Syriza’yla ilgili tart\u0131\u015fmalar sadece \u00fclkemizde de\u011fil, uluslararas\u0131 sol \u00e7evrelerde de s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Tart\u0131\u015fma, bizdeki sol \u00e7evrelerde, genel hatlar\u0131yla ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak, Syriza’n\u0131n vaatlerini yerine getirip getiremeyece\u011fi etraf\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Ba\u015fl\u0131ca iki z\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015f iki farkl\u0131 arg\u00fcmana dayanarak konumlar\u0131n\u0131 savunuyor. Bir taraf diyor ki, Syriza’n\u0131n vaatleri sosyalist sol de\u011fildir. Dahas\u0131 o vaatler \u00e7er\u00e7evesinde dahi dediklerini yapamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun kapitalist d\u00fczenle, emperyalizm siyasetiyle bir sorunu yoktur. Tersine, krizdeki kapitalizmin, \u00fczerindeki toplumsal bas\u0131nc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in emek\u00e7i kitlelere kakalamak istedi\u011fi ill\u00fczyondan ibaret olas\u0131 bir \u00a0“sosyal iyile\u015ftirme” program\u0131n\u0131n uygulay\u0131c\u0131s\u0131 rol\u00fcn\u00fc sahiplenmi\u015ftir. Bu bak\u0131mdan bir projedir. D\u00fczenin, kitlesel sol talepleri, \u00f6nerileri kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na, i\u015fleyi\u015fine adapte etme giri\u015fiminin yeni bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Buna g\u00f6re Syriza bir toplumsal supap, merkezin d\u0131\u015f\u0131ndaki sol g\u00fc\u00e7leri etkisizle\u015ftirme arac\u0131 olarak ve nihayet kriz \u015fartlar\u0131nda bir hava yast\u0131\u011f\u0131 i\u015flevi g\u00f6rmesi i\u00e7in dizayn edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Di\u011fer eksen ise \u00f6zetle diyor ki, hay\u0131r, Syriza ger\u00e7ek\u00e7i sol \u00f6nlemlerle krizden, kemer s\u0131kmaktan bunalm\u0131\u015f kitlelerin kapitalizme kar\u015f\u0131 direni\u015finin oda\u011f\u0131d\u0131r. Anti-kapitalisttir. Kapitalizmin belini k\u0131rabilecek bir sosyalist programa sahiptir. Kapitalistlerin de\u011fil, emek\u00e7i halk\u0131n temsilcisidir.<\/p>\n
Syriza’n\u0131n se\u00e7imi kazand\u0131\u011f\u0131 ak\u015fam, bir \u00e7ok Avrupa kentinde, Amerika’da, bir \u00e7ok sol \u00e7evrede \u015f\u00f6lenler, sevin\u00e7 g\u00f6sterileri d\u00fczenlendi. Bu g\u00f6sterilere kat\u0131lan kesimlerin sevin\u00e7lerinin nedeni neydi? \u0130zleyebildi\u011fim kadar\u0131yla, bu kesimlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Syriza’dan kapitalist d\u00fczene kar\u015f\u0131 \u00f6nlemler almas\u0131n\u0131 ne talep ediyorlar, ne de bekliyorlard\u0131. Prof. Paul Krugmann da, \u00a0Prof. James Galbraith de sevinenler aras\u0131ndayd\u0131 mesela. Bu kesimler ve ki\u015filer Syriza’n\u0131n ne oldu\u011funu, ne olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 gayet net olarak g\u00f6rebiliyorlard\u0131.<\/p>\n
Onlara g\u00f6re Syriza, kapitalizmin bir zamanlar Bat\u0131’da oldu\u011fu gibi, yeniden sosyal dengeleri, insani kaygular\u0131 g\u00f6zeten, sosyal-demokratik \u00a0“hak\u00e7a d\u00fczen”ini tesis edebilecek bir alternatif olarak g\u00f6r\u00fclmeliydi. Kemer s\u0131kma politikalar\u0131na son verecek, kapitalizmin vah\u015fi g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerine gem vuracak bir siyasal g\u00fc\u00e7 olacakt\u0131. Bildik sosyal refah\u00e7\u0131 neo-klasik iktisat\u0131n yeniden devreye sokulmas\u0131 talebini y\u00fckseltecekti.<\/p>\n
Bu arada, yeri gelmi\u015fken, bu \u00e7evrelerin s\u0131k\u00e7a iddia ettikleri gibi,\u00a0sadece Sovyet sistemi de\u011fil, ondan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecek neo-klasik “sosyal demokratik” deneyim de tarih olmu\u015ftur. Bir daha ya\u015fanmas\u0131 kabil de\u011fildir. Marks kapitalizm \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde zaten me\u015fruiyete sahip olamaz. Yani o \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde “relevant” de\u011fildir. Bu da yeni bir durum de\u011fildir. Bu \u00e7evrelerin kabul etmedikleri, ge\u00e7mi\u015fte kapitalizm \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde \u00a0“relevant” olan, hatta kurtar\u0131c\u0131 i\u015flevi y\u00fcklenmi\u015f olan “neo-klasik” sosyal devletin bir daha “relevant” olamayaca\u011f\u0131d\u0131r. Syriza deneyimi as\u0131l bu ger\u00e7e\u011fi teyit etmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli olacakt\u0131r.<\/p>\n
