Charlie Hebdo katliam\u0131 sonras\u0131nda kimi sol \u00e7evrelerde, art\u0131k ABD’nin islamc\u0131 ter\u00f6r\u00fc beslemeyece\u011fi, desteklemeyece\u011fi, hatta islamc\u0131lar\u0131n defterini d\u00fcrece\u011fi yolunda bazen a\u00e7\u0131k kimi zaman \u00f6rt\u00fck \u015fekillerde dile getirilen bir iyimser beklenti olu\u015ftu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu beklentiye AKP h\u00fck\u00fcmetinin deli\u011fe s\u00fcp\u00fcr\u00fclece\u011fi ihtimali de e\u015flik ediyor.<\/p>\n
Sol \u00e7evrelerde b\u00f6yle yanl\u0131\u015f bir beklentinin ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131 \u00fcz\u00fcc\u00fc tabii. Sosyalist solumuzda tarih metodu genel olarak aksak. Bu tespiti yapmak laz\u0131m. Tarih denilince sadece ge\u00e7mi\u015fte olmu\u015f bitmi\u015f olaylar anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bu olaylar\u0131n bug\u00fcnle ba\u011flant\u0131s\u0131 kurulmuyor. Tarihsel bak\u0131\u015f\u0131n, global \u00f6l\u00e7ekte, sadece d\u00fcnden bug\u00fcne de\u011fil, bug\u00fcnden de d\u00fcne gitmek, ama bunu canl\u0131 ili\u015fkiler kurarak yapmak, s\u00fcreklilikleri, s\u00fcreksizlikleri tespit ederek hem bug\u00fcn\u00fc hem de ge\u00e7mi\u015fi anlamaya, yeniden anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak oldu\u011fu kavranam\u0131yor. Kavramlara ba\u015fvuruluyor, \u00f6rnekse, “liberalizm” deniliyor, “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck,e\u015fitlik,karde\u015flik” slogan\u0131 at\u0131l\u0131yor, ama bunlar tarihsel ba\u011flamlar\u0131ndan kopart\u0131larak, g\u00fcncel ihtiya\u00e7lara, ama\u00e7lara uyarlanarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Tarih bir bilgi konusu, yani ger\u00e7ekli\u011fin kurgulanm\u0131\u015f hali, \u00a0dolay\u0131s\u0131yla siyasal m\u00fccadele alan\u0131 ve arac\u0131. Bu noktada, Orwell’dan s\u0131k\u00e7a yap\u0131lan bir al\u0131nt\u0131y\u0131 hat\u0131rlatmak isterim: “Ge\u00e7mi\u015fin bilgisini kontrol eden, gelece\u011fin bilgisini de kontrol eder” .<\/p>\n
Global olarak senkronize olmakta m\u00fc\u015fg\u00fcl\u00fcm\u00fcz var. Genellikle lokal kal\u0131yoruz. Ufkumuzu daralt\u0131yoruz. Kendi g\u00fcndemimize g\u00f6m\u00fcl\u00fcyoruz, kafam\u0131z\u0131 kald\u0131r\u0131p d\u00fcnyaya bakm\u0131yoruz. Veyahut d\u00fcnyay\u0131 salt kendi g\u00fcndemimize uyrukla\u015ft\u0131rarak sorgulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. “Aya\u011f\u0131 T\u00fcrkiye topra\u011f\u0131na basan…” tekerlemesi bu kafadan, daha do\u011frusu, kafas\u0131zl\u0131ktan \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Bir olay\u0131n bir \u00e7ok boyutunun, g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn olabilece\u011fi, olay\u0131n b\u00fct\u00fcn bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri, boyutlar\u0131 i\u00e7inde kavranmas\u0131na, daha do\u011frusu olay\u0131 g\u00fcncel olarak anlaml\u0131 k\u0131lan as\u0131l boyutun, boyutlar\u0131n tarihsel referanslar\u0131 i\u00e7inde kavranmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor. B\u00fct\u00fcnsellik yok. D\u00fcn, bug\u00fcn, yar\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131 i\u00e7inde bir olay\u0131 anlaml\u0131 hale getiren g\u00f6stergeler saptanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor.<\/p>\n
Geneli g\u00f6rmeden, tan\u0131mlamadan, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemeden, detaylarla me\u015fgul oluyoruz, ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak detaylar i\u00e7inde kayboluyoruz. Genel \u00e7er\u00e7evesinden kopart\u0131lm\u0131\u015f detaydan hareket ederek ak\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fcyor, m\u00fccadelemizde \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131n\u0131 bu y\u00f6ntemsel anlay\u0131\u015fa g\u00f6re belirliyoruz.<\/p>\n
