![\"\"](\"http:\/\/haber.sol.org.tr\/sites\/default\/files\/styles\/newsimagestyle_615x410\/public\/ekran_resmi_2015-11-14_16.55.32.png?itok=DUzLMrgO\")
<\/p>\n<\/p>\n
Bu karikat\u00fcr\u00fc www.sol.org.tr<\/strong> sitesinden ald\u0131m<\/p>\n \u00d6nce \u015funu s\u00f6ylemem laz\u0131m: Bug\u00fcn bu y\u00fczde 50 oyla se\u00e7ilmi\u015f h\u00fck\u00fcmetin \u00f6mr\u00fc fazla uzun olmayacak. Suriye’de yenilgiyi kabul etmek istemeyenler tasfiye olacaklar. Daha \u00f6nce bir ka\u00e7 kez s\u00f6ylemi\u015ftim. \u00a0Yaln\u0131z bu kez “beklenenden dahi k\u0131sa olacak” kayd\u0131n\u0131 da d\u00fc\u015fmek isterim. T\u00fcrkiye, Fransa ve S.Arabistan, Suriye sorununda ger\u00e7eklikten kopmu\u015f \u00a0haldeler. Yeni konjonkt\u00fcre direniyorlar. Bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin Suriye ile ilgili aralar\u0131nda yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 gizli antla\u015fmalar var. Antla\u015fmalar\u0131n i\u00e7eri\u011fi gizli olabilir ama antla\u015fmalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u0131r de\u011fil. Bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin daha fazla direnmeleri, daha fazla bata\u011fa saplanmalar\u0131 anlam\u0131na gelecektir. Bug\u00fcn, mesela, \u00a0K\u00fcrt b\u00f6lgelerindeki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 bu yeni konjonkt\u00fcrden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemeyiz.<\/p>\n \u015eimdi, Antalya’da bir zirve var. Bu zirve 19yy ve 20 yy’daki emperyalist payla\u015f\u0131m tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zirvelere benziyor. Herhalde 21 yy’\u0131n ilk \u00f6nemli zirvesi olacakt\u0131r. Elbette bar\u0131\u015f ve istikrar ad\u0131na kal\u0131c\u0131 bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmas\u0131 beklenmemelidir. Ge\u00e7mi\u015fte bu t\u00fcr zirveler ya b\u00fcy\u00fck sava\u015flar \u00f6ncesinde ya da sonras\u0131nda yap\u0131l\u0131rd\u0131. Her defas\u0131nda, \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak sunulan\u0131n asl\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck belalar\u0131n habercisi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n Anglo-Amerikan hegemonyas\u0131 s\u00f6n\u00fcyor. Tarihte hi\u00e7 bir hegemonik g\u00fc\u00e7 yerini ba\u015fka bir g\u00fcce veya g\u00fc\u00e7lere bar\u0131\u015f i\u00e7inde terk etmiyor. Kapitalizmin bir d\u00fcnya sistemi haline gelmek yolunda dev ad\u0131mlar att\u0131\u011f\u0131 16 yy’dan beri durum b\u00f6yle. Son b\u00fcy\u00fck sava\u015f, 2.D.Sava\u015f\u0131 n\u00fckleer bir sava\u015ft\u0131. Bu sava\u015f\u0131n sonuna do\u011fru ABD, y\u00fckselen hegemonik g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu atom bombalar\u0131yla ilan etmi\u015fti. Bu konuya da daha \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131mda bir \u00e7ok kez de\u011finmi\u015f oldu\u011fum i\u00e7in ge\u00e7iyorum.<\/p>\n Yine ge\u00e7erken, modern siyasal tarihte, bu t\u00fcr emperyal payla\u015f\u0131m m\u00fccadelelerinin k\u0131z\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 devirlerde, “bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri” \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda sansasyonel ter\u00f6r olaylar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hatta yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olundu\u011funu bir kez daha belirtmek isterim.