Nostaljik ve tabii ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak gerici bir “asr-\u0131 saadet” anlay\u0131\u015f\u0131ndan uzak durmak gerekir. Sosyalistler \u00fctopyac\u0131d\u0131r. Asr-\u0131 saadet \u00fctopya kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r. Ya\u015fanm\u0131\u015f, olmu\u015f bitmi\u015f \u015feyin, ne kadar m\u00fckemmel olursa olsun, \u00fctopik bir anlam\u0131 olamaz. \u00dctopya gelece\u011fin kurgusudur. Bizim i\u00e7in kom\u00fcnist gelecek tahayy\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Oysa asr-\u0131 saadet ge\u00e7mi\u015fi gelecekte yeniden kurma arzusudur. \u0130slamc\u0131l\u0131kta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi anakronik bir taleptir (Laikli\u011fin dinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz anakronizmini moderne tutunarak, ya da freud\u00e7ular\u0131n sevdi\u011fi bir ifadeyle, dini modernin diline terc\u00fcme ederek a\u015fma \u00e7abas\u0131na kar\u015f\u0131n, islamc\u0131l\u0131k anakronizmi, ger\u00e7eklik d\u0131\u015f\u0131 -\u015fizofrenik- bir kurgu i\u00e7inde, \u00a0yitik ge\u00e7mi\u015fin intikam\u0131n\u0131 alarak s\u00fcrd\u00fcrmek ister. Veyahut, yine freud\u00e7u bir ifadeyle, islamc\u0131n\u0131n anakronizmi dilsel bir karga\u015fayla sonu\u00e7lan\u0131r)<\/p>\n
Konumuza d\u00f6nelim. Bizde tart\u0131\u015fma, bir ill\u00fczyondan, “anti-kapitalist, sosyalist Syriza” imaj\u0131ndan hareketle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken, Bat\u0131’da, solun a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 kesimleri aras\u0131nda daha ger\u00e7ek\u00e7i bir Syriza imaj\u0131 \u00fczerinden tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu y\u00fczden bizdeki s\u0131n\u0131fsal-siyasal temeli olmayan z\u0131tla\u015fmalara, anlams\u0131z inatla\u015fmalara Bat\u0131’da pek rastlam\u0131yoruz. Daha do\u011frusu, orada \u00e7o\u011funluk bu meseleyi kendi s\u0131n\u0131fsal kulvarlar\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve ger\u00e7ek\u00e7i bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Se\u00e7im ak\u015fam\u0131 \u015fenlik yapanlar\u0131n \u00e7o\u011fu neden \u015fen olmalar\u0131 gerekti\u011finin bilincindeydiler.<\/p>\n
Bizim ihmal etti\u011fimiz, s\u0131n\u0131f diliyle, jargonuyla konu\u015fmakt\u0131r, sadece Syriza’n\u0131n de\u011fil, \u00fclkemizde kendilerini onun gibi g\u00f6renlerin, onu model olarak alanlar\u0131n da, tav\u0131rlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fsal oldu\u011funun g\u00f6r\u00fclmemesidir. Bak\u0131n\u0131z, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi konusunda, burjuvazi, hep s\u00f6ylendi\u011fi gibi, proletaryadan daha muhafazakard\u0131r. Hemen her soruna s\u0131n\u0131fsal \u00e7\u0131karlar\u0131, s\u0131n\u0131f kavgas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan yakla\u015f\u0131r. Proletarya siyaseti bu bak\u0131mdan geri kalmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Her \u015feyden \u00f6nce, Syriza bir s\u0131n\u0131fsal ihtiya\u00e7tan, talepten \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu ihtiya\u00e7 veya talep de yeni de\u011fildir. Modern kapitalizmin tarihi kadar eskidir. Modern burjuva toplumlar\u0131nda geni\u015f bir “orta katman”, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva s\u0131n\u0131f\u0131 oldu\u011funu unutmamam\u0131z gerekiyor. Elbette bu s\u0131n\u0131f, kendi ekonomik, siyasal, k\u00fclt\u00fcrel talepleriyle boy g\u00f6sterecektir.<\/p>\n