Diyelim, Hebdo katliam\u0131nda sadece, kendi g\u00fcndememizin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne de temas eden “fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”, “laiklik” konular\u0131 \u00fczerinden bir yakla\u015f\u0131m \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131yor. Mesela, \u00fczerimize dinle gelindi\u011finde, hemen kim oldu\u011fumuzu ihmal edip, “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck, karde\u015flik…” tepkisi veriyoruz. Kendi devrimci gelene\u011fimiz i\u00e7indeki ilksel referanslara sar\u0131l\u0131yoruz. Sonra da “kemalizm son savunma hatt\u0131m\u0131z” diyoruz falan. \u00a0B\u00fct\u00fcn siyasal hareketler i\u00e7in ilksel tarihsel referanslar\u0131na d\u00f6nmek anla\u015f\u0131labilirdir tabii ama ona tutunarak, oradan tekrar ba\u015flamaya \u00e7al\u0131\u015fmak do\u011fru olmaz. Bir \u00e7ok durumda b\u00f6yle bir konum anakronizm anlam\u0131na gelebilir. Sosyalistler i\u00e7in kemalizme tutunmak, K\u00fcrt siyaseti a\u00e7\u0131s\u0131ndan da “i\u015fbirlik\u00e7i” tarihsel referanslar\u0131na tutunmak tehlikelidir.<\/p>\n
Boyutlar derken mesela, \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131mda de\u011finmi\u015f oldu\u011fum gibi, gayet me\u015fru bir sorgulama konusu olarak \u00a0\u00f6zellikle \u00fclkede yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131\u011f\u0131 halde, bu yabanc\u0131lar aras\u0131nda m\u00fcsl\u00fcman k\u00f6kenli emek\u00e7ilerin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir yer tuttu\u011fu ko\u015fullarda, \u00fcstelik Fransa’n\u0131n da dahil oldu\u011fu emperyalist \u00fclkelerin m\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun yo\u011fun oldu\u011fu bir co\u011frafyay\u0131 i\u015fgal, talan ve ter\u00f6rize etti\u011fi, b\u00f6ylece Bat\u0131’ya yabanc\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn artmas\u0131na neden oldu\u011fu ko\u015fullarda, ter\u00f6re meyledenler,kullan\u0131lanlar aras\u0131nda bu g\u00f6\u00e7men ailelerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir say\u0131y\u0131 temsil etmekte olmas\u0131na ra\u011fmen burjuva libertan Charlie Hebdo’nun neden bir s\u00fcreden beri, \u00a0“anti-m\u00fcsl\u00fcman” ve dolay\u0131s\u0131yla yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima eden bir kampanya y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Hebdo’nun siyasal \u00e7izgisinin evrimini de dikkate alarak irdelemiyoruz. Belki yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaktan korkuyoruz. Her durumda mazereti olmamas\u0131 gereken bir yakla\u015f\u0131m.<\/p>\n
Charlie Hebdo, 68’in (devrimci de\u011fil) \u00a0libertan e\u011filimlerinden etkilenmi\u015f bir dergiydi. Ancak kurucular\u0131 aras\u0131nda fa\u015fist Vichy y\u00f6netimine sempati duyan, hatta o y\u00f6netimle ba\u011flant\u0131l\u0131 olmu\u015f \u00f6znelerin oldu\u011funu \u00f6\u011freniyoruz. Hebdo’nun, emperyalist ama ama anti-anglo-amerikan DeGaulle’a kar\u015f\u0131, onun emperyalist siyaseti \u00fczerinden de\u011fil ama “libertan” a\u00e7\u0131dan gericili\u011fine odaklanan bir tavr\u0131n\u0131n oldu\u011funu okuyoruz.<\/p>\n
Kald\u0131 ki, De Gaulle, mesela Cezayir konusunda \u00f6nceki Frans\u0131z h\u00fck\u00fcmetlerine nazaran daha \u0131l\u0131ml\u0131 bir \u00e7izgiye sahipti. Nitekim onun zaman\u0131nda Cezayir s\u00f6m\u00fcrge olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. Sonra Wall Street’in kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z dolar bas\u0131p, enflasyonist dolarlar\u0131 Avrupa’ya ak\u0131tmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Altm\u0131\u015flar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda, B.Avrupa’daki