<\/p>\n Neden Fransa? Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi 1830 y\u0131l\u0131nda Cezayir’in i\u015fgaliyle ba\u015flad\u0131. Bu i\u015fgalin hemen sonras\u0131nda Fransa’da devrim oldu, Bourbon ailesine mensup Kral 10.Charles’\u0131n yerine Orleans hanedan\u0131na mensup akrabas\u0131 Louis -Philippe kral oldu. Bir devrimdi, \u00e7\u00fcnk\u00fc burjuvazi ve \u00f6zellikle de onun finans fraksiyonu, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin ve k\u0131smen de proleterlerin deste\u011fiyle iktidar\u0131 kesin olarak alm\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn bu toplumsal alt \u00fcst olu\u015f, Frans\u0131z Devrimi\u00a0sonras\u0131 girilen birbirini izleyen uzun Restorasyon d\u00f6nemleri i\u00e7inde cereyan etmi\u015fti. Louis -Philippe cumhuriyeti de\u011fil ama me\u015fruti monari\u015fiyi tesis etmi\u015fti.<\/p>\n Bu devrim\/restorasyon devri modern Frans\u0131z tarihinde toplumsal alt \u00fcst olu\u015flar\u0131n, devrimci m\u00fccadelelerin \u00a0en \u015fiddetli ve s\u00fcre\u011fen \u015fekilde ya\u015fanm\u0131\u015f oldu\u011fu bir devirdir. Bug\u00fcn dahi her devrimcinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gereken \u00f6\u011fretici bir d\u00f6nemdir. Farkl\u0131 siyasal g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler alt\u0131nda kesintili olarak 1871’e kadar a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 yetmi\u015f k\u00fcsur y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgecilik tarihinde “Cezayir sorunu” yak\u0131n zamanlara kadar farkl\u0131 kombinasyonlar, g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler alt\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir yer tutmu\u015ftur. En \u00e7ok da, “ezilen halklar\u0131n kurtar\u0131lmas\u0131” \u015fiar\u0131 alt\u0131nda savunulmu\u015f, me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmak istenmi\u015ftir. Bu me\u015frula\u015ft\u0131rma giri\u015fiminde “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc sol” her zaman e\u015fsiz hizmetler vermi\u015ftir.<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede, Kom\u00fcn’\u00fcn \u00f6nde gelen d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan, ba\u015f kasaplar\u0131ndan birisi olan, “solcu”, “liberal”, “cumhuriyet\u00e7i”, “laik” gibi sanlar yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan ( Kom\u00fcn bast\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra hemen Paris Belediye Ba\u015fkan\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131) Jules Ferry’i (1832-1893) hat\u0131rlayal\u0131m. Neden onu \u015fimdi hat\u0131rl\u0131yoruz? Fransa cumhurba\u015fkan\u0131 Hollande y\u00fcz\u00fcnden. Bu yak\u0131nlarda Fransa’n\u0131n “sosyalist” cumhurba\u015fkan\u0131 Jules Ferry’den \u00f6vg\u00fcyle bahsetmi\u015f, sayg\u0131lar\u0131n\u0131 sunmu\u015ftu.