Burada her zaman izledi\u011fim bir y\u00f6ntem, \u00a0i\u00e7 siyasal geli\u015fmelerleri, d\u0131\u015f siyasal geli\u015fmelerden, T\u00fcrkiye’nin i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 ba\u011flamdan koparmadan analiz etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak olmu\u015ftur.\u00a0Yine ayn\u0131 y\u00f6ntemi izleyerek, \u00f6zellikle de \u00a0Rusya’dan hareketle T\u00fcrkiye’deki son geli\u015fmelere bakal\u0131m.<\/p>\n
Daha \u00f6nceki yaz\u0131mda belirtmi\u015f oldu\u011fum gibi, Rusya i\u00e7in bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmeler ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Rusya Bat\u0131 emperyalizmiyle bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada, d\u00fcn oldu\u011fu gibi, bug\u00fcn de ya\u015fayamaz. Veyahut ya\u015far ama 1989’dan itibaren oldu\u011fu gibi, teslim olarak, kendisini inkar ederek. O hali daha da sefille\u015ftirip, yok olup giderek. Rusya bir kez daha Bat\u0131 taraf\u0131ndan gafil avland\u0131.<\/p>\n
Asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn bu olanlar g\u00f6stere g\u00f6stere daha \u00e7\u00f6z\u00fclmenin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 1989’da, ABD’nin Rusya’n\u0131n etraf\u0131na NATO’yu yerle\u015ftirmeme vaadini yerine getirmemesiyle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.Getirmeyece\u011fi de belliydi. Bir kez onun inisiyatifinde onunla masaya oturmaya raz\u0131 oldunuz mu, emperyalistler s\u00f6z vermezler, buyurular (Niye Yalta’da ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapamad\u0131lar?). Rusya, SSCB d\u00f6neminde en \u00fcst d\u00fczeyde g\u00f6revlere kadar y\u00fckselmi\u015f, ama ayn\u0131 zamanda sosyalizmden, SSCB’den nefret eden, SSCB’nin y\u0131k\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda her mihneti kabul etmeye haz\u0131r \u00a0y\u00f6neticilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7abalar\u0131yla bug\u00fcne geldi. Bu geli\u015f d\u00fcnden belli olan bir geli\u015fti. S\u00fcrpriz olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir.<\/p>\n
Tabii Rusya’n\u0131n bug\u00fcn hedef olarak al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir ba\u015fka gerek\u00e7esi var. Kapitalist d\u00fcnya tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, onun hegemonik g\u00fcc\u00fcn\u00fc temsil eden \u00fclkeler veya imparatorluklar ini\u015fe ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131klar\u0131nda, kendi yerlerine aday olmas\u0131 muhtemel rakip \u00fclkeyi ya da \u00fclkeleri engellemek istemi\u015flerdir. Mesela Almanya Bismarck devriyle birlikte b\u00fcy\u00fck bir bilimsel-teknik ve sanayile\u015fme at\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7ine girmi\u015f, 20 yy ba\u015f\u0131nda end\u00fcstride, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda \u0130ngiltere’yi ikinci plana atm\u0131\u015ft\u0131. Bu h\u0131zl\u0131 sanayile\u015fmeyi destekleyecek hammade kaynaklar\u0131 ve \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in pazar ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrgeler elde etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Almanya, \u0130ngiltere’nin hegemonik taht\u0131n\u0131 tehdit etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130ngiltere’nin en \u00f6nemli stratejik hedef \u00fclkesi haline gelmi\u015fti. Rusya, \u00c7in ve Japonya ile ilgili \u0130ngiliz jeo-ekonomi-politik hesaplar\u0131 bu \u0130ngiliz-Alman rekabeti ekseninde anla\u015f\u0131labilir. Ya Almanya ya da \u0130ngiltere geri \u00e7ekilmek zorundayd\u0131. \u0130ki d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131 bu a\u00e7\u0131dan okumak gerekir.<\/p>\n
Ayn\u0131 \u015fekilde bug\u00fcn \u00c7in, b\u00fcy\u00fck bir sanayile\u015fme at\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7ersine girmi\u015f, ucuz \u00c7in sanayi \u00fcr\u00fcnleri d\u00fcnya pazarlar\u0131na hakim olmu\u015ftur. \u00c7in, geli\u015fmesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu hammaddeleri temin edece\u011fi \u00fclkeler ve \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in pazarlar bulma konusunda da b\u00fcy\u00fck hamleler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Yapmaya devam ediyor. \u00a0D\u0131\u015f ticaret fazlas\u0131yla ba\u015fta ABD olmak \u00fczere bir \u00e7ok geli\u015fmi\u015f \u00fclkeyi kendisine bor\u00e7lu hale getirmi\u015f, o \u00fclkelerin ekonomik refah\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00c7in \u00e7ok stratejik bir konuma yerle\u015fmi\u015ftir. Bu \u015fartlarda, ini\u015fteki ABD hegemonyas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ba\u015fl\u0131ca rakip g\u00fc\u00e7 olarak \u00c7in’i bulundu\u011fu co\u011frafyaya hapsetmek, Rusya’y\u0131 etkisiz hale getirmeden olanakl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, \u00a0yeniden tarih sahnesindeki yerini almak isteyen Almanya, tekrar Avrupa’y\u0131 ekonomik olarak kolonile\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Daha \u00f6nce kald\u0131\u011f\u0131 yerden, global siyasal hesaplar\u0131n\u0131 yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmektedir. Merkel, iktidar\u0131n\u0131n erken d\u00f6neminde \u00f6nce Putin y\u00f6netimiyle yak\u0131nla\u015f\u0131p, AB’yi bypass ederek bir \u00e7ok \u00f6nemli “ikili antla\u015fma” imzalam\u0131\u015f, fakat anglo-amerikan diplomasisi “Ukrayna sorunu” nu yaratarak Almanya’y\u0131 kendi yan\u0131na ve kontrol\u00fc alt\u0131na \u00e7ekmek ad\u0131na hamle yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Unutmayal\u0131m, “Ukrayna devleti” 1.D\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru Alman genelkurmay\u0131 taraf\u0131ndan Rusya’ya kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede taktik bir ara\u00e7 olarak yarat\u0131lm\u0131\u015f, devrimden hemen sonra Lenin buna Ukrayna Sovyet Cumhuriyeti ile yan\u0131t vermi\u015fti. Ukrayna, Almanya i\u00e7in g\u00fcneyden, Karadeniz, Kafkaslar, Hazar co\u011frafyas\u0131n\u0131n; kuzeyden, Balt\u0131k b\u00f6lgesinin giri\u015f kap\u0131s\u0131d\u0131r. Y\u00fckselen Almanya ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak Ukrayna’y\u0131 hat\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bir ba\u015fka d\u00fcnya sava\u015f\u0131 ihmal edilemeyecek bir olas\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu sava\u015f\u0131n Orta Do\u011fu ve veya \u00c7in co\u011frafyas\u0131nda patlama olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Bir kez daha Avrupa co\u011frafyas\u0131ndan \u00e7\u0131kma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. “Ukrayna sorunu”, SSCB’nin \u00e7\u00f6z\u00fclmesi sonras\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck sava\u015f tehditi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
EMPERYAL\u0130ST “SOL KU\u015eATMA”<\/p>\n
Sosyalizme olan inanc\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f Sovyet devlet erkan\u0131ndan s\u00f6z ederken, kast etti\u011fim sadece Gorba\u00e7ov devri idarecileri de\u011fil, 1956’daki 20.Kongre kararlar\u0131, (Ne 56’n\u0131n ne de 89’un belli bir stratejisi vard\u0131. Sonraki d\u00f6nemlerin zorlu\u011funu bu stratejisiz de\u011fi\u015fim ya da geri \u00e7ark y\u00f6ntemi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r) esasen proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnden, sosyalizmden \u00e7ark\u0131n ilan\u0131yd\u0131. \u00a0Restorasyon demek m\u00fcmk\u00fcn. Suslov-Kosigin-Brejnev ekibinin bu restorasyon s\u00fcrecinin h\u0131z\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrme \u00e7abas\u0131 bir stratejiden yoksundu. \u0130\u00e7eride, “t\u00fcm halk\u0131n devleti”; d\u0131\u015far\u0131da, “kapitalist olmayan yol” , (Leninist anlam\u0131ndan bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f) “bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada ya\u015fama” bu restorasyonun siyasal ifadeleri, veya kar\u015f\u0131-devrimin yol i\u015faretleri olarak g\u00f6r\u00fclmek gerekir (SSCB’nin 1975’de Helsinki Kararlar\u0131 alt\u0131na att\u0131\u011f\u0131 imzay\u0131, bir \u00e7ok bak\u0131mdan bizim Tanzimat Ferman\u0131’n\u0131 ilan etmemize benzetebiliriz. Yine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar itibar\u0131yla bizim i\u00e7in bir ikinci Tanzimat anlam\u0131na gelen Kopenhag Kriterleri’nin kabul edilmesiyle de k\u0131yaslamak m\u00fcmk\u00fcn. Reagan-Gorba\u00e7ov, daha sonra Malta’daki Bush-Gorba\u00e7ov antla\u015fmalar\u0131n\u0131n temelinin pekala Helsinki’de at\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Helsinki sosyalist sistemin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Emperyalistlerin, “bar\u0131\u015f, demokrasi, \u0130nsan haklar\u0131” ideolojileri alt\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 dayatmaya teslim olunmu\u015ftur. G\u00f6r\u00fcyor musunuz tarih nas\u0131l devam ediyor?).<\/p>\n
“Bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada ya\u015fama” politikas\u0131, Sovyet y\u00f6neticilerinin sava\u015f korkular\u0131n\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in \u00a0kendi kendilerini kand\u0131rarak rahatlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir yaland\u0131 ( Bir kapitalist \u00fclkede dahi burjuvazi i\u00e7in s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00a0parti ve devlet \u00e7\u0131karlar\u0131na bask\u0131nd\u0131r. Proletarya ve burjuvazi \u00e7at\u0131\u015fmadan bir arada ya\u015fayamazlar. En demokratik ge\u00e7inen kapitalist \u00fclkelerde dahi proletarya hareketi g\u00fc\u00e7lenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, mevziler kazand\u0131\u011f\u0131nda neler olabildi\u011fini biliyoruz.Burjuvazi hemen demokrasi kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131na soyunur.Burjuvazi konumunu tahkim etti\u011finde de, proletaryaya ayr\u0131lan demokratik alan daral\u0131r).<\/p>\n
Yine bu altm\u0131\u015fl\u0131 y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren \u00a0d\u00fcnya kapitalizminin kriz, stagnasyon \u015fartlar\u0131na girmesi, K\u00fcba, Vietnam, Laos, Kambo\u00e7ya gibi \u00fclkelerde SSCB’nin deste\u011finde yeni sosyalist \u00fclkelerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretlerinin gelmesi (tabii bu iki fakt\u00f6r aras\u0131nda bir ili\u015fki oldu\u011funu ihmal etmeyelim), Orta Do\u011fu’daki ilerici geli\u015fmeler,\u0130srail’in g\u00fcvenli\u011fi gibi sorunlar, ABD’nin ku\u015fatma siyasetine sosyalist ideolojiyi de dahil etmesine neden oldu.<\/p>\n
\u00a01968 VE MARKS\u0130ZM-LEN\u0130N\u0130ZM\u0130N \u00a0SOLDAN KU\u015eATILMASI<\/p>\n
Bu yeni “sol” ku\u015fatma, 20 yy’\u0131n erken zamanlar\u0131ndaki sosyal reformist veya 2.Enternasyonal reformizmi m\u00fcdahalesinden sol i\u00e7eri\u011fi itibar\u0131yla farkl\u0131yd\u0131. Dahas\u0131, onlar\u0131 da hedef al\u0131yordu.Bildik kom\u00fcnist ve sosyal demokrat marksizmi radikal olmamakla su\u00e7luyor. \u00c7o\u011ful, “modern” partik\u00fcler sorun alanlar\u0131na referans verip, bireyin var olu\u015f kaygusunu merkeze koyarak, par\u00e7al\u0131, \u00f6zerk ya da konfedere radikalizm bi\u00e7imlerini olumluyordu. Bat\u0131’da sanayi devrimiyle birlikte ivme kazanan romantik tepkilerle benzerlikler ta\u015f\u0131yan bir konumdu bu.<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc k\u00fclt\u00fcralist vurgular\u0131 i\u00e7inde gerici bir siyasal savrulmayla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r .Yeni-muhafazk\u00e2rl\u0131k bu mezbeleden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Sadece T\u00fcrkiye’de de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok ba\u015fka yerinde s\u00f6z konusu ku\u015fa\u011f\u0131n ya da o ku\u015fa\u011f\u0131n fikirlerinin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan sonraki ku\u015faklar\u0131n gerici, anti-sek\u00fcler, anti-kamusalc\u0131, “\u00e7evreci” hamaset alt\u0131nda sanayi kar\u015f\u0131t\u0131 siyasetlerle uzla\u015fmalar\u0131, bu ge\u00e7mi\u015fe bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tutarl\u0131l\u0131k arz ediyor. Daha do\u011frusu bu k\u00f6kenler g\u00f6r\u00fclmeden s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim gerici uzla\u015fma iyi anla\u015f\u0131lamaz.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de solcu ya da liberal k\u00f6kenli bir tak\u0131m ayd\u0131nlar\u0131n gerici AKP rejimiyle i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131yla ilgili olarak yap\u0131lan ele\u015ftirilerde, uluslararas\u0131 ba\u011flam, yani T\u00fcrkiye’nin m\u00fcttefiki oldu\u011fu emperyalist ba\u011flam ihmal edilmemelidir. Bu ba\u011flam sadece siyasal de\u011fildir, ideolojik ve entelekt\u00fcel boyutlar\u0131, etkileri de vard\u0131r. T\u00fcrkiye’de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131za benzer bir entelekt\u00fcel vak’a ayn\u0131 ba\u011flamda yer alan di\u011fer \u00fclkelerde de ya\u015fan\u0131yor. Bunu tespit etmek laz\u0131m. Olumlu ve olumsuz boyutlar\u0131yla 68 olay\u0131 da b\u00f6yledir. \u00a0Bu ba\u011flant\u0131y\u0131 iyi g\u00f6rmek gerekir. Metodolojik olarak senkronize bir bak\u0131\u015fa sahip olmay\u0131 \u00f6\u011frenmeliyiz. Yani T\u00fcrkiye’de \u015fu da bu olay ger\u00e7ekle\u015firken, onun yer ald\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 ba\u011flamda olup biteni dikkate alan bir bak\u0131\u015fa ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de de islamc\u0131 fanatizmi, “vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” kaygusuyla te\u015fvik eden, \u00a0b\u00fcy\u00fck ya da “ezen millet” etnisizmini reddetmek ad\u0131na, “ezilen millet” etnisizmini ikame eden “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve dayan\u0131\u015fma” c\u0131 anlay\u0131\u015f da kendi tarihsel kariyeri i\u00e7inde tutarl\u0131 hareket etmi\u015ftir. \u0130\u015fte emperyalist siyaset ta ba\u015f\u0131ndan bu entelekt\u00fcel egzersizlere m\u00fcdahil olarak onlar\u0131 kendi siyasal \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda kullanm\u0131\u015f,y\u00f6nlendirmi\u015f, \u00a0manip\u00fcle etmi\u015ftir.<\/p>\n
1968 Bat\u0131’da, SSCB’yi ve mevcut “reel sosyalist” d\u00fcnyay\u0131 \u00a0ideolojik olarak soldan ku\u015fatma amac\u0131na hizmet etmi\u015ftir. “Reel sosyalizm” ele\u015ftirisi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde, marksizm-leninizmin itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lma giri\u015fimlerine zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Dikkat edilsin, “68’i ABD yaratm\u0131\u015ft\u0131” demiyorum. Emperyalistler b\u00f6yle i\u015flerle u\u011fra\u015fmazlar. Gayet iyi niyetli, samimi insanlar\u0131n ba\u015flatt\u0131klar\u0131 giri\u015fimlere m\u00fcdahil olarak onlar\u0131 hem manip\u00fcle ederek hem te\u015fvik ederek y\u00f6nlendirirler. Onlar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta ama\u00e7lad\u0131klar\u0131ndan \u00e7ok farkl\u0131 mecralara s\u00fcr\u00fcklenmesini sa\u011flarlar. Anglo-sakson emperyalizmi s\u00f6z konusu oldu\u011funda, bunun onun tarihi kadar eski bir y\u00f6ntem oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n
Mesela, ABD’nin kendisinden ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hazmedemeyen kolonyalist Britanya, i\u00e7 sava\u015f dahil her yolla onu \u00e7elmelemeye, tekrar kendisine tabi hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Bu \u00e7er\u00e7evede, mesela, Joseph Smith adl\u0131 bir meczubun marjinal, etkisi y\u00fczlerce ki\u015fiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 dinsel tarikat\u0131 olan Mormonlu\u011fu avucuna al\u0131p, destekleyerek, onu yeni anlamlar y\u00fcklenmesi konusunda te\u015fvik ederek, kurucusunun hayal bile edemeyece\u011fi etkiye sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Mormonluk her zaman ABD’de gericili\u011fin, k\u00f6lecili\u011fin, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n, cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00a0yanda\u015f\u0131; birli\u011fin, laikli\u011fin, demokrasinin, emek\u00e7ilerin d\u00fc\u015fman\u0131 oldu. Yani Mormonluk \u0130ngiltere taraf\u0131ndan kurulmad\u0131 ama onun deste\u011fi ve manip\u00fclasyonuyla hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fi bir boyuta ula\u015ft\u0131, \u00a0farkl\u0131 bir anlam kazand\u0131.<\/p>\n
ANGLO-AMER\u0130KAN EMPERYAL\u0130ZM\u0130N\u0130N \u0130DEOLOJ\u0130K SAVA\u015e ARACI OLARAK “SOL-KOM\u00dcN\u0130ZM”.<\/p>\n
\u0130ngiltere s\u00f6z konusu oldu\u011funda, soldan ku\u015fatma stratejisini uygulamakta ne kadar ustala\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu bilinir. Bakunin hareketinin \u0130ngilizler taraf\u0131ndan Marksizme kar\u015f\u0131 nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 malumdur. (Bakunin’in 1.Enternasyonal’e kar\u015f\u0131 konumu ile Trotsky’nin 3.Enternasyonal kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumu aras\u0131nda pekala ko\u015futluk vard\u0131r. Her iki konum da \u0130ngiltere’nin i\u015fine yaram\u0131\u015ft\u0131r). Yine mesela, Marks ve Engles’in \u00fclkesi Almanya’da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi s\u0131hhat belirtileri ta\u015f\u0131yorken, Bismarck yasaklar\u0131yla \u0130ngiltere’ye s\u00fcrg\u00fcne gelen o zamanki baz\u0131 sosyal demokrat liderler, \u00f6rnekse, Bernstein, Kautsky, revizyonizm ve oport\u00fcnizm malzemesini \u00a0bu \u00fclkeden derlediler demek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Her ikisi de Fabian Okulu’nun etkisinde kald\u0131lar. Bernstein ve Kautsky aras\u0131ndaki fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 da bizi yan\u0131ltmas\u0131n.<\/p>\n
Kautsky, sosyalizme tedrici, evrimci, kendi tabiriyle “medeni” \u00a0bir \u015fekilde ge\u00e7ilmesi konusunda, yani “sosyal devrim” \u00a0konusunda Bernstein gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Do\u011frusu oydu. Gelgelelim, Almanya’da demokrasi, \u0130ngiltere’deki kadar geli\u015fmi\u015f de\u011fildi. Yasaklar, engeller vard\u0131. Almanya’da evrimci ge\u00e7i\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak i\u00e7in bir “siyasal devrim” e, ya da burjuva demokratik devrime gerek vard\u0131 (Bir marksist-leninist, “burjuva demokratik devrim” ya da “milli demokratik devrim” laf\u0131n\u0131 duydu mu, bunun kendisi i\u00e7in bir alarm olmas\u0131 gerekti\u011fini bilmelidir. Bu a\u015famal\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n, proleter devrimciler aras\u0131nda “burjuva devrimci” e\u011filimleri ve giderek proletarya davas\u0131ndan \u00e7ark\u0131 te\u015fvik etti\u011fini hep d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr) . Bu siyasal devrim olmadan, tedrici bir sosyal devrim ger\u00e7ekle\u015femezdi. K\u0131sacas\u0131, 2.Enternasyonal reformizminin fikri temelleri Londra’da at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Bu arada yine \u00a0Trotskizmin en i\u015fbirlik\u00e7i, \u00a0en gerici, en al\u00e7ak haliyle faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi iki \u00fclke \u0130ngiltere ve ABD’dir. Bu basit bir tesad\u00fcf de\u011fildir. Siyasal ku\u015fatma gibi, ideolojik ku\u015fatma da tarihsel bir olgudur. Yeni-muhafazkar (neo-con) ak\u0131m\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 bu “eski” trotskistlerden olu\u015fur. Bunlar\u0131n ilk ku\u015faklar\u0131 daha 1930’lardan itibaren \u015f\u00f6yle bir e\u015fitli\u011fin \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7ine hapsolmu\u015flard\u0131 : trotkizm=anti-stalinizm=anti-sovyetizm=anti-kom\u00fcnizm. Yeni-muhafazarl\u0131\u011fa e\u015fsiz trotskist katk\u0131 bu denkli\u011fe hapsolman\u0131n neticesi olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n
ABD ve \u0130ngiltere nas\u0131l sermayenin merkezi \u00fclkeleriyse, ideolojik bak\u0131mdan da merkezi rol\u00fc olan \u00fclkelerdir. Trotskizm tarihsel olarak emperyalist merkezlerde nispeten g\u00fc\u00e7l\u00fcyken, Do\u011fu’da, Asya’da, L.Amerika’da, Afrika’da esamesi dahi okunmuyor. \u00d6yle de\u011fil mi?<\/p>\n
68’de benzer \u015fekilde, Bat\u0131l\u0131 ayd\u0131nlar\u0131n de\u011fi\u015fik adlar alt\u0131nda radikal \u00e7\u0131k\u0131\u015f aray\u0131\u015f\u0131, \u00a0hemen hemen ortak \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve ortak var\u0131\u015f noktalar\u0131 itibar\u0131yla marksizm-leninizme kar\u015f\u0131 eylemli bir manifestoya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Maoizm, trotskizm,”yeni sol” \u00a0gibi asl\u0131nda birbirlerine kar\u015f\u0131ym\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen ak\u0131mlar\u0131n ortak \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131yla, ortak bir noktada bulu\u015ftuklar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc : “anti-sovyetizm”. Bu yeni anti-sovyetizm marksizmi bir akademik, entelekt\u00fcel ilgi alan\u0131 veya u\u011fra\u015f olarak g\u00f6ren k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva “marksist” fig\u00fcrlerin elinde, kaba anti-kom\u00fcnizmin “sol” s\u00f6ylemle inceltilmi\u015f haliydi.<\/p>\n