alt\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan dola\u015f\u0131mdaki dolar miktar\u0131n\u0131n 3 milyara ula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu s\u00f6ylenir. \u00a0Yine, onun zaman\u0131nda (1967) Fransa, NATO’nun askeri kanad\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00dclkede bulunan 35 bin ABD askeri \u00fclkeden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. SSCB ile iyi ili\u015fkiler kurmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131 (Baz\u0131 yazarlar SSCB’nin so\u011fuk sava\u015f dengelerini bozmamak ad\u0131na Fransa’n\u0131n yak\u0131nla\u015fma talebine pek s\u0131cak bakmam\u0131\u015f oldu\u011funu iddia ediyorlar).<\/p>\n
Hebdo’nun \u00f6nceki genel yay\u0131n y\u00f6netmeni Phillipe Val, bir s\u00fcre \u00f6nce Hebdo’dan France Inter’in ba\u015f\u0131na transfer oluyor. France Inter Frans\u0131z devletinin resmi g\u00f6r\u00fc\u015flerini yayan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir medya kurulu\u015fu. Mesela yine bir \u015fey \u00f6\u011freniyoruz, katledilen \u00fcnl\u00fc karikart\u00fcrist Charb’\u0131n birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 han\u0131m arkada\u015f\u0131 sa\u011fc\u0131 UMP (Halk Hareketi i\u00e7in Birlik partisi) vekili Jeannette Bougrab, ve bu han\u0131m “yabanc\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131” \u00a0Sarkozy’nin atad\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerden birinde, “yabanc\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131” ama “libertan” anlay\u0131\u015f\u0131yla aile ve \u00e7ocuktan sorumlu \u00a0devlet bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revinde bulunmu\u015f. Tabii bu “sentez” e \u015fa\u015f\u0131rm\u0131yoruz. Bat\u0131’da (\u00d6v\u00fcnmek gibi olmas\u0131n, art\u0131k \u00f6rnekleri bizde de g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, hem AKP’ci hem “libertan” tiplerimiz var) bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ayk\u0131r\u0131 kar\u015f\u0131lanm\u0131yor. Mesela, Hilary Clinton da hem “neo-con” hem de e\u015fcinsel evlililiklerini sonuna kadar savunan bir libertand\u0131. \u00a0Bu y\u00fczden sosyalist devrimcilerin “libertan” anlay\u0131\u015fa her zaman ihtiyatla yakla\u015fmalar\u0131nda fayda var. Libertanizm genellikle devrimci bir yakla\u015f\u0131mla ba\u011fda\u015fm\u0131yor. Eyyamc\u0131 bir karakteri var. Bir \u00e7ok durumda tarihsel fa\u015fizmlerle su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 biliniyor.\u00a0 Yukar\u0131da baz\u0131 solcu arkada\u015flarda bir iyimser beklentinin olu\u015ftu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftim. Obama’n\u0131n asl\u0131nda bir t\u00fcr veda konu\u015fmas\u0131 havas\u0131 verilmi\u015f son “ulus”a sesleni\u015f” konu\u015fmas\u0131n\u0131n da belki bu s\u00f6z konusu beklentiyi berkitmeye y\u00f6nelik bir katk\u0131s\u0131 olacakt\u0131r. Obama kendi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n son iki y\u0131l\u0131na girilirken yeni bir sava\u015fa izin vermeyece\u011fini s\u00f6ylemek istiyor. Ancak bunun zor oldu\u011funu biliyoruz. ABD oligar\u015fisi i\u00e7inde \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sava\u015f yanl\u0131s\u0131 kanat var. Sonra bug\u00fcne kadar ve halen izlenmekte olan siyasetin bar\u0131\u015f getirmesi kabil de\u011fildir.