<\/p>\n Her zaman Fransa’n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgelerini geni\u015fletmesini savunmu\u015f “solcu” Jules Ferry, 1871’de Alsace Almanlara kaybedildikten sonra ” \u015fimdi Fransa’n\u0131n Alsace’\u0131n yerini dolduracak yeni s\u00f6m\u00fcrgelere ihtiyac\u0131 var” diyerek, Afrika ve \u00c7in-Hindi’ni i\u015faret etmi\u015f, biraz sonra da etkileri ta Vietnam sava\u015f\u0131na kadar s\u00fcrecek me\u015fhur “Tonkin provokasyonu” nu tezgahlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlara bakarak, “Hollande ni\u00e7in b\u00f6yle bir \u015fey yapma ihtiyac\u0131 duymu\u015f olabilir” diye uzun uzun d\u00fc\u015f\u00fcnmeye gerek var m\u0131?<\/p>\n Zaman\u0131 biraz geriye alal\u0131m. 2010 y\u0131l\u0131nda, Fransa ve \u0130ngiltere, Lancaster House Agreement denilen ( Daha \u00f6nce, 60’l\u0131 y\u0131llarda yap\u0131lm\u0131\u015f, \u00a0Afrika’da “Rodezya sorunu” etraf\u0131nda, yani yine bir s\u00f6m\u00fcrgeci ba\u011flam\u0131 bulunan ayn\u0131 ta\u015f\u0131yan antla\u015fmayla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r) bir “i\u015fbirli\u011fi, savunma ve g\u00fcvenlik” antla\u015fmas\u0131 imzalad\u0131lar. \u00a0Yeni bir t\u00fcr Sykes-Picot da denebilir. Bu emperyalist antla\u015fmayla, Fransa ve \u0130ngiltere, Amerika’n\u0131n BOP operasyonlar\u0131na do\u011frudan ve etkin bir \u015fekilde dahil olacaklard\u0131. Antla\u015fman\u0131n bir \u00e7ok maddesi gizli tutulmu\u015ftur. Antla\u015fmayla, Orta Do\u011fu’da despotik, anti-demokratik rejimlerin tasfiyesi h\u0131zland\u0131r\u0131lacak, “demokratik, h\u00fcmaniter” rejimlerin kurulmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131. “Arap bahar\u0131”, ABD’nin “renkli devrimler” inden esinlenilerek \u00a0ilk kez bu toplant\u0131da kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, \u00f6nce Libya ve Suriye e\u015f zamanl\u0131 olarak Frans\u0131z ve \u0130ngiliz u\u00e7aklar\u0131 taraf\u0131ndan etkili bir \u015fekilde bombalanacakt\u0131. Sonra El Kaide ve t\u00fcrevi cihat\u00e7\u0131 lejyonerler karadan devreye sokulacakt\u0131. Fransa ad\u0131na bu antla\u015fman\u0131n ba\u015f mimar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilecek ki\u015fi, “neo-con” A. Juppe idi.<\/p>\n Gelgelelim Fransa, bir uyan\u0131kl\u0131k yaparak, “ilk darbeyi vuran mal\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr” mant\u0131\u011f\u0131yla \u0130ngiltere’yi ekip, kararla\u015ft\u0131r\u0131lan tarihten \u00a0iki g\u00fcn \u00f6nce Libya’y\u0131 bombalamaya ba\u015flad\u0131. Tabii ABD ve \u00f6zellikle \u0130ngiltere \u00e7ok k\u0131zd\u0131lar. Fransa’y\u0131 protesto ettiler. Yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131lar. Bu y\u00fczden Suriye’nin bombalanmas\u0131ndan o zaman vazge\u00e7ilmi\u015fti. Fransa’da bu i\u015fi yapan Sarkozy’nin \u00a0ba\u015f\u0131na gelenleri de biliyoruz. Sonu\u00e7 olarak Libya, Fransa ad\u0131na tam bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 oldu.<\/p>\n Ancak bu kez Hollande y\u00f6netimi Suriye’de i\u015fleri s\u0131k\u0131 tutmaya karar verdi. Bir yandan Fransa i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda “ilerici, liberal, demokrat” g\u00fc\u00e7ler kullan\u0131larak, hedef al\u0131nan veya s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilecek olan \u00fclkelere kar\u015f\u0131 hep yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, bir kez daha, ideolojik, dezenformasyon kampanyas\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131. Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00a0 “Diktat\u00f6r, Suriye halklar\u0131n\u0131n kasab\u0131 zalim Esad” muhabbeti ba\u015flat\u0131ld\u0131.( Bir \u00f6rnek olmas\u0131 ad\u0131na, \u00a0o malum koronun bizdeki acentalar\u0131n\u0131n asl\u0131nda hep ayn\u0131, bilindik \u015fablona g\u00f6re kurgulanm\u0131\u015f olan yaz\u0131lar\u0131 \u00a0i\u00e7in BirG\u00fcn Gazetesi kolleksiyonlar\u0131n\u0131 \u00f6nerebilirim).<\/p>\n Fransa, bu kez \u0130ngiltere ve ABD’nin bilgisi ve deste\u011fi dahilinde, \u00dcrd\u00fcn’de, k\u0131saca \u00d6SO olarak tan\u0131nacak \u00f6rg\u00fct\u00fc kurdu. Bunu yaparken T\u00fcrkiye’den lojistik destek ald\u0131. Bu lejyoner s\u00f6m\u00fcrgeci \u00f6rg\u00fct\u00fcn sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 yine El Kaide havuzundan dev\u015firildi. B\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu, ABD ve T\u00fcrkiye marifetiyle Libya’dan ta\u015f\u0131nd\u0131. Bu trafi\u011fi y\u00f6neten Libya’daki ABD b\u00fcy\u00fck el\u00e7isi, nakil i\u015flemlerindeki aksakl\u0131klar\u0131 gidermek i\u00e7in T\u00fcrk b\u00fcy\u00fck el\u00e7iyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fckten bir g\u00fcn sonra muhtemelen cihat\u00e7\u0131lar aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klar nedeniyle \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n \u00d6SO’nun ilk komutan\u0131 Suriyeli Riyad El Esad oldu. Suriye’deki me\u015fru y\u00f6netimin ba\u015f\u0131nda bulunan Esad ve ailesiyle hi\u00e7 bir yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bulunmayan bu zat, sanki Esad y\u00f6netiminin ve Esad ailesinin bir par\u00e7as\u0131ym\u0131\u015f, ve o dahi ba\u015fkald\u0131r\u0131yormu\u015f gibi sunulmu\u015ftu. Emperyalist sava\u015flar\u0131n sadece askeri bir boyutu olmuyor tabii.\u00a0Enformatik bir boyutu da oluyor.\u00a0\u00a0Bu komutan m\u00fcsveddesi muhtemelen ismi y\u00fcz\u00fcnden tercih edilmi\u015ftir. Ha bir de, bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn bayra\u011f\u0131 var. O da Fransa taraf\u0131ndan tespit edilmi\u015fti: Suriye’deki eski Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgeci y\u00f6netiminin bayra\u011f\u0131. \u00d6rg\u00fct, ba\u015fkenti Humus olan “\u00f6zg\u00fcr Suriye Cumhuriyeti” kurmak amac\u0131nda oldu\u011funu belirtiyordu. Neden Humus? Humus, eski s\u00f6m\u00fcrgeci Frans\u0131z y\u00f6netiminin de ba\u015fkentiydi. Emperyalizm yanl\u0131s\u0131 i\u015fbirlik\u00e7i s\u00fcnni Araplar\u0131n kalesi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n Fransa, bu \u00f6rg\u00fctteki cihat\u00e7\u0131lar\u0131n “\u0131l\u0131ml\u0131 islamc\u0131” olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, \u00f6rg\u00fct\u00fc do\u011frudan kendi genelkurmay\u0131n\u0131n kontrol\u00fcne al\u0131yordu. Biraz daha sonra \u00d6SO 3000 sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131yla Humus’a sald\u0131rd\u0131. Bu “\u0131l\u0131ml\u0131lar”\u0131n ele ge\u00e7irdikleri yerlerde e\u015fcinselleri binalar\u0131n balkonlar\u0131ndan spektak\u00fcler bir \u015fekilde a\u015fa\u011f\u0131ya att\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri izlemi\u015ftik. Yine bu “\u0131l\u0131ml\u0131lar”\u0131n \u015eeriat Mahkemeleri kurarak, Esad yanl\u0131s\u0131 veya Alevi olduklar\u0131 i\u00e7in 150 ki\u015fiyi \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131, bunlar\u0131 bo\u011fazlar\u0131n\u0131 keserek \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerini, g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini internetten yay\u0131nlam\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yoruz.