Modern kapitalizm \u015fartlar\u0131nda, bir sosyalist devrimci \u00a0“proleter sol” var, bir de reformist, “k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva sol” var. Birincisi, kapitalizmi ortadan kald\u0131rmay\u0131; ikincisi, kapitalizmi kendi s\u0131n\u0131fsal \u00e7\u0131karlar\u0131na olabildi\u011fi kadar uyarlamay\u0131 ister. Mesela, kriz \u015fartlar\u0131nda kemer s\u0131kma \u00f6nlemlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 veya en az\u0131ndan hafifletilmesini talep eder. Pekala bunun radikal bir talep oldu\u011funu, siyasal radikalizm oldu\u011funu da iddia edebilir. Bu iddias\u0131, en \u00f6nce, kapitalistlerin i\u015fine gelir tabii. B\u00f6ylece radikalizmin “demokratik” \u00e7er\u00e7evesi bu reformist e\u011filim sayesinde sistem d\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmeyecek \u015fekilde \u00e7izilmi\u015f olur. Bunlar\u0131 biliyoruz, sadece tekrar hat\u0131rlatmak istiyorum.<\/p>\n
Bug\u00fcn T\u00fcrkiye’de Syriza’c\u0131l\u0131k yapanlar\u0131n da radikal manada kapitalist d\u00fczenle, hatta onun emperyalist ba\u011flam\u0131yla bir sorunlar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Tutarl\u0131 bir anti-emperyalist \u00e7izgileri yoktur. Sorun bunun a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde dile getirilmemesidir. K\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi kafas\u0131 her zaman kar\u0131\u015f\u0131k, ama bunal\u0131m d\u00f6nemlerinde \u00e7ok daha kar\u0131\u015f\u0131k bir s\u0131n\u0131ft\u0131r. Anlamak ama bununla m\u00fccadele de etmek laz\u0131m.<\/p>\n
Syriza, burjuvazi taraf\u0131ndan kullan\u0131\u015fl\u0131 bir ara\u00e7 olmaktan \u00f6nce, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva kapitalizminin bir talebi olarak g\u00f6r\u00fclmek gerekir. Onu s\u00f6z konusu s\u0131n\u0131f\u0131n ihtiyac\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu ihmal etmememiz gerekiyor. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye’de de b\u00f6yle bir ihtiya\u00e7 i\u00e7inde olan insanlar, kesimler vard\u0131r. Bizdeki Syriza’c\u0131l\u0131\u011f\u0131n da b\u00f6yle bir boyutu vard\u0131r. Ha, Syriza’n\u0131n bu s\u0131n\u0131f\u0131n beklentisi olan \u00a0k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva kapitalist talepleri ger\u00e7ekle\u015ftirip, ger\u00e7ekele\u015ftiremeyece\u011fi \u00a0farkl\u0131 bir tart\u0131\u015fman\u0131n konusu olabilir.<\/p>\n
Syriza’n\u0131n bile\u015fenleri aras\u0131nda sosyalistler olabilir, ama Syriza’n\u0131n (izleyebildi\u011fim kadar) vitrinine \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu fig\u00fcrlerinin a\u011fz\u0131ndan, \u00a0kendisini sosyalist, hatta “anti-kapitalist” olarak ilan etti\u011fine tan\u0131k olmad\u0131m. \u00a0Bat\u0131’daki destek\u00e7ileri aras\u0131nda da b\u00f6yle bir alg\u0131 yok. \u00d6yle bir izlenimi edinmedim. Yani bizdeki tart\u0131\u015fma Syriza’c\u0131lar taraf\u0131ndan reel,olgusal olan \u00fczerinden yap\u0131lm\u0131yor. Reel olmayan,”Ta\u015fba\u015fo\u011flu” kimli\u011fi atfettikleri bir Syriza’n\u0131n realitesini tart\u0131\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n
Yaln\u0131z, bu t\u00fcr k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva kapitalist diyece\u011fim bir talebi olanlar\u0131n bug\u00fcn i\u00e7in siyasal arenada “proleter devrimci sol” dan \u00e7ok daha fazla bir nicel a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n oldu\u011funu da kabul etmek gerekiyor. Bu a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n kendisini BHH hareketi i\u00e7inde de hissetirmesi beklenmelidir.<\/p>\n
Tweetle<\/a><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Syriza’yla ilgili tart\u0131\u015fmalar sadece \u00fclkemizde de\u011fil, uluslararas\u0131 sol \u00e7evrelerde de s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Tart\u0131\u015fma, bizdeki sol \u00e7evrelerde, genel hatlar\u0131yla ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak, Syriza’n\u0131n vaatlerini yerine getirip getiremeyece\u011fi etraf\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Ba\u015fl\u0131ca iki z\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015f iki farkl\u0131 arg\u00fcmana dayanarak konumlar\u0131n\u0131 savunuyor. Bir taraf diyor … Okumaya devam et