<\/p>\n Zaten ABD bug\u00fcn bulundu\u011fu noktada, “ben art\u0131k bu i\u015fleri b\u0131rakt\u0131m, art\u0131k ter\u00f6r\u00fc desteklemeyece\u011fim, ‘a\u015f\u0131r\u0131lar’ la buraya kadar, art\u0131k onlara ge\u00e7it vermeyece\u011fiz” diyebilecek durumda de\u011fil. ABD buradan \u00e7\u0131kamaz. \u0130stese de \u00e7\u0131kamaz. Bug\u00fcne kadar I\u015e\u0130D saflar\u0131nda sava\u015fm\u0131\u015f, sava\u015fan katil say\u0131s\u0131n\u0131n iki y\u00fcz bini a\u015fm\u0131\u015f oldu\u011funu ABD kaynaklar\u0131 da teyit ediyor. Diyelim ABD yar\u0131n vazge\u00e7ti bu sava\u015f\u00e7\u0131lar, ellerindeki silahlarla birlikte ne olacak? ABD ve m\u00fcttefikleri gidebildikleri yere kadar gideceklerdir. Gerekiyorsa, Obama’ya ra\u011fmen (Demokrat Parti i\u00e7inde dahi kendilerini Obama’dan \u00e7ok McCain’e, hatta “\u00c7ay Partisi”ne yak\u0131n g\u00f6ren belli bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahip grup ya da gruplar var. Mesela PUMA-People United Means Action).<\/p>\n ABD, Esad’\u0131 g\u00f6t\u00fcremeyece\u011fini, Irak’taki \u015eii y\u00f6netime g\u00fcvenemeyece\u011fini, \u0130ran’daki rejimi y\u0131kamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131nca, \u0130\u015e\u0130D ve K\u00fcrt oyuncular\u0131 yeni bir strateji \u00e7er\u00e7evesinde sahaya s\u00fcrd\u00fc. \u00a0Buna g\u00f6re, I\u015e\u0130D, Irak’\u0131n petrol ve do\u011fal gaz alanlar\u0131na kom\u015fu, \u00fcstelik muhtemel hidro karbon rezervlerini de i\u00e7eren Suriye’nin do\u011fu ve g\u00fcney do\u011fusundaki sahra b\u00f6lgelerinde ve tabii Irak’\u0131n Suriye s\u0131n\u0131r\u0131nda, s\u00fcnni b\u00f6lgesinde etkinli\u011fini artt\u0131racak, kontrol\u00fc ele alacak, Irak’\u0131n ve Suriye’nin kuzeyindeki K\u00fcrt y\u00f6netimleri de I\u015e\u0130D’e destek olacaklard\u0131.<\/p>\n I\u015e\u0130D’\u0131n \u00f6nceden planlanm\u0131\u015f a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bahane ederek ABD’nin askeri olarak kontrol\u00fcn\u00fc d\u0131\u015far\u0131dan da olsa do\u011frudan sa\u011flayacak bir yap\u0131 olu\u015fturulacak (bilindi\u011fi bu yap\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na da me\u015fhur neo-con ve Suriye’ye kar\u015f\u0131 sava\u015f yanl\u0131s\u0131 general Allen getirildi), Suriye’de ve Irak’da ABD’nin \u00f6nceden beri en \u00e7ok istedi\u011fi b\u00f6lgelerde \u015eiilerin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu Irak y\u00f6netimi ve Suriye devletinin kontrol\u00fc kalmayacak, ABD’nin dolayl\u0131 y\u00f6netimi tesis edilecekti. Yani Irak ve Suriye bir ka\u00e7 par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnecekti.<\/p>\n Bu arada, \u0130ran’a da “dostluk eli” uzat\u0131lacak, ambargonun m\u00fczakereler yoluyla kald\u0131r\u0131labilece\u011fi mesaj\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde verilecekti. \u0130ran’\u0131n bu senaryoyu bozmas\u0131 bu \u015fekilde engellenecekti (ABD’nin son aylarda \u0130ran’a kar\u015f\u0131 yumu\u015famas\u0131 tamamen bu stratejinin ba\u015far\u0131s\u0131 ad\u0131nad\u0131r. Benzer \u015fekilde, K\u00fcba hamlesi de, daha \u00f6nce de\u011finmi\u015f oldu\u011fum gibi, bu \u00fclkenin Rusya’ya askeri kolayl\u0131klar sa\u011flamas\u0131-mesela Rusya K\u00fcba’da bir elektronik dinleme \u00fcss\u00fc kuracakt\u0131. \u00c7in’e de k\u0131y\u0131lar\u0131nda kolayl\u0131klar sa\u011flamas\u0131 g\u00fcndemdeydi. Bunu hemen tek tarafl\u0131 bir bak\u0131\u015fla, “\u0130\u015fte K\u00fcba’n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131” \u015feklinde okumak eksik oluyor. Emperyalizmin- tabii ter\u00f6r\u00fcn de- jeo-ekonomi-politik bir vak’a oldu\u011funu ihmal ediyoruz.)<\/p>\n \u015eimdi ABD bu senaryonun \u00a0arkas\u0131nda\u00a0daha \u00e7ok duraca\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretlerini veriyor. \u015eimdilik Esad’\u0131n gitmesinin zor ve \u00fcstelik risklerinin de olabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bir kez Suriye’nin y\u00fczde 65’inden fazlas\u0131na tekab\u00fcl eden co\u011frafyada s\u00f6z konusu stratejinin uygulamaya konulmas\u0131 sayesinde kontrol \u00a0tamamen sa\u011flan\u0131nca, Esad ve \u0130ran sorununu halletmek daha kolay olacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor olsa gerek. \u00a0Bu arada, \u00a0ABD Esad ve \u0130ran y\u00f6netimini devirme hedefini erteleyebilir ama kesinlikle o hedeften vazge\u00e7mez. \u015eimdi muhtemelen NATO olanaklar\u0131 da daha a\u00e7\u0131k \u015fekilde kullan\u0131lacakt\u0131r. Bu s\u00f6z konusu stratejinin sahadaki y\u00f6netiminin general Allen’e verilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n b\u00f6yle bir anlam\u0131 da var.