<\/p>\n \u00d6SO’nun Suriye i\u00e7lerinde ilerlemesi, Suriye ordusu kar\u015f\u0131s\u0131nda mevziler kazanm\u0131\u015f olmas\u0131, Frans\u0131zlar\u0131n temin ettikleri geli\u015fmi\u015f anti-tank f\u00fczelerle m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftu. O s\u0131ralarda herhalde Frans\u0131z halk\u0131n\u0131n kahir ekseriyetini temsil eden ahali televizyonlar\u0131 ba\u015f\u0131nda bu ba\u015far\u0131lar\u0131 \u015fanl\u0131 ge\u00e7mi\u015fin yeniden ihyas\u0131n\u0131n somut bir tezah\u00fcr\u00fc olarak hu\u015fu i\u00e7inde izlemekteydi.<\/p>\n Tam bu s\u0131ralardayd\u0131, eski Frans\u0131z cumhurba\u015fkan\u0131, sa\u011fc\u0131 Valery Giscard D’Estaing sahne alarak Birle\u015fmi\u015f Milletler’in Suriye’yi tekrar Frans\u0131z Manda Y\u00f6netimi’ne vermesini talep etmi\u015fti. \u00a0Me\u015fhur Sykes-Picot antla\u015fmas\u0131n\u0131n Frans\u0131z mimar\u0131 G.Picot’nun, Valery G. D’Estaing’in \u00a0b\u00fcy\u00fck kuzeni oldu\u011funu da hat\u0131rlatay\u0131m.<\/p>\n Bilindi\u011fi gibi, 2.D.Sava\u015f\u0131’ndan sonra Sovyetler Birli\u011fi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki \u00a0sosyalist d\u00fcnyan\u0131n BM’de artan a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla BM art\u0131k bu t\u00fcr s\u00f6m\u00fcrgeci kararlar alamaz olmu\u015ftu.<\/p>\n Yeri gelmi\u015fken, \u015fu “manda y\u00f6netimi” kavram\u0131 hakk\u0131nda da bir ka\u00e7 \u015fey s\u00f6yleyeyim. ABD ve Britanya devleti aras\u0131nda emperyalist rekabet h\u0131z kazan\u0131nca, k\u00f6kleri ta Monroe doktrininde bulunan (Bu doktrin, Amerika Ba\u015fkan\u0131 Monroe’nun 1823’te Meclis’te duyurdu\u011fu, Britanya’n\u0131n Amerika k\u0131talar\u0131nda s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme faaliyetlerine izin verilemeyece\u011fini dair yeni Amerikan d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli ilkesini i\u00e7erir. Asl\u0131nda b\u00f6ylece ABD s\u00f6z konusu k\u0131talar\u0131n kendi emperyalist planlar\u0131n\u0131n arka bah\u00e7esi oldu\u011funu ilan etmi\u015f oluyordu. Britanya’ya “buralar bana ait sana yedirmem” demek istiyordu) esas\u0131n\u0131 “uluslar\u0131n kendi kaderlerini tayin hakk\u0131” ilkesinin olu\u015fturdu\u011fu Wilson Doktrini’ni \u00a0d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n merkezine koymu\u015ftu. ABD’nin izolasyonist d\u0131\u015f politikay\u0131 terk edip Avrupa’ya a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00a0siyasal ve ideolojik bir arac\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmesi gereken bir doktrindir.