\u00c7ekoslavakya’ya Sovyet m\u00fcdahalesinin 1968’in bu anti-sovyetik boyutunu berkitti\u011fi hep s\u00f6ylenir. Ancak sol geli\u015fmeyi tehlikeli buldu\u011fu her yere m\u00fcdahale etmekten ka\u00e7\u0131nmayan emperyalist ittifak veya \u00a0NATO blo\u011funun bu bak\u0131mdan bir inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir mi? Mesela \u00fclkemizde sol hareket geli\u015fme emareleri g\u00f6sterdi\u011fi andan itibaren devreye sokulmu\u015f her askeri darbeyi herhalde bir NATO m\u00fcdahalesi olarak g\u00f6rmek kadar isabetli bir \u015fey olamaz. \u00a0Bu arada \u00c7ekoslavakya demi\u015fken, Paris’te 68 May\u0131s’\u0131nda SSCB’nin Frans\u0131z Kom\u00fcnist Partisi’ni yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olarak kullanmas\u0131, bize SSCB’nin neden \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc konusunda da fikir veriyor. Halbuki FKP’ye ba\u011fl\u0131 CGT’li b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i n\u00fcfusunun genel grev ve ayaklanmayla 68’e destek vermesi (s\u0131n\u0131f\u0131n b\u00f6yle bir talebi vard\u0131), ayaklanman\u0131n kom\u00fcnist bir renk kazanmas\u0131na yol a\u00e7acak, ayn\u0131 zamanda, muhtemelen NATO ordular\u0131n\u0131n Paris’e girmesiyle sonu\u00e7lanacakt\u0131. NATO’nun bunun i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7ok yaz\u0131ld\u0131, s\u00f6ylendi. Zaten hem Var\u015fova hem de NATO antla\u015fmalar\u0131nda b\u00f6yle bir m\u00fcdahale maddesi vard\u0131.<\/p>\n
Pekiy, Sovyetler ele\u015ftirilmeyecek miydi? Ele\u015ftirilecekti, ama bu marksizm-leninizmin kavramlar\u0131yla, devrimci metoduyla yap\u0131lmas\u0131 gereken, kesinlikle d\u00fcnya proletarya hareketinden, siyasetinden kopmamas\u0131 gereken bir ele\u015ftiri olabilirdi. Sosyalizm kuruculu\u011funun tan\u0131m itibar\u0131yla reel bir olgu oldu\u011fundan hareket eden bir ele\u015ftiri kabul edilebilirdi. Ve bu ele\u015ftiri ne olursa olsun, SSCB ve sosyalist d\u00fcnyan\u0131n bekas\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fc gibi sak\u0131nmak zorundayd\u0131. Sosyalist d\u00fcnyay\u0131 y\u0131karak kurmay\u0131 de\u011fil, i\u00e7inden g\u00fc\u00e7lendirerek yap\u0131land\u0131rmay\u0131 esas alan yap\u0131c\u0131 bir strateji izlenmeliydi. Sosyalist d\u00fcnyay\u0131 ilerletmek, emperyalizmle m\u00fccadeleyi (emperyalizm kavram\u0131n\u0131n reel sosyal a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 uluslararas\u0131 \u00e7apta yo\u011funlam\u0131\u015f s\u0131n\u0131f sava\u015flar\u0131na referans verir) s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rmak, ondan en ufak bir taviz vermemekle m\u00fcmk\u00fcn olabilirdi. Yoksa, devrimlere kar\u015f\u0131 olan liberal g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil. Ana \u00e7eli\u015fkinin sosyalist d\u00fcnya sistemi ve emperyalizm aras\u0131nda oldu\u011funu unutmamak gerekiyordu. Bu ana \u00e7eli\u015fki uluslararas\u0131 \u00e7apta emek-sermaye \u00e7eli\u015fkisine tekab\u00fcl ediyordu. “Radikal demokrasi” \u00a0veya “yeni sol” demeyi tercih edece\u011fim ak\u0131mlar, esas olarak, \u00a0bu \u00e7eli\u015fkinin inkar\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
Haydi teorik izahlardan vazge\u00e7elim, SSCB’nin bekas\u0131n\u0131n ampirik (hep s\u00f6yledi\u011fim gibi ampirist olmadan ampirik olmas\u0131n\u0131 bilece\u011fiz) olarak bir gereklilik oldu\u011funu yads\u0131mak olanakl\u0131 de\u011fildir. \u00a0Evet, sosyalist d\u00fcnya sistemi “tek \u00fclkede” sosyalizm \u015fartlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. 20yy’\u0131n b\u00fct\u00fcn sosyalist, sosyalist tandansl\u0131, bizim ulusal kurtulu\u015f devrimi de dahil, b\u00fct\u00fcn “ulusal kurtulu\u015f devrimleri”, demokratik devrimleri, “anti-feodal” devrimleri, art\u0131k ba\u015fka nas\u0131l adland\u0131racaksak, hepsi SSCB’nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi sosyalist sistemin var oldu\u011fu ko\u015fullarda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Tabii buna Bat\u0131’daki “sosyal-demokrasi” ya da “refah devleti” deneyimlerini de dahil etmek gerekiyor. Bug\u00fcn sosyalist d\u00fcnya yok, “sosyal-demokratik d\u00fcnya” da yok.<\/p>\n
Sosyalist d\u00fcnya sistemi g\u00f6\u00e7eli 25 y\u0131l oluyor, d\u00fcnyan\u0131n bir yerinde bir devrim oldu\u011funu hen\u00fcz duymad\u0131k. \u00a0Tersine kar\u015f\u0131-devrimlere tan\u0131k olduk, oluyoruz. \u00d6yle de\u011fil mi? Sosyal-demokrasiden vazge\u00e7tik, liberal demokrasi de erozyona u\u011frad\u0131. 1989 kar\u015f\u0131-devrimi bizi 1789’un gerisine do\u011fru savuruyor. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi, bir \u00e7ok d\u00f6nek ve gerici yazar, 1989’u \u00a0sadece 1917’nin de\u011fil, 1789’un da r\u00f6van\u015f\u0131 olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f ve bu a\u00e7\u0131dan \u00f6vm\u00fc\u015ft\u00fc (Laf laf\u0131 a\u00e7\u0131yor, Goebbels Alman Devrimi adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda, 1789 y\u0131l\u0131n\u0131n kendileri taraf\u0131ndan tarihten silinece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Naziler de, di\u011fer emperyalistler gibi, \u00a01917’ye sald\u0131rmadan 1789’u tarihten silmenin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyordu).<\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015fte h\u0131zl\u0131 solculuk, “demokratik sosyalist”lik \u00a0taslayarak anti-sovyetizm yapanlar\u0131n bug\u00fcn nerelere savrulmu\u015f olduklar\u0131na, nas\u0131l bir pisli\u011fin i\u00e7inde debelendiklerine bak\u0131n\u0131z. Sadece o kampanyay\u0131 y\u00fcr\u00fcten \u00fclkelere de\u011fil, siyasal gruplara, \u00f6rg\u00fctlere, yay\u0131nlara bak\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Demek ki, b\u00f6yle \u00e7eli\u015fkiler hiyerar\u015fisi kurarak konu\u015facaksak, temel \u00e7eli\u015fki, o zaman, \u00a0iki d\u00fcnya sistemi aras\u0131ndaym\u0131\u015f. Bu emperyalizm ve sosyalizm aras\u0131nda cerayan eden \u00e7at\u0131\u015fmada taraf olmak gerekiyordu. “Ne biri ne \u00f6teki” diyenlerin birincisinin emellerine hizmet etmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 da bug\u00fcn sonuca bakarak, ampirik bir ger\u00e7eklik olarak tespit ediyoruz.<\/p>\n
Dahas\u0131, bu tavr\u0131 “farkl\u0131 sosyalist \u00e7izgi” ya da “revizyonist olmayan yol” olarak sunanlar\u0131n da SSCB’nin y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 alt\u0131nda kald\u0131klar\u0131na tan\u0131k olduk. Yani izledikleri “ger\u00e7ek sosyalist yol”, kendilerini de sonlar\u0131na g\u00f6t\u00fcren yol oldu. Emperyalizmin sosyalizm ku\u015fatmas\u0131na hizmet ettiklerinin fark\u0131nda dahi de\u011fillerdi. Ya da SSCB’nin kendilerine g\u00f6r\u00fcnen g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda rejimlerinin gelece\u011finden o kadar emindiler. SSCB sayesinde varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebildiklerini \u00a0kabullenemeyecek kadar egolar\u0131 taraf\u0131ndan k\u00f6r edilmi\u015flerdi. Daha yak\u0131nlarda cereyan etmi\u015f b\u00fcy\u00fck sava\u015fta SSCB’nin d\u00fcnyay\u0131 ipten alm\u0131\u015f oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla SSCB”nin \u00f6nemini idrak edemiyorlard\u0131. Bunlar\u0131 bu sosyalistlerin inkarlar\u0131n\u0131n sosyalist d\u00fcnya sisteminin g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclmesinde, bu \u00fclkelere kar\u015f\u0131 emperyalist sald\u0131r\u0131n\u0131n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda, sol kamuoyu i\u00e7inde taban bulmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir yeri oldu\u011fu i\u00e7in \u0131srarla s\u00f6yl\u00fcyorum. Yine, bu konumun b\u00fct\u00fcn saikleri, \u00a0boyutlar\u0131yla birlikte tarihsel ve s\u0131n\u0131fsal oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istiyorum.<\/p>\n
Bunu, \u00fclkemizden canl\u0131 bir \u00f6rne\u011fe, art\u0131k kurucular\u0131 taraf\u0131ndan da a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan edilen, bir emperyalist proje olarak AKP ve soldan destek\u00e7ileri aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fine benzetebiliriz. Bu kadar k\u00f6r ve \u00a0kirli bir \u00e7abayd\u0131 yani. Bir ka\u00e7 y\u0131ldan beri \u015f\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahibim: Emperyalist blokta yer alan \u00fclkeler, b\u00fcy\u00fck siyasal hamleler,operasyonlar yapmay\u0131 planlad\u0131klar\u0131 vakit, entelekt\u00fcel \u00e7evrelerden destek aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ine giriyorlar. Mevcut aktif organik ayd\u0131n tipinin d\u0131\u015f\u0131nda, sosyalist soldan ya da sol liberalerden \u00a0entelekt\u00fcellerin katk\u0131s\u0131na gereksiniyorlar. Bizim d\u00f6neklik dedi\u011fimiz vak’alar da bu d\u00f6nemlerde art\u0131yor.<\/p>\n
Bu sadece AKP devrinde T\u00fcrkiye’de olmad\u0131. Ge\u00e7en y\u0131l, ya da daha \u00f6nce okumu\u015f oldu\u011fum iki Frans\u0131z yazar, Vernet ve Frachon’un L’Am\u00e9rique Messianique’i benim i\u00e7in uyar\u0131c\u0131 oldu. Yazarlar, neo-con<\/strong>lardan hareketle ABD siyasetini irdelerken, orada sol ve liberal entelekt\u00fcellerin 2.Sava\u015f sonras\u0131nda \u00fc\u00e7 kez aktif olarak kurulu d\u00fczen ad\u0131na siyasete m\u00fcdahil olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131 : Truman d\u00f6neminde (so\u011fuk sava\u015f ba\u015flat\u0131ld\u0131); Kennedy d\u00f6neminde (Vietnam bata\u011f\u0131na saplan\u0131ld\u0131) ve o\u011ful Bush d\u00f6neminde (BOP uygulamaya kondu).<\/p>\n Bug\u00fcn “radikal demokrasi”, “yeni sol” (veya “post-marksizm” ) denilen k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva radikalizminin temelleri 68’de g\u00fc\u00e7lendirildi. Bat\u0131l\u0131 sanayi toplumlar\u0131nda, bir zaman Rusya’da narodnizmin,”tolstoyculuk”un \u00a0oynad\u0131\u011f\u0131na benzer bir rol\u00fc bu ak\u0131mlar, yine t\u0131pk\u0131 Rusya’daki gibi, marksizm-leninizme kar\u015f\u0131 oynar oldular. \u00a0Emperyalistler parasal, medyatik, kurumsal olanaklar sa\u011flayarak bu ak\u0131mlar\u0131 te\u015fvik ettiler, y\u00f6nlendirdiler. \u00a0Eh, alt\u0131n\u0131 koyan kural\u0131 da koyar, \u00f6yle de\u011fil mi? Sadece o zaman\u0131n Avrupa ve ABD \u00fcniversitelerindeki entelekt\u00fcel faaliyetlere bakmak dahi fikri verici olacakt\u0131r.Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz emperyalistlerin bug\u00fcn hedef ald\u0131klar\u0131 bir \u00e7ok \u00fclkede uygulamaya soktuklar\u0131 “renkli devrimler” in siyasal ve ideolojik malzemesini temin edenler, fonlad\u0131klar\u0131 bu bir \u00e7o\u011fu s\u00f6z konusu “68 ruhu” nun bakiyesi olan gruplar, anlay\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n BATI 68′ \u0130N\u0130N T\u00dcRK\u0130YE’DEK\u0130 YANSIMALARI<\/p>\n O zaman yerle\u015fik, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi gelene\u011fi olmayan T\u00fcrkiye gibi “azgeli\u015fmi\u015f” tabir edilen \u00fclkelerde ba\u015flang\u0131\u00e7ta 68, Bat\u0131’daki gibi bir seyir izlememi\u015f olsa da, b\u00f6yle bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi gelene\u011finin olu\u015fturulmas\u0131na y\u00f6nelik giri\u015fimlerin, mesela bir \u00e7at\u0131 giri\u015fimi olarak T\u0130P’in ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte benzer k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva radikal, go\u015fist ak\u0131mlar sahne ald\u0131lar. Y\u00f6nlendirildikleri mecralarda i\u015flevlerini yerine getirdiler.<\/p>\n 68 T\u00fcrkiye’de, k\u00f6yl\u00fcl\u00fck hen\u00fcz g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fundan, feodal yap\u0131lar yer yer varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden, ve tabii demokrasinin bat\u0131l\u0131 \u00fclkelere g\u00f6re geli\u015fmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n da etkisiyle Bat\u0131 \u00fclkelerinde g\u00f6r\u00fclenden daha farkl\u0131 mecralara y\u00f6neldi. T\u00fcrkiye’nin \u00a0ko\u015fullar\u0131na benzer ko\u015fullara sahip, “ulusal kurtulu\u015f” gelene\u011finin \u00e7ok etkili oldu\u011fu, L.Amerika \u00fclkelerindeki 68 prati\u011fi \u00f6zellikle \u00fcniversite gen\u00e7li\u011fini etkilemi\u015fti. Maoizmin etkisini anlamak i\u00e7inse, sadece \u00fclke sosyoljisine referans veren bir a\u00e7\u0131klama yeterli olmaz. Bu ulusal kurtulu\u015f gelene\u011fiyle de ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kurmak gerekir.<\/p>\n Yine de, her durumda, k\u00fclt\u00fcralist vurgular ay\u0131rt edilebiliyordu(\u0130dris K\u00fc\u00e7\u00fck\u00f6mer’in b\u00f6yle bir okunu\u015fu da m\u00fcmk\u00fcn. T\u00fcrkiye’de yeni-muhafazakarl\u0131\u011f\u0131n idol tiplerinden birisidir. Kesinlikle bir kar\u015f\u0131- devrim kuramc\u0131s\u0131d\u0131r) \u00a0Ne olursa olsun, hakim g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, 68 ruhunun sa\u011flam, tutarl\u0131 marksist-leninist kuramsal referanslara sahip olmamas\u0131, dahas\u0131 o \u00e7er\u00e7eveyi soldan revize etmesiydi. Tabii genellikle oldu\u011fu gibi, gidebildi\u011fi yere kadar gittilkten sonra sa\u011fdan \u00e7ark ba\u015flad\u0131.<\/p>\n Avrupa’da bir \u00e7ok devrimci sol \u00e7evrede 70’lerin sonlar\u0131na do\u011fru zuhur eden liberal e\u011filimler, bizde seksenlerin ba\u015f\u0131ndan itibaren g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Elbette k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvaziye \u00f6zg\u00fc tipik bir yenilgicilik<\/strong> anlay\u0131\u015f\u0131yd\u0131. \u00a0Bizde, giderek ulusalc\u0131 ve bundist kulvara yerle\u015fen K\u00fcrt hareketinin T\u00fcrkiye solu \u00fczerindeki olumsuz etkileri bu yenilgicilik anlay\u0131\u015f\u0131 olmadan anla\u015f\u0131lamaz.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 s\u00f6ylerken, bizi elbette bu faaliyet i\u00e7indeki \u00f6znelerin samimiyetleri de\u011fil, izledikleri, ya da kullan\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan siyaset ilgilendiriyor. Bu siyaset ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n niyeti ne olursa olsun, esas olarak emperyalistlerin marksizm-leninizmi ideolojik olarak da ku\u015fatma stratejisine hizmet ediyordu. Bug\u00fcn de b\u00f6yle.<\/p>\n Bu ak\u0131mlar\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 \u00f6znelerinin k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva oldu\u011funu ihmal etmeyelim. Bu da ola\u011fand\u0131r, s\u00f6z konusu ak\u0131mlar, modern ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 i\u00e7inde karars\u0131z, gelece\u011fi konusunda pesimist, bireysel varolu\u015f sorunuyla me\u015fgul, bocalama i\u00e7indeki (\u00fclkemiz s\u00f6z konusu oldu\u011funda bu k\u0131rsaldan, kentsele, gelenekselden moderne ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecindeki \u00f6zneye referans verir) k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva akl\u0131na, toplumsal-psikolojik pozisyona hitap ediyordu. Asl\u0131nda Bat\u0131’da bir \u00e7ok 68 vak’as\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00f6znelerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n sol bir derdinin, yani sosyalist bir projesinin oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz. \u0130\u015fin ba\u015f\u0131nda bu \u00f6zellik daha bask\u0131nd\u0131.<\/p>\n Mesela, Fransa’daki 68 liderlerinden Cohn-Bendit ba\u015flang\u0131\u00e7ta, \u00a0solcu \u00f6\u011frencilerin \u00fcniversite ko\u015fullar\u0131 ve \u00f6\u011frenim m\u00fcfredat\u0131yla ilgili olarak sol kaygularla harekete ge\u00e7mesinden etkilenmemi\u015f, ancak biraz sonra \u00fcniversite gen\u00e7li\u011fine tahsis edilmi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck apartman daireleriyle ilgili k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131yla birlikte, cinsel olarak istismar etti\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck erkek \u00e7ocuklar\u0131yla bu konutlarda ili\u015fki \u00a0kurmas\u0131na izin verilmemesi \u00fczerine protestolara dahil olmu\u015f, cinsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck nidalar\u0131yla liderlik seviyesine kadar y\u00fckselmi\u015fti.<\/p>\n Tekrar etmek gerekirse, 68, Bat\u0131’da, \u00e7o\u011funlu\u011fu te\u015fkil eden \u00f6znelerinin samimi talepleri itibar\u0131yla esas olarak k\u00fclt\u00fcrel ve liberalist bir hareketti. Bu bak\u0131mdan marksizme-leninizme kar\u015f\u0131 pozisyon almalar\u0131 kolay oluyordu. Tabii 68’in bu niteli\u011fi, sol r\u00fczgar nispeten dinince, zaman i\u00e7inde daha da netle\u015fti. Bizde bu zaman biraz daha uzun s\u00fcrd\u00fc. S\u00f6z konusu \u00f6znelerin \u00e7o\u011funun daha sonra \u00a0a\u00e7\u0131k olarak liberalizmle bulu\u015fmu\u015f olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtc\u0131 de\u011fildir. \u00a0 Bir de biliyoruz, marksizm s\u00f6z konusu oldu\u011funda, soldan giden sa\u011fdan d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n Fransa demi\u015fken, 68’deki hareket De Gaulle’\u00fc iktidardan d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Onun siyasal hayat\u0131n\u0131 bitirdi.De Gaulle sa\u011fc\u0131, kapitalist-emperyalist ama Fransa’n\u0131n anglo-amerikan hegemonyas\u0131ndan kurtulmas\u0131na \u00e7aba harcayan, bizim 30’lardaki otoriter-korporatist-teknokrat CHP rejimine benzer bir rejimi savunuyordu. Ekonomide devletin \u00f6n ald\u0131\u011f\u0131 bir karma korporatist modele inan\u0131yordu. So\u011fuk sava\u015f\u0131n k\u0131z\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fartlarda, anglo-amerikan hegemonyas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan herhalde sevimli bir tip de\u011fildi. De Gaulle, ABD’nin Vietnam sava\u015f\u0131 \u015fartlar\u0131nda dolar\/alt\u0131n dengesinin ABD veya dolar lehine (Bretton Woods antla\u015fmas\u0131n\u0131n \u015fart ko\u015ftu\u011fu dengeden s\u00f6z ediyorum) \u00a0iyice bozulmu\u015f olmas\u0131na da \u00e7ok bozuluyordu. Yani 68’in sonu\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda bu da var. Bunu tespit etmem \u015fikayet olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. \u00a0 Neticede emperyalistler aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileriyle alakal\u0131 bir sonu\u00e7.<\/p>\n “L\u0130BERAL SOL” MU, “SOL L\u0130BERAL\u0130ZM” M\u0130?<\/p>\n Ge\u00e7erken, “liberal sol” deniliyor, yanl\u0131\u015ft\u0131r. Hatta “liberal sol” nitelemesi, bir \u00e7ok ele\u015ftirmenin a\u011fz\u0131ndan, sanki sosyalist yelpazenin bir bile\u015feniymi\u015f gibi sunuluyor. Sonra \u00a0buradan hareketle ele\u015ftiriliyor. Olmaz! \u00a0Sol ve sa\u011f kavramlar\u0131, nesnel olarak \u00fcretim ili\u015fkilerine referans veren s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi i\u00e7indeki siyasal konumlara tekab\u00fcl ediyor. Hem solcu hem liberal olunamaz. Bununla beraber, liberal anlay\u0131\u015f i\u00e7inde, o anlay\u0131\u015f\u0131n “sol” unu temsil etmesi \u00a0anlam\u0131nda, yani liberal ideolojiyi, liberalizmi, onun \u00e7er\u00e7evesi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmadan, ama geleneksel s\u00f6yleminin \u00f6tesine ge\u00e7erek (Mesela geleneksel bir liberal s\u00f6ylem kurucusu olan Locke’a bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, modern k\u00f6lecili\u011fi olumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6yleyse, “sosyal-darwincilik”i C.Darwin’in \u00fczerine y\u0131kmak hakaniyetle ba\u011fda\u015fm\u0131yor. Sosyal-darwincili\u011fin k\u00f6klerinin de liberal ideolojide oldu\u011funu iddia ediyorum. 20yy’da, en inceltilmi\u015f formu i\u00e7inde bu anlay\u0131\u015f\u0131n temsilcilerinden birisi, yine bu y\u00fczy\u0131lda Anglo-sakson oligar\u015fisinin en sad\u0131k “filozof bek\u00e7i k\u00f6pe\u011fi” olarak i\u015faret edilmesi gereken Bertrand Russell’d\u0131r) \u00a0kapitalizmin i\u015fleyi\u015finden kaynaklanan toplumsal sorunlarla ilgili kaygular\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde dile getiren bir konum var. Mesela \u0130ngiltere’de John Gray’in s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131, \u00a0bir \u00f6l\u00e7\u00fcde Isaiah Berlin’in dillendirdi\u011fi bir liberal anlay\u0131\u015f var. Bu anlay\u0131\u015f, liberalizmi s\u0131k\u0131 \u00a0savunur ama onun “b\u0131rak\u0131n\u0131z yaps\u0131nlar, b\u0131rak\u0131n\u0131z ge\u00e7sinler” ortodoksisine pek s\u0131cak bakmaz. \u00d6yleyse, bir “sol \u00a0liberalizm” \u00a0bu \u00e7er\u00e7evede kabul edilebilir, ama “liberal sol” olamaz.