<\/p>\n ABD’nin “\u0131l\u0131ml\u0131 islamc\u0131lar” \u0131 haz\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00a0I\u015e\u0130D’in misyonunu tamamlamas\u0131ndan sonra, stratejinin ikinci etab\u0131nda, bu g\u00fc\u00e7lerin I\u015e\u0130D taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmi\u015f b\u00f6lgelerde y\u00f6netimi ABD kontrol\u00fcnde ele almas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fecek. Plan b\u00f6yle. Yani K\u00fcrtler ve I\u015e\u0130D ayn\u0131 ortak plan\u0131n zaman zaman (daha \u00e7ok ayar vermek ad\u0131na) kap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan \u00a0iki ba\u011f\u0131ml\u0131 oyuncusu. ABD \u00f6ncelikle b\u00f6lgede kendi kontrol\u00fcnde co\u011frafi y\u00f6netim birimleri olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n Rusya bu plan kar\u015f\u0131s\u0131nda, “\u0131l\u0131ml\u0131” muhaliflere kar\u015f\u0131 tavr\u0131n\u0131 yumu\u015fatarak diplomasiyle yan\u0131t vermek istemektedir. ABD, bu diplomasiye izin vermemek gayretlerini artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bar\u0131\u015f diplomasiyle gelir. Oysa ABD diplomasinin laf\u0131n\u0131 bile duymak istemiyor.<\/p>\n Bu ko\u015fullarda \u00a0T\u00fcrkiye, ABD i\u00e7in \u00a0vage\u00e7ilmez bir \u00f6neme sahiptir. Olmazsa olmaz bir lojistik destek \u00fcss\u00fcd\u00fcr. Feda edilemez. \u00a0Ancak T\u00fcrkiye’nin kontrol\u00fcnden \u00e7\u0131kmas\u0131na da izin veremez. T\u00fcrkiye’nin K\u00fcrt meselesinde kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na, bu son plan\u0131n\u0131n gereklerine uygun ad\u0131mlar\u0131 atmas\u0131n\u0131 istiyor.<\/p>\n ABD, Haziran’daki gibi, h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 bir kalk\u0131\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, erken davran\u0131p, h\u00fck\u00fcmeti deli\u011fe s\u00fcp\u00fcrebilir. Bununla birlikte, bir “renkli devrim” riskini \u00fczerine alamaz. Zira bu durumda \u00a0istedi\u011fi rengi vermesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacak, bir bumeranga maruz kalabilecektir. Zaten bir halk kalk\u0131\u015fmas\u0131 olmazsa, ABD elindeki “m\u00fcesses muhalefet” ve kontrol\u00fcndeki \u00a0“ekonomik ara\u00e7lar” (mesela lira dolar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00a0y\u00fczde 30-35 deval\u00fce edilirse, bug\u00fcnk\u00fc mevcut mali yap\u0131da, ekonomi \u00fczerindeki bas\u0131n\u00e7 a\u015f\u0131r\u0131 artm\u0131\u015f olur) marifetiyle, T\u00fcrkiye’de hi\u00e7 de zorlanmadan bir y\u00f6netim de\u011fi\u015fikli\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. “Neo-con” Davuto\u011flu’nun Tayyip’ten \u00e7ok ABD’yi velinimet olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden \u015f\u00fcphe duymamak gerekir. De\u011fi\u015fikli\u011fe gerek duyarsa bunu pekala Davuto\u011flu \u00fczerinden de ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. \u00a0Yani Tayyip’in \u00a0bug\u00fcn ABD’nin yakas\u0131ndaki “toz” kadar h\u00fckm\u00fc vard\u0131r. Bunu g\u00f6rmek laz\u0131m.