<\/p>\n Kab\u0131na s\u0131\u011fmayan Amerikan kapitalizmi, Britanya’n\u0131n geleneksel s\u00f6m\u00fcrgecilik anlay\u0131\u015f\u0131 yerine “yeni-s\u00f6m\u00fcrgeci” bir anlay\u0131\u015f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131yordu. Bu \u00e7er\u00e7evede, “s\u00f6m\u00fcrge” yerine “manda” kavram\u0131 kullan\u0131l\u0131yordu. Mandac\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131, hedef \u00fclkelerde entelekt\u00fcel i\u015fbirlik\u00e7iler bulmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor, s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi bu yeni ambalaj\u0131 i\u00e7inde me\u015frula\u015ft\u0131rmak kolayla\u015f\u0131yordu. Ayn\u0131 zamanda, hedef \u00fclkelerin egemenleri, b\u00fcrokratlar\u0131 i\u00e7in daha kabul edilebilir bir siyasal \u00e7er\u00e7eve \u00f6neriyordu (1)<\/p>\n Devam edelim. 1.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Osmanl\u0131 devleti da\u011f\u0131l\u0131nca Mekke Emiri \u015eerif H\u00fcseyin, Mekke ve Medine’de \u0130ngiltere’nin (me\u015fhur Lawrence’\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc hat\u0131rlayal\u0131m) telkiniyle ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan etmi\u015fti. Daha sonra 1918’de, emperyalistlerin deste\u011fi alt\u0131nda \u015eerif H\u00fcseyin’in o\u011flu Emir Faysal \u015eam’da ge\u00e7ici bir Arap h\u00fck\u00fcmeti kurmu\u015ftu. Suriye’deki durum Wilson prensiplerinin uygulanabilmesi bak\u0131m\u0131ndan uygundu. “Manda” olmak talebi vard\u0131. Ancak \u00e7ok ge\u00e7meden bu i\u015fbirlik\u00e7i ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 Suriye halklar\u0131 ayakland\u0131lar. Faysal, Fransa’dan yard\u0131m istedi. Fransa “manda” y\u00f6netimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde Suriye’yi kolonile\u015ftirdi. Ba\u015fkent S\u00fcnnilerin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu Humus’a ta\u015f\u0131nd\u0131. Yeni bir s\u00f6m\u00fcrge bayra\u011f\u0131 yap\u0131ld\u0131. Buna g\u00f6re bayrak \u00fczerinde yer alan \u00fc\u00e7 renkten ye\u015fil, \u015eii Fat\u0131mi ge\u00e7mi\u015fi; beyaz, Emevi ge\u00e7mi\u015fi; siyah, Abbasi ge\u00e7mi\u015fi temsil ediyordu. \u00dc\u00e7 y\u0131ld\u0131z ise Alevi, D\u00fcrzi ve H\u0131ristiyan az\u0131nl\u0131klar\u0131 temsil ediyordu.<\/p>\n Fransa daha sonra Suriye’ye ait olan L\u00fcbnan’\u0131 Suriye’den ay\u0131rd\u0131. L\u00fcbnan’da Maruni katoliklerin denetiminde bir devlet kurmak istiyordu. Ortodoks h\u0131ristiyanlar\u0131 bast\u0131rmadan bunu ba\u015faramazd\u0131. \u00a0Bu yeni devlet, kendisi i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehditi daha \u00e7ok Suriye’nin kuzeyinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f Ortodoks hristiyanlar ve onlarla siyasal i\u015fbirli\u011fine yatk\u0131n Aleviler olarak tan\u0131ml\u0131yordu. Aleviler hen\u00fcz siyasal olarak \u00f6rg\u00fctl\u00fc de\u011fildi. Yeni manda y\u00f6netimi s\u00fcrekli olarak bu b\u00f6lgeye askeri sald\u0131r\u0131lar d\u00fczenliyordu. Kesin bir netice al\u0131nam\u0131yordu. Bu y\u00fczden Suriye’nin kuzeyinde kontrol\u00fc sa\u011flamak s\u00f6m\u00fcrgeci Frans\u0131z y\u00f6netimine \u00a0pahal\u0131ya mal oluyordu. S\u00f6z konusu Ortodoks h\u0131ristiyan ve Alevi muhaliflerin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 kent Antakya idi (Aleviler hen\u00fcz siyasal manada bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck g\u00f6stermiyorlard\u0131)<\/p>\n Fransa’da, Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgeci siyasetinin “sol” temsilcilerinden, Jules Ferry’nin prototipi oldu\u011fu siyasal fig\u00fcrlerden birisi olan “sosyalist” Leon Blum ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda\u00a0Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmeti kuruldu. Halk Cephesi b\u00fct\u00fcn s\u00f6m\u00fcrgeleri azad edece\u011fini vaat etmi\u015f, ama beklenece\u011fi gibi, h\u00fck\u00fcmet olur olmaz bu vaadini unutmu\u015ftu. Avrupa’da ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fclkelerin Alman ve Frans\u0131z emperyalistleri taraf\u0131ndan Nazilere \u00a0pe\u015fke\u015f \u00e7ekildi\u011fi g\u00fcnlerde, Suriye’nin kuzeyindeki ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131ndan bunalm\u0131\u015f Halk Cephesi de Antakya’y\u0131 yeni T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ne sorunsuz bir \u015fekilde (hatta seve seve) pe\u015fke\u015f \u00e7ekiyordu (1939). Frans\u0131z ve Suriye egemenleri, L\u00fcbnanl\u0131 katolikler b\u00f6lgedeki Ortodoks h\u0131ristiyan ve Alevi halktan nefret ediyorlard\u0131. Fransa \u00f6zellikle b\u00f6lgenin gelece\u011fiyle ilgili Katolik projeleri dolay\u0131s\u0131yla Ortodoks h\u0131ristiyanlar\u0131n tasfiyesine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veriyordu. Leon Blum, Antakya’n\u0131n T\u00fcrklere verilmesiyle bu Ortodokslar\u0131n \u00e7ok ge\u00e7meden milliyet\u00e7i kemalistler \u00a0taraf\u0131ndan yok edilece\u011fini gayet iyi biliyordu. Nitekim, \u00f6yle de oldu.<\/p>\n 2.D.Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Suriye’nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talebine Fransa, a\u011f\u0131r bir bombard\u0131man ve katliamlarla yan\u0131t verdi. \u00dclkedeki halklar, dinsel gruplar birbirlerine kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131ld\u0131. Fransa o kadar g\u00f6z\u00fcn\u00fc karartm\u0131\u015ft\u0131 ki, \u00a0ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k karar\u0131 alan Suriye parlamentosunu dahi bombalam\u0131\u015ft\u0131. Suriye devleti SSCB’nin deste\u011fini de alarak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, yine SSCB’nin deste\u011fi sayesinde bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 konsolide etmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n NOTLAR:<\/p>\n 1) “Wilson doktrini” nin s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrgelerde ayd\u0131nlar\u0131 nas\u0131l cezbetmi\u015f oldu\u011funa dair bizden iyi bir \u00f6rnek Halide Edip han\u0131md\u0131r. Halide Edip han\u0131m, daha 13-15 ya\u015flar\u0131nda iken, Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda mebzul miktarda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bulunan emperyalist -misyoner okullar\u0131ndan birisi olan \u00dcsk\u00fcdar Amerikan K\u0131z Koleji’nde yat\u0131l\u0131 olarak kaydedilmi\u015f, orada “sister”lar g\u00f6zetiminde iflah olmaz bir Amerikanc\u0131 olarak yeti\u015ftirilmi\u015fti (Demek ki, bir cumhuriyet i\u00e7in olmazsa olmaz olan \u00d6\u011fretim Birli\u011fi ilkesini sadece \u0130mam Hatip Okullar\u0131 de\u011fil, bu Yabanc\u0131 Okullar da ihlal ediyorlar). \u00a0Halide Edip, \u0130stanbul’un i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda yurdun bir \u00e7ok yerinde i\u015fgale kar\u015f\u0131 mitingler tertip edilmesinde \u00f6nayak olmu\u015ftu.