnaf\u0131n\u0131 sahne d\u0131\u015f\u0131na itebilir. \u00a0Bu bak\u0131mdan sa\u011fdan da gelse olumludur. Olumludur \u00e7\u00fcnk\u00fc, solu da \u00e7ok ge\u00e7meden soka\u011fa \u00e7ekecektir. Zaten sa\u011f da, d\u00fczen ad\u0131na ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak risk olu\u015fturacak \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n arkas\u0131nda uzun boylu duramaz.<\/p>\n
Sonra politikle\u015fmi\u015f halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n sokaklar\u0131 mesken tutmas\u0131, T\u00fcrkiye sol hareketinde hasara yol a\u00e7m\u0131\u015f Tanzimat metodunun a\u015f\u0131lmas\u0131, itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan devrimcilerin lehinedir. Kendi g\u00f6be\u011fini kendi kesmesi yetene\u011fini kazanma olana\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bir \u015fey daha, AKP’nin ta\u015f\u0131ma bir kalabal\u0131\u011f\u0131 Taksim’de toplarken Gezi’yi taklit etti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Hatta sanki Gezi’nin r\u00f6van\u015f\u0131ym\u0131\u015f bir izlenim yaratmak istemektedir. Ama Gezi’de devlete, dikta giri\u015fimlerine, kendi olanaklar\u0131yla, dayan\u0131\u015fmas\u0131yla \u00a0kafa tutan bir halk vard\u0131. \u015eimdiyse, itaatk\u00e2r, ta\u015f\u0131ma, besleme bir g\u00fcruh var. Yaln\u0131z bu bile AKP’nin \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131na karine te\u015fkil etmiyor mu?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
En erken sonu\u00e7lar\u0131, getirileri itibar\u0131yla darbe hangi g\u00fc\u00e7lerin i\u015fine yarad\u0131? 1) ABD : TC ve devleti ve onun TSK’s\u0131 \u00e7\u00f6k\u00fcp, i\u015flemez hale gelince, T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgesinde operasyonel kabiliyeti de dumura u\u011frad\u0131. Suriye ve Irak’ta Amerikan \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 tehdit etme, \u00a0\u015fantaj yapma olanaklar\u0131 … Okumaya devam et