<\/p>\n Tabii hi\u00e7 bir zaman i\u015fler emperyalistlerin planlad\u0131klar\u0131 gibi gitmez. Mesela, haydi diyelim Suriye ve Irak plan\u0131 tuttu. Cihat\u00e7\u0131 g\u00fcruhu ne yapacaks\u0131n\u0131z? Evet, onlar\u0131 Rusya ve \u00c7in’e ta\u015f\u0131ma planlar\u0131n\u0131z olabilir ama Rusya ve \u00c7in sizi de do\u011frudan ate\u015fin i\u00e7ine \u00e7ekecek hamleler yapabilirler. \u00c7e\u00e7enistan kazan\u0131n\u0131n alt\u0131na habire odun at\u0131lmakta oldu\u011funu tahmin edebiliriz, ancak hem Ukrayna hem \u00c7e\u00e7enistan Rusya i\u00e7in \u00e7ok fazla olur. B\u00fct\u00fcn Avrupa’y\u0131 saran b\u00fcy\u00fck bir yang\u0131n olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lenir.<\/p>\n Zaten emperyalistler aras\u0131nda da s\u00fcrd\u00fcrebilir bir \u00e7\u0131kar birli\u011finden s\u00f6z edemeyiz. Fransa’n\u0131n, Hebdo katliam\u0131ndan iki g\u00fcn \u00f6nce, \u00a0Rusya’ya yapt\u0131r\u0131mlardan rahats\u0131z oldu\u011funu, art\u0131k yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talep etti\u011fini ba\u015fkan Hollande’\u0131n a\u011fz\u0131ndan duymu\u015ftuk. Dahas\u0131 o konu\u015fmas\u0131nda Hollande, Fransa ve Almanya’n\u0131n Ukrayna sorununun diplomatik yoldan \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in (ABD ve \u0130ngiltere’nin onaylamamas\u0131na ra\u011fmen) do\u011frudan inisiyatif alacaklar\u0131n\u0131 (bu ay\u0131n 15’in Kazakistan’da g\u00f6r\u00fc\u015fmeler olacakt\u0131) ifade etmi\u015fti.<\/p>\n \u015eimdi Avrupa ekonomik olarak iyi durumda de\u011fil. Rusya ve \u00c7in’e ekonomik olarak ihtiya\u00e7lar\u0131 var. Bu iki b\u00fcy\u00fck pazara s\u0131rtlar\u0131n\u0131 d\u00f6nemezler. Nitekim ABD de, Rusya’ya kar\u015f\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 “petrol fiyatlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrme” \u00f6nlemini daha fazla s\u00fcrd\u00fcremez. IMF ba\u015fkan\u0131n\u0131n son \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 da bu tespiti teyit ediyor. Kald\u0131 ki Rusya \u015fu ana kadar ekonomik krizi pani\u011fe kap\u0131lmadan ba\u015far\u0131yla y\u00f6netmi\u015ftir. ABD’nin d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 rakiplerine kar\u015f\u0131 izledi\u011fi politikalar\u0131n s\u00fcrd\u00fcrebilme olana\u011f\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. S\u00fcrd\u00fcrmekte direndik\u00e7e m\u00fcttefikleriyle \u00e7at\u0131\u015fmak zorunda kalacakt\u0131r.<\/p>\n Bu arada Avrupa demi\u015fken, Yunanistan’da yap\u0131lacak \u015fe\u00e7imlere de k\u0131saca de\u011finmek istiyorum. Syriza’n\u0131n kazanma ihtimali, Almanya’n\u0131n tehditlerine ra\u011fmen y\u00fcksek g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bir kere Almanya bu tehditlerini ger\u00e7ekle\u015ftiremez. Avrupa’n\u0131n bir “siyasal birlik” haline gelmesine, anglo-amerikanlar izin vermezler. Zaten \u015fu halde gelmeleri de kabil de\u011filidir. B\u00f6yle bir irade yok. Zaman zaman Fransa “De Gaullevari” \u00e7\u0131k\u0131\u015flar yap\u0131yor ama arkas\u0131 gelmiyor. Almanya’n\u0131n iradesi olmadan olmaz. Ancak ekonomik birlik yolunda \u00e7ok mesafe al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu birlikten en \u00e7ok da Almanya nemalanmaktad\u0131r. Almanya, Yunanistan’\u0131 birlikten \u00e7\u0131kartamaz. Yunanistan da “avro” yu terk edemez. Zaten vaat etti\u011fi \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde ekonomisini ray\u0131na sokmas\u0131 i\u00e7in ille de avrodan \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekmiyor. Bu ezberden vazge\u00e7mek gerekir.