<\/p>\n Ancak i\u015fgalci g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda bulunan Amerika’n\u0131n ad\u0131n\u0131 bu g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda saym\u0131yor, ona toz kondurmuyordu. Ona g\u00f6re i\u015fgalciler, Frans\u0131zlar, \u0130ngilizler ve \u0130talyanlard\u0131. Oysa Amerika da i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerine asker vermi\u015fti. \u0130stanbul’da ba\u011f\u0131ms\u0131z karargahlar\u0131 bulunuyordu. Halide Edip, ABD i\u015fgalci g\u00fc\u00e7lerinin komutanlar\u0131yla dostane ili\u015fkiler i\u00e7indeydi. Zaman zaman bir araya geliyorlard\u0131. Mitingleri bu ko\u015fullarda ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fti. Halide han\u0131m asl\u0131nda liberal bir ill\u00fczyona maruz kalm\u0131\u015ft\u0131. Bir Amerikal\u0131 liberal olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. \u0130ngilizce d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Halide han\u0131m profesyonel bir siyaset\u00e7i de\u011fildi. Kafas\u0131 netle\u015fmi\u015f bir entelekt\u00fcel de de\u011fildi. En \u00f6nemlisi, bug\u00fcnk\u00fc liberaller gibi “u\u015fak” de\u011fildi.<\/p>\n Halide han\u0131mda ill\u00fczyon olan, istisna olan bu yeni vak’alarda ger\u00e7e\u011fin kendisidir, kurald\u0131r. Halide han\u0131m samimi bir \u015fekilde do\u011fruyu ar\u0131yordu. Bu \u015fimdiki ka\u015farlar \u00e7oktan bulmu\u015f olduklar\u0131 “do\u011fru”yu ars\u0131zca savunuyorlard\u0131. Halide han\u0131m cesurdu. \u0130\u015fbirlik\u00e7i de\u011fildi. D\u00f6nek olmam\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdikiler \u00a0\u00f6dlek, d\u00f6nek ve i\u015fbirlik\u00e7idir.<\/p>\n Bilindi\u011fi gibi, Halide Edip daha sonra Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’na da kat\u0131lm\u0131\u015f, yi\u011fit\u00e7e m\u00fccadele etmi\u015f, ama bu Amerikanc\u0131 liberal ill\u00fczyonun etkisini k\u0131rmay\u0131 ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7ok ge\u00e7meden, zaten s\u00fcrekli gerilim halinde bulundu\u011fu kemalist liderlikle \u00e7at\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Liberal kafa yap\u0131s\u0131yla devrimi anlayam\u0131yordu. B\u00fct\u00fcn bu d\u00f6nemi boyunca Halide Edip’in \u00a0tutarl\u0131 entelekt\u00fcel bir \u00e7izgisi olmu\u015f, bundan taviz vermemi\u015ftir. Halide Edip \u015fimdiki liberaller gibi sat\u0131lmam\u0131\u015f, sat\u0131n al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131. \u0130ll\u00fczyon da olsa, inand\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fcr\u00fcst\u00e7e savunmu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bu karikat\u00fcr\u00fc www.sol.org.tr sitesinden ald\u0131m \u00d6nce \u015funu s\u00f6ylemem laz\u0131m: Bug\u00fcn bu y\u00fczde 50 oyla se\u00e7ilmi\u015f h\u00fck\u00fcmetin \u00f6mr\u00fc fazla uzun olmayacak. Suriye’de yenilgiyi kabul etmek istemeyenler tasfiye olacaklar. Daha \u00f6nce bir ka\u00e7 kez s\u00f6ylemi\u015ftim. \u00a0Yaln\u0131z bu kez “beklenenden dahi k\u0131sa olacak” … Okumaya devam et