<\/p>\n Kald\u0131 ki bizde, “liberal solcu” olduklar\u0131 s\u00f6ylenen tipler de, asl\u0131nda uluslararas\u0131 literat\u00fcrde “yeni-muhafazk\u00e2r” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rlar. \u00a0Bunlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 Bat\u0131’da oldu\u011fu gibi, bizde de “eski solcu” d\u00f6neklerdir. \u00a0Bunlar\u0131n \u00e7o\u011funun bildik liberal ideolojiyle de, organik de\u011fil, \u00a0eklektik bir ba\u011flant\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Laiklik konusundaki ele\u015ftirileriyle geleneksel muhafazakar ideolojiye daha yak\u0131nd\u0131rlar. Kamusalc\u0131l\u0131\u011fa k\u00f6kten kar\u015f\u0131 olmalar\u0131yla, liberal ortodoksisiyle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcrler. Hepsi a\u00e7\u0131k ya da \u00f6rt\u00fck, dolayl\u0131 veya do\u011frudan \u00a0bir \u015fekilde emperyalist sald\u0131ganl\u0131\u011f\u0131 olumlarlar. Bunlar\u0131 art\u0131k “oport\u00fcnist”, “revizyonist” gibi s\u0131fatlarla tan\u0131mlamak k\u0131fayetsiz olur. Bunlar do\u011frudan do\u011fruya kar\u015f\u0131-devrimcidiler ( Ho\u015f, Haziran ayaklanmas\u0131ndan sonra rejim bak\u0131m\u0131ndan i\u015flevselliklerini yitirmi\u015flerdir).<\/p>\n En \u00f6nemlisi, bu tipler emperyalizmin “bek\u00e7i k\u00f6pekleri” dir. Emperyalistlerin ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re ideolojik konumlar\u0131nda ayarlamalar yaparlar. Kullanacaklar\u0131 malzemeyi de emperyalist merkezler temin ederler. \u00a0Paralar\u0131n\u0131 \u00f6deyen emperyalist merkezlerden gelecek i\u015fareteleri aport vaziyetinde beklerler. Hat\u0131rlayacak olursak, ta ne zaman, kom\u00fcnist yazar Paul Nizan bu tipleri resmetmi\u015fti. Bu tipleri psikolojiden hareketle ele\u015ftirmek yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar yapt\u0131klar\u0131 i\u015f kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda belli bir maddi menfaat temin ediyorlar. Bu sayede kendilerine s\u0131n\u0131f atlatabilecek olanaklara kavu\u015fuyorlar.<\/p>\n Bu “yeni-muhafazak\u00e2r” tan\u0131m, Bat\u0131’da, \u00f6zellikle Avrupa’da, \u00a068’in var\u0131\u015f noktalar\u0131ndan birisi olmu\u015ftur. 68’in sol aleyhine en a\u011f\u0131r teorik ele\u015ftirisi olarak zuhur eden yap\u0131salc\u0131, post-yap\u0131salc\u0131 anlay\u0131\u015f, asl\u0131nda muhafazkar \u00f6ze sahip, yeni radikalizmin, yeni solun, yeni muhafazakarl\u0131\u011f\u0131n kuramsal referanslar\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Yani bilimsel sosyalizm kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yeni g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerine d\u00fc\u015f\u00fcnsel materyel sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bundan ba\u015fka, Levi-Strauss, J.Lacan ve M.Foucault gibi fig\u00fcrler marksizm kar\u015f\u0131s\u0131nda yeni bir k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva radikalizminin referanslar\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Soldan sa\u011fa ge\u00e7i\u015fte bu fikirler “son \u00a0istasyon” i\u015flevi g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. \u00a0Bu yap\u0131salc\u0131 konumun marksizmin diyalektik metodolojiyle bir ili\u015fkisi yoktur. Onu da reddeder zaten. S\u00f6z konusu fig\u00fcrlerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamen yanl\u0131\u015ft\u0131r demek istemiyorum, y\u00f6ntemlerinin, \u00f6zellikle bir \u00e7ok siyasal \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00a0yanl\u0131\u015f oldu\u011funu, \u00a0\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlukla kendi istekleri hilaf\u0131na i\u00e7ine sokuldu\u011fu gerici politik ba\u011flam\u0131n kabul edilemez oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorum. \u00a0“Yeni-sa\u011fc\u0131”, muhafazakar filozoflara, sosyologlara epey malzeme vermi\u015flerdir. Yoksa, onlar\u0131 \u00f6zellikle temin ettikleri zengin ham bilgiler, verdikleri tarihsel detaylar, referanslar anlam\u0131nda \u00f6nemli buluyorum.<\/p>\n Onlar\u0131n ve farkl\u0131 konulara vurgular\u0131yla benzeri konumda bulunan di\u011fer \u00a0fikir insanlar\u0131n\u0131n 68’in esas olarak marksizme kar\u015f\u0131 kurgulanm\u0131\u015f olan “d\u00fc\u015f\u00fcnce kar\u015f\u0131-devrimi” nin mimarlar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorum. \u00a0Bat\u0131’da esas olarak k\u00fclt\u00fcralist olan 68 hareketinin teorik \u00e7er\u00e7evesini, hareket \u00f6ncesinde haz\u0131rlam\u0131\u015f, hareket sonras\u0131nda olu\u015fmu\u015f entelekt\u00fcel atmosfer sayesinde olgun bir \u015fekilde geli\u015ftirmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n Liberal ideolojinin “sol kanad\u0131” na konumlanman\u0131n, bir t\u00fcr sosyalizm anlam\u0131nda, \u00a0 “sol” olarak g\u00f6r\u00fclmesi, sunulmas\u0131 bu yap\u0131salc\u0131, post-yap\u0131salc\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n katk\u0131lar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabilmi\u015ftir. \u00d6rnekse, romantik “etnik”, “cemaat\u00e7i” anlay\u0131\u015f\u0131n ihyas\u0131 i\u00e7in Levi-Strauss’a; cinselli\u011fin, e\u015fcinselli\u011fin, hatta dinselli\u011fin (Foucault’un \u0130ran Devrimi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki erken tepkisine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda) ba\u015fl\u0131ca radikal siyasal konumlar olarak sunulmas\u0131nda Foucault’ya, Lacan’a yap\u0131lan m\u00fcracaatlar\u0131 biliyoruz. Bunlar\u0131n hepsinde ortak olan, maddi \u00fcretim ili\u015fkileri yerine, dil \u00fczerinde temellenen k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilere belirleyici bir konum atfedilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Esastan en g\u00f6z\u00fc kara, en sald\u0131rgan \u00a0emperyalist ideoloji olan “yeni-muhafazakarl\u0131k” \u0131n bu d\u00fc\u015f\u00fcnsel “a\u00e7\u0131l\u0131m”dan nas\u0131l istifade etmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n Sol-liberalizmin kapitalizmle ba\u011flant\u0131l\u0131 maddi ve k\u00fclt\u00fcrel toplumsal sorunlar\u0131, maddi nedenlerinden soyarak, tek tek k\u00fclt\u00fcrel sorun alanlar\u0131na (Bu noktada mesela M.Foucault’un “mikro-iktidarlar” a kar\u015f\u0131 “mikro-direni\u015fler” alan\u0131na \u00f6vg\u00fc d\u00fczmesini hat\u0131rlayal\u0131m. Mesela Althusser Okulu’ndan yap\u0131salc\u0131 marksistler, N.Poulantzas ve E.Laclau ve C.Mouffe \u00e7iftinin s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f olduklar\u0131 siyasal hali hat\u0131rlayal\u0131m. Poulantzas, intihar\u0131 \u00f6ncesinde yazm\u0131\u015f oldu\u011fu son kitab\u0131 olan L’Etat, le Pouvoir et le Socialisme de a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde Foucault’dan ne kadar etkilenmi\u015f oldu\u011funu belirtir. S\u0131k s\u0131k ona referanslar verdi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. 70’lerin sonunda yay\u0131nlanm\u0131\u015f bu kitab\u0131n benim T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirerek yay\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131m son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yine a\u00e7\u0131k\u00e7a “sol, art\u0131k liberalizmin asas\u0131yla y\u00fcr\u00fcmeyi \u00f6\u011frenmeli” mealinde bir laf eder.) dikkat \u00e7ekmesi, ilerici hareketi, kapitalizm kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan kopartarak, bir \u00e7arp\u0131tmayla, mevcut sosyalist anlay\u0131\u015flar\u0131n da, “b\u00fcy\u00fck anlat\u0131lar\u0131”yla (Anlat\u0131 anlatmak istedi\u011fini anlat\u0131yorsa, boyutunu sorun yapmak niye? Yani marksizm-leninizm burjuva d\u00fczenini tarihsel boyutu i\u00e7inde ele almas\u0131n, kapitalizmin sefaleti kar\u015f\u0131s\u0131nda ele\u015ftiri yapmas\u0131n, \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu g\u00f6stermesin demek isteniyor. Elbette \u00f6l\u00e7ek k\u00fc\u00e7\u00fck, b\u00fct\u00fcnl\u00fckten yoksun, par\u00e7al\u0131 ve perakende olacak ki emperyalistler zorlanmadan \u00e7ekip \u00e7evirebilsinler. Kaosu s\u00fcrd\u00fcrebilmek \u00a0i\u00e7in acz i\u00e7indeki akla ihtiyac\u0131 var.) \u00a0katk\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi k\u00fclt\u00fcrel bask\u0131lara kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131, elbette emperyalizm taraf\u0131ndan so\u011fuk sava\u015f \u015fartlar\u0131nda zorunlu olarak ertelenmi\u015f “evrensel hegemonya” (ya da “tarihin sonu”) stratejisinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi bak\u0131m\u0131ndan i\u015flevsel olmu\u015ftur.<\/p>\n “\u0130nsan haklar\u0131”, “demokrasi”, “k\u00fclt\u00fcrel \u00e7o\u011fulculuk” vb ideolojiler paketiyle me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmak istenen emperyalist askeri sald\u0131r\u0131lar, i\u015fgaller halen devam etmektedir. K\u00fclt\u00fcrel (dinsel, etnik, cinsel vs) bask\u0131lara kar\u015f\u0131 “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc” bir konuma yerle\u015fmek elbette \u00a0sol bir ill\u00fczyon yarat\u0131lmas\u0131na katk\u0131 yap\u0131yor, ama ayn\u0131 zamanda somut olarak maddi ili\u015fkilere referans veren, kapitalizm bak\u0131m\u0131ndan tehditkar bulunan \u00a0e\u015fitlik\u00e7i, kamusalc\u0131 bir siyasal \u00a0anlay\u0131\u015f\u0131n laf\u0131n\u0131n dahi edilmemesi gibi bir i\u015flev g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n 19yy’da, B\u00fcy\u00fck Frans\u0131z Devrimi’nin tan\u0131m itibar\u0131yla kamusalc\u0131 Cumhuriyet (Kamusalc\u0131 olmayan Cumhuriyet salt bir ill\u00fczyondur. Bu bak\u0131mdan Cumhuriyet tan\u0131msal olarak sosyalist bir kavram ve olgudur. Sosyalist devrim, cumhuriyet ideas\u0131n\u0131n realizasyonu anlam\u0131na da geliyor. Hi\u00e7 bir burjuva demokratik form onun ger\u00e7ek kamusalc\u0131 anlam\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmesine izin veremez. Aksi burjuva d\u00fczeninin inkar\u0131 anlam\u0131na gelir. Dikkat edilirse, burjuvazinin gericile\u015fmesi Cumhuriyet fikrinden taviz verilmesi, kamusalc\u0131 temel niteliklerinden soyutlanmas\u0131yla el ele y\u00fcr\u00fcyen bir s\u00fcre\u00e7tir. Devrimci sosyalist hareketi, laiklik gibi, Cumhuriyet ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda toplanabilecek burjuva demokratik kazan\u0131mlar\u0131n yitirilmesi nedeniyle, bekleyen bir tehlike demokratik devrimci bir restorasyon -kar\u015f\u0131-devrimin restorasyonu- talebinin burjuva, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan y\u00fckseltilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Kapitalist-emperyalizmin hi\u00e7 bir demokratik program\u0131n arkas\u0131nda duramayac\u011f\u0131 bir kez daha belli olmu\u015ftur. Bu bak\u0131mdan b\u00fct\u00fcn demokratik bile\u015fenleriyle cumhuriyetin ancak sosyalizm \u015fartlar\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini vurgulamak gerekiyor) anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc-dayan\u0131\u015fmac\u0131” esas olarak cumhuriyet kar\u015f\u0131t\u0131, federe, otonom-lokalize anlay\u0131\u015f\u0131n \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Elbette bu anlay\u0131\u015f, “b\u0131rak\u0131n\u0131z yaps\u0131nlar, b\u0131rak\u0131n\u0131z ge\u00e7sinler” in siyasal ifadesi oluyor. Emperyalistlerin istedi\u011fi de budur. Emperyalizm her zaman \u00f6l\u00e7eklerin k\u00fc\u00e7\u00fct\u00fclmesinden yanad\u0131r. \u00dclkeler s\u00f6z konusu oldu\u011funda, sosyalizm b\u00fcy\u00fct\u00fcr, emperyalizm k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcr. B\u00f6l, k\u00fc\u00e7\u00fclt ve y\u00f6net!<\/p>\n SOSYAL\u0130ST M\u00dcCADELE TAR\u0130H\u0130 DEVAM ED\u0130YOR<\/p>\n Bug\u00fcn “cephe”, “birlik” tart\u0131\u015fmalar\u0131 yaparken yukar\u0131da de\u011findi\u011fim konular\u0131 ihmal etmeyelim. Kendi ger\u00e7eklerimizi de unutmayal\u0131m. Tabula rasa<\/span> misali yepyeni\u00a0bir tarih yok, eskiden beri s\u00fcreksizli\u011fe de referans vererek s\u00fcrmekte olan bir tarih var. Ge\u00e7mi\u015fteki m\u00fccadele i\u00e7eriklerinin de\u011fi\u015fik formlar, adlar alt\u0131na kar\u015f\u0131m\u0131zda oldu\u011funu, bundan sonra da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 ihmal etmeyelim. \u015eimdi “birlik havas\u0131” i\u00e7inde bu tarihi unutmak, yokmu\u015f gibi hareket etmek do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n Kimileri, ge\u00e7mi\u015fte birbirleriyle, siyasal-s\u0131n\u0131fsal konumlar\u0131, siyasal anlay\u0131\u015flar\u0131 itibar\u0131yla m\u00fccadele i\u00e7inde olmu\u015f, yan yana getirilmeleri olanakl\u0131 olmayan fig\u00fcrlerin, siyasetlerin adlar\u0131n\u0131 alt alta, ya da yan yana dizerek birlik s\u00fcrecine katk\u0131 yapaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Devrimci sol m\u00fccadele Mevlana tekkesi anlay\u0131\u015f\u0131na sahip olamaz. Birlik, i\u015fbirli\u011fi se\u00e7ici bir s\u00fcre\u00e7 olmal\u0131d\u0131r. Hatta iyice kendinden ge\u00e7ip, izleyecekleri politika anlam\u0131nda, ayn\u0131 anda hem “s\u0131n\u0131fa kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131f” hem de ” halk cephesi” ni birlikte telafuz edenler var. Bunlar\u0131 i\u00e7i bo\u015f retorik olarak g\u00f6rmek laz\u0131m.<\/p>\n Birlik, i\u015fbirli\u011fi ancak her zaman tarihsel olan ger\u00e7eklik i\u00e7inde ger\u00e7ek\u00e7i bir \u015fekilde yap\u0131labilir. Sol i\u00e7indeki ayr\u0131l\u0131klar\u0131n sadece sosyal de\u011fil, tarihsel temellerinin oldu\u011funu da ihmal etmemek gerekiyor. \u00a0“Biz bu \u00fclkede ge\u00e7mi\u015fte ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, soldaki \u00a0fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fte kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Onun i\u00e7in herkesi kucakl\u0131yoruz” \u015feklinde bir anlay\u0131\u015f varsa, bu pekala d\u00fcnya sosyalist harketinin tarihine de uygulanabilecek bir mant\u0131k olur. Bunu kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. B\u00f6yle bir mant\u0131k d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 olmamak ad\u0131na yap\u0131l\u0131yorsa, tan\u0131m itibar\u0131yla d\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 anlama gelmesi itibar\u0131yla eklektiktir. Bunu pekala kendi kulvar\u0131nda Tayyip de yap\u0131yor. Bir kere daha vurgulamak istiyorum, devrimci politika s\u00f6z konusu oldu\u011funda politik yanl\u0131\u015f\u0131n, yanl\u0131\u015f konumun rehabilitasyonu s\u00f6z konusu olamaz.<\/p>\n Siyasetleri \u015f\u00f6yle b\u0131rakal\u0131m, bu m\u00fccadele i\u00e7indeki ki\u015filere haks\u0131zl\u0131k ve sayg\u0131s\u0131zl\u0131kt\u0131r. Marksist-leninist m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6yle bir mant\u0131k kabul edilemez. Bu, en hafif tabirle, k\u00f6t\u00fc t\u00fcrden bir pop\u00fclizmdir. Elbette pop\u00fclizm gayesi ta\u015f\u0131yanlar i\u00e7in anla\u015f\u0131l\u0131r bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu da ilave etmek isterim.<\/p>\n Gelgelelim, toplumsal hayatta, bir fizik yasas\u0131n\u0131n kesinli\u011fi kadar olmasa da, \u00a0ayn\u0131 nedenlerin ayn\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 \u00fcretme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 pek y\u00fcksek oluyor. Biraz ilerde bu birlik konusuna biraz daha de\u011finece\u011fim.<\/p>\n Bir \u015fey daha ilave ederek \u015fu ideolojik ku\u015fatma bahsini kapatal\u0131m: Bug\u00fcn bizde bir teki (Soros’un vakf\u0131) \u00e7ok me\u015fhur olan emperyalist vak\u0131flar\u0131n belki onlarcas\u0131, hatta y\u00fczlercesi, d\u00fcnyada emperyalist ku\u015fatmaya hizmet eden “sol” ak\u0131mlar\u0131 destekliyor, hatta en masum olanlar\u0131n\u0131 dahi i\u015fine yaramas\u0131 (e\u011fer ihtiyac\u0131 varsa) \u00a0i\u00e7in yoldan \u00e7\u0131kartabiliyor. \u00d6rnekse, Green Peace. Sekiz on Kanadal\u0131 \u00fcniversite \u00f6\u011frencisinin samimi \u00e7evreci kaygular\u0131ndan hareketle olu\u015fturduklar\u0131 bir \u00f6rg\u00fct, petrol \u015firketlerinin deste\u011fiyle, bu \u015firketlerin n\u00fckleer kar\u015f\u0131t\u0131 kampanyalar\u0131n\u0131n s\u00f6zc\u00fcs\u00fc haline getirildi. Hatta bu \u015firketler taraf\u0131ndan yard\u0131m olsun diye (!) \u00f6rg\u00fct b\u00fcrokrasisine hisseler hediye edildi. N\u00fckleer enerjiye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 elbette petrolc\u00fclerin \u00e7\u0131kar\u0131nayd\u0131.<\/p>\n Bug\u00fcn \u00f6zellikle ABD’ de uluslararas\u0131 ili\u015fkileri de bulunan bir \u00e7ok \u00e7evreci hareket emperyalist kurulu\u015flar taraf\u0131ndan destekleniyor. Mesela bir \u00e7o\u011fu \u00e7akt\u0131rmadan veya ayan beyan “yeni-malth\u00fcs\u00e7\u00fcl\u00fck”, “sosyal-darwincilik” yap\u0131yor (Yeri gelmi\u015fken, “sosyal-darwincilik”in emperyalizmi en iyi ifade eden bir ideoloji oldu\u011funu her zaman d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. Anglo-amerikan emperyalizminin y\u00fckseli\u015fi s\u0131ras\u0131nda bu ak\u0131m\u0131n “evrimci sosyoloji” ad\u0131 alt\u0131nda y\u00fckselmesi tesad\u00fcf olmasa gerektir. Spencer ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, \u00fcniversite camias\u0131nda, hatta anglo-sakson entelekt\u00fcel camiada Marks’tan daha pop\u00fclerdi). Bu arada, bu \u00e7evrelerde semirmi\u015f emperyalist ve “\u00e7evreci” bir \u015farlatan olan Al Gore’un ABD ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na kadar y\u00fckselmi\u015f oldu\u011funu da hat\u0131rlatmak isterim.<\/p>\n Bu t\u00fcr yard\u0131mlar, “insan haklar\u0131”, “sivil toplum”, “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck, demokrasi”, “kad\u0131n haklar\u0131”, “e\u015fcinsel haklar\u0131” gibi y\u00fcksek demokratik, insani \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar yapan \u00e7ok say\u0131da \u00f6rg\u00fcte yap\u0131l\u0131yor. Ni\u00e7in? Kapitalist-emperyalizm i\u00e7in her \u015fey, en kutsal, ulvi bildi\u011fimiz de\u011ferler dahi pazar meta\u0131 ve tabii manip\u00fclasyon arac\u0131 \u00a0olabilir. Kazanmayaca\u011f\u0131 yere para yat\u0131rmaz. Mesela, izleyin Esad y\u00f6netimi hakk\u0131nda emperyalist bir kampanya d\u00fczenleniyor, kimler kat\u0131lm\u0131yor ki? \u0130srail lobileri, e\u015fcinsel kurulu\u015flar\u0131, “best-seller” romanc\u0131lar, sivil toplumcular, Trotskistler (ge\u00e7enlerde internette Amerika’daki bir grup Trotskistin “Trotsky’i Trotskistlerin elinden kurtama” kampanyas\u0131na tan\u0131k oldum) \u00e7evreciler, sosyalist enternasyonalciler, vs.<\/p>\n RUSYA VE EMPERYAL\u0130ZM<\/p>\n \u015eimdi gelelim Rusya’ya. Bir \u00f6nceki yaz\u0131mda, Rusya’n\u0131n ve \u00c7in’in de ABD kar\u015f\u0131s\u0131nda kendilerini bekleyen ak\u0131bete haz\u0131rlanmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftim. Arada sistemik ve ideolojik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n kalmam\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Bug\u00fcn krizin bu \u015fekilde ya\u015fanmas\u0131nda, Rusya’n\u0131n kendisini oldu\u011fundan fazla g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6rmesi de etken olmu\u015ftur. \u00d6zellikle G\u00fcrcistan ve Suriye konusunda emperyalist Bat\u0131 blo\u011funa geri ad\u0131m att\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131, onun \u00f6z g\u00fcc\u00fcyle ilgili bu yan\u0131lsaman\u0131 takviye etmi\u015ftir. Bu krizden \u00e7\u0131kmas\u0131 da, benzer bi\u00e7imde, ABD’nin onu oldu\u011fundan g\u00fc\u00e7s\u00fcz g\u00f6rmesi y\u00fcz\u00fcnden olacakt\u0131r.<\/p>\n 2006’dan itibaren g\u00f6zlerini a\u00e7an Rusya do\u011fru hamleler yapamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkeyle ilgili tutarl\u0131 ekonomik ve siyasal bir vizyon ya da strateji geli\u015ftirememi\u015ftir. H\u00fck\u00fcmete muhalif bir tak\u0131m oligark\u0131n devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131p, h\u00fck\u00fcmetle yanda\u015fl\u0131\u011fa raz\u0131 olanlar\u0131n i\u015flerini y\u00fcr\u00fctmelerine izin verilmesi ekonomik reform olarak sunulmu\u015ftur. Mesela, Ukrayna, adeta 4 b\u00fcy\u00fck oligark aras\u0131nda payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bunlar\u0131n \u00fclke ekonomisini, devleti halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 hilaf\u0131na etki ve kontrol \u00a0alanlar\u0131na b\u00f6ld\u00fckleri biliniyor. Ukrayna devleti ve Ukrayna halk\u0131 aras\u0131ndaki mesafe \u00e7ok a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, \u00fclke tam bir ya\u011fma,soygun, talan alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc (\u00dclkenin hidro-karbon kaynaklar\u0131, boru hatlar\u0131, “kaya gaz\u0131” alan\u0131nda Shell (yani Rothschild, \u00f6zellikle 1991-95 y\u0131llar\u0131ndan beri Ukrayna’n\u0131n do\u011fusunda aktif oldu\u011fu biliniyor) ve Chevron (yani Rockefeller, doksanlar\u0131n sonuna do\u011fru b\u00f6lgeye girdi, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Ukrayna’n\u0131n bat\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131karlar\u0131 var) ve benzeri kurulu\u015flarla, devletin kontrol\u00fcn\u00fc ellerinde tutan \u00a0oligarklar aras\u0131nda, on milyarlarca dolara tekab\u00fcl eden ya\u011fma antla\u015fmalar\u0131 herkesin malumu). Bug\u00fcn emperyalistler taraf\u0131ndan Ukrayna sorununun azd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131nda, Ukrayna’daki bu durumun katk\u0131s\u0131 oldu\u011funu unutmamak gerekir. Yani sorunun as\u0131l kayna\u011f\u0131n\u0131, emperyalist m\u00fcdahaleyi kolayla\u015ft\u0131ran i\u00e7sel ko\u015fullar\u0131n\u0131 burada aramak gerekir. Ancak Putin y\u00f6netimi, bu durumu g\u00f6rmemekte direniyor. Neden? Kendi iktidar\u0131 da benzeri dengeler \u00fczerinde y\u00fckseliyor. Bu durum de\u011fi\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece Rusya zay\u0131flamaya devam edecektir.<\/p>\n Rusya y\u00f6netimi SSCB’ye \u00f6nyarg\u0131l\u0131 ve d\u00fc\u015fmanca bakt\u0131\u011f\u0131ndan, onun deneyimlerinden yararlanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek dahi istememi\u015ftir. SSCB d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nde gelen sanayi \u00fclkelerinden birisiydi. Ger\u00e7i son y\u0131llar\u0131nda onun i\u00e7in de ham petrol ihracat\u0131 \u00f6nemli gelir kalemi haline gelmi\u015fti. \u00a0Ancak sanayi ve tar\u0131mdan feragat edilmemi\u015fti.<\/p>\n Petrol i\u015fi ayn\u0131 finans oyunlar\u0131 gibi (zaten ona s\u0131k\u0131ca ba\u011fl\u0131d\u0131r) spek\u00fclatif karaktere sahiptir. \u0130stikrars\u0131zl\u0131\u011fa refarans verir. Dikkat edilirse, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00a0ham petrol ihracat\u0131na dayanan \u00fclkelerde siyasal olarak da istikrar olmuyor. K\u0131sacas\u0131, petrole dayanan ekonomi, ayn\u0131 finans oyunlar\u0131na dayanan ekonomi gibi, reel ve bilimsel anlamda bir ekonomiye referans vermiyor. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir sosyal kalk\u0131nmac\u0131 bir boyuta sahip de\u011fildir. Tersine, sosyal olarak e\u015fitsiz, bozucu etkiler olu\u015fturarak i\u015flemektedir.<\/p>\n Bununla beraber, Rusya’n\u0131n petrol fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesiyle diz \u00e7\u00f6kmesi beklenmemelidir. Nitekim, \u015fu ana kadar krizi hi\u00e7 pani\u011fe kap\u0131lmadan y\u00f6netmi\u015ftir. Zaten ihmal edilemeyecek miktarda d\u00f6viz rezervlerinin oldu\u011fu biliniyor. \u00a0As\u0131l zarar\u0131 T\u00fcrkiye gibi \u00fclkeler g\u00f6recektir. Ham petrol fiyatlar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 sat\u0131c\u0131 \u00fclkeler, mesela Venezuela, \u0130ran, Ekuador, Irak hayli zorlanacaklar. \u00a0Bu \u00fclkelerde olu\u015facak kriz Bat\u0131 ekonomileri de dahil olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131c\u0131 etkiler yapacak, elbette bunun siyasal sonu\u00e7lar\u0131 olacakt\u0131r. Fiyatlar\u0131 ABD’nin “ricas\u0131” ile a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7eken S.Arabistan’\u0131n \u00fczerindeki bask\u0131 artacakt\u0131r. Art\u0131k biraz daha netle\u015fmektedir, b\u00fcy\u00fck sava\u015flar ve devrimler periyoduna girdik. Emperyalizm b\u00f6yle i\u015fler, bir yere ayar vermek isterken, ba\u015fka bir \u00e7ok yerin ayar\u0131n bozar, kendisi de sonunda bozguna u\u011frar.<\/p>\n Rusya’n\u0131n sorunu ne yapmak istedi\u011fine karar verememi\u015f olmas\u0131 ve belli bir stratejiye g\u00f6re hareket etmemesidir. Yani as\u0131l mesele, ham petrol fiyatlar\u0131, d\u00f6viz rezervi, elbette faturan\u0131n \u00fczerlerine y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131 Rusya emek\u00e7ilerinin dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 (Ola\u011fan zamanlarda oligarklar\u0131n daha fazla s\u00f6m\u00fcrme ihtiya\u00e7lar\u0131na yan\u0131t vermek i\u00e7in didinip duran Putin, \u015fimdiki \u00a0\u015fartlarda birden bire Rusya i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerini memleketin efendisi ilan etti) falan de\u011fil, Rus ekonomi-politik akl\u0131n\u0131n tutukluk halinin devam etmesidir. Rusya’n\u0131n onu bu tutukluktan kurtaracak bir vizyona ihtiyac\u0131 var. Bu vizyonun temel referans\u0131 1917 olabilir. Rusya, “i\u00e7i samanla doldurulmu\u015f bir ay\u0131ya” d\u00f6n\u00fc\u015fmek istemiyorsa, Ekim 1917’nin gerisine d\u00fc\u015femez. D\u00fc\u015fmemesi gerekir. \u00a0Bak\u0131n, Ukrayna’da Maidan’a indirilmi\u015f fa\u015fist Banderist gruplar, onlar\u0131n bug\u00fcn iktidarda bulunan s\u00f6zc\u00fcleri ne diyorlar, “Maidan’la ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcre\u00e7 1990-91 anti-Sovyet devrimin devam\u0131d\u0131r.” \u00a0Mesele bu kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Bug\u00fcn Rusya’daki y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n teredd\u00fct\u00fcn\u00fcn as\u0131l nedeni de buradad\u0131r. Y\u00f6netici s\u0131n\u0131f neo-liberal kapitalist ekonomiden geri ad\u0131m atmak istemiyor. Neo-liberal \u015fartlarda ihtiya\u00e7 duydu\u011fu yay\u0131lma ya da geni\u015flemeyi temin etmek istiyor. Muhtemel bir ad\u0131m, \u00c7in’dekine benzer, etatizm \u015fartlar\u0131nda neo-liberal anlay\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek olabilir. Yani neo-liberal ve neo-klasik iktisad\u0131n harmanlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131, ya da bir alterasyon i\u00e7inde kullan\u0131lacaklar\u0131 \u015fartlar\u0131 sa\u011flamak olabilir. \u00a02006’dan beri bu y\u00f6nde i\u015faretler gelmektedir.<\/p>\n Rusya, bug\u00fcn rakibi olan b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin vaktiyle yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 devrimlerin sa\u011flam\u0131\u015f oldu\u011fu bir ortamdan \u00e7\u0131km\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131, o g\u00fc\u00e7lerin bug\u00fcnk\u00fc konumlar\u0131n\u0131 ideolojik olarak s\u00f6z konusu devrimlerin idellaeri sayesinde, o idealleri istismar ederek \u00a0me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, bug\u00fcnk\u00fc kendi konumununsa daha ileri bir devrimin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f olmas\u0131yla ili\u015fkili oldu\u011funu g\u00f6remiyor.<\/p>\n Rusya’n\u0131n \u00f6nemli bir avantaj\u0131 \u0130ran, \u00c7in ve Hindistan gibi b\u00f6lgesinde yer alan b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin kendisinin onlara duydu\u011fu ihtiya\u00e7 kadar ve hatta belki \u00c7in ve \u0130ran i\u00e7in konu\u015facak olursak, ondan daha fazla Rusya’ya ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Bu bak\u0131mdan Putin’in son aylardaki ziyaretleri, temaslar\u0131 iyi hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. ABD’nin bunlar\u0131 dikkate takip etti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n Mesela Temmuz ay\u0131nda Putin K\u00fcba’y\u0131 ziyaret etmi\u015f antla\u015fmalar yapm\u0131\u015ft\u0131. K\u00fcba, Rusya’ya deniz \u00fcss\u00fc, b\u00fcy\u00fck bir elektronik dinleme istasyonu kurmas\u0131 i\u00e7in izin verecekti. Yine, \u00c7in de K\u00fcba ile ili\u015fkilerini geli\u015ftirme karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. \u00a0ABD’nin ku\u015fatmak istedi\u011fi iki \u00fclke, Rusya ve \u00c7in’in ABD’nin burnunun dibinde \u00fcsler, stratejik avantajlar elde etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, ABD’nin K\u00fcba’ya uygulad\u0131\u011f\u0131, asl\u0131nda epeydir ABD i\u00e7in bir anlam\u0131 kalmam\u0131\u015f, ambargoyu kald\u0131rma karar\u0131nda etken olmu\u015f olabilir. ABD’nin \u00a0bir kar\u015f\u0131 hamlesi olarak g\u00f6r\u00fclebilir. K\u00fcba’n\u0131n bu sayede elde edebilece\u011fi ekonomik avantajlar, onun \u00c7in ve Rusya ile ili\u015fkilerinde ABD’nin tepkilerini dikkate almas\u0131n\u0131 gerektirebilir. Ayn\u0131 \u015fekilde, Venezuela, Bolivya, Nikaragua, Ekuador gibi ABD’ye mesafeli \u00fclkelere kar\u015f\u0131 daha temkinli davranmas\u0131na yol a\u00e7abilir. Bekleyip g\u00f6rece\u011fiz. \u015eahsen, Castro hayattayken K\u00fcba’n\u0131n d\u0131\u015f ili\u015fkilerinde yanl\u0131\u015f i\u015fler yapaca\u011f\u0131na ihtimal vermiyorum.<\/p>\n K\u00fcba, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k gibi konularda \u00e7ok \u00f6nemli i\u015fler yapt\u0131. Ancak devrimin yapmas\u0131 gereken ekonomik hamleler konusunda, yoksullu\u011fun a\u015f\u0131lmas\u0131 konusunda, SSCB’nin kendisine de zarar veren yanl\u0131\u015f himayeci anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n da katk\u0131s\u0131yla, gerekeni yapmad\u0131. (Putin’in ziyareti esnas\u0131nda, K\u00fcba’n\u0131n SSCB’ye 30 milyar doLar borcunun oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015f olduk. Bu K\u00fcba gibi k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fclke i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir rakam. SSCB’ye ekonomik olarak \u00a0ne kadar yaslanm\u0131\u015f oldu\u011funun da bir g\u00f6stergesidir bence). Di\u011fer D.Avrupa \u00fclkeleri i\u00e7in de benzer bir tespiti yapabiliriz. Elbette ambargo \u00e7ok b\u00fcy\u00fck zararlar verdi. Biz 70’lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda bunu kendi \u00fclkemizde de ya\u015fayarak g\u00f6rd\u00fck. Bunu anlamam\u0131z laz\u0131m. Gelgelelim ba\u015fta SSCB olmak \u00fczere di\u011fer sosyalist \u00fclkelere kar\u015f\u0131 da geni\u015f bir ambargocu anlay\u0131\u015f vard\u0131. K\u00fcba, Sovyet deste\u011finin oldu\u011fu g\u00fcnlerde, bu \u00f6nemli olana\u011f\u0131 da kullanarak, makas politikas\u0131n\u0131 devreye sokarak sanayile\u015fmesini \u00a0en az\u0131ndan kendi kendisine yetecek seviyede ger\u00e7ekle\u015ftiremedi. Tar\u0131m ve turizme hapsoldu. Turizm girdi\u011fi her yeri oldu\u011fu gibi, K\u00fcba toplumunu da \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Turizmi bir ekonomi olarak da g\u00f6rmemek laz\u0131m).<\/p>\n Herhalde, K\u00fcba Devrimi oldu\u011fu s\u0131ralarda SBKP’nin “proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc” yerine “b\u00fct\u00fcn halk\u0131n devleti”, “kapitalist olmayan yol” gibi anlay\u0131\u015flar\u0131 parlatmas\u0131n\u0131n da olumsuz etkileri oldu. K\u00fcba ve \u00c7in’de, SSCB’de NEP sonras\u0131 d\u00f6nemde (sosyalizm kuruculu\u011fu o d\u00f6nemde ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r) g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, \u015fiddetli s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri i\u00e7ine girilmemi\u015f olmas\u0131, bu iki \u00fclkenin 1990’lardan itibaren “Do\u011fu Bloku” \u00fclkelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na benzer toplumsal-sistemik alt\u00fcst olu\u015flarla sars\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131nda rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Hem \u00c7in’de hem de K\u00fcba’da b\u00fcy\u00fck toprak sahipleri, i\u015fbirlik\u00e7i b\u00fcy\u00fck sermaye ve onlar\u0131n asker ve sivil b\u00fcrokrasideki temsilcileri d\u0131\u015f\u0131ndaki eski rejimin egemen s\u0131n\u0131flar\u0131na pek dokunulmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n S\u0131n\u0131fsal bir hesapla\u015fma olmadan sosyalizm kurulam\u0131yor. Bu hesapla\u015fma devrim s\u00fcreci i\u00e7inde belli bir s\u00fcre i\u00e7in ertelenebilir, ya da kapsam\u0131 dar tutulabilir. Ancak hesapla\u015fma ger\u00e7ekle\u015fmeden sosyalizmi kurmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Tek ba\u015f\u0131na kamusal \u00f6nlemler almak, k\u00fclt\u00fcrel at\u0131l\u0131mlar yapmak sosyalizm anlam\u0131na gelmiyor. Sosyalizm kuruculu\u011fu temel olarak idari ve k\u00fclt\u00fcrel \u00a0de\u011fil, toplumsal bir sorundur. \u00a0\u0130dari ve k\u00fclt\u00fcrel olan bu temel olan\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in ara\u00e7 i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n NEP d\u00f6neminden sonra s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde SSCB’de k\u00fc\u00e7\u00fck esnaf dahi tasfiye edilmi\u015f, ( o d\u00f6nem Rusya’s\u0131ndaki Amerikal\u0131 gazetecilerin izlenimlerini, hat\u0131ralar\u0131n\u0131 okumak \u00e7ok yararl\u0131) biraz ilerde tar\u0131mda kollektivizasyonla k\u00f6yl\u00fcl\u00fckle hesapla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00a0Sosyalizm kuruculu\u011fu sadece \u00fcstyap\u0131sal bir d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme faaliyetine ve ekonomik alanda bir tak\u0131m kamula\u015ft\u0131rmalara, \u00f6zel m\u00fclkiyetin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00a0tekab\u00fcl etmiyor. Reel bir ekonomi, yani \u00fclkeyi \u00fczerinde ta\u015f\u0131yabilecek geli\u015fmi\u015f bir sanayi ve tar\u0131m\u0131n yarat\u0131lmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Lenin’in, “elektrifikasyon=kom\u00fcnizm” e\u015fitli\u011fini bu bak\u0131mdan yorumlamak laz\u0131m.<\/p>\n Tekrar Rusya’ya d\u00f6nelim. \u00a0Bu \u00e7abalar yetmez. Sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mek gerekir. Rusya ve \u00a0\u0130ran, bug\u00fcn Orta Do\u011fu’da ABD ve m\u00fcttefikleri ad\u0131na “vekalet sava\u015f\u0131” y\u00fcr\u00fcten cihat\u00e7\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na bir g\u00fc\u00e7 koymal\u0131, ayn\u0131 zihniyete sahip gruplar\u0131n b\u00f6lgede ve Avrupa’da ABD’nin m\u00fcttefiki olan \u00fclkelerde ter\u00f6r yapmas\u0131 i\u00e7in kullanmal\u0131d\u0131r. Bu sald\u0131rgan emperyalist ittifak\u0131n zay\u0131flamas\u0131 i\u00e7in ter\u00f6r arac\u0131n\u0131 incelikle kullanabilmelidir (Rusya’n\u0131n bunu g\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131 gerekirdi. G\u00fcrcistan ve Suriye’de izlenen atak politika, emperyalizme geri ad\u0131m att\u0131rd\u0131). Emperyalistler ancak bu dilden anlarlar. B\u00f6lgede S.Arabistan, Katar, BAE gibi \u00fclkelerin ter\u00f6rize edilmesi, emperyalistler ve m\u00fcttefikleri aras\u0131nda stratejik i\u015fbirli\u011fini tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r hale getirecektir. Bu Arap petrol monar\u015fileri orada \u00f6ylece dururken \u0130srail’i alt etmek kabil de\u011fildir. Bu arkaik rejimli \u00fclkeler \u0130srail’i kendi g\u00fcvenliklerinin teminat\u0131 olarak g\u00f6rmektedirler.<\/p>\n \u00c7\u0130N,\u0130RAN, H\u0130ND\u0130STAN<\/p>\n Kabul etmek gerekir, \u00c7in ve \u0130ran’da devlet g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm arzetmektedir. Gelgelelim, \u0130ran’da devrim halk\u0131n ekonomik beklentilerini, e\u015fitlik\u00e7i bir toplum vaadini yerine getirememi\u015f, tersine toplumsal, cinsel e\u015fitsizlikler, pop\u00fclist politikalar alt\u0131nda derinle\u015fmi\u015ftir. \u00dclkede r\u00fc\u015fvet, yolsuzluk kural haline gelmi\u015ftir. \u0130ran toplumunu s\u00fcrekli ola\u011fan\u00fcst\u00fc ko\u015fullarda, teyakkuz alt\u0131nda tutmak olanakl\u0131 olmayabilir. Bir devrim ona kat\u0131lm\u0131\u015f insanlar\u0131n \u00f6zlemlerini kar\u015f\u0131layamazsa (e\u015fitlik, adalet ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kitleleri her ger\u00e7ek devrimin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 yapan esas \u00f6zlemlerdir), dahas\u0131 geriye do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenmeye ba\u015flarsa, restorasyon ve kar\u015f\u0131-devrim ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur. \u0130ran’\u0131n anti-emperyalist tavr\u0131n\u0131 bu olas\u0131 emperyalist sald\u0131r\u0131 ko\u015fullar\u0131nda halk\u0131n deste\u011fini alarak s\u00fcrd\u00fcrmesi kolay olmayabilir (\u0130ran y\u00f6netiminin anti-emperyalizminin anti-kapitalist bir boyutunun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rdan \u00e7\u0131karmamak gerekir). Tabii bir de, teokratik bir devlet, kendisine g\u00f6re tart\u0131\u015fmas\u0131z daha demokratik olan \u00a0laik devletten daha dayan\u0131ks\u0131z oluyor(Laiklik e\u015fittir “demokrasi” demiyorum, laiklik olmadan demokratik toplum olamaz diyorum. Laiklik tart\u0131\u015fmas\u0131z n\u00fcfusun tamam\u0131n\u0131 ilke olarak kapsam\u0131na alabilme yetene\u011fine sahipken, teokratik bir yap\u0131, tan\u0131m itibar\u0131yla, s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 ve d\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r. Belli bir dine, bir mezhebe, onun gerektirdi\u011fi ko\u015fullar\u0131 yerine getirmek suretiyle ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131n devletidir. Yani nominal olarak m\u00fcsl\u00fcman ve \u015fii olman\u0131z dahi yetmez, mesela kad\u0131nsan\u0131z ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 zorunlu olarak size dayat\u0131lan \u015fekle g\u00f6re \u00f6rtmeniz gerekir) . Rusya’ya kar\u015f\u0131 uygulanan yapt\u0131r\u0131mlardan daha fazla etkilenmemek i\u00e7in Rusya ile siyasal ve ekonomik i\u015fbirli\u011fini geli\u015ftirmesi gerekmektedir.<\/p>\n \u00c7in, sosyalizm idealinden, sosyalist in\u015fa program\u0131ndan \u00a0pratik olarak vazge\u00e7ti. Rusya ve Do\u011fu Avrupa’n\u0131n sosyalist \u00fclkeleri gibi, olas\u0131 sosyal tepkileri bast\u0131rarak, tamamen yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131, devlet denetiminde bir kapitalistle\u015fme s\u00fcrecine girdi. Bu s\u00fcre\u00e7te halk s\u0131n\u0131flar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiler, e\u015fitsizlikler artt\u0131. Bug\u00fcn \u00c7in’de b\u00fcy\u00fck b\u00f6lgesel e\u015fitsizlikler ya\u015fan\u0131yor. Dahas\u0131, \u00c7in devleti bu e\u015fitsizlikleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc \u00a0itibar\u0131yla te\u015fvik eden bir politika izliyor. Bir de h\u0131zl\u0131 sanayile\u015fmenin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00e7evresel olumsuzluklar var. Mesela \u00c7in’de, bir \u00e7ok yerde, i\u00e7me sular\u0131n\u0131n bile insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ciddi riskler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 okuyoruz. Tamam, \u00c7in devleti, ekonomisi nispeten g\u00fc\u00e7l\u00fc ama sosyal olarak ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6ylememiz olanakl\u0131 de\u011fil. \u00c7\u00f6z\u00fclmeyi ya\u015fam\u0131\u015f eski sosyalist \u00fclkelerdeki toplumsal hesapla\u015fma hen\u00fcz \u00c7in’de ger\u00e7ekle\u015fmedi. Kontroll\u00fc ama h\u0131zl\u0131 kapitalistle\u015fme ko\u015fullar\u0131nda, devlet, \u00c7KP nereye kadar kontrol\u00fc ellerinde tutabilecekler? Yani emperyalizmin bug\u00fcnk\u00fcnden daha a\u011f\u0131r bir sald\u0131r\u0131s\u0131 alt\u0131nda i\u00e7eride gecikmi\u015f hesapla\u015fmalar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi hem olas\u0131 olumlu hem de olumsuz sonu\u00e7lar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n \u015eu s\u0131ralar \u00c7inli y\u00f6neticiler, mesela baz\u0131 Balkan \u00fclkelerini ziyaret ediyor, i\u015fbirli\u011fi olanaklar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu a\u015famada oralardaki yat\u0131r\u0131mlar, ekonomik i\u015fbirli\u011fi \u00c7in’e siyaseten \u00f6nemli olanaklar sa\u011flamaz, siyasal etkisini artt\u0131rmaz. \u00c7in’in Rusya’ya daha fazla y\u00f6nelmesinin, Hindistan, Vietnam, \u0130ran gibi \u00fclkelerle i\u015fbirli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmesinin \u00c7in i\u00e7in anlaml\u0131 siyasal getirileri olacakt\u0131r. \u00c7in \u00f6nce etraf\u0131n\u0131 tahkim etmeli. Rusya ile beraber denizlerdeki g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rmal\u0131d\u0131r. Emperyalizm ne zaman Rusya’ya sald\u0131rm\u0131\u015fsa, onunla beraber \u00c7in’e de sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r (\u00f6rnekse, K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131 ve Afyon sava\u015flar\u0131; d\u00fcnya sava\u015flar\u0131) .<\/p>\n \u015eu ana kadar \u00c7in, \u00f6zellikle Ukrayna konusunda, o bildik pastoral \u00fcslubuyla hareket etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bat\u0131 ve Rusya aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131, kendi ad\u0131na k\u00e2ra d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek istiyor. Bu s\u0131ralarda,\u00a0petrol fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, \u00c7in bu bak\u0131mdan avantajlar elde etti. Ancak \u00c7in’de eksik olan, uzun vadeli d\u00fc\u015f\u00fcnebilme kapasitesidir. Elbette basit ve k\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc bir anlay\u0131\u015f, Bat\u0131 ve Rusya kap\u0131\u015fmas\u0131ndan \u00c7in’in kazan\u00e7 elde edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Do\u011frudur, ancak arkas\u0131 yoktur. Tekrar pahas\u0131na, Rusya d\u00fc\u015ferse, \u00c7in darmada\u011f\u0131n olur. Ukrayna sorunu beklenenden erken patlay\u0131nca (Bunda Putin’in Ukrayna’ya mali yard\u0131m program\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n rol\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00a0O zamana kadar Ukrayna konusunu AB’nin kontrol\u00fcne b\u0131rakm\u0131\u015f ABD aniden pani\u011fe kap\u0131ld\u0131. D\u00fc\u011fmeye erken bast\u0131) , \u00c7in de kaybetti. Ne kaybetti? Ukrayna sorunu patlat\u0131lmadan bir s\u00fcre \u00f6nce gazetede okumu\u015ftum, Ukrayna ba\u015fkan\u0131 Yanukovi\u00e7, \u00c7in’e Karadeniz’de, liman kolayl\u0131klar\u0131, ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yordu. Sonu\u00e7 bu bak\u0131mdan \u00a0\u00c7in’in aleyhine oldu.<\/p>\n Hatta \u015fu son g\u00fcnlerde ortaya s\u00fcr\u00fclen K.Kore-Sony meselesiyle ilgili haberlerden anla\u015f\u0131labilece\u011fi gibi as\u0131l hedef \u00c7in’dir. \u00a0Sony Pictures’\u0131n ba\u015f\u0131ndaki isim ABD vatanda\u015f\u0131 Amy B. Pascal’\u0131n CIA ve Pentagon’la ba\u011flant\u0131lar\u0131 malum Wall Street oligar\u015fisinin en se\u00e7me kurulu\u015flar\u0131ndan Rand Corporation ile olan ili\u015fkileri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. Bu komplonun Pascal’\u0131n da i\u00e7inde bulundu\u011fu bir yap\u0131 taraf\u0131ndan tertip edildi\u011fi yine bu haberlerde iddia edildi. \u00a0Bu arada hat\u0131rlatmak isterim, \u00a0K.Kore internet ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 \u00c7in’in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 olanaklarla temin edebilmektedir.<\/p>\n Bilindi\u011fi gibi, Hindistan’da iktidara gelmi\u015f olan Hindu milliyet\u00e7i ve neo-liberal Modi y\u00f6netimi, son y\u0131llarda \u00f6zellikle Orta Do\u011fu’da izledi\u011fi strateji nedeniyle, Bat\u0131’n\u0131n elindeki \u00f6nemli kart i\u015flevi g\u00f6ren m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 etnik temizli\u011fi destekleyen bir ideolojiyi savunuyordu. Dahas\u0131 Modi’nin partisinin de dahil oldu\u011fu iddia edilen ve binden fazla Hint m\u00fcsl\u00fcman\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc olaydan da bu partinin hatta Modi’nin sorumlu tutuldu\u011funu da biliyoruz. Akl\u0131mda yanl\u0131\u015f kalmam\u0131\u015fsa, Modi’nin ABD dahil, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelere giri\u015fi de yasaklanm\u0131\u015f veya engellenmi\u015fti.<\/p>\n Bu y\u00fczden olsa gerek, Modi iktidar\u0131 ald\u0131ktan sonra yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamada, \u00f6nceliklerinin Rusya ve \u00c7in’le ili\u015fkileri geli\u015ftirmek olaca\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015fti. Sonra da o do\u011frultuda somut ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Putin’in ziyaretini \u00a0bu a\u00e7\u0131dan da de\u011ferlendirmek gerekiyor. Dikkat edilirse, Rusya, \u00c7in, Hindistan ve \u0130ran aras\u0131ndaki yak\u0131nla\u015fmalar, \u00a0 Asya’n\u0131n bat\u0131s\u0131nda, alt k\u0131tada bu \u00fclkelerin lehine ve emperyalistlerin aleyhine olmak \u00fczere geli\u015fmektedir. Afganistan, emperyalistler i\u00e7in tam bir \u00e7\u0131kmaz haline gelmi\u015ftir. ABD’nin fiili i\u015fgali alt\u0131ndaki Pakistan, ABD’nin ekonomik olarak bu \u00fclkeye hi\u00e7 bir \u015fey vaat edememesi dolay\u0131s\u0131yla \u00c7in’le adeta olmazsa olmaz \u00f6neme sahip bir i\u015fbirli\u011fi i\u00e7ine girmi\u015ftir. Pakistan, Modi y\u00f6netimiyle ko\u015fulsuz \u00a0i\u015fbirli\u011fini savunmaktad\u0131r. ABD’nin \u015fantajlar\u0131na ra\u011fmen bunlar\u0131 yapmaktad\u0131r. Pakistan’\u0131n art\u0131k kaybedecek pek bir \u015feyi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. ABD y\u00fckt\u00fcr, s\u0131rt\u0131ndan atmak i\u00e7in f\u0131rsat kollamaktad\u0131r.<\/p>\n Bir nokta daha, bug\u00fcn emperyalistlerin vasallar\u0131na ya da vasalla\u015ft\u0131rmak istedikleri \u00fclkelere, onlar\u0131n halklar\u0131na ekonomik olarak sunabilecekleri bir gelecek projesi yoktur. Yani bu bak\u0131mdan eski so\u011fuk sava\u015f d\u00f6nemi olanaklar\u0131na dahi sahip de\u011filler. \u00a0Tersine, i\u015fleyen reel ekonomik yap\u0131lar\u0131, sosyal kazan\u0131mlar\u0131 da yerle bir ediyorlar. Mesela, \u00f6nce Irak sorunu, \u015fimdi Suriye ve Ukrayna sorunu T\u00fcrkiye insan\u0131n\u0131n ekonomisini alt\u00fcst etmedi mi? Etmeyi s\u00fcrd\u00fcrm\u00fcyor mu?<\/p>\n Oysa, Rusya, \u00c7in gibi \u00fclkeler onlarla iyi ili\u015fki kuracak \u00fclkelere \u00e7ok de\u011ferli ekonomik olanaklar sunuyorlar. Emperyalizmin tarihsel jeo-politik kaygular\u0131n\u0131, \u00e7ok ciddi “jeo-ekonomi-politik” kaygu haline getiren \u00e7ok \u00f6nemli bir fakt\u00f6rden s\u00f6z ediyorum. Mesele, \u00c7in, Rusya, Hindistan, \u0130ran gibi \u00fclkelerin siyasal, askeri g\u00fc\u00e7lerinden ibaret de\u011fil, bu \u00fclkelerin sahip olduklar\u0131 ekonomik olanaklarla da alakal\u0131d\u0131r. Hat\u0131rlayacak olursak, vaktiyle Thatcher da, SSCB’nin askeri g\u00fcc\u00fcnden de\u011fil, bat\u0131l\u0131 halklar i\u00e7in “k\u00f6t\u00fc \u00f6rnek” olan kamucu ekonomik modelinden rahats\u0131z olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a bir televizyon kanal\u0131nda s\u00f6ylemi\u015fti. \u0130\u015fte bunun i\u00e7in “jeo-politik” de\u011fil, “jeo-ekonomi-politik” .<\/p>\n Rusya, \u00c7in, i\u00e7inde T\u00fcrkiye n\u00fcfusunun iki kat\u0131 kadar bir m\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfus bar\u0131ndran Hindistan’\u0131n, islamc\u0131 ter\u00f6r ma\u011fduru Pakistan’\u0131n ve s\u00fcnni islamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n dolayl\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki \u0130ran’\u0131n, emperyalizmin arac\u0131 olan, onun ad\u0131na “vekaleten” sava\u015fan s\u00fcnni siyasal islamc\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 var. Zaten fiilen bir ittifak olu\u015fturmu\u015f olduklar\u0131n\u0131 da s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Oysa \u00a0bu s\u00f6z konusu islamc\u0131 siyaset emperyalizmin elinde tuttu\u011fu ve \u00a0 sahaya s\u00fcrebilece\u011fi en \u00f6nemli siyasal kozdur. Emperyalistler bir kez daha hesap hatas\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu kadar geni\u015f bir alanda yarat\u0131lan ve s\u00fcrekli olarak kontroldan \u00e7\u0131kan kaos, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fekilde ABD imparatorlu\u011funu ve m\u00fcttefiklerini de \u00a0i\u00e7ine \u00e7ekecek, kar\u015f\u0131 cepheyi geni\u015fletecek, belki de emperyalistleri \u00a0beklenenden \u00f6nce yutacakt\u0131r. Emperyalizm bir d\u00fcnya dengesi kurmas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. Amiyane tabirle, bir yeri yaparken, en az on yeri bozmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n \u015eimdi bak\u0131n\u0131z, t\u0131pk\u0131 bir \u00fclkede ilerici s\u0131n\u0131flar\u0131n ba\u011fla\u015fmas\u0131n\u0131n, o \u00fclkenin egemen gerici s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 tecrit etmeye y\u00f6nelik bir sonuca hizmet etmesi gibi, d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde de emperyalist olmayan, \u015fu ya da bu \u00e7er\u00e7evede veya derecede anti-emperyalist olan \u00fclkeler aras\u0131ndaki ittifaklar da emperyalist \u00fclkelerin tecrit edilmesine yol a\u00e7ar. ABD \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc, hamleler yap\u0131yor ama bu hamleleriyle, kar\u015f\u0131s\u0131nda giderek geni\u015fleyen, geni\u015flemesi muhtemel bir direni\u015f blo\u011funun olu\u015fmas\u0131n\u0131 da sa\u011fl\u0131yor. Bu yeni so\u011fuk sava\u015f ABD ve m\u00fcttefiklerinin daha fazla tecrit olduklar\u0131 \u015fartlarda cereyan edecektir. Tarih kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam ediyor. Edecek. Bu y\u00fczy\u0131l bir Amerikan y\u00fczy\u0131l\u0131 olmayacak. Aradan ge\u00e7en 15 y\u0131l bu ak\u0131beti daha da g\u00f6r\u00fclebilir hale getirmi\u015ftir. Bir on be\u015f y\u0131l sonra emperyalistler muhtemelen bug\u00fcnk\u00fc konumlar\u0131n\u0131n da hayli gerisine s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f olacaklar.<\/p>\n T\u00dcRK\u0130YE VE “PAS\u0130F DEVR\u0130M”<\/p>\n T\u00fcrkiye hem siyasal hem de ekonomik olarak k\u0131r\u0131lgan bir \u00fclkedir. Sistemle neo-liberal entegrasyon bu k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 kural haline getirmi\u015ftir. T\u00fcrkiye’nin AKP rejimi alt\u0131nda emperyalizme ekonomik ve politik olarak ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r. Tar\u0131m\u0131n\u0131, emperyalist dayatmalar sonucunda te\u015fviklerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, ekim alanlar\u0131na getirilen s\u0131n\u0131rlamalarla birlikte, dramatik olarak zay\u0131flatm\u0131\u015f, sanayisini hem kullan\u0131lan ithal girdiler hem de \u00fcr\u00fcnlerini pazarlad\u0131\u011f\u0131 piyasalar anlam\u0131nda \u00e7ok daha fazla d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 ve k\u0131r\u0131lgan hale getirmi\u015ftir. B\u00fct\u00e7edeki \u00f6deme dengeleri bor\u00e7 olarak s\u0131cak para giri\u015fleri sayesinde \u00e7evrilir olmu\u015ftur.<\/p>\n “Anadolu sermayesi” ad\u0131 alt\u0131nda “milli burjuva” y\u0131 bulmu\u015f olduklar\u0131n\u0131 sananlar, kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki vak’an\u0131n gayet d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131, uluslararas\u0131 finans sermayesiyle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f oldu\u011funu herhalde anlam\u0131\u015flard\u0131r. “\u0130stanbul sermayesi” kadar gayri milli bir sermayeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131n\u0131 herhalde g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Zaten Cumhuriyet tarihin en gayri milli h\u00fck\u00fcmetini de onun i\u00e7in t\u00fcm g\u00fc\u00e7leriyle desteklemi\u015flerdir. Yani i\u015fbirlik\u00e7ilik de “\u0130stanbul sermayesi” nden hi\u00e7 de geri de olmad\u0131klar\u0131 a\u015fikard\u0131r. \u00dcstelik bunlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel formasyonlar\u0131 nedeniyle yolsuzluklara, emek-g\u00fcc\u00fcyle ili\u015fkilerinde usuls\u00fczluklere, istismara \u00e7ok daha e\u011filimli olduklar\u0131n\u0131 da biliyoruz.<\/p>\n Yeri gelmi\u015fken, \u00a0yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bir kavram\u0131n \u00a0\u00fclkemizle ilgili olarak kimi sol \u00e7evreler taraf\u0131ndan yanl\u0131\u015f kullan\u0131lmas\u0131na da itiraz\u0131m olacak. “Pasif devrim” kavram\u0131 Gramsci’nin bir \u00e7ok kavram\u0131 gibi sorunludur.<\/p>\n Gramsci’nin yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okudu\u011fum zaman \u00e7o\u011fu kez onun marksist olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm oluyor. Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n, onun d\u00fcr\u00fcst bir proletarya devrimcisi oldu\u011funa, proletarya davas\u0131na yi\u011fit\u00e7e ba\u011flanm\u0131\u015f oldu\u011funa ku\u015fku duymuyorum. Ancak pratik niyet ve teorik izah aras\u0131nda bazen mesafe olabiliyor. Gramsci’de bu mesafe barizdir. Kuramsal olarak Gramsci’de marksist kavramlar var ama marksizmle ba\u011fda\u015fmayacak kavramlar\u0131n – bazen metaforlar, e\u011fretilemeler formunda- daha bask\u0131n olduklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Gramsci’nin \u015fartlar\u0131ndan, onun ku\u015fa\u011f\u0131ndan \u0130talyan devrimcilerin \u00fclke solunda hakim olan \u0130talya’daki liberal gelenekten etkilenmi\u015f Turaticilik ve Rusya’da ortaya \u00e7\u0131kan devrim aras\u0131nda kafalar\u0131n\u0131n kar\u0131\u015fm\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum (Bizde pek tan\u0131nmayan, entelekt\u00fcel tarz\u0131 itibar\u0131yla Gramsci’ye \u00e7ok benzeyen, onunla beraber Ordine Nuovo ve \u0130talyan Kom\u00fcnist Partisi’nin kurucular\u0131ndan olan Amadeo Bordiga’n\u0131n durumu da farkl\u0131 de\u011fildir. Daha da sorunludur. Bilindi\u011fi gibi Lenin’e, \u00a0Sol Kom\u00fcnizm: Bir \u00c7ocukluk Hastal\u0131\u011f\u0131 bro\u015f\u00fcr\u00fcn\u00fc, “sol” \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131yla yazmay\u0131 ilham eden bu zatt\u0131. Trotskist konumlara savrulunca, partiden at\u0131ld\u0131. Sonra Enternasyonal Kom\u00fcnist Partisi’ni kurarak, yanl\u0131\u015f akl\u0131mda kalmam\u0131\u015fsa, \u00a0\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc 1970 y\u0131l\u0131na kadar partisinin ba\u015f\u0131nda kald\u0131. Bordiga’y\u0131 ne zaman d\u00fc\u015f\u00fcnsem, akl\u0131ma yirmili y\u0131llarda Stalin’le bir kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda, Bol\u015fevik Partisi’nin \u00fclke y\u00f6netiminden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131, SSCB’nin Enternasyonal taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesini s\u00f6ylemesi geliyor.<\/p>\n \u0130talya bat\u0131l\u0131 ama kapitalizmi gecikmeler nedeniyle di\u011fer bat\u0131l\u0131 kapitalist \u00fclkelerdeki kadar geli\u015fmemi\u015f bir \u00fclkeydi. \u00dclkede, di\u011fer kapitalist \u00fclkelerde g\u00f6r\u00fclmeyen derecede radikal b\u00f6lgesel ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar ya\u015fan\u0131yordu. H\u00e2l\u00e2 k\u0131rsaldan kentsele ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde devam ediyordu. Her neyse, bunlar\u0131 ba\u015fka zaman konu\u015furuz.<\/p>\n Deniliyor ki, T\u00fcrkiye’de bir “pasif devrim” ya\u015fan\u0131yor, ya da ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla anlat\u0131lmak istenen,\u00a0\u0131l\u0131ml\u0131 tabir edilen islamc\u0131lar\u0131n yar\u0131m as\u0131rl\u0131k bir pasif devrim ( ya da “sivil toplum”un fethine y\u00f6nelik “mevzi sava\u015f\u0131”) s\u00fcrecinden sonra iktidar\u0131 alm\u0131\u015f olduklar\u0131d\u0131r. \u015eimdi bak\u0131n\u0131z, devrim s\u0131n\u0131fsal egemenlik ili\u015fkilerinde bir de\u011fi\u015fiklik meydana gelmesiyle olur. Yani, bir s\u0131n\u0131f egemen konumdayken bu egemenli\u011fini vaktiyle egemen olana tabi olan ba\u015fka bir s\u0131n\u0131f lehine yitirir.<\/p>\n “Il\u0131ml\u0131 islamc\u0131lar” \u0131n iktidar\u0131 almas\u0131 bu anlamda bir devrime tekab\u00fcl etmiyor. \u0130ktidarda olan yine burjuvazidir. \u00dcstelik eskisine g\u00f6re emperyalist merkezlere neo-liberal entegrasyon sayesinde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha da artm\u0131\u015f, kontrol etti\u011fi sermaye itibar\u0131yla \u00f6ncelenmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f bir burjuvazinin egemenli\u011fi s\u00f6z konusudur. Il\u0131ml\u0131 islamc\u0131lar olsa olsa bu yeni \u015fartlarda toplumsal r\u0131zay\u0131 restore ederek, burjuvazinin siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel hegemonyas\u0131n\u0131 din \u00fczerinden takviye etmi\u015flerdir. Sadece din \u00fczerinden de\u011fil, ondan daha \u00e7ok dini de i\u00e7eren gelene\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131p (AKP’nin bir \u00e7ok s\u00f6ylemi salt dinsel de\u011fildir, mesela \u00e7ok \u00e7ocuklu aile, kad\u0131n\u0131n konumu, “mahalle delikanl\u0131l\u0131\u011f\u0131” \u00a0gibi temalar gelenek i\u00e7inde de\u011ferelendirilmelidir. Bu bak\u0131mdan AKP’nin k\u00f6y\u00fcn de\u011fil, kasaba ve kentlerin kenar mahallelerinin s\u00f6zc\u00fcs\u00fc oldu\u011funu pekala s\u00f6yleyebiliriz. Bu ikisinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak iki y\u00fczl\u00fc tutuculu\u011funa k\u0131yasla k\u00f6y nispeten liberaldir), “eski rejim” in en demokratik olanlar\u0131 da dahil, ana kurumlar\u0131yla beraber i\u015fe yaramazl\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun bizatihi sorunun kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu i\u015fleyerek, i\u015fbirlik\u00e7i burjuvazinin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu yeni daha otoriter rejimi olu\u015fturdular. Demokratik demagojiyle ( Bu demagojinin koordinatlar\u0131n\u0131n AB merkezinde tespit edildi\u011fini de biliyoruz. AB, AKP \u00f6ncesinde, “insan haklar\u0131” ve “demokrasi” ad\u0131na \u00fclkemizde “m\u00fcfetti\u015f” tav\u0131rl\u0131 vekilleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kararg\u00e2h kurmu\u015ftu. Emperyalist vesayet rejimi olarak AKP rejiminin anti-demokratik, bask\u0131c\u0131, hukuk d\u0131\u015f\u0131, komplocu uygulamalar\u0131yla birlikte AB’nin s\u0131rra kadem bast\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Art\u0131k emperyalist AB i\u00e7in ama\u00e7 has\u0131l olmu\u015ftu) kamusalc\u0131 yap\u0131lar\u0131, demokratik kurumlar\u0131, burjuva demokratik erkler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tasfiye ederek, otoriter bir rejim yaratt\u0131lar.<\/p>\n Hegemonya, y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n halk s\u0131n\u0131flar\u0131yla k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal olarak ba\u011fla\u015fmas\u0131d\u0131r. AKP rejimi yeni emperyalist entegrasyon ko\u015fullar\u0131nda y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu hegemonyan\u0131n kurulmas\u0131na hizmet etmi\u015ftir. “Milli irade” temas\u0131 halk\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda, isterseniz, hegemonyan\u0131n kurulmas\u0131nda etkili ama tamamen demagojik bir i\u015flev g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Malum, burjuvazi, emperyalizm ne zaman emek\u00e7i halklar\u0131n yery\u00fcz\u00fc zenginliklerini en a\u00e7 g\u00f6zl\u00fc \u015fekilde \u00e7ekip \u00e7evirmek i\u00e7in g\u00f6zlerini karartsa, halk\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn servetleriyle me\u015fgul etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n Neo-liberal d\u00f6nem \u00f6ncesinde devlet te\u015fvikleriyle desteklenen tar\u0131msal ekonominin \u00e7\u00f6z\u00fclmesiyle daha b\u00fcy\u00fck kitleler halinde kentlere g\u00f6\u00e7 eden k\u00f6yl\u00fclerin, K\u0130T’lerin elden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla i\u015fsiz kalan ya da avantajl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 yitiren kent emek\u00e7ilerinin, sosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n erezyonuyla zarar g\u00f6ren geni\u015f bir emek\u00e7i kitlesinin neo-liberal ko\u015fullar\u0131n s\u00fcrd\u00fcrebilmesi bak\u0131m\u0131ndan yeniden hegemonya kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekiyordu. Yani s\u00f6z konusu halk kesimlerinin yeni \u015fartlara adapte edilmesine ihtiya\u00e7 duyuluyordu. Zaten so\u011fuk sava\u015f\u0131n en erken d\u00f6nemlerinden itibaren emperyalistler ve vasallar\u0131 taraf\u0131ndan s\u00fcrekli el alt\u0131nda tutulan “Il\u0131ml\u0131 islam”, h\u00fck\u00fcmet olunca b\u00f6yle bir i\u015flevi burjuvazi ve so\u011fuk sava\u015f\u0131n sonras\u0131nda i\u015fgalci program\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in harekete ge\u00e7mi\u015f emperyalist ba\u011fla\u015f\u0131klar\u0131 ad\u0131na yerine getirmi\u015ftir.<\/p>\n Bu noktada, emperyalist taleplerin alt\u0131n\u0131 tekrar \u00e7izmek gerekir. \u00a0Siyasal islam Bat\u0131 kapitalist emperyalizminin d\u00fcnya egemenli\u011fi kurmakta kulland\u0131\u011f\u0131 bir ara\u00e7t\u0131r. Emperyalizmin himayesi olmazsa, siyasal islam \u00e7\u00f6ker (Zaten hep vurgulad\u0131\u011f\u0131m gibi, k\u00f6kten dincilik modern bir olgudur. Hi\u00e7 bir din kendi i\u00e7inden, nas\u0131l laiklili\u011fi \u00e7\u0131kartamazsa, \u00a0k\u00f6kten-dincili\u011fi de \u00e7\u0131karamaz. Bunlar d\u0131\u015far\u0131dan m\u00fcdahalelerle dinsel alana empoze edilirler. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00f6kten-dincilikleri emperyalist d\u00fcnya siyasetinin bile\u015fenleri olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Sonra, bug\u00fcn baz\u0131lar\u0131 k\u00f6kten dincilik demiyor, kurnazca “\u015feriat” diyorlar. B\u00f6ylece onu bir “hak” talebi olarak sunuyorlar. Bir an i\u00e7in kabul edelim. Pekiy “\u015feriat” do\u011frudan \u00a0ibadetlerle, ibadet veya \u00a0“vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” yle ilgili bir konu mudur? Elbette hay\u0131r, siyasal ve idari, hukuksal boyutlar\u0131 olan bir taleptir. Bir rejim talebidir. )<\/p>\n Ne Saddam’\u0131, ne Kaddafi’yi, ne M\u00fcbarek’i siyasal islam y\u0131kt\u0131. Emperyalizm istedi, organizasyonu yapt\u0131, her olanakla destekledi\u011fi islamc\u0131lar\u0131, hi\u00e7 de mevzi bir sava\u015fa ihtiya\u00e7 duyulmadan kazan\u0131lm\u0131\u015f “sivil toplum”u \u00a0kulland\u0131, y\u0131k\u0131ld\u0131lar. Bug\u00fcn Suriye’de emperyalizmin arkalamas\u0131 olmas\u0131n, orada bir tane bile islamc\u0131 militan\u0131n tutunamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. E\u011fer emperyalizm istemeseydi, T\u00fcrkiye’de AKP rejimi kurulabilir miydi? Kald\u0131 ki T\u00fcrkiye’de ya\u015fanan s\u00fcre\u00e7 de \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bir islamc\u0131 molla ABD denetiminde, ABD’nin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 parasal olanaklarla ABD’de oturuyor, a\u00e7\u0131k\u00e7a “ABD’ye hizmetlerinin dokundu\u011funu” belirtiyor. ABD’nin talimatlar\u0131n\u0131 yerine getiriyor. CIA ile birlikte kurdu\u011fu \u00f6rg\u00fct\u00fcyle y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc operasyonlarla, yeni kurulan rejimin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7makta, buldozer rol\u00fc oynuyor. \u00d6yleyse, bir devrim s\u00f6z konusu de\u011fil. Devrimin pasifi de olmaz. Ancak elbette, evrimler de devrimler gibi tarihsel vak’ad\u0131rlar.<\/p>\n Gramsci marksist teorik \u00e7er\u00e7eveyi, devrimci diyalekti\u011fi ihmal etti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde savruluyor. Belki orijinal bir \u015feyler s\u00f6ylemek ad\u0131na, devrim,restorasyon, kar\u015f\u0131-devrim kavramlar\u0131n\u0131 , Avrupa ve \u0130talyan tarihinden hareketle, birbirleriyle harmanl\u0131yor. \u00a0Mesela hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla, \u0130talya’daki fa\u015fizmi de “pasif devrim” olarak izah ediyordu. Fa\u015fizmi bu ba\u011flamda bir restorasyon olarak g\u00f6r\u00fcyordu.<\/p>\n Tamam, \u015funu anl\u0131yorum: Daralm\u0131\u015f kitleler, bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f aray\u0131\u015f\u0131nda, bir kurtar\u0131c\u0131 beklentisi i\u00e7inde olabiliyorlar. B\u00f6yle bir \u00e7\u0131k\u0131\u015fa r\u0131za g\u00f6stermeye haz\u0131rlan\u0131yorlar. Y\u00f6nlendiriliyorlar. \u0130lave etmek gerekir ki, bu y\u00f6nlendirme solu d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rmadan da olmuyor. Ancak b\u00fct\u00fcn bu haz\u0131rl\u0131klar kapitalist d\u00fczene yeni bir y\u00f6n vermek ya da d\u00fczeni tekrar ray\u0131na oturtmak ad\u0131na yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n “Pasif devrim” kavram\u0131 hi\u00e7 bir \u015fekil i\u00e7inde uygun olmuyor. Burjuva s\u0131n\u0131fsal i\u00e7eri\u011fi ihmal etmek gibi bir i\u015flev g\u00f6r\u00fcyor. “Pasif devrim” kavram\u0131, Gramsci’nin bu kavram arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u00e7\u0131klamak istedi\u011fi \u00f6rnek olaylar\u0131 (mesela \u0130talya’daki fa\u015fizmin, 19.yy’da genel olarak B.Avrupa’da g\u00f6r\u00fclen bir “pasif devrim” olarak liberalizmin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam gibi bir anlam\u0131n\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yler) a\u00e7\u0131klama yetene\u011fine sahip de\u011fil.<\/p>\n Gramsci’nin yaratt\u0131\u011f\u0131 kavramsal karma\u015fa i\u00e7inde, akl\u0131mda kald\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla ya da anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla Gramsci, bu kavramla daha \u00e7ok bir restorasyonu, ya da bir t\u00fcr restorasyon ve kar\u015f\u0131-devrim s\u00fcrecini anlatmak istiyor. E\u011fer b\u00f6yleyse, restorasyon ve kar\u015f\u0131-devrim kavramlar\u0131n\u0131n ne kusurlar\u0131 ya da kifayetsizlikleri var? Bunlar\u0131n her ikisinin de ak\u015famdan sabaha meydana gelmedi\u011fini s\u00f6ylemeye gerek var m\u0131?<\/p>\n T\u00dcRK\u0130YE, RUSYA VE \u00a0EMPERYAL\u0130ZM<\/p>\n Emperyalistlerin Rusya’ya kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 kampanya, bu \u00fclkeyle \u00e7ok \u00f6nemli ticari ili\u015fkilere sahip olan T\u00fcrkiye’yi orta vadede belki Rusya’dan daha olumsuz etkileyecektir. T\u00fcrkiye’yi y\u00f6ntenler siyaseten ABD’nin s\u00f6z\u00fcnden \u00e7\u0131kman\u0131n kendileri i\u00e7in ve tabii T\u00fcrkiye i\u00e7in nelere mal olaca\u011f\u0131n\u0131 gayet iyi biliyorlar. Gelgelelim ekonomik olarak Rusya’ya \u00e7ok ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n oldu\u011funu da biliyorlar. Emperyalistler ise \u0131srarla m\u00fcttefiklerini Rusya’ya kar\u015f\u0131 uygulanan yapt\u0131r\u0131mlara kat\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorlar.<\/p>\n \u00a0Bu \u015fartlarda T\u00fcrkiye “g\u00fcney ak\u0131m” projesinin arkas\u0131nda siyaseten duramaz. Durmak i\u00e7in direnirse, ABD taraf\u0131ndan \u00fczeri \u00e7izilir. Bunu g\u00f6ze alamaz. Sonra Suriye ve Irak’ta emperyalistler yeni bir hamle haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde olacaklar\u0131n\u0131n i\u015faretlerini veriyorlar. Rusya diplomasisisnin tam bu a\u015famada Suriye’de taraflar aras\u0131nda bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin yenilenmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015f olmas\u0131 da tesad\u00fcf de\u011fildir. Gaye, diplomasiyi bir kez daha \u00f6ne \u00e7\u0131kartarak Bat\u0131 kamuoyunu b\u00f6lmektedir.<\/p>\n ABD y\u00f6netimi i\u00e7indeki kimi gruplar taraf\u0131ndan I\u015e\u0130D bahanesiyle NATO olanaklar\u0131n\u0131n eskisinden \u00e7ok daha fazla bir \u015fekilde devreye sokulmas\u0131, Suriye’nin T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda “tampon b\u00f6lge” olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6nerilerinin yeniden de\u011ferlendirilmekte oldu\u011funu gazetelerden okuyoruz. Zaten son zamanlarda \u00d6SO \u00fczerinden I\u015e\u0130D’e (I\u015e\u0130D nerede ba\u015fl\u0131yor, \u00d6SO nerede bitiyor kestirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu ikisinin ger\u00e7ekten iki ayr\u0131 ve farkl\u0131 olu\u015fum olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k) NATO silahlar\u0131n\u0131n ula\u015ft\u0131r\u0131lmakta oldu\u011fu Avrupa medyas\u0131nda i\u015fleniyor. Her halik\u00e2rda, b\u00fct\u00fcn bu senaryolarda T\u00fcrkiye’ye vazge\u00e7ilemez bir rol verilece\u011fi malumdur. \u00a0T\u00fcrkiyesiz olmaz. \u015eimdi bu ko\u015fullarda T\u00fcrkiye’nin tekrar emperyalizm taraf\u0131ndan z\u0131mnen “ba\u015f d\u00fc\u015fman” ilan edilmi\u015f Rusya ile iyi ili\u015fkiler geli\u015ftirmesine izin verilmesi beklenemez. Rusya da bunun fark\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Yine Rusya, T\u00fcrkiye’nin ne kadar k\u0131r\u0131lgan bir konumda oldu\u011funu g\u00f6rmektedir. T\u00fcrkiye sakal-b\u0131y\u0131k mesafesi aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye Cumhuriyet d\u00f6neminde ne zaman ekonomik darbo\u011faza girmi\u015fse, g\u00f6zlerini ABD’nin itirazlar\u0131na ra\u011fmen Kuzey’e \u00e7evirmi\u015f, ancak bu bak\u0131\u015flar\u0131n sahipleri \u00e7ok ge\u00e7meden cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Tabii bu cezay\u0131 almalar\u0131nda ba\u015fka etkenler, \u00f6zellikle \u00f6nemli i\u00e7 etkenler de var. Ancak b\u00fct\u00fcn bu etkenler aras\u0131ndaki ortak ba\u011flant\u0131 noktas\u0131, emperyalizmin hizmetine ko\u015fulu olmakt\u0131. Hat\u0131rlarsak, hoyrat \u00a0liberal-pop\u00fclist ekonomik deneyimleri iflas edip, “d\u00f6viz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131” ba\u015fg\u00f6sterince, \u00f6nce Menderes, sonra Demirel\u00a0SSCB’nin kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7alm\u0131\u015flar, bir s\u00fcre sonra her ikisi de askeri darbelerle iktidarlar\u0131n\u0131 yitirmi\u015flerdi.<\/p>\n Bu arada, Atat\u00fcrk devrindeki SSCB ile ili\u015fkiler de zorunluluktan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131. Ancak hen\u00fcz Ekim Devrimi’yle \u015fiddetlenmeye ba\u015flayan so\u011fuk sava\u015f T\u00fcrkiye’yi 1929 Bunal\u0131m\u0131 y\u00fcz\u00fcnden tam olarak etkisi alt\u0131na alamam\u0131\u015ft\u0131. E\u011fer 1929 Bunal\u0131m\u0131 \u00e7\u0131kmasayd\u0131, muhtemelen T\u00fcrkiye daha o y\u0131llarda “tampon devlet” olmaktan “vasal devlet” olmaya ge\u00e7ecekti. D\u00fcnya Bunal\u0131m\u0131 patlamasayd\u0131, muhtemelen daha yirmili y\u0131llar\u0131n sonunda (D\u00fcnya bunal\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki Serbest F\u0131rka deneyimi bunun i\u015fareti olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak o \u015fartlarda bu deneyimin ger\u00e7ek\u00e7i olamayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc) T\u00fcrkiye, 46 sonras\u0131n\u0131n, 50’lerin T\u00fcrkiye’si gibi olacakt\u0131.<\/p>\n Tarihsel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Rusya ve T\u00fcrkiye son \u00fc\u00e7 y\u00fcz y\u0131lda sadece iki \u00fclkenin de emperyalizme kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131\u011f\u0131, devrimlerini yapt\u0131klar\u0131 bir d\u00f6nemde, 20’li y\u0131llarda, yan yana gelip, g\u00fc\u00e7 birli\u011fi yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu bak\u0131mdan bug\u00fcn T\u00fcrkiye, i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 ba\u011flamda Rusya ile i\u015fbirli\u011fi vaadinin arkas\u0131nda duramaz. Ancak her iki \u00fclke halklar\u0131n\u0131n emperyalizme kar\u015f\u0131 yeniden devrimci bir sava\u015f verme zorunlulu\u011fu da var. \u0130ki \u00fclkenin ayakta kalabilmesi i\u00e7in ba\u015fka bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Ancak devrimci ko\u015fullar bu iki \u00fclke halklar\u0131n\u0131n bir kez daha g\u00fc\u00e7 birli\u011fi yapmas\u0131n\u0131 temin edebilir. Bug\u00fcnk\u00fc durumda, iki \u00fclkenin bir kez daha emperyalizm taraf\u0131ndan birbirlerine d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 beklenmelidir.<\/p>\n 46 sonras\u0131nda T\u00fcrkiye’nin yer ald\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 ba\u011flam, cumhuriyet kadrolar\u0131n\u0131n i\u015fin ba\u015f\u0131ndan beri \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f olduklar\u0131 ba\u011flamd\u0131r. Bundan \u0130n\u00f6n\u00fc’y\u00fc sorumlu tutmak, Atat\u00fcrk’e sol misyon y\u00fcklemek isteyen siyasal \u00e7abalar bak\u0131m\u0131ndan elbette anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r. Ancak kesinlikle ger\u00e7ek hilaf\u0131na, \u00e7arp\u0131tma gayreti olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Zaten \u0130n\u00f6n\u00fc de kendisine ne zaman sorulmu\u015fsa, ayn\u0131 tutarl\u0131l\u0131k ve a\u00e7\u0131kl\u0131k i\u00e7inde, bu iddialar\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. (\u015eimdi akl\u0131ma 64’de Y\u00f6n’de Avc\u0131o\u011flu’yla; 68 veya 70’de Milliyet’te Abdi \u0130pek\u00e7i’yle yapm\u0131\u015f oldu\u011fu m\u00fclakatlar geliyor).<\/p>\n \u015eunu da ge\u00e7erken belirtmem gerekiyor: Emperyalistlerin siyasal ideolojiler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tav\u0131rlar\u0131n\u0131 onlar\u0131n jeo-ekonomi-politik kaygular\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek do\u011fru olmaz. Elbette kom\u00fcnizm onlar i\u00e7in kabus ya da son anlam\u0131na geliyor. Gelgelelim, Rusya’daki kom\u00fcnizmle, K\u00fcba’daki kom\u00fcnizm, ayr\u0131 ayr\u0131 al\u0131nd\u0131klar\u0131nda emperyalistler i\u00e7in ayn\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir korkuya tekab\u00fcl etmeyecektir( Kom\u00fcnizm d\u00fcnya sistemi haline gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bu t\u00fcr bir k\u0131yaslama elbette manas\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir) . Bug\u00fcn Rusya’da anti-kom\u00fcnist, neo-liberal \u00a0bir rejim var, ama emperyalizmle so\u011fuk sava\u015f devam ediyor.<\/p>\n Bir de, ne zaman Rusya’ya kar\u015f\u0131 bir hamle s\u00f6z konusu olsa, T\u00fcrkiye \u015fu ya da bu kapsamda, \u00a0ama ciddi \u015fekilde etkileniyor. Bunun nedeni, bu iki \u00fclkenin ayn\u0131 jeo-ekonomi-politik ba\u011flamda yer almakta olmas\u0131d\u0131r. Osmanl\u0131’n\u0131n 18.yy’dan itibaren b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck sava\u015flar\u0131 esas olarak Rusya ile olmu\u015ftur. Hatta Lale Devri reformlar\u0131 ve sonraki reform giri\u015fimlerinde Rus etkisi veyahut itkisi vard\u0131r. \u00a0Rusya’n\u0131n modern bir devlet olarak y\u00fckseli\u015fi, Osmanl\u0131’da Rusya ile rekabet kaygusunu \u00f6ncelikli hale getirmi\u015ftir. Yani Osmanl\u0131 yenile\u015fme hamleleri bu bak\u0131mdan savunmac\u0131 bir karaketere sahiptir.<\/p>\n Tabii bug\u00fcn Osmanl\u0131’ya nesnel olarak bakamayan bir k\u0131s\u0131m tarih\u00e7iler, bu hamleleri tamamen Osmanl\u0131’n\u0131n kendi i\u00e7 dinami\u011fiyle izah etme e\u011filimindeler. Elbette bu diyalektik, global bir bak\u0131\u015f de\u011fil. Benzer bir savunma, Tanzimat’da, sonra yak\u0131n zamanda, AB’nin bast\u0131ra bast\u0131ra T\u00fcrkiye’ye imzalatt\u0131\u011f\u0131 “Kopenhang kriterleri” yle ilgili olarak da yap\u0131lmam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131? Devlet kat\u0131nda, “biz bunlar\u0131 yapaca\u011f\u0131z ama Avrupa istedi\u011fi i\u00e7in de\u011fil, ger\u00e7ekten ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011fu i\u00e7in” diyenler \u00e7oktu.<\/p>\n Rusya’daki geli\u015fmeler genellikle z\u0131t, \u00a0bazen de ko\u015fut bir bi\u00e7imde T\u00fcrkiye’de bir tak\u0131m geli\u015fmelere yol a\u00e7\u0131yor. \u00d6nceki so\u011fuk sava\u015fta, iki \u00fclke z\u0131t kutuplarda yer al\u0131yorlard\u0131. Ancak Rusya \u00e7\u00f6k\u00fcnce, T\u00fcrkiye’de de “d\u00fc\u015fman SSCB” temas\u0131n\u0131 merkezine alm\u0131\u015f emperyalist taleplere g\u00f6re kurulmu\u015f mevcut yap\u0131 \u00e7\u00f6kt\u00fc. Eski haliyle aletin kullan\u0131\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131. Son kullanma tarihi dolmu\u015ftu.<\/p>\n Bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye y\u00f6netimi, eski so\u011fuk sava\u015f sonras\u0131nda emperyalizmin b\u00f6lgesel stratejisine hizmet edebilecek \u015fekilde dizayn edilmi\u015ftir. \u0130pleri do\u011frudan ABD emperyalizminin ellerindedir. D\u00fcnk\u00fc y\u00f6neticiler i\u00e7in de durum farkl\u0131 de\u011fildi. Farkl\u0131 olan \u015fartlar ve o \u015fartlara g\u00f6re emperyalistlerin talepleriydi. Uluslararas\u0131 alanda g\u00f6reli bir denge hali vard\u0131. \u00a0Yoksa emperyalizme hizmet bak\u0131m\u0131ndan bir anlay\u0131\u015f farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktu. Hatta eskiden de, hizmet ettikleri emperyalistlerin talepleri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ok darald\u0131klar\u0131 vakit \u00a0“van min\u00fct” \u00e7ekerlerdi. Mesela o zaman bunu, “yeni bir d\u00fcnya kurulur; T\u00fcrkiye orada yerini al\u0131r” diyerek yaparlard\u0131. Tabii ayn\u0131 bug\u00fcnk\u00fc “van min\u00fct” gibi kuru s\u0131k\u0131 bir hamasetti. Bir kez emperyalist sistemin \u00a0vasal\u0131 olmay\u0131 kabul ettiniz mi, emperyalizmden ba\u015fka bir d\u00fcnyan\u0131z olam\u0131yor.<\/p>\n Bug\u00fcn T\u00fcrkiye’de AKP mi Cemaat mi tart\u0131\u015fmalar\u0131 ilerici bilinen ve ilerici ge\u00e7inen \u00a0kesimleri b\u00f6lm\u00fc\u015f durumda. \u00a0Neden b\u00f6l\u00fcn\u00fcyorlar? En \u00f6nemli nedeni, daha \u00f6nce bir ka\u00e7 kez belirtmi\u015f oldu\u011fum gibi, tart\u0131\u015fan \u00f6znelerin genel olarak s\u0131n\u0131fsal-siyasal konumlar\u0131 itibar\u0131yla ayn\u0131 mant\u0131ktan hareket ediyor olmalar\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n kapitalist d\u00fczenle bir sorunlar\u0131 yok. Aralar\u0131ndaki ayr\u0131l\u0131klar da esas olarak kapitalist politikalar\u0131n uygulanma \u015fekline de\u011fgin yakla\u015f\u0131m farkl\u0131l\u0131klar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n D\u00dcZEN, REJ\u0130M, CHP<\/p>\n Bir d\u00fczen, sosyal, ekonomik, siyasal, k\u00fclt\u00fcrel \u00a0bir komplekstir. Rejim kavram\u0131 bu d\u00fczenin y\u00fcr\u00fct\u00fclme \u015fekline tekab\u00fcl eder. Son tahlilde siyasal bir icra sorunudur. Rejim bir formdur, i\u00e7eri\u011fin kendisi de\u011fildir. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye’de kapitalist burjuva d\u00fczeni vard\u0131r. Bu d\u00fczen g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde demokratik-parlamenter bir rejim taraf\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7evrilmektedir. Formu budur.<\/p>\n Ola\u011fan ko\u015fullarda bu t\u00fcr bir burjuva rejimi kendisini iktidar ve muhalefet olarak somutla\u015ft\u0131r\u0131r. M\u00fcesses rejimin m\u00fcesses iktidar\u0131 ve m\u00fcesses muhalefeti olarak. Burada s\u00f6z konusu olan asl\u0131nda tek bir d\u00fczen partisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bu m\u00fcesses rejim partileri ve yan \u00f6rg\u00fctleri d\u00fczenin ve rejimin i\u015flemesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcrler. Bunu her \u015feyin \u00fczerinde tutarlar. Dahas\u0131 varolu\u015f nedenleri b\u00f6yle bir kayguyu sahiplenmelerini gerektiriyor.<\/p>\n Devrimci g\u00f6r\u00fcnenle yetinmez, g\u00f6r\u00fcnenin alt\u0131ndaki ger\u00e7ek ili\u015fkileri, ba\u011flant\u0131lar\u0131, olgular\u0131 tespit eder. G\u00f6r\u00fcnenden devrimci bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kmaz, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva \u00f6z-doyum malzemesi \u00e7\u0131kar. Proletarya devrimcisi g\u00f6r\u00fcn\u00fcnden i\u00e7eriye do\u011fru giden eylemli bir bak\u0131\u015fa sahipdir. K\u00fc\u00e7\u00fck burjuva seyircidir. Tatmin i\u00e7in seyir yeterlidir.<\/p>\n T\u00fcrkiye’de 90’l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren mevcut d\u00fczen yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131rken (12 Eyl\u00fcl rejimi emperyalist sistemin talebi olan neo-liberal yeniden entegrasyon yolunda ekonomik alt yap\u0131y\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f, bunun i\u00e7in sadece solu tasfiye etmemi\u015f, sa\u011fa da bir “balans ayar\u0131” \u00e7ekmi\u015ftir. Bug\u00fcnk\u00fc siyasal tablonun ilk \u015fablonu 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn erken bir d\u00f6neminde \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 zaten. Ancak eski so\u011fuk sava\u015f\u0131n hen\u00fcz sona ermemi\u015f olmas\u0131, egemen s\u0131n\u0131f blo\u011fu i\u00e7indeki fraksiyonlar aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmeler \u00a0nedeniyle ileri geri ad\u0131mlar at\u0131lmak zorunda kal\u0131n\u0131yordu) burjuva “demokratik-parlamenter” \u015fablona g\u00f6re sa\u011f ve sol, olas\u0131 iktidar ve muhalefet kombinasyonlar\u0131 da dizayn ediliyordu. Elbette bu s\u00fcre\u00e7 sadece d\u0131\u015ftan m\u00fcdahaleyle de\u011fil, d\u0131\u015far\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 i\u015fbirlik\u00e7i burjuva s\u0131n\u0131f\u0131 ve onun asker-sivil b\u00fcrokrasisi, organik ayd\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6nlendiriliyordu. \u015eu ya da bu \u00f6l\u00e7\u00fcde de halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n direni\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordu tabii.<\/p>\n \u00d6zcesi, modern burjuva demokratik rejimler her zaman a\u00e7\u0131k veya \u00f6rt\u00fck \u00a0koalisyonlar halinde var olurlar. Bu koalisyonlar sadece ayr\u0131 ayr\u0131 \u00a0iktidar koalisyonlar\u0131, muhalefet ittifaklar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. Hatta d\u00fczen s\u00f6z konusu oldu\u011funda b\u00f6yle bir alg\u0131 salt ill\u00fczyondur. M\u00fcesses d\u00fczenin, m\u00fcesses muhalefetleri ve iktidar\u0131 (veya iktidar koalisyonu) aras\u0131nda kurulmu\u015f daha geni\u015f bir koalisyon, ya da isterseniz, \u00a0burjuva demokratik siyasal sistem vard\u0131r.<\/p>\n Bu basit\u00e7e d\u00fczenin siyasal partileri aras\u0131ndaki \u00a0i\u015fbirli\u011fine indirgenemez. D\u00fczenin b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131n\u0131 kat eder. Elbette bir birlikten s\u00f6z ediyoruz ama bu diyalektik bir birliktir. \u00c7eli\u015fkilere \u00e7at\u0131\u015fmalara referans verir. Devlet zaten bu \u00e7eli\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n alan\u0131d\u0131r. Bu \u00e7eli\u015fkilerin \u00e7e\u015fitlili\u011fi, \u015fiddeti, egemen s\u0131n\u0131f blo\u011funu te\u015fkil eden fraksiyonlar\u0131n birbirleriyle ve emek\u00e7i halk s\u0131n\u0131flar\u0131yla m\u00fccadeleleri i\u00e7inde belirlenir. Devrimciler i\u00e7in \u00f6nemli olan, bu tabloyu analiz ederken yan\u0131lsamayla ger\u00e7e\u011fi birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmamak olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Burjuva d\u00fczeni i\u015fleyi\u015fi s\u0131ras\u0131nda her zaman ill\u00fczyonlarla kendisini d\u0131\u015fa vurur. Tabii d\u00fczen ill\u00fczyondan ibarettir demek istemiyorum. Hi\u00e7 bir d\u00fczen tebaalar\u0131na bir \u015fey vermeden, salt negatif bir icraatla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez. \u00a0Her d\u00fczen bu bak\u0131mdan pozitif, \u00fcretici olmak zorundad\u0131r. Ancak bu \u00fcretici faaliyet bizatihi ill\u00fczyonlarlar halinde alg\u0131lan\u0131r. \u00d6yle alg\u0131lanmas\u0131 gerekir. \u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fczen salt maddi bir olgu de\u011fildir, anlamlara referans verir. Anlamlar yaratmadan, \u00f6zneleri i\u00e7in kendisini anlaml\u0131 k\u0131lmadan ya\u015fayamaz.<\/p>\n 1946’dan sonraki “yeni T\u00fcrkiye” esas olarak devlet i\u00e7indeki egemen koalisyonu ihtiva eden CHP taraf\u0131ndan kurulmu\u015ftur. Dincilik dahil b\u00fct\u00fcn \u00f6nlemler, anlamlar CHP’nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ve katk\u0131lar\u0131yla al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yani siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel hegemonyan\u0131n kurucusu CHP’dir. DP onun i\u00e7inde hep var olmu\u015f ba\u015fl\u0131ca koalisyon orta\u011f\u0131d\u0131r. 27 May\u0131s, Menderes-Bayar ikilisini g\u00f6revden alm\u0131\u015f ama DP zihniyetini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. 27 May\u0131s’\u0131n b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmetlerinde DP a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 barizdir. CHP, hegemonyay\u0131 yeniden olu\u015fturman\u0131n arac\u0131 olmu\u015ftur. D\u00fczen ad\u0131na “milli irade” ill\u00fczyonunu olanakl\u0131 k\u0131lan bir ara\u00e7 i\u015flevi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n CHP’nin AKP’li d\u00f6nemde de benzer bir kurucu i\u015flevi olmu\u015ftur. CHP olmadan AKP rejimi kurulamazd\u0131. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclemezdi. Haziran ayaklanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda AKP’ye en \u00e7ok CHP yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Cemaat’in esas olarak devlet kurumlar\u0131ndaki, medyadaki yap\u0131lanmas\u0131na dayanarak yerine getiremeyece\u011fi ara\u00e7 rol\u00fcn\u00fc CHP \u00fcstlenmi\u015ftir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, “17 Aral\u0131k s\u00fcreci” CHP’nin bilgisi dahilinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. \u00d6ncesinde K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu ABD’ye \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f, bilgilendirilmi\u015ftir. Se\u00e7im stratejisi, hatta adaylar konusu orada belirlenmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun o se\u00e7im kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki \u00a0performans\u0131 dahi Cemaat’ten alm\u0131\u015f oldu\u011fu gazla ili\u015fkili olmal\u0131d\u0131r. Cemaat’in muhalefete ge\u00e7mesiyle, CHP muhalefetinin de takviye edilmi\u015f oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun o tarihten sonra adeta maskesi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f,”Cemaat”in(CHP’deki) \u0130mam\u0131” g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n CHP’nin Cemaat ve AKP gibi, emperyalist merkezin kontrol\u00fcnde bir parti oldu\u011funu ihmal etmeyelim. Son belediye se\u00e7imlerinde CHP’nin tespit etti\u011fi ve bir \u00e7o\u011fu geleneksel CHP \u00e7izgisinin de sa\u011f\u0131nda bulunan aday\u0131n bu merkezler ve onlar\u0131n i\u00e7erideki i\u015fbirlik\u00e7ileri taraf\u0131ndan telkin edilmi\u015f olduklar\u0131nden \u015f\u00fcphe duymamak gerekir. Adeta CHP se\u00e7meniyle alay edilmektedir. Bundan sonra da b\u00f6yle olmaya devam edecektir. \u00c7iller’in d\u0131\u015f bakan\u0131 Karayal\u00e7\u0131n ka\u015far\u0131n\u0131n bu kez \u0130stanbul’da \u0131s\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 tesad\u00fcf olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir.<\/p>\n Gaye, Tayyipsiz bir AKP rejimidir. Yani AKP rejimi, fa\u015fizm, emperyalizm u\u015fakl\u0131\u011f\u0131, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, yolsuzluk AKP-CHP-MHP-HDP’nin ortak olduklar\u0131 bir prod\u00fcksiyondur. Bug\u00fcn di\u011ferlerinin, AKP’den rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 asl\u0131nda emperyalistlerin duyduklar\u0131 rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yans\u0131mas\u0131d\u0131r.Bu partiler, hem emperyalizmle hem de AKP ile kirli ili\u015fkiler i\u00e7indedirler ve buradan \u00e7\u0131kmalar\u0131 kabil de\u011filidir. Tersine daha fazla pisli\u011fe batmalar\u0131 beklenmelidir. Bunlarla ba\u011fla\u015fma, ittifak olmaz.<\/p>\n “CHP atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc”, “MHP milliyet\u00e7ili\u011fi”, “HDP milliyet\u00e7ili\u011fi”, “Ayd\u0131nl\u0131k ulusalc\u0131l\u0131k” \u0131 bu rejimin payandalar\u0131d\u0131r. Bunlara dokunan\u0131n \u00a0kirlenmemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bunlar mevcut rejime \u015fu da bu derecede, rejim s\u00fcrecinin \u015fu ya da bu momentinde entegre olmu\u015f bile\u015fenlerdir. Bir siyaset hakk\u0131nda karar onun \u00a0anl\u0131k tav\u0131rlar\u0131na bak\u0131larak verilemez. Niyetler ve eylemler aras\u0131nda mesafe de olabilir. \u00a0B\u00f6yle bir karar ancak tarihsel-sosyal ba\u011flamda verilebilir. Bu bak\u0131mdan, bug\u00fcn gericili\u011fe payanda i\u015flevi \u00a0g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z, “biz d\u00fcn ilericilik ad\u0131na \u00a0\u015fu \u015fu hizmetleri yapm\u0131\u015f, kendimiz feda etmi\u015ftik” demenin bir anlam\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n Bu AKP rejimi, CHP,MHP, HDP gibi partileri, devlet kurumlar\u0131 i\u00e7inde yuvalanm\u0131\u015f, daha do\u011frusu uzun y\u0131llardan beri yuvalanmas\u0131na izin verilmi\u015f Cemaat’i, \u00a0ihtiva eden geni\u015f bir “yeni d\u00fczen” koalisyonudur. Tabii her koalisyon gibi \u00e7eli\u015fkilere referans veriyor. G\u00fc\u00e7ler aras\u0131 ili\u015fkiler de\u011fi\u015febiliyor.Koalisyon i\u00e7i dengeler bozulup, yeniden kurulabiliyor. Koalisyonun “muhalif” kanad\u0131 sopa i\u015flevi g\u00f6rebiliyor. Bazen iktidara bir stepnenin haz\u0131r bekletildi\u011fi hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor. Bir d\u00f6nemde birbirlerine yak\u0131n olanlar bir ba\u015fka duruma ge\u00e7ildi\u011finde uzakla\u015fabiliyorlar. Yani ka\u011f\u0131tlar \u015fartlara g\u00f6re, emperyalist merkezlerin, onlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 sermaye gruplar\u0131n\u0131n taleplerine, bunlar aras\u0131ndaki i\u00e7 m\u00fccadelelere g\u00f6re yeniden kar\u0131labiliyor. AKP’nin ayakta durmas\u0131n\u0131, iktidar\u0131 tutmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan g\u00fc\u00e7ler, gerek duyduklar\u0131nda CHP’yi sopa gibi g\u00f6steriyorlar. Tayyip’in CHP \u00f6fkesinde bu halin de pay\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Haziran ayaklanmas\u0131 bu koalisyonun b\u00fct\u00fcn \u00e7eli\u015fkilerini ayyuka \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdi \u00e7\u00f6z\u00fclme s\u00fcreci ya\u015fan\u0131yor. CHP,MHP, Cemaat bir tarafta, AKP, PKK-HDP di\u011fer tarafta yer al\u0131yorlar. Daha do\u011frusu, kendi \u00f6zel g\u00fcndemi bak\u0131m\u0131ndan HDP taraf\u0131 artan manevra kabiliyetiyle \u00a0bu \u00e7atla\u011f\u0131 kendi \u00e7\u0131kar\u0131na kullanma hesaplar\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n CHP ile ilgili olarak bir ilave yapmam gerekiyor. CHP, 1970’lerin sonunda fa\u015fizm y\u00fckselirken kendisine yap\u0131lan cephele\u015fme \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 da reddetmi\u015fti. O \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 yapanlar, CHP’nin burjuva d\u00fczeninin partisi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini ihmal ettiler. Partinin burjuva s\u0131n\u0131f\u0131yla organik ili\u015fkisini dikkate almad\u0131lar. Parti i\u00e7indeki anti-fa\u015fist sol \u00f6\u011felere bakarak CHP’nin olumlu bir yan\u0131t verebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler.<\/p>\n Bug\u00fcn de CHP’ye \u00e7a\u011fr\u0131 yapanlar bo\u015f bir beklenti i\u00e7indeler. CHP temsilcisi oldu\u011fu s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetir. \u00a0 Bunu g\u00f6rmek gerekir. CHP’nin iktidar partisi olmamas\u0131, muhalefet g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnde olmas\u0131 bizi aldatmamal\u0131d\u0131r. CHP muhalif misyonuyla ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de, d\u00fczene \u015fu ya da bu derecede muhalif halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131, d\u00fczeni korumak ve kollamak ad\u0131na, kontrol alt\u0131nda tutmak i\u015flevini yerine getiriyor. \u0130\u00e7inde baz\u0131 solcu vekillerin, y\u00f6neticilerin olmas\u0131 da bu misyon ve i\u015flevin iyi bir \u015fekilde yerine getirilebilmesi i\u00e7indir. Yani d\u00fczen ve CHP aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi, CHP’nin bu i\u015flevini pratik olarak yerine getirmesi s\u0131ras\u0131nda da tespit etmek gerekir. Yanl\u0131\u015f beklentiler i\u00e7inde zaman kaybetmemek laz\u0131m. Bu arada, ge\u00e7mi\u015fteki halk cephesi deneyimlerini de dikkatle incelemek, o deneyimlerden istifade etmek laz\u0131m.<\/p>\n K\u00dcRT S\u0130YASET\u0130N\u0130N HAL\u0130 P\u00dcR MELAL\u0130<\/p>\n Yukar\u0131da CHP i\u00e7in s\u00f6ylediklerim, benzer ve farkl\u0131 gerek\u00e7elerle K\u00fcrt siyaseti i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bu bir ulusal harekettir. Sadece PKK’dan, Kandil’den ibaret de\u011fildir. Bug\u00fcn i\u00e7indeki burjuva ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva \u00f6\u011flerin etkinli\u011finde “f\u0131rsatlar” yakalam\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131 kullanmak istedi\u011fi, bundan vazge\u00e7meyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu yolda gidebildi\u011fi yere kadar gidecektir. Bu yol, d\u00fczenle, emperyalistlerle i\u015fbili\u011finden ge\u00e7mektedir. Bunu g\u00f6rmemek i\u00e7in \u00e7ok saf olmak laz\u0131m. Elbette olas\u0131 bir cephe platformu da K\u00fcrt siyaseti a\u00e7\u0131s\u0131ndan “f\u0131rsat” gibi g\u00f6r\u00fclecek, orada da “en az\u0131ndan bir g\u00f6lgemiz bulunsun” anlay\u0131\u015f\u0131yla hareket edilecektir. Bunu tahmin etmek i\u00e7in keskin bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc yetene\u011fi gerekmiyor.<\/p>\n “Se\u00e7im ittifak\u0131” \u00fczerinde odaklanmak, hesaplar\u0131 ona g\u00f6re yapmak, en iyi durumda eskiden oldu\u011fu gibi do\u011frudan ya da dolayl\u0131, malum K\u00fcrt ve T\u00fcrk siyasetleri aras\u0131ndaki ba\u011fla\u015fmayla sonu\u00e7lanacakt\u0131r. CHP’nin b\u00f6yle bir ittifaka dahil olmayaca\u011f\u0131n\u0131n kesin oldu\u011funu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek… BHH’nin paspas haline gelmesine izin vermemek gerekiyor.<\/p>\n \u015eunu art\u0131k g\u00f6rece\u011fiz, PKK-HDP \u00a0gerici \u00f6rg\u00fctlerdir. \u00d6calan’\u0131n 2013 Mart’\u0131ndaki mektubu bunun a\u00e7\u0131k olarak ilan edilmesiydi. Esasen ABD’nin b\u00f6lgeye ilk do\u011frudan m\u00fcdahalesinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi bir zamanda K\u00fcrt siyaseti gerici tarihsel referanslar\u0131na geri d\u00f6nece\u011finin i\u015faretlerini vermi\u015fti. O \u015fartlarda silahl\u0131 m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrmek ancak ABD’nin izniyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir, ya da ABD’yi de hedefleyen bir m\u00fccadele olabilirdi. Birinci \u015f\u0131k tercih edilmi\u015fti. Bug\u00fcn gelinen noktada, emperyalistlere dayanarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor olmak bak\u0131m\u0131ndan PKK ve I\u015e\u0130D aras\u0131nda, \u00f6zellikle emperyalistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan, anlaml\u0131 bir farkl\u0131l\u0131k yoktur.<\/p>\n Ben devrimciyim, lafa de\u011fil, eyleme, reel olana bakar\u0131m. Laf\u0131m\u0131 esirgeme ihtiyac\u0131 da duymam. Irak’ta Suriye’de sadece K\u00fcrtler de\u011fil, Araplar, Yezdiler, H\u0131ristiyanlar, Aleviler, \u015eiiler, Ermeniler de katledildi. Halen de ediliyorlar. Bunun sorumlusu emperyalistlerdir. Emperyalistlerle i\u015fbirli\u011fi yapanlar da \u00a0bu cinayetlerden sorumludurlar. \u00a0I\u015e\u0130D’i K\u00fcrtleri \u00f6ld\u00fcrmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, \u00a0“katil” ilan etmek, en yal\u0131n \u015fekliyle siyasal ahlaks\u0131zl\u0131kt\u0131r. Bu Orta Do\u011fu’daki kirli emperyalist oyuna g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak dahil olmu\u015f K\u00fcrt siyasetine devrimci bir karakter atfetmek, devrimcilere sayg\u0131s\u0131zl\u0131kt\u0131r. Bu haliyle bu siyasetin s\u00fcsl\u00fc “demokratik” “liberal-anar\u015fist” laf salatas\u0131n\u0131n devam\u0131nda daha da sa\u011f konumlara savrulaca\u011f\u0131na \u015f\u00fcphe duymamak gerekir. \u015eimdi \u00e7\u0131k\u0131p, “efendim ama K\u00fcrt siyasetinde, CHP’de, \u0130P’de iyi adamlar da var, (ne demekse) ger\u00e7ekten solcu olanlar da var” diyerek siyasette tav\u0131r belirlenmez. B\u00f6yle bir mant\u0131k, de\u011ferlendirme solcular\u0131n tarz\u0131 olmamak gerekir. “\u0130yi adamlar” \u00a0her yerde olabilir. \u00d6znelerle, onlar\u0131n a\u00e7\u0131k veya olas\u0131 niyetleriyle de\u011fil, somut siyasetle me\u015fguluz.<\/p>\n \u00d6te yandan, son zamanlardaki \u015eeyh Sait, Seyid R\u0131za etraf\u0131nda yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalarda K\u00fcrt siyasetinin yerle\u015fmi\u015f oldu\u011fu \u00a0siyasal konum da bu gericile\u015fmenin a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesidir. Bu fig\u00fcrleri ve temsil ettikleri davay\u0131 Tayyip de savunuyor. Bu adamlar\u0131 Tayyip’in de savunuyor olmas\u0131n\u0131n hem demagojik bir boyutu var (pekala bir zaman sonra milliyet\u00e7i bir belagat i\u00e7inde onlara kar\u015f\u0131 da \u00e7\u0131kabilir) hem de bu fig\u00fcrlerin feodal, dinci, “eski d\u00fczeni” ihya etme gayesi ta\u015f\u0131yor olmalar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla irticai bir boyutu var. Bu bak\u0131mdan da K\u00fcrt siyaseti i\u00e7in bug\u00fcnk\u00fc rejimle bir uyu\u015fma s\u00f6z konusudur. Bu CHP i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Her iki siyasetin de tutarl\u0131 bir \u00e7izgi boyunca anti-emperyalist tutumu s\u00fcrd\u00fcrememelerinin ortak bir nedeni, daha \u00f6nce bir \u00e7ok kez s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fum gibi, ta en ba\u015f\u0131ndan anti-feodal bir konuma sahip olmamalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n Art\u0131k devrimci solcular\u0131n devrimci-demokratik K\u00fcrt taleplerini, K\u00fcrt hareketini de\u011fil ama hakim K\u00fcrt siyasetini \u00a0d\u00fc\u015fman kamp\u0131n bile\u015feni olarak g\u00f6rmeleri gerekir. Aksinde \u0131srar, sol harekete zarar verir. Kimse kendisini aldatmas\u0131n. Zaten bug\u00fcn K\u00fcrt siyaseti kitlesel taban\u0131n\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde gericile\u015ftirmi\u015ftir.Yani ilericilik, devrimcilik iddias\u0131ndaki bir hareketin kitlesi de\u011fildir.\u00a0 HDP,MHP,AKP tabanlar\u0131 aras\u0131nda entelekt\u00fcel bak\u0131mdan anlaml\u0131 bir kalite fark\u0131 yoktur.<\/p>\n CEPHE \u00c7ABALARI<\/p>\n \u00d6ncelikle ne \u00f6nceki “sol cephe”, ne de \u015fimdiki “BHH” ile \u00a0yap\u0131lmak isteneni anlamam\u0131\u015f oldu\u011fumu belirtmek isterim.Yaz\u0131lanlar\u0131, bildirleri okuyorum ama net olarak anlat\u0131lmak isteneni kavrayam\u0131yorum. Bunun sadece benim anlama kapasitemle ilgili bir sorun olabilece\u011fini de sanm\u0131yorum. Bu \u00e7abalar\u0131n i\u00e7inde olan arkada\u015flar\u0131n kafalar\u0131n\u0131n da net olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Olabilir, ancak bu hale s\u00fcratle son vermek gerekir.<\/p>\n Bunun \u00f6nemli bir nedeni, bu olu\u015fuma katk\u0131 yapan \u00f6rg\u00fctlerin hen\u00fcz bir kul\u00fcp havas\u0131ndan \u00e7\u0131kamam\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Bir liderlik s\u00f6z konusu de\u011fil. Her kafadan bir ses \u00e7\u0131kabiliyor. Bu \u015fartlarda ger\u00e7ek bir leninist parti haline gelmeyi \u00f6telemi\u015f olursunuz. S\u00fcrekli ertelenmi\u015f ayr\u0131\u015fmalar ortam\u0131 i\u00e7inde hareket ederseniz ve biraz zorlu virajda ayr\u0131\u015fmalar ba\u015flar. B\u00f6yle bir durum her zaman ger\u00e7ek bir leninist parti i\u00e7in de olanak halinde vard\u0131r, fakat bu olana\u011f\u0131 bir liderlik alt\u0131nda (elbette burada liderlikle kast\u0131n idari, hiyerar\u015fik bir olgu olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r) k\u0131s\u0131tl\u0131 halde tutmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Liderlik i\u00e7in de cesaret laz\u0131m. Neyse. Bu \u00f6rg\u00fctlerin bu hallerini ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak birlik veya cephe platformlar\u0131na da ta\u015f\u0131yacaklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Ne yapmak i\u00e7in birlik, cephe ya da her neyse? Son g\u00fcnlerde yaz\u0131lanlar\u0131 okudu\u011fum zaman kafam kar\u0131\u015f\u0131yor. Se\u00e7im ittifak\u0131 gibi g\u00f6renler var. Belli bir program etraf\u0131nda eylem birli\u011fi olmas\u0131 gerekti\u011fni savunanlar var. \u00a0Ancak program nedir? \u0130zleyebildi\u011fim kadar, program\u0131 bir t\u00fcr burjuva demokratik \u00e7er\u00e7eveyle ba\u011flamak isteyenler var. Bunun a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir e\u011filim oldu\u011fu izlenimi ediniliyor. “K\u00fcrt siyasetini kazanmak” ba\u015fl\u0131ca kaygu olarak sunuluyor.<\/p>\n \u00d6ncelikle burjuva demokratik \u00e7er\u00e7evenin bug\u00fcn geri d\u00f6nme, bir s\u00fcreli\u011fine d\u00f6nse de, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilme olana\u011f\u0131 yok. \u00d6nce kapitalizmi anlamak laz\u0131m. Kapitalizm s\u00fcrekli geni\u015flemek, dolay\u0131s\u0131yla yay\u0131lmak zorunda olan bir sistem. Bunu yaparken b\u00fct\u00fcn \u00a0siyasal, hukuksal, k\u00fclt\u00fcrel ayak ba\u011flar\u0131ndan, art\u0131k kendisine dar gelen \u00f6nceki \u00e7er\u00e7evelerinden kurtulmak ister. Bentleri a\u015far. Modern jeo-ekonomi-politik de (Mesela \u00c7in ve Rusya’n\u0131n ku\u015fat\u0131lmas\u0131) bu dinamik g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011finde anla\u015f\u0131lamaz. Bu dinamik i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn kapasitelerini, yeteneklerini, kaynaklar\u0131n\u0131 da t\u00fcketir. Bu bak\u0131mdan feodalizmden \u00e7ok antik k\u00f6lecili\u011fe benzer. Geni\u015fler, yay\u0131l\u0131rken, sadece asli niteliklerini de\u011fil, \u00e7eli\u015fkilerini, defolar\u0131n\u0131, zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 da yayar. B\u00fcy\u00fct\u00fcr. Onun i\u00e7in tek de\u011fer s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fcmesi gereken parad\u0131r. Onun d\u0131\u015f\u0131nda her \u015fey (mesela, demokrasi, laiklik), bu amac\u0131na eri\u015firken kullanaca\u011f\u0131 bir ara\u00e7t\u0131r. Ulus-devlet formuna, sosyal-devlet anlay\u0131\u015f\u0131na, sek\u00fcler yap\u0131lara, erkler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na, vaktiyle kendisinin kurmu\u015f oldu\u011fu e\u011fitim-\u00f6\u011fretim anlay\u0131\u015flar\u0131na vs sald\u0131r\u0131r. S\u00fcrekli kendi kendisini t\u00fcketen ve t\u00fckettik\u00e7e barbarl\u0131k s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kat eden, s\u00fcrekli kendi i\u00e7indeki hiyerar\u015fileri tasfiye edip yeniden ama her defas\u0131nda daha da daralt\u0131lm\u0131\u015f bir taban \u00fczerinde yeniden kuran, evlatlar\u0131n\u0131 yemekten ka\u00e7\u0131nmayan bir dinamizden s\u00f6z ediyoruz. Kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck sava\u015flar\u0131 bu dinamizmden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kapitalizmin krizi denen \u015fey asl\u0131nda bu dinamizmin tamamen kontrolden \u00e7\u0131kmas\u0131, sistemi b\u00fct\u00fcn holistik kaygular\u0131 bir yana at\u0131p vah\u015fice yemeye giri\u015fmesi halidir. \u0130sterseniz, azma halidir. Bu bak\u0131mdan bug\u00fcn s\u00fcrmekte olan bunal\u0131m onun tarihinin en b\u00fcy\u00fck bunal\u0131m\u0131d\u0131r. \u00a0Yine bu bak\u0131mdan bir uygarl\u0131klar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan de\u011fil, kapitalist uygarl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp s\u00f6nme s\u00fcrecinden s\u00f6z edilmesi gerekir.<\/p>\n Kapitalizm, burjuva demokratik \u00e7er\u00e7eveyi ya yerini almak istedi\u011f sistemi tasfiye ederken ihtiya\u00e7 duydu\u011fu toplumsal ittifaklar i\u00e7in kullan\u0131r. Veyahut ge\u00e7mi\u015fte de oldu\u011fu gibi, halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n direni\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda geri \u00e7ekilmek ihtiyac\u0131 duydu\u011funda, zorunlu ama ge\u00e7ici bir “sulh” a\u015famas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr. Yani hegomonya kurmak i\u00e7in ara\u00e7 i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr. O \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde duramayaca\u011f\u0131n\u0131 bilir. Bu bak\u0131mdan kapitalizmin \u00f6n\u00fcne “burjuva demokratik” bentler \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fmak bir i\u015fe yaramaz. Yani s\u00fcrd\u00fcrebilir de\u011fildir. Onu imha etmeye y\u00f6nelik bir strateji gereklidir. Asgariden hareketle azamiyi elde etme \u015fans\u0131m\u0131z \u00e7ok zay\u0131f. Azamiyi ba\u015ftan onun kar\u015f\u0131s\u0131na koymam\u0131z laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun dinamizminde asgari olan hi\u00e7 bir \u015fey yoktur. Tan\u0131m itibar\u0131yla azamidir. Onunla onun ko\u015fullar\u0131n\u0131, saiklerini idrak edemeyen bir anlay\u0131\u015f\u0131n sava\u015fmas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. Modern tank sava\u015f\u0131nda s\u00fcvariyle savunma yapmak ilkellik olur.<\/p>\n Proletarya devrimcilerinin “burjuva demokratik” ya da salt ayd\u0131nlanma \u00e7er\u00e7evesi veya s\u00f6ylemiyle toplumsal hegemonya kurmas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. Kurdu\u011funuzu sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerde \u00e7ok ge\u00e7meden bunun bir bumerang oldu\u011funu anlars\u0131n\u0131z. Tayyip’in s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u00e7a ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak dozunu artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 islamc\u0131l\u0131\u011f\u0131na, “hakiki islam”la kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak gibi bir \u015feydir bu.<\/p>\n \u015eimdi bu \u015fartlarda, Bat\u0131l\u0131 emperyalist \u00fclkelerdeki konformist “sol” anlay\u0131\u015flara referans vererek yola \u00e7\u0131kmak ahmakl\u0131k olur. Bu “sol” bir AB’cilik olur. \u00a0\u00d6nce bir siyasal zihniyet devrimi yapmadan, sosyalist devrim ger\u00e7ekle\u015ftirilemiyor. Bol\u015fevik Devrimi’ni giden yol, “Ne Yapmal\u0131?” devrimiyle a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Lenin, o zaman bat\u0131l\u0131 konformist solculara itiraz etmi\u015fti ( Bu bak\u0131mdan “tek \u00fclkede sosyalizm” siyasetinin “Ne yapmal\u0131?” dan \u00e7\u0131kan bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylemek pekala m\u00fcmk\u00fcn).<\/p>\n Birlik, cephe tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir zamanda, \u00a0mevcut gerici haliyle K\u00fcrt siyasetine kar\u015f\u0131 tav\u0131r, birlik, g\u00fc\u00e7 birli\u011fi ad\u0131na bir \u00f6l\u00e7\u00fct i\u015flevi g\u00f6rmelidir. Bir aya\u011f\u0131 gericilerle i\u015fbirli\u011finde, \u00f6b\u00fcr aya\u011f\u0131 b\u00f6yle bir birlik i\u00e7inde olunamaz. \u00a0Kabul edilemez. Elbette pragmatik, ulusalc\u0131 K\u00fcrt siyaseti T\u00fcrkiye solu i\u00e7inde, sol birlik olanakl\u0131 olabilirse, onun i\u00e7inde de etkisini s\u00fcrd\u00fcrmek isteyecektir. BHH’yi b\u00f6yle bir bundist stratejinin platformu haline getirmemek gerekiyor. Yoksa, b\u0131rakal\u0131m her ge\u00e7en g\u00fcn kendi etnik g\u00fcndemine daha fazla g\u00f6m\u00fclen HDP, EMEP ve \u00d6DP aras\u0131nda hi\u00e7 sona ermemi\u015f koalisyon devam etsin.<\/p>\n Yeni ilerici T\u00fcrkiye’yi bu olu\u015fumlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar, bunlarla i\u015fbirli\u011fi yaparak kirlenmemi\u015f olan g\u00fc\u00e7ler, Haziran halk\u0131 kuracakt\u0131r. Bu kurucu irade ancak bir devrimle ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n SE\u00c7\u0130M SORUNU<\/p>\n T\u00fcrkiye’de bu \u015fartlarda se\u00e7imlere kat\u0131lmak d\u00fczenin arabas\u0131na ko\u015fulmak gibi bir sonucu kabullenmek anlam\u0131na geliyor. Hay\u0131r, emek\u00e7i halk\u0131 devrimden ba\u015fka \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolunun olmad\u0131\u011f\u0131na ikna etmek gerekiyor. Se\u00e7imlere ko\u015fularak bunu yapabilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kald\u0131 ki her se\u00e7im, giderek geni\u015fleyen boyutlarda, \u00a0g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde \u015faibelerle ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Se\u00e7im baraj\u0131 da malum.<\/p>\n AKP rejimi, ekonomik, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131larda her ge\u00e7en g\u00fcn artan tekelcili\u011fiyle demokratik alan\u0131 son derece daraltm\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7 bir demokratik muhalefet olana\u011f\u0131n\u0131n bu s\u00fcrekli daralt\u0131lan alanda kendisini realize etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu \u015fartlarda parlamento muhalefetinin konu makeni olmaktan gayri bir i\u015flevi olmas\u0131 olanakl\u0131 olamaz. Yine bu \u015fartlarda, AKP rejiminin tekel kurdu\u011fu alan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir iktidar oda\u011f\u0131 haline gelmek zarureti vard\u0131r. Se\u00e7im oyununa dahil olarak bu gayeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Tersine, mevcut ko\u015fullar\u0131n konsolidasyonuna hizmet edilmi\u015f olunur.<\/p>\n Sol olarak ge\u00e7mi\u015fte yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir yanl\u0131\u015f Haziran’dan sonraki se\u00e7imlere kat\u0131lmak olmu\u015ftur. Elbette o zaman protestonun izah\u0131 g\u00fc\u00e7 olacakt\u0131 ama bu g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011fe teslim olmamak gerekirdi. \u00a0Bug\u00fcn bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda o se\u00e7imin AKP’ye hayat \u00f6p\u00fcc\u00fc\u011f\u00fc i\u015flevi g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. O zaman Haziran ruhuna uygun olan, onu tamamlayan bir davran\u0131\u015f se\u00e7imleri protesto etmek olurdu. Haziran halk\u0131 meydanlarda bu rejimi b\u00fct\u00fcn bile\u015fenleriyle birlikte a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ret etmemi\u015f miydi? Haziran halk\u0131n\u0131n bu se\u00e7imlere kat\u0131lmas\u0131, onun geriletilmesi gibi bir i\u015flev g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu Haziran ba\u015f\u0131nda Taksim’e geldi\u011finde o b\u00fcy\u00fck kalabal\u0131kta kimseden bir ilgi g\u00f6rmemi\u015fti. Oradayd\u0131m. Tan\u0131k oldum. Etraf\u0131ndanki be\u015f on ki\u015fiyle birlikte y\u00fcz bulamay\u0131nca (kalabal\u0131ktan kendisiyle tokala\u015facak bir adam bile bulamad\u0131) \u00a0\u00e7ekti gitti. Ancak se\u00e7im s\u0131ras\u0131nda Haziran halk\u0131n\u0131 istismar etme olana\u011f\u0131 buldu. Bu adam kesinlikle d\u00fcr\u00fcst de\u011fil. Uluslararas\u0131 oligar\u015fi onu kullan\u0131yor (Mesela, cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imleri i\u00e7in malum i\u00e7 ve d\u0131\u015f merkezler Tayyip’in kar\u015f\u0131s\u0131na koyacaklar\u0131 aday\u0131 \u00f6nceden belirlemi\u015fler, K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu sanki b\u00f6yle bir \u015fey yokmu\u015f gibi, “demokratik” bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc vermek ad\u0131na partileri ziyaret ederek, bir aday belirlemeden \u00f6nce g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finde bulundu\u011funu iddia ediyor. Yalan s\u00f6yl\u00fcyor. Tayyip ta ba\u015f\u0131ndan niyetinin ne oldu\u011funu yeri geldik\u00e7e a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyor. Hem Baykal hem K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu s\u00fcrekli yalan s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. S\u00f6ylemeye devam ediyorlar. “Truva at\u0131” i\u015flevi g\u00f6rmenin gere\u011fi tabii).<\/p>\n Se\u00e7imler i\u00e7in ittifak yanl\u0131\u015ft\u0131r. AKP rejimini ala\u015fa\u011f\u0131 edecek devrim i\u00e7in ittifak zarurettir. Haziran hareketini, b\u00fct\u00fcn bile\u015fenleriyle birlikte AKP rejimi alt\u0131nda idare edilen d\u00fczene kar\u015f\u0131 ba\u015fl\u0131ca muhalefet oda\u011f\u0131, devrimin \u00f6znesi haline getirmek gerekir. BHH’nin Syriza’la\u015fmas\u0131na mani olunmal\u0131d\u0131r. Bu rejim \u00e7\u00f6kmeden se\u00e7imlere i\u015ftirak rejim i\u00e7in bir kez daha hayat \u00f6p\u00fcc\u00fc\u011f\u00fc i\u015flevi g\u00f6rebilir. Bu rejimi demokrasi oyununda yaln\u0131z b\u0131rakal\u0131m. Se\u00e7im ittifaklar\u0131n\u0131n sonucu, son belediye se\u00e7imlerinde Ankara’daki ittifak\u0131n sonucundan farkl\u0131 olmayacakt\u0131r. Her se\u00e7im CHP’nin suni muhalefet rol\u00fcn\u00fc parlatmaya yar\u0131yor. CHP \u00fczerinden rejim kendisini me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131yor. Rejim i\u00e7in “milli irade” CHP sayesinde olanakl\u0131 olabiliyor. Son on y\u0131lda her se\u00e7im CHP’nin sol ad\u0131na Truva At\u0131 rol\u00fcne soyunmas\u0131na hizmet ediyor.<\/p>\n Son on y\u0131ldan beri her se\u00e7im CHP’yi daha da gericile\u015ftiriyor. Partinin k\u0131y\u0131s\u0131nda k\u00f6\u015fesinde h\u00e2l\u00e2 kendisine ya\u015fam alan\u0131 bulabilen sol emareler de siliniyor. S\u00fcrekli gericile\u015fen, AKP’le\u015fen bir CHP se\u00e7imlerle parlat\u0131l\u0131yor. Buna tekrar \u00a0izin vermeyelim. AKP’yi geriletmek i\u00e7in CHP’yi de geriletmenin gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Son 10 y\u0131lda her se\u00e7imde, AKP CHP’nin katk\u0131lar\u0131yla b\u00fcy\u00fcd\u00fc. CHP’nin daha da gerilemesi sol talep ve aray\u0131\u015f\u0131 takviye edecektir. Aksi halde, se\u00e7imler solun bir kez daha “CHP beklentisi”ne katk\u0131 yapmas\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla \u00a0patinaj\u0131na devam etmesine hizmet edecektir. Bir kez daha CHP’nin sol ad\u0131na kendisini ba\u015fl\u0131ca muhalefet oda\u011f\u0131 olarak sunmas\u0131na yardo\u0131mc\u0131 olmayal\u0131m.<\/p>\n CHP se\u00e7menine CHP’nin bir “truva at\u0131” oldu\u011funu anlatabilmek i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki se\u00e7imleri (\u015fartlar b\u00f6yle devam etti\u011fi s\u00fcrece) protesto edelim, \u00a0ama bunu yaparken alternatif devrimci sol bir platform olu\u015ftural\u0131m. Birlik, cephe, ad\u0131 her ne olacaksa, bunun i\u00e7in laz\u0131m. Haziran halk\u0131n\u0131n\u0131n bizatihi kurucu irade oldu\u011funu ilan etmemiz laz\u0131m. Yani BHH se\u00e7ime daha g\u00fc\u00e7l\u00fc kat\u0131lmak i\u00e7in de\u011fil, \u00a0Haziran halk\u0131n\u0131 kurucu irade haline getirmek i\u00e7in ara\u00e7 olmal\u0131d\u0131r. Bu gayeyi has\u0131l etmek se\u00e7imlere kat\u0131larak de\u011fil, tersine kazanan\u0131 \u00f6nceden belli se\u00e7im oyununu inkar ederek m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n \u015eunu dikkate almak laz\u0131m: Bu \u015fartlarda her se\u00e7im, rejim a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fczerindeki bas\u0131nc\u0131 atan supap i\u015flevi g\u00f6recektir. Oysa bizim i\u00e7in bizatihi bu bas\u0131n\u00e7 \u00a0devrimci olanaklar ta\u015f\u0131yor. Zaten onu berkitecek bir etkinlik i\u00e7inde bulunmuyor muyuz? Bulunmam\u0131z da \u00a0gerekmiyor mu?<\/p>\n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminin protesto edilmesi halktan beklenmedik bir destek bulmu\u015ftur. \u0130\u015fte kitle \u00e7izgisi budur. Do\u011fru siyaset, do\u011fru talep demektir. Do\u011fru talep ve do\u011fru siyaset, iktidar demektir.<\/p>\n PART\u0130, \u00d6RG\u00dcTLENME VE “K\u0130TLE GREVLER\u0130”<\/p>\n \u00d6rg\u00fctlenme meselesine gelince, \u00f6rg\u00fct, \u00f6nc\u00fc \u00f6rg\u00fct gereklidir. Ancak \u00f6rg\u00fct\u00fc bir feti\u015f nesnesi haline de getirmemek gerekir. \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00f6ncelikle kanl\u0131-canl\u0131 bir ara\u00e7sal nitelik olarak g\u00f6rmeliyiz. Niceli\u011fin deste\u011fini almak, daha do\u011frusu niceli\u011fi y\u00f6nlendirmek bu nitelik sayesinde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Geni\u015f bir \u00f6rg\u00fctsel a\u011fa sahip olup, b\u00fcy\u00fck kalabal\u0131klar\u0131 i\u00e7erebilirsiniz, ama \u00f6rg\u00fctsel yetene\u011finiz, kapasiteniz zay\u0131f olabilir. \u00d6nemli olan \u00f6rg\u00fctsel yetenektir.<\/p>\n \u00d6rg\u00fct bir ara\u00e7t\u0131r. Devrimci \u00f6rg\u00fctler her zaman niceli\u011fe de\u011fil, niteli\u011fe referans verirler. Avrupa’da bir d\u00f6nem bir \u00e7ok kom\u00fcnist partisi y\u00fczde yirmilerin \u00fczerinde oy al\u0131yor, sendikalar\u0131, gen\u00e7lik gruplar\u0131n\u0131 kontrol ediyordu, ne oldu? Devrim mi yapt\u0131lar? Tersine, daha fazla insandan oy almak ad\u0131na ideolojik ve siyasal konumlar\u0131ndan tavizler vererek,yanl\u0131\u015f ittifaklara dayanarak oport\u00fcnizm, revizyonizm i\u00e7inde \u00e7\u00fcr\u00fcd\u00fcler, eriyip gittiler. B\u00f6yle bir metod i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan sonu haz\u0131rlad\u0131lar. \u015e\u00f6yle bir anlay\u0131\u015f var, “insanlar gelecek partimize \u00fcye yaz\u0131lacaklar, b\u00f6ylece nicel olarak g\u00fc\u00e7lenece\u011fiz, ondan sonra bizi g\u00f6recekler”, bu do\u011fru de\u011fil!<\/p>\n Bak\u0131n\u0131z, Haziran’da kimi mevcut \u00f6rg\u00fctler \u00fcyelerini olaylara sevk ettiler. Ancak hepsinin \u00f6rg\u00fctsel yetenekleri s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Basit bir \u00f6rnek vereyim, gaz\u0131 yiyince \u00f6rg\u00fcts\u00fcz olan b\u00fcy\u00fck kitleyle birlikte darmada\u011f\u0131n geri ka\u00e7\u0131l\u0131yor, kimsenin kimseden haberi olmuyor. Mobil telefonlarla haberle\u015filiyordu. Yani \u00f6rg\u00fctl\u00fclerin durumu \u00f6rg\u00fcts\u00fczlerden farkl\u0131 de\u011fildi. Bir planlar\u0131, yani uygulayabildikleri bir planlar\u0131, stratejileri yoktu, nas\u0131l geri \u00e7ekilecekler, nas\u0131l sald\u0131racaklar ? Anlatabiliyor muyum? Zaten o y\u00fczden i\u015f o kadar uzad\u0131 ( O s\u0131ralarda olaylar ba\u015flayal\u0131 8-10 g\u00fcn olmu\u015f, bir taksiyle bir yerden ba\u015fka bir yere gidece\u011fim, taksi \u015fof\u00f6r\u00fc ba\u015flarda bizi destekledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor, ancak art\u0131k \u00a0i\u015fi \u00e7ok uzatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, i\u015fin tad\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, b\u00f6yle “gaz ye ka\u00e7 geri gel, tekrar gaz ye ka\u00e7” bu i\u015f de\u011fil, ne yapacaksan\u0131z bir an \u00f6nce yap\u0131n, i\u015fimiz g\u00fcc\u00fcm\u00fcz var” diye ilave ediyordu) \u00d6rg\u00fctsel kabiliyet bu planlara sahip olup, onlar\u0131 uygulama anlam\u0131na geliyor. Bu halinizle y\u00fczbinleri meydanlara sevk etseniz ne olacak?<\/p>\n Sonra b\u00fct\u00fcn devrimler kendili\u011finden hareketler halinde ba\u015flar. Kendili\u011finden hareketler, ya da kendili\u011finden “kitle grevleri” her zaman te\u015fvik edilmelidir. Devrimci parti bir kez ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra bu ayaklanmalar\u0131 y\u00f6nlendirme, belli taleplere kanalize etmek gibi bir rol \u00fcstlenir. \u00d6nceden davetiye \u00e7\u0131kartarak, randevule\u015ferek \u00a0ayaklanma, devrim olmaz. Bir \u00e7ok ki\u015fi ge\u00e7en Haziran, y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde yani, tekrar benzer olaylar\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 sand\u0131. Olur mu \u00f6yle \u015fey?<\/p>\n Emperyalizm ko\u015fullar\u0131nda devrimler do\u011furacak fay hatlar\u0131 hareketlenir, \u00fczerlerindeki enerji birikimi ve \u00a0k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131 artar, ancak depremler gibi ne zaman patlayacaklar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn olmaz. Tahmin edilebilir ama kesin bir tarih verilemez. Fay hatt\u0131 da genellikle bir kerede k\u0131r\u0131lmaz. Bu bak\u0131mdan devrimci \u00f6nc\u00fc partisi duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek sismik bir merkez gibi hareket etmek zorundad\u0131r. Partinin bu duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rmak \u00f6nemli bir g\u00f6rev olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Devrim, ayn\u0131 Haziran’da oldu\u011fu gibi, ” geliyorum” \u00a0diyerek kendili\u011finden ayaklanmalar halinde, kendili\u011finden “kitle grevleri” halinde ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u0130\u015fte \u00f6nc\u00fc bu anda devreye girerek \u00f6n alacakt\u0131r. \u00d6rg\u00fctl\u00fc hareket bu andan sonra s\u00fcrekli olarak \u00a0bu ana haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan \u00f6nc\u00fcn\u00fcn \u00e7abas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. Haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmadan olmaz. Ne istedi\u011fini bilen, ne yapmas\u0131 gerekti\u011fini daha iyi bilir. Haz\u0131rl\u0131k evresi mutlaka kitle i\u00e7inde, onunla yak\u0131n temas halinde, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7irilmelidir. B\u00f6ylece onun hissiyat\u0131, \u00f6zlemleri, talepleri parti taraf\u0131ndan kavranabilecek, kitle harekete ge\u00e7ti\u011finde parti bu hissiyat\u0131n ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir merkez olacak, kendisini kitlenin \u00f6zlem ve taleplerinin bayra\u011f\u0131 haline getirebilecektir. “\u00d6rg\u00fctlenme, \u00f6rg\u00fctlenme” deyip kula\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcne yatmaktansa, mevcut olanlar\u0131n yetene\u011fini artt\u0131rmak \u00e7ok daha anlaml\u0131 de\u011fil midir?<\/p>\n Mesela, Bol\u015fevikler, Men\u015feviklere, SR’lara g\u00f6re k\u00fc\u00e7\u00fck say\u0131labilecek, \u00fcye say\u0131s\u0131 az bir grup olmalar\u0131na ra\u011fmen kitleyi hissetme kapasitesileri y\u00fcksekti. Kitleye en yak\u0131n partiydi. “Bar\u0131\u015f ve ekmek” talebini y\u00fckselterek kitleyi ve iktidar\u0131 kazand\u0131lar.<\/p>\n \u0130\u015fte \u00f6rg\u00fctsel yetenek dedi\u011fim budur. Bu yetene\u011fi kazanmak kitle i\u00e7inde, ondan kopmadan, onun gerisine d\u00fc\u015fmeden, onun bir ad\u0131m \u00f6n\u00fcnde, \u00a0ama onun \u00f6n\u00fcnden de ko\u015fmadan \u00a0y\u00fcr\u00fct\u00fclecek \u00e7ok disiplinli bir \u00e7abay\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n \u00d6zellikle bug\u00fcnk\u00fc gibi sendikalar\u0131n, kitle \u00f6rg\u00fctlerinin, meslek \u00f6rg\u00fctlerinin etkisizle\u015fmi\u015f oldu\u011fu \u015fartlarda kendili\u011finden kitle hareketlerinin \u00f6nemi art\u0131yor. \u00d6nc\u00fc bunlar\u0131 te\u015fvik etmelidir. Parti ayg\u0131tlar\u0131n\u0131 “\u00fcye kay\u0131t b\u00fcrosu” olarak g\u00f6rmemek laz\u0131m. S\u00fcrekli \u00f6rg\u00fctlenme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, yan gelip yatman\u0131n kamuflaj\u0131 olmamal\u0131. Tabii bunun legaliteyi abartmakla da bir ili\u015fkisi var. Devrimci m\u00fccadelede esas olan leninist partidir. Ba\u015fkaca hi\u00e7 bir \u015fart ve ara\u00e7 mutlakla\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Devrimci bir hedefi olan hareket i\u00e7indeki insand\u0131r. Onun elinde devrimci siyaset de \u00f6yledir. Statik, yap\u0131salc\u0131 bir anlay\u0131\u015ftan kurtulmak laz\u0131m. Yap\u0131salc\u0131 kafa marksizmin diyalektik y\u00f6ntemiyle ba\u011fda\u015fmaz (Hatta 50’lilerden itibaren SSCB’nin, \u00a0ve belli bir konsolidasyon seviyesine ula\u015ft\u0131ktan sonra Avrupa kom\u00fcnist partilerinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan bu statikle\u015fmeyi kabullenmi\u015f olmalar\u0131n\u0131n izleyen yenilgiyi davet etmi\u015f oldu\u011funu da s\u00f6yleyebiliriz. Diyalektik akli cevvaliyetten eser kalmam\u0131\u015ft\u0131. Teori el alt\u0131nda orada duruyordu ama y\u00f6ntem kaybedilmi\u015fti. Y\u00f6ntemi kaybeden y\u00f6n\u00fcn\u00fc kaybeder. Teoriyi de kaybeder. Marks’\u0131n devrimci diyalekti\u011fi yoksa marksizm-leninizm de yoktur. Bu bak\u0131mdan, yeri gelmi\u015fken, yap\u0131salc\u0131 ve analitik marksizm olmaz. ) \u00a0 Kitabi bilimsel ilkelerimiz, yol g\u00f6stericilerimiz var, tamam, kabul ama bir s\u00fcre\u00e7 olarak sosyalizm kervan\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yolda d\u00fcz\u00fclece\u011fini de \u00f6ng\u00f6rmek laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n \u00d6NCEL\u0130KL\u0130 OLAN SOSYAL\u0130ZM M\u00dcCADELES\u0130D\u0130R<\/p>\n Son olarak, bug\u00fcn Ayd\u0131nlanma m\u00fccadelesini sosyalist m\u00fccadelenin \u00f6n\u00fcne koymak do\u011fru de\u011fildir (Bir de \u015fimdi buna marksist literat\u00fcrde hi\u00e7 bir yeri olamayan, burjuva sosyolojisinden al\u0131nt\u0131, \u00a0uyduruk bir “modernite” veya “demokratik modernite” kavram\u0131n\u0131 ilave derek telaffuz edenler \u00e7\u0131kt\u0131). Sosyalizm tan\u0131msal olarak ayd\u0131nlanmac\u0131 de\u011ferleri, en ba\u015fta laikli\u011fi kat eder. Bug\u00fcn ba\u015fta laiklik olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn bir ayd\u0131nlanmac\u0131 anlay\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 gerici fa\u015fist bir sava\u015f a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu vak’ad\u0131r. Ancak bununla m\u00fccadele bildik burjuva demokratik \u00e7er\u00e7evede ve burjuva demokratik ideolojik \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlara referans verilerek yap\u0131lamaz. Yukar\u0131da da s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fum gibi, bug\u00fcn Cumhuriyet, laiklik gibi talepler ancak sosyalizm bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda verilecek bir m\u00fccadeleyle kararl\u0131 ve tutarl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. \u00d6nceki rejime referans verilerek, ihyac\u0131<\/strong> (mesela Ayd\u0131nl\u0131k \u00e7evresinin anlay\u0131\u015f\u0131, Yal\u00e7\u0131n K\u00fc\u00e7\u00fck gibilerinin anlay\u0131\u015f\u0131) bir programla emperyalist burjuvazinin de\u011firmenine su ta\u015f\u0131r\u0131z. Unutmayal\u0131m, AKP rejimi, “kemalist rejim” in ruh ikizidir. Onun i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kemalist rejimin \u00f6zellikle son 60 k\u00fcsur y\u0131l\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, aralar\u0131ndaki s\u00fcreklili\u011fi net olarak tespit ediyoruz. Her iki rejim de ayn\u0131 emperyalist vesayet sisteminin bile\u015fenidirler. Emperyalist sistemin, farkl\u0131 d\u00f6nemlerindeki \u00a0farkl\u0131 taleplerine g\u00f6re dizayn edilmi\u015flerdir.<\/p>\n Geriye d\u00f6nerek de\u011fil, ileriye giderek gericili\u011fi tasfiye edebiliriz. 1917 olmasayd\u0131, 1789’un b\u00fct\u00fcn devrimci kazan\u0131mlar\u0131 daha o zamanlarda yok edilecekti. \u00d6yleyse bug\u00fcn 1917’nin gerisine d\u00fc\u015femeyiz. 1789, inkar\u0131n inkar\u0131 olarak 1917’de i\u00e7kindir. 1917’den sonra \u00a01789’u, 1917’den hareketle anlayabiliriz. Ba\u015fka bir ifadeyle,1917, 1789’a bakmadan kendisini tan\u0131yamaz. Ancak 1917’den sonra da \u00a01789, 1789’daki anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yamazd\u0131.<\/p>\n * Bu yaz\u0131 17-27 Aral\u0131k 2014 tarihleri aras\u0131nda yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n Tweetle<\/a><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Burada her zaman izledi\u011fim bir y\u00f6ntem, \u00a0i\u00e7 siyasal geli\u015fmelerleri, d\u0131\u015f siyasal geli\u015fmelerden, T\u00fcrkiye’nin i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 ba\u011flamdan koparmadan analiz etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak olmu\u015ftur.\u00a0Yine ayn\u0131 y\u00f6ntemi izleyerek, \u00f6zellikle de \u00a0Rusya’dan hareketle T\u00fcrkiye’deki son geli\u015fmelere bakal\u0131m. Daha \u00f6nceki yaz\u0131mda belirtmi\u015f oldu\u011fum gibi, … Okumaya devam et