<\/p>\n Halen Syriza’n\u0131n nas\u0131l bir ekonomi politikas\u0131 izleyece\u011fini, net, somut bir program halinde bilmiyoruz. \u00c7ok genel laflar ediliyor. Belki parti politikas\u0131n\u0131 yapanlar da net olarak bilmiyorlar. Bu t\u00fcr yap\u0131lardan her zaman net politikalar \u00fcretmelerini beklemek de do\u011fru olmaz. Muhtemelen yola \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra duruma g\u00f6re portf\u00f6ylerindeki se\u00e7enekleri \u00f6ne s\u00fcreceklerdir. Benim tahminim, \u00e7ok s\u0131k\u0131\u015f\u0131rsa, Syriza “moratoryum” talebinde bulunur. Yani en “radikal” hamlesi moratoryum olabilir. “Moratoryum” u bir \u015fantaj aleti gibi kullanabilir. Tabii bu Almanya’y\u0131 \u00e7ok rahats\u0131z eder. E\u011fer Yunanistan’\u0131n olas\u0131 moratoryumu onay bulursa, onu Portekiz ve \u0130spanya gibi \u00fclkeler izleyebilir. Ba\u015fta Avrupa finans kurumlar\u0131 olmak \u00fczere finans merkezleri kald\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir bask\u0131 alt\u0131na girerler. \u00d6yleyse, Almanya’n\u0131n taviz vererek, Syriza’y\u0131 bu karar\u0131ndan vazge\u00e7irmesi beklenebilir. Syriza da bu bak\u0131mdan teklifere (\u00f6d\u00fcnlere) a\u00e7\u0131k olacakt\u0131r. Buna \u015f\u00fcphe yok.<\/p>\n Ne olursa olsun, Syriza’n\u0131n se\u00e7im kazanmas\u0131, b\u00f6yle bir beklenti olsa da, \u00a0emperyalist finans \u00e7evrelerinde ilk anda bir so\u011fuk du\u015f etkisi yapacakt\u0131r. Di\u011fer Avrupa \u00fclkelerindeki sol partilerin cesaretini artt\u0131rmak gibi bir i\u015flev de g\u00f6recektir tabii. \u00d6zellikle neo-liberal “kemer s\u0131kma” politikalar\u0131n\u0131n sorgulanmas\u0131 ad\u0131na anlaml\u0131 bir protestonun \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7abilir. Herhalde en \u00f6nemli katk\u0131s\u0131, e\u011fer olursa, Avrupa’da (\u00f6zellikle de g\u00fcneyinde) bu politikalara ba\u015fkald\u0131r\u0131y\u0131 tekrar ate\u015flemesi olacakt\u0131r. Ancak Syriza’n\u0131n somut olarak sol politikalar\u0131 uygulayarak sol a\u00e7\u0131dan programatik bir ba\u015far\u0131 sa\u011flayabilece\u011fine inanm\u0131yorum. Yani izledi\u011fi politikalar\u0131n emek\u00e7i halk katmanlar\u0131n\u0131 memnun etmesini beklemiyorum. Bu bak\u0131mdan “ehveni \u015fer” rol\u00fcn\u00fc oynamas\u0131 dahi g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n Bir kere \u00f6zneleri itibar\u0131yla partinin kompozisyonu b\u00f6yle bir ba\u015far\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine izin verebilecek bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc arz etmiyor. \u00c7at\u0131 partisi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndedir. Bu t\u00fcr yap\u0131lar\u0131n reel siyaset alan\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak b\u00f6yle bir kompozisyon pragmatik “asgari m\u00fc\u015fterekler” etraf\u0131nda olu\u015fur. Pragmatik “asgari m\u00fc\u015fterekler” program\u0131yla radikal hamleler yapamazs\u0131n\u0131z.Oysa Yunanistan’\u0131n radikal hamlelere ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n \u0130kincisi, bu yap\u0131 \u00fclkenin nesnel olarak i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 ba\u011flamda kalmaya devam ederek, bu ba\u011flam\u0131n merkez \u00fclkelerinin, Yunanistan’\u0131n, halk s\u0131n\u0131flar\u0131 yarar\u0131na daha gev\u015fek bir iktisat politikas\u0131 izlemesine anlay\u0131\u015f g\u00f6stermesini talep edece\u011fini ilan ediyor. Yani Syriza, “kemer s\u0131kma” n\u0131n gev\u015fetilmesi konusunda \u00a0kendisine anlay\u0131\u015f g\u00f6sterilmesini isteyece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Pazarl\u0131\u011fa a\u00e7\u0131k oldu\u011funu ima ediyor. “Asgari m\u00fc\u015fterekler” pragmatizmi bu olas\u0131 pazarl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi bak\u0131m\u0131ndan i\u015flevsel olabilir ama s\u00f6z konusu uluslararas\u0131 ba\u011flam\u0131n \u015fartlar\u0131 b\u00f6yle bir pazarl\u0131\u011f\u0131n Yunanistan halk\u0131 ad\u0131na kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 hayli k\u0131s\u0131tl\u0131yor. Yani ekonomik olarak Almanya’n\u0131n kontro\u00fcnde bulunan AB, neo-liberal “kemer s\u0131kma” politikas\u0131ndan \u015fu ko\u015fullarda vazge\u00e7emez. F.Hollande’\u0131n “Syriza’y\u0131 anl\u0131yoruz, bizi rahats\u0131z etmiyor” demesi tek ba\u015f\u0131na bir \u015fey ifade etmez. \u00d6nemli olan Almanya’n\u0131n konservatif h\u00fck\u00fcmetinin tavr\u0131d\u0131r. Anlay\u0131\u015f\u0131n faturas\u0131 Alman finans-oligar\u015fisinin \u00f6n\u00fcne gelecektir. Alman h\u00fck\u00fcmetinin Syriza’n\u0131n hareket alan\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131ndan ku\u015fku duymamak gerekir. Syriza, ancak Yunanistan’dan ba\u015flayarak b\u00fct\u00fcn Avrupa’y\u0131 sarsacak bir halk hareketini ate\u015fleyebilirse, hareket alan\u0131n\u0131 geni\u015fletebilir. Zaten bunu yapmazsa, \u00e7\u00f6z\u00fclmeye ba\u015flar.<\/p>\n E\u011fer Syriza ba\u015far\u0131s\u0131z olursa, Avrupa’da sol uzunca bir s\u00fcre iktidardan uzakla\u015fabilir. Halk\u0131n g\u00fcndeminden d\u00fc\u015fer. Fa\u015fizmin \u00f6n\u00fc iyice a\u00e7\u0131labilir. Avrupa solu birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 ve ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 aras\u0131ndaki konumunu and\u0131ran mevcut halini konsolide eder.<\/p>\n Zaten Avrupa’dan devrimci sol siyaset ad\u0131na bir beklenti i\u00e7inde olmamak gerekir. Ancak Avrupa ve ABD d\u0131\u015f\u0131ndaki, Rusya ve \u00c7in de dahil, \u00e7evre \u00fclkelerde anti-emperyalist direni\u015fler, devrimler do\u011farsa, Avrupa’da da bunun etkileri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n Hat\u0131rlayacak olursak, Avrupa’n\u0131n merkez \u00fclkelerinin hemen hemen hepsinde devrimci sol partiler Bol\u015fevik Devrimi sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131lar. Emperyalist merkezlerde devrimin emperyalist zincirin zay\u0131f bile\u015fenlerine nazaran daha erken olamayaca\u011f\u0131n\u0131 Lenin ilan etmi\u015fti. Marks’\u0131n da katk\u0131 yapm\u0131\u015f oldu\u011fu “evrimci anlay\u0131\u015f” \u0131 devrimcile\u015ftirmi\u015fti (Marks’\u0131n fikirlerinin olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada Avrupa’da, Amerika’da evrimcilik; b\u00fcy\u00fck bir end\u00fcstriyel hamle ba\u015flatm\u0131\u015f Almanya’daysa, anla\u015f\u0131l\u0131r nedenlerle, onun kapitalist-emperyalizm \u015fartlar\u0131na uyarlanm\u0131\u015f daha radikal bir versiyonu olarak sosyal-darwincilik \u00e7ok reva\u00e7tayd\u0131. \u0130ngiltere’de ya\u015fayan Marks’\u0131n evrimci anlay\u0131\u015ftan etkilenmi\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Ancak Almanya’daki pratik m\u00fccadeleyle ve tabii Almanya’daki havayla canl\u0131 ba\u011flar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Bernstein ve Kautsky’de evrimci vurgular yan\u0131nda sosyal-darwinci etkilerin izlerini de tespit edebiliyoruz). Marks, devrimin en geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclke olarak \u0130ngiltere’de olabilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti ama \u0130ngiltere’de, \u00f6b\u00fcr emperyalist merkezlerdeki kadar bile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi yoktu. Yani nispeten zay\u0131ft\u0131. O \u00fclkeler aras\u0131nda bir ” i\u015f\u00e7i partisi” bile en ge\u00e7 \u0130ngiltere’de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Tweetle<\/a><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Charlie Hebdo katliam\u0131 sonras\u0131nda kimi sol \u00e7evrelerde, art\u0131k ABD’nin islamc\u0131 ter\u00f6r\u00fc beslemeyece\u011fi, desteklemeyece\u011fi, hatta islamc\u0131lar\u0131n defterini d\u00fcrece\u011fi yolunda bazen a\u00e7\u0131k kimi zaman \u00f6rt\u00fck \u015fekillerde dile getirilen bir iyimser beklenti olu\u015ftu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu beklentiye AKP h\u00fck\u00fcmetinin deli\u011fe s\u00fcp\u00fcr\u00fclece\u011fi ihtimali de e\u015flik … Okumaya devam et
